Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

Tengevolge van de ondertekening van het Verdrag van Lissabon, wordt het glossarium momenteel aangepast.

Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is ingesteld en wordt geregeld door titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie (EU). Het vervangt de Europese politieke samenwerking (EPS) en voorziet in de vaststelling op termijn van een gemeenschappelijk defensiebeleid waaruit mettertijd een gemeenschappelijke defensie zou kunnen ontstaan.

De doelstellingen van deze tweede pijler van de Unie zijn vervat in artikel 11 van het EU-Verdrag en worden nagestreefd door middel van eigen rechtsinstrumenten (gemeenschappelijk optreden, gemeenschappelijk standpunt) die in de Raad met eenparigheid van stemmen worden goedgekeurd. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam in 1999 heeft de Europese Unie een nieuw instrument tot haar beschikking, de gemeenschappelijke strategie. Het Verdrag van Amsterdam heeft tevens in bepaalde gevallen een stemming met gekwalificeerde meerderheid mogelijk gemaakt. Hierdoor evolueert het GBVB sinds de ondertekening van het Verdrag van Amsterdam tijdens nagenoeg elke Europese Raad.

In 2001 heeft het Verdrag van Nice het onder bepaalde voorwaarden mogelijk gemaakt om op het gebied van het GBVB een nauwere samenwerking aan te gaan voor de uitvoering van een gemeenschappelijk optreden of een gemeenschappelijk standpunt. Deze nauwere samenwerking mag geen betrekking hebben op vraagstukken die gevolgen hebben op militair of defensiegebied.

Zie ook:

• COREU ("CORrespondance EUropéenne")
• Gemeenschappelijke strategie (GBVB)
• Gemeenschappelijk optreden (GBVB)
• Gemeenschappelijk standpunt (GBVB)
• Institutioneel kader (één...)
• NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie)
• Onthouding, constructieve (onthouding, positieve)
• Pijlers van de Europese Unie
• Politiek Comité (CPV)
• Verklaring (GBVB)
• West-Europese Unie (WEU)