Έρευνα - Κύπρος

Επικαιροποίηση 02/2011

Νομικές απαιτήσεις

Ευρωπαϊκός στόχος, στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισσαβώνας, ήταν οι δαπάνες στην έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α) να φτάσουν στο 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2010. Ο στόχος αυτός ανανεώθηκε για το 2020 με τη νέα στρατηγική της Ευρώπης Europe2020. Κατά συνέπεια η Κύπρος ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να επενδύσουν στην έρευνα και την καινοτομία, ενισχύοντας έτσι την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Παράλληλα με την Ε&Α, η πρόσβαση στην καινοτομία έχει ζωτική σημασία για μια εταιρεία που θέλει να αναπτυχθεί και να παραμείνει ανταγωνιστική.

Νέες ιδέες — Κύπρος

Η διανοητική ιδιοκτησία πρέπει να προστατεύεται ώστε να ενθαρρύνεται η έρευνα.

Διανοητική ιδιοκτησία — Κύπρος

Πόροι

Το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ), το οποίο ιδρύθηκε το 1996, αποτελεί τον βασικότερο μηχανισμό του κράτους για προώθηση δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας στην Κύπρο. Μέσω της δέσμης προγραμμάτων του, η οποία έχει συνήθως τριετή διάρκεια και απευθύνεται κυρίως σε επιχειρήσεις, ερευνητικούς και κοινωφελείς οργανισμούς, το ΙΠΕ έχει ως στόχο να συμβάλει στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της Κύπρου μέσω μιας μακροχρόνιας προσπάθειας για καλλιέργεια ερευνητικής και καινοτομικής κουλτούρας στην Κύπρο.

Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

Προγράμματα

Η δέσμη προγραμμάτων του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας για έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία (Δέσμη 2009-2010) αποτελεί έναν μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό μηχανισμό που εξειδικεύεται στην προώθηση της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας. Η Δέσμη 2009-2010 περιλαμβάνει πέντε άξονες προτεραιότητας:

Άξονας Ι: πολυθεματική ανάπτυξη της έρευνας
Άξονας ΙΙ: ανάπτυξη ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού
Άξονας ΙΙΙ: ανάπτυξη έρευνας και καινοτομίας στις επιχειρήσεις
Άξονας ΙV: ανάπτυξη ερευνητικής υποδομής
Άξονας V: ανάπτυξη διεθνούς δικτύωσης και συνεργασίας
Δέσμη 2009-2010

Η συμμετοχή επιχειρήσεων είναι δυνατή, υπό προϋποθέσεις, σε όλους τους άξονες της Δέσμης 2009-2010 του ΙΠΕ. Επιπρόσθετα, ο άξονας ΙΙΙ στοχεύει ειδικά στην ανάπτυξη της έρευνας και καινοτομίας στις επιχειρήσεις, έχοντας τους εξής κύριους στόχους: α) την ενίσχυση της ενδογενούς δυνατότητας των επιχειρήσεων για ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων, β) τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ επιχειρηματικής και ερευνητικής κοινότητας και την ενίσχυση του συστήματος υποστήριξης της ανάπτυξης καινοτομίας, γ) τη βελτίωση των δυνατοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, δ) τη δημιουργία μηχανισμών χρηματοδότησης της καινοτομίας και ε) την καλλιέργεια καινοτομικής κουλτούρας και ευαισθητοποίησης του κοινού σε θέματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας.

Ο άξονας ΙΙΙ αποτελείται από τρία προγράμματα:

Πρόγραμμα «Έρευνα για επιχειρήσεις»

Το πρόγραμμα έχει ως στόχο να συμβάλει στην ανάπτυξη και τη διάδοση ερευνητικών δραστηριοτήτων στις επιχειρήσεις παρέχοντας κίνητρα για την ανάπτυξη ερευνητικών δραστηριοτήτων, την εξοικείωση των επιχειρήσεων με τη διαδικασία, τη λειτουργία και τα εν γένει οφέλη της ερευνητικής δραστηριότητας, ως αναπόσπαστου μέρους του συνολικού σχεδιασμού και της λειτουργίας μιας υγιούς επιχείρησης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις ακόλουθες δύο δράσεις:

Πρόγραμμα «EUREKA Κύπρου»

Ο οργανισμός EUREKA ιδρύθηκε το 1985 με στόχο να αποτελέσει ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο για προώθηση της βιομηχανικής έρευνας και ανάπτυξης. Μέσα από τις δραστηριότητες του οργανισμού επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια από τις χώρες - μέλη έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν και να αξιοποιήσουν τεχνολογίες, απαραίτητες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Η φιλοσοφία των έργων EUREKA βασίζεται στην αρχή της προσέγγισης από κάτω προς τα πάνω (bottom-up approach). Αυτό σημαίνει ότι οι ίδιοι οι συμμετέχοντες διαμορφώνουν ένα συγκεκριμένο έργο, τους στόχους του, τους εταίρους, τη συνεισφορά του καθενός και τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας εκμεταλλεύεται τα ερευνητικά αποτελέσματα.

Από το 2002 το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας λειτουργεί ως το εθνικό γραφείο EUREKA και έχει την ευθύνη της διαχείρισης της συμμετοχής της Κύπρου στις δραστηριότητες του οργανισμού. Ως εκ τούτου, το ΙΠΕ καθιέρωσε το πρόγραμμα «EUREKA Κύπρου» ως το μηχανισμό επιλογής κυπριακών φορέων που επιθυμούν τη συμμετοχή τους σε έργα EUREKA.

Πρόγραμμα "EUREKA"

Το πρόγραμμα «EUREKA Κύπρου» περιλαμβάνει τις ακόλουθες τρεις δράσεις:

Δράση «EUREKA - Νέα έργα»
Δράση «EUREKA - Υφιστάμενα έργα»
Δράση «Eurostars Κύπρου»
Πρόγραμμα «EUREKA Κύπρου»

Πρόγραμμα «Καινοτομία»

Το πρόγραμμα «Καινοτομία» στοχεύει να υποστηρίξει τις επιχειρήσεις να ενισχύσουν την ενδογενή δυνατότητά τους για ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της έλλειψης γνώσεων και πρακτικών διαχείρισης καινοτομίας. Επιπρόσθετα, στο επίπεδο του ευρύτερου κοινωνικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της επιχειρηματικής και της ακαδημαϊκής/ερευνητικής κοινότητας με τη διαμόρφωση κατάλληλων υποστηρικτικών μηχανισμών και την καλλιέργεια καινοτομικής κουλτούρας.

Στα πλαίσια της Δέσμης 2009-2010, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις εξής τέσσερις υποστηρικτικές δράσεις:

Δράση «Κουπόνια καινοτομίας»
Δράση «Ευρεσιτεχνία»
Δράση "Δίκτυα Καινοτομίας"
Δράση "Κέντρα Διαμεσολάβησης Έρευνας και Καινοτομίας"
Πρόγραμμα «Καινοτομία»

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα COST (European Co-operation in the Field of Scientific and Technical Research) ιδρύθηκε με στόχο τη δημιουργία πλαισίου συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, μέσω της προώθησης και της ενδυνάμωσης της συνεργασίας στην Ευρώπη στον τομέα της επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας. Η Κύπρος είναι μέλος του προγράμματος αυτού, το οποίο έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα πλαίσια για ερευνητική συνεργασία στην Ευρώπη.

Πρόγραμμα COST

Στο πρόγραμμα, εκτός από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχουν και οι περισσότερες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Επίσης, συμμετέχουν ερευνητικά ιδρύματα/οργανισμοί από χώρες μη μέλη του COST χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς.

Η διαδικασία συμμετοχής Κύπριων ερευνητών σε δράσεις του προγράμματος COST έχει ως εξής:

στην περίπτωση που ερευνητές θα ήθελαν να υποβάλουν πρόταση για δημιουργία καινούργιας δράσης, τότε θα πρέπει να δημιουργηθεί ομάδα από πέντε τουλάχιστον ερευνητές/ερευνητικούς φορείς από πέντε διαφορετικά κράτη μέλη του προγράμματος και να υποβληθεί πρόταση στην Επιτροπή Ανώτερων Λειτουργών για έγκριση σύμφωνα με τις οδηγίες του οργανισμού·
για τη συμμετοχή ερευνητών σε ήδη εγκεκριμένες δράσεις, υποβάλλεται σχετικό αίτημα στο Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ) σε ειδικά διαμορφωμένο έντυπο. Η αίτηση για συμμετοχή σε εγκεκριμένη δράση του COST συνοδεύεται από το βιογραφικό σημείωμα του ερευνητή. Εφόσον η αίτηση αξιολογηθεί θετικά από το ΙΠΕ, τότε ζητείται η υπογραφή του σχετικού μνημονίου συναντίληψης (Memorandum of Understanding, MoU) από την κυπριακή κυβέρνηση και ορίζεται ο ερευνητής ως μέλος της διαχειριστικής επιτροπής της δράσης. Ο ερευνητής θα κληθεί στην επόμενη συνάντηση του δικτύου.

Το πρόγραμμα ΕUROSTARS προσφέρει χρηματοδότηση και στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) που δραστηριοποιούνται στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης. Πρόκειται για επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια τα οποία καθορίζονται από την ΕΕ για τις ΜΜΕ και επιπλέον το 10% του πλήρους απασχόλησης προσωπικού τους δραστηριοποιείται στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης και το 10% των εσόδων τους επενδύεται στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης.

Πρόγραμμα EUROSTARS

Στόχοι είναι:

η ανάπτυξη ενός αειφόρου μηχανισμού υποστήριξης των ΜΜΕ στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης,
η διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση για ερευνητικές δραστηριότητες,
η συντόμευση των διαδικασιών αξιολόγησης και χρηματοδότησης (3 μήνες από την κατάθεση της πρότασης μέχρι την απόφαση για χρηματοδότηση) και,
ο συντονισμός των εθνικών προγραμμάτων χρηματοδότησης της έρευνας.

Το έβδομο κατά σειρά πρόγραμμα-πλαίσιο της Ε.Ε. για έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (7ΠΠ) έχει ως στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της ανάπτυξης της γνώσης, τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και την επίτευξη των στόχων που τέθηκαν στο Συμβούλιο της Λισαβόνας το 2002.

7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο της Ε.Ε. για έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη
Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας

Κάθε νομική οντότητα (ιδιωτικές, εμπορικές ή βιομηχανικές επιχειρήσεις, οργανισμοί του δημόσιου τομέα, πανεπιστήμια, ερευνητικοί οργανισμοί κ.ά.) εγκατεστημένη σε χώρα που συμμετέχει στο πρόγραμμα μπορεί να συμμετάσχει και να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την ΕΕ. Για τη διευκόλυνση της συμμετοχής κυπριακών φορέων στο 7ΠΠ έχουν καθοριστεί εθνικά σημεία επαφής για όλες τις δραστηριότητες του προγράμματος.

Εθνικά σημεία επαφής Κύπρου

Το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας έχει επίσης την ευθύνη για ενημέρωση όλων των ενδιαφερομένων για το πρώτο πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (CIP).

Πρόγραμμα πλαίσιο της Ε.Ε. για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία

Ελέγξτε επίσης τη σχετική νομοθεσία στο: