Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Τα αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Αρχεία   Αρχεία   Αρχεία   Αρχεία

Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης


Ο Υπουργός Εξωτερικών


Εισαγωγή
Διαδικασία διορισμού
Αρμοδιότητες
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η δημιουργία του αξιώματος του Υπουργού Εξωτερικών συνιστά μία από τις κυριότερες καινοτομίες του σχεδίου Συντάγματος. Χάρη σε αυτή την προσωπικότητα, η εξωτερική δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) θα καταστεί πιο αποτελεσματική και συνεκτική, εφόσον ο Υπουργός Εξωτερικών θα είναι πράγματι ο εκπρόσωπος της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) της Ένωσης.

Η συγκεκριμένη θεσμική καινοτομία είναι αποτέλεσμα της συγχώνευσης του αξιώματος του Ύπατου Εκπροσώπου για την ΚΕΠΠΑ με αυτό του αρμοδίου επί των εξωτερικών σχέσεων Επιτρόπου. Η δημιουργία του αξιώματος υπουργού Εξωτερικών προβλέπεται στο άρθρο I-27 του σχεδίου Συντάγματος της Ένωσης. Ο ρόλος του θα είναι να διασφαλίζει την προώθηση μιας συνεκτικής εξωτερικής πολιτικής αξιοποιώντας όλα τα μέσα που τίθενται στη διάθεσή του.

Εντούτοις, η εξωτερική εκπροσώπηση της Ένωσης δεν θα ασκείται αποκλειστικά από τον Υπουργό Εξωτερικών. Πράγματι, το άρθρο I-21 του σχεδίου Συντάγματος ορίζει ότι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου , πέρα από την προετοιμασία και την καθοδήγηση των εργασιών των ευρωπαϊκών συμβουλίων, αναλαμβάνει στο επίπεδό του και την εξωτερική εκπροσώπηση της Ένωσης σε τομείς που αφορούν την ΚΕΠΠΑ, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Υπουργού Εξωτερικών. Όμως στο σχέδιο Συντάγματος δεν αποσαφηνίζεται ο τρόπος καταμερισμού των καθηκόντων μεταξύ του Προέδρου του Συμβουλίου και του Υπουργού Εξωτερικών: οι αντίστοιχοι ρόλοι τους θα καθορισθούν με βάση τη θεσμική πρακτική.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ

Ο Υπουργός Εξωτερικών διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, με τη συμφωνία του Προέδρου της Επιτροπής και μετά από έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου . Υπό την ιδιότητα αυτή, ασκεί την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δύναται να τον απαλλάξει από τα καθήκοντά του με την ίδια διαδικασία όπως και για τον διορισμό του.

Ο Υπουργός Εξωτερικών κατέχει επίσης θέση Αντιπροέδρου της Επιτροπής. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του στο πλαίσιο της Επιτροπής, και μόνον για αυτές τις αρμοδιότητες, υπόκειται στις διαδικασίες που διέπουν τη λειτουργία της Επιτροπής.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Όπως επισημάνθηκε κατά τις εργασίες της Συνέλευσης, ο Υπουργός Εξωτερικών θα είναι «διπλοθεσίτης»: θα είναι συγχρόνως ο εντολοδόχος του Συμβουλίου των Υπουργών στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και ένας από τους αντιπροέδρους της Επιτροπής.

Αφενός, ο Υπουργός Εξωτερικών ασκεί την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της Ένωσης. Προς το σκοπό αυτό, διαθέτει δικαίωμα πρωτοβουλίας και εκτελεί αυτή την πολιτική ως εντολοδόχος του Συμβουλίου των Υπουργών . Ενεργεί κατά τον ίδιο τρόπο και για την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας . Όταν ενεργεί στο πλαίσιο αυτής της εντολής, ο υπουργός απαλλάσσεται από τη συλλογική αρχή που διέπει τις εργασίες της Επιτροπής.

Το σχέδιο Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος προβλέπει ότι ο Υπουργός Εξωτερικών, εκτός από την καθοδήγηση των εργασιών του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών, συμβάλλει επίσης με τις προτάσεις του στη διαμόρφωση της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και διασφαλίζει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών αποφάσεων που εκδίδουν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών. Από κοινού με το Συμβούλιο των Υπουργών, μεριμνά για την τήρηση των αρχών που διέπουν την ΚΕΠΠΑ (άρθρο III-195).

Εκπροσωπεί την ΕΕ σε θέματα που εμπίπτουν στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, διεξάγει τον πολιτικό διάλογο εξ ονόματος της Ένωσης και εκφράζει τη θέση της στους διεθνείς οργανισμούς και στις διεθνείς διασκέψεις. Εξασφαλίζει επίσης τον συντονισμό της δράσης των κρατών μελών της Ένωσης στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών και των διεθνών διασκέψεων (άρθρο III-206). Έτσι, ενδέχεται να κληθεί να παρουσιάσει τη θέση της Ένωσης για ένα θέμα της ημερήσιας διάταξης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών που είναι μέλη αυτού του οργάνου, σε περίπτωση που η Ένωση έχει καθορίσει θέση ως προς το συγκεκριμένο θέμα (άρθρο III-206).

Επιπλέον, οι ειδικοί εντεταλμένοι της Ένωσης (που διορίζονται από το Συμβούλιο και λαμβάνουν εντολή να χειριστούν συγκεκριμένα θέματα πολιτικής) ασκούν την εντολή τους υπό την εξουσία του Υπουργού Εξωτερικών της Ένωσης (άρθρο III-203).

Από την άλλη, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ένωσης είναι ένας από τους αντιπροέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο πλαίσιο αυτού του θεσμικού οργάνου, είναι αρμόδιος για ττις εξωτερικές σχέσεις και τον συντονισμό των άλλων πτυχών της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. Πράγματι, η ΕΕ οφείλει να μεριμνά για τη συνοχή ανάμεσα στους διαφορετικούς τομείς της εξωτερικής της δράσης και μεταξύ αυτών και των άλλων πολιτικών της. Το Συμβούλιο των Υπουργών και η Επιτροπή, επικουρούμενοι από τον Υπουργό Εξωτερικών της Ένωσης, εξασφαλίζουν αυτή τη συνοχή και συνεργάζονται για το σκοπό αυτό (άρθρο III-193).

[ Αρχή της σελίδας ]

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

Τέλος, ο Υπουργός Εξωτερικών θα διευθύνει μια διπλωματική υπηρεσία αποτελούμενη από διπλωματικές αποστολές σε σχεδόν 125 χώρες. Το σχέδιο Συντάγματος προβλέπει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας εξωτερικής δράσης η οποία θα επικουρεί τον υπουργό κατά την άσκηση των καθηκόντων του.

Η συγκεκριμένη κοινή υπηρεσία θα συγκροτηθεί βάσει συμφωνίας ανάμεσα στο Συμβούλιο των Υπουργών και την Επιτροπή (με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), και θα τεθεί υπό την εξουσία του Υπουργού Εξωτερικών. Θα αποτελείται από υπαλλήλους που προέρχονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου των Υπουργών και της Επιτροπής, καθώς και από προσωπικό αποσπασμένο από τις εθνικές διπλωματικές υπηρεσίες. Η εν λόγω υπηρεσία θα ενεργεί σε συνεργασία με τις διπλωματικές υπηρεσίες των κρατών μελών.

Το προσωπικό των αντιπροσωπειών της ΕΕ που εδρεύουν σε τρίτες χώρες και στους διεθνείς οργανισμούς θα προέρχεται από αυτή την κοινή υπηρεσία.

Σύμφωνα με τη Δήλωση σχετικά με τη δημιουργία ευρωπαϊκής υπηρεσίας εξωτερικής δράσης, οι αναγκαίες ενέργειες ενόψει της συγκρότησης της συγκεκριμένης υπηρεσίας πρέπει να δρομολογηθούν στη διάρκεια του πρώτου έτους που έπεται της έναρξης ισχύος της Συνθήκης για τη θέσπιση ευρωπαϊκού Συντάγματος.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Παρατηρήσεις
¶ρθρο I-27 Διορισμός, ρόλος και αρμοδιότητες του Υπουργού Εξωτερικών Νέες διατάξεις
¶ρθρο I-21 Ρόλος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Νέες διατάξεις
¶ρθρα III-193 έως III-231 (Τίτλος V) Εξωτερική δράση της Ένωσης Σημαντικές τροποποιήσεις
Δήλωση για τη δημιουργία ευρωπαϊκής υπηρεσίας εξωτερικής δράσης - Νέες διατάξεις

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενο δελτίο ] [ Επόμενο δελτίο ] [ Περιεχόμενα ]


Τα εν λόγω δελτία δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο της Συνέλευσης.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας