Διαδρομή πλοήγησης

Περιβαλλοντικοί κανόνες

Επικαιροποίηση 07/2011

Ορισμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο περιβάλλον και γι' αυτό οι επιχειρήσεις πρέπει να συμμορφώνονται με τους περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ σε πολλούς τομείς, όπως η ποιότητα του αέρα, τα χημικά ή η διαχείριση των αποβλήτων.

Η μείωση της ρύπανσης, η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η ορθολογικότερη χρήση των φυσικών πόρων χαρακτηρίζουν τις περιβαλλοντικά υπεύθυνες επιχειρήσεις και καθορίζονται ως προτεραιότητες στο έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον.

Η συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη μπορεί να θεωρηθεί από τις επιχειρήσεις ως επένδυση μακροπρόθεσμης απόδοσης. Ταυτόχρονα, η τήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων συμβάλλει στη δημιουργία νέων αγορών για προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον και ενισχύει την έρευνα και την καινοτομία.

Η περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ στηρίζεται σε δύο θεμελιώδεις αρχές:

  • την αρχή της προφύλαξης - όταν μια δραστηριότητα ή πολιτική εμπεριέχει κίνδυνο για το περιβάλλον ή την ανθρώπινη υγεία, λαμβάνονται έκτακτα μέτρα·
  • την αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" - ο ρυπαίνων είναι υπεύθυνος για την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας.

Οι επιχειρήσεις της ΕΕ πρέπει να συμμορφώνονται με ορισμένες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, όπως:

Σύστημα εμπορίας εκπομπών

Η ΕΕ θέσπισε ένα σύστημα εμπορίας εκπομπών με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Μεταξύ άλλων, το σύστημα καλύπτει μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σταθμούς καύσης, διυλιστήρια πετρελαίου, καθώς και μονάδες παραγωγής σιδήρου, χάλυβα, τσιμέντου, γυαλιού, ασβέστου, τούβλων, κεραμεικών, χαρτιού κ.ά.

Οι υπεύθυνοι των μονάδων αυτών υποχρεούνται να παρακολουθούν και να δηλώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου των μονάδων τους. Για κάθε τόνο εκπεμπόμενων αερίων, πρέπει να παραδίδουν (επιστρέφουν) ένα "δικαίωμα" (άδεια) εκπομπής. Ο συνολικός αριθμός "δικαιωμάτων" στο σύστημα είναι καθορισμένος και σταδιακά θα μειώνεται, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι και το σύνολο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα μειώνεται.

Ένα ποσοστό δικαιωμάτων διανέμεται δωρεάν, αλλά οι υπεύθυνοι μπορούν επίσης να αγοράσουν δικαιώματα μέσα από δημοπρατήσεις ή άλλες πηγές. Οι υπεύθυνοι μπορούν:

  • είτε να χρησιμοποιούν τα δικαιώματά τους για να καλύπτουν τις εκπομπές τους,
  • είτε να λαμβάνουν μέτρα για να μειώσουν τις εκπομπές τους.

Σ' αυτήν την περίπτωση, μπορούν να πουλήσουν το πλεόνασμα δικαιωμάτων σε άλλες μονάδες που προτιμούν να αγοράσουν επιπλέον δικαιώματα για να καλύψουν τις εκπομπές τους. Μ' αυτόν τον τρόπο, οι μειώσεις εκπομπών πραγματοποιούνται εκεί όπου είναι φθηνότερα στο σύστημα.

Το 2009 οι ευρωπαίοι νομοθέτες αποφάσισαν να βελτιώσουν το σύστημα:

  • καθορίζοντας σε κεντρικό επίπεδο το ανώτατο όριο του συνόλου των δικαιωμάτων
  • επιλέγοντας τη δημοπράτηση ως προκαθορισμένη μέθοδο κατανομής δικαιωμάτων
  • θεσπίζοντας κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων
  • συμπεριλαμβάνοντας άλλα αέρια θερμοκηπίου και επιπλέον τομείς της οικονομίας στο σύστημα.

Διαχείριση των αποβλήτων

Οι επιχειρήσεις πρέπει να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία σχετικά με την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων καθώς και την αποφυγή δημιουργίας τους.

Οικολογικός σχεδιασμός προϊόντων που καταναλώνουν ενέργεια

Η διάσταση της ενεργειακής απόδοσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τα πρώτα στάδια σχεδιασμού ενός προϊόντος. Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, τα προϊόντα που καταναλώνουν ενέργεια, ειδικά όσα παρουσιάζουν μεγάλες δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας, όπως οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές και ο εξοπλισμός θέρμανσης, πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε να είναι ενεργειακά αποδοτικότερα.

REACH

Το πρόγραμμα REACH αποσκοπεί στην αντικατάσταση των πιο επικίνδυνων ουσιών από ασφαλέστερες εναλλακτικές ουσίες.  Οι επιχειρήσεις πρέπει να αποδείξουν ότι οι ουσίες που παράγουν ή χρησιμοποιούν είναι ασφαλείς.

Όλες οι επιχειρήσεις που παράγουν ή χρησιμοποιούν χημικές ουσίες έχουν υποχρεώσεις στο πλαίσιο του REACH.

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης (IPPC)

Η IPPC καλύπτει τις εξαιρετικά ρυπογόνες βιομηχανίες και επιχειρήσεις στους τομείς της ενέργειας, των μετάλλων, των ορυκτών, της διαχείρισης αποβλήτων και των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Οι μονάδες στους τομείς αυτούς, οι οποίες υπερβαίνουν ένα ορισμένο μέγεθος, πρέπει να λαμβάνουν άδεια προκειμένου να εξασκήσουν τις δραστηριότητές τους. Πρέπει επίσης να πληρούν ορισμένα κριτήρια, τα λεγόμενα κριτήρια της "καλύτερης διαθέσιμης τεχνολογίας", με σκοπό την πρόληψη της ρύπανσης, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τη διάθεση των αποβλήτων.  Αρμόδιες για την έκδοση αδειών είναι οι εθνικές αρχές.

Πέρα από τις απαιτήσεις

Οι επιχειρήσεις μπορούν, με δική τους πρωτοβουλία, να υιοθετήσουν πρακτικές αυστηρότερες από τις ελάχιστες περιβαλλοντικές απαιτήσεις που ορίζει η νομοθεσία.

Το πρόγραμμα LIFE+ παρέχει ειδική βοήθεια για έργα προστασίας του περιβάλλοντος και διατήρησης της φύσης. Το πρόγραμμα αυτό, με προϋπολογισμό 2,1 δις ευρώ για το διάστημα 2007-13, συγχρηματοδοτεί περιβαλλοντικά έργα που εντάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες: φύση και βιοποικιλότητα, περιβαλλοντική πολιτική και διακυβέρνηση, ενημέρωση και επικοινωνία.

Το πρόγραμμα υποβοήθησης της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης απευθύνεται στις μικρές επιχειρήσεις, κυρίως τις πολύ μικρές, που συχνά δεν διαθέτουν τους πόρους και τις γνώσεις ώστε να κατανοήσουν και να αντιμετωπίσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Το πρόγραμμα παρέχει τους πόρους, τις πληροφορίες και τα εργαλεία που χρειάζονται οι επιχειρήσεις για να λειτουργούν με τρόπο φιλικότερο προς το περιβάλλον. Η χορηγούμενη χρηματοδότηση, που προέρχεται από διάφορες πηγές, έχει ως στόχο να τις βοηθήσει να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις.

Το Enterprise Europe Network παρέχει στις επιχειρήσεις πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με τα περιβαλλοντικά πρότυπα.

Βοήθεια και Συμβουλές

Βοήθεια και Συμβουλές

"Η Ευρώπη σου - Συμβουλές" είναι μια πηγή χρήσιμων συμβουλών από εμπειρογνώμονες για τυχόν προβλήματα που συναντάτε σε άλλες χώρες της ΕΕ και τα οποία έχουν σχέση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Tο "Enterprise Europe Network"English και τα 600 περίπου τοπικά σημεία επικοινωνίαςEnglish λειτουργούν μέσω τοπικών επιχειρηματικών οργανώσεων για να σας βοηθούν να επεκτείνετε τις επιχειρηματικές σας δραστηριότητες σε νέες αγορές, να αναζητάτε ή να χρησιμοποιείτε νέες τεχνολογίες, καθώς και να έχετε πρόσβαση στη χρηματοδότηση της ΕΕ.