Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Τα αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Οι θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Αρχεία   Αρχεία   Αρχεία   Αρχεία

Οι θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης


Οι νομικές πράξεις


Εισαγωγή
Τύποι νομικών πράξεων
Νομοθετική εξουσιοδότηση και οι εκτελεστικές πράξεις
Ειδικές διατάξεις
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ


Η απλούστευση των μέσων δράσης που διαθέτει η Ένωση αποτελούν βασικό σημείο της δήλωσης του Λάκεν που ορίζει την εντολή της Συνέλευσης.
Οι εργασίες της τελευταίας επέτρεψαν την απόκριση σε αυτήν την προσδοκία, διευκρινίζοντας το υφιστάμενο σύστημα. Οι τύποι των πράξεων εφεξής περιορίζονται σε έξι μέσα (νόμος, νόμος-πλαίσιο, κανονισμός, απόφαση, συστάσεις και γνώμες), έναντι πλέον των δεκαπέντε πράξεων που ισχύουν σήμερα (πέντε βασικές πράξεις και πολυάριθμες «άτυπες πράξεις» που δυσχεραίνουν την κατανόηση του συνόλου).
Συνεπώς, το άρθρο I-32 παραθέτει τις έξι νέες νομικές πράξεις και εισάγει διαχωρισμό μεταξύ του νομοθετικού και μη νομοθετικού επιπέδου, γεγονός άνευ προηγουμένου στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (συνθήκη ΕΚ).

Όσον αφορά τις εκτελεστικές πράξεις, ο ρόλος της Επιτροπής ενισχύεται στο βαθμό όπου της εκχωρείται η εκτελεστική εξουσία. Τα κράτη μέλη συμμετέχουν επίσης περισσότερο στη διαδικασία ελέγχου της άσκησης αυτής της εξουσίας. Από την άλλη, πάντα όσον αφορά τις εκτελεστικές αρμοδιότητες, αναγνωρίζεται επισήμως στην Επιτροπή ο πρώτος ρόλος ως προς τη νομοθετική εξουσιοδότηση.

Οι διατάξεις που αφορούν την υπογραφή, τη δημοσίευση και την έναρξη ισχύος των πράξεων της Ένωσης είναι πανομοιότυπες με εκείνες της συνθήκης ΕΚ (άρθρο I-38). Ομοίως, το άρθρο I-37 διατηρεί πιστά τις ισοδύναμες διατάξεις των υφιστάμενων συνθηκών όσον αφορά την αιτιολογία των πράξεων και την ελευθερία που διαθέτουν τα θεσμικά όργανα να επιλέγουν τον τύπο της προς έγκριση πράξης, όταν στα κείμενα δεν προβλέπεται συγκεκριμένη πράξη.

Τέλος, όσον αφορά τις πράξεις που χρησιμοποιούνται στα πλαίσια του δεύτερου και του τρίτου πυλώνα, αυτές θα εξαλειφθούν μαζί με τη δομή πυλώνων που αιτιολογεί την ύπαρξή τους. Συνεπώς, θα δύνανται να χρησιμοποιούνται μόνον, και σε αυτούς τους συγκεκριμένους τομείς, οι έξι τύποι πράξεων που αναφέρονται παραπάνω.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΤΥΠΟΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

Το άρθρο I-32 διαχωρίζει τις νομοθετικές πράξεις από τις μη νομοθετικές. Κάθε κατηγορία εξετάζεται σε χωριστό άρθρο: στο άρθρο I-33 εξετάζονται οι νομοθετικές πράξεις και στο άρθρο I-34 οι μη νομοθετικές πράξεις.

Οι νομοθετικές πράξεις είναι δύο. Πρόκειται για τον νόμο και τον νόμο-πλαίσιο.

Προς το παρόν, το άρθρο 249 της συνθήκης ΕΚ παραθέτει τις πέντε υφιστάμενες βασικές πράξεις (οδηγία, κανονισμός, απόφαση, συστάσεις και γνώμες) και τις επιδράσεις τους. Είναι δυνατή η αντιστοίχιση μεταξύ των αυτών των πράξεων και των νέων ονομασιών. Συνεπώς, ο ορισμός του ευρωπαϊκού νόμου αντιστοιχεί σε εκείνον του κανονισμού όπως είναι γνωστός σήμερα. Όπως ακριβώς ισχύει με τον κανονισμό, ο ευρωπαϊκός νόμος εφαρμόζεται απευθείας σε όλα τα κράτη μέλη και δεν υφίσταται ανάγκη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Ο ορισμός του ευρωπαϊκού νόμου-πλαισίου αντιστοιχεί σε εκείνον της οδηγίας. Οριοθετεί τους στόχους, αλλά επιτρέπει στα κράτη μέλη να επιλέξουν τα προς θέσπιση μέτρα για την επίτευξη αυτών των στόχων εντός καθορισμένης προθεσμίας.
Το άρθρο I-33 παραθέτει λεπτομερώς τη διαδικασία έκδοσης των νόμων και των νόμων-πλαισίων, η οποία στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι σύμφωνη με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.

Οι μη νομοθετικές πράξεις είναι τέσσερις. Πρόκειται για τους κανονισμούς, τις αποφάσεις, τις συστάσεις και τις γνώμες.
Στο σχέδιο που υπέβαλε η Συνέλευση, ο κανονισμός ορίζεται ως μη νομοθετική πράξη γενικής εμβέλειας για την εφαρμογή των νομοθετικών πράξεων και συγκεκριμένων ειδικών διατάξεων του Συντάγματος. Οι εν λόγω κανονισμοί δύνανται επίσης να λάβουν τη μορφή κατ' εξουσιοδότηση κανονισμών ή εκτελεστικών κανονισμών.
Από την άλλη, οι αποφάσεις, με τον νέο τους ορισμό, περιλαμβάνουν τόσο τις αποφάσεις που απευθύνονται σε ορισμένους παραλήπτες όσο και τις γενικές αποφάσεις, σε αντίθεση με τον σημερινό ορισμό των αποφάσεων βάσει του οποίου αυτές απευθύνονται μόνον στους παραλήπτες που ορίζονται σε αυτήν.
Τέλος, η εξουσία των συστάσεων που σήμερα αναγνωρίζεται εν γένει μόνον στην Επιτροπή, επεκτείνεται επίσης στο Συμβούλιο (άρθρο I-34).

[ Αρχή της σελίδας ]

Η ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ


Το σχέδιο συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης προτείνει τον διαχωρισμό των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που αναγνωρίζονται σήμερα στο άρθρο 202 της συνθήκης ΕΚ σε κατ' εξουσιοδότηση κανονισμούς (άρθρο I-35) και σε καθαυτές εκτελεστικές πράξεις (άρθρο I-36).

Η Επιτροπή καθίσταται πλέον η μόνη αρμόδια για την έκδοση κατ' εξουσιοδότηση κανονισμών που συμπληρώνουν ή τροποποιούν ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία του νόμου ή του νόμου-πλαισίου (το άρθρο I-35 διευκρινίζει ότι « τα ουσιώδη στοιχεία ενός τομέα δεν είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο εξουσιοδότησης »). Συνεπώς, είναι δυνατόν να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή για τον καθορισμό των περισσότερο τεχνικών πτυχών, με την τήρηση των προϋποθέσεων εφαρμογής που καθορίζει ο νόμος ή ο νόμος-πλαίσιο (περιεχόμενο, έκταση και διάρκεια της εξουσιοδότησης). Επιπλέον, αυτή η εξουσιοδότηση δύναται να πραγματοποιηθεί μόνο υπό την εποπτεία των δύο κλάδων νομοθετικής εξουσίας, ήτοι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει την ανάκλησή της εξουσιοδότησης και αυτή τίθεται σε ισχύ μόνο βάσει σιωπηρής συμφωνίας των συννομοθετών.

Το άρθρο 36 που είναι αφιερωμένο στις εκτελεστικές πράξεις καθαυτές υπενθυμίζει ότι η εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων εναπόκειται κανονικά στα κράτη μέλη. Αν είναι αιτιολογημένη η παρέμβαση της Ένωσης βάσει της αρχής της επικουρικότητας , σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις είναι δυνατή η ανάθεση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στην Επιτροπή ή το Συμβούλιο. Η έκδοση των εκτελεστικών πράξεων εναπόκειται αρχικά στην Επιτροπή, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 202 της Συνθήκης ΕΚ το Συμβούλιο, κάτοχος της εκτελεστικής εξουσίας, την εκχωρεί στην Επιτροπή. Οι εκτελεστικές πράξεις της Ένωσης λαμβάνουν τη μορφή ευρωπαϊκών εκτελεστικών κανονισμών ή ευρωπαϊκών εκτελεστικών αποφάσεων.
Στον βαθμό που η Επιτροπή ασκεί εξουσία που κατ' αρχήν ανήκει στα κράτη μέλη, είναι εύλογο αυτή να υπόκειται στην εποπτεία επιτροπών εκπροσώπων των κρατών μελών επιφορτισμένων με τη γνωμοδότηση επί των σχεδίων των εκτελεστικών μέτρων που καταρτίζει η Επιτροπή. Αυτό το σύστημα ελέγχου είναι γνωστό με την ονομασία « επιτροπολογία ».
Το άρθρο I-36 προβλέπει ότι οι γενικοί κανόνες της επιτροπολογίας καθορίζονται με νόμο και συνεπώς όχι πλέον μόνον από το Συμβούλιο όπως συμβαίνει σήμερα. Από την άλλη, αυτές οι διαδικασίες, σύμφωνα με τη διατύπωση του ίδιου άρθρου, θα είναι διαδικασίες ελέγχου « από τα κράτη μέλη », γεγονός που θα μπορούσε ενδεχομένως να θέσει τροχοπέδη στον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο οποίο αναγνωρίζεται σημαντικό δικαίωμα παρέμβασης έπειτα από την έγκριση τον Ιούνιο του 1999 της νέας απόφασης « επιτροπολογία ».

[ Αρχή της σελίδας ]

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (ΚΕΠΠΑ, ΚΠΑΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ)

Στις υφιστάμενες συνθήκες, όσον αφορά την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ), και τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ήτοι στον δεύτερο και τον τρίτο πυλώνα που άπτονται της διακυβερνητικής συνεργασίας και όχι της λογικής της κοινοτικής ολοκλήρωσης, δύναται η έκδοση ορισμένων νομικών πράξεων μη κοινοτικού χαρακτήρα. Συνεπώς, στον τομέα της ΚΕΠΠΑ, το άρθρο 13 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Συνθήκη ΕΕ) καθορίζει ότι το Συμβούλιο προτείνει κοινές στρατηγικές στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τις εφαρμόζει, ιδίως αποφασίζοντας κοινές δράσεις και θέσεις. Ομοίως, το άρθρο 34 της συνθήκης ΕΕ προβλέπει την κατάρτιση καταλόγου των πράξεων σχετικά με τις οποίες δύναται να αποφανθεί το Συμβούλιο όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Πρόκειται για κοινές θέσεις, αποφάσεις και αποφάσεις-πλαίσια, καθώς και συμβάσεις.

Έπειτα από την εξάλειψη της διάρθρωσης σε πυλώνες που έχει προτείνει η Συνέλευση, πρόκειται επίσης να εξαλειφθούν αυτές οι διαφορετικές πράξεις. Όσον αφορά την ΚΕΠΠΑ, την ΚΠΑΑ και τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις (ΔΕΥ), οι πράξεις που θα χρησιμοποιούνται εφεξής θα είναι οι νέες πράξεις του κοινοτικού δικαίου (άρθρο I-32). Το άρθρο I-39 επιβεβαιώνει ότι στον τομέα της ΚΕΠΠΑ, δύνανται να χρησιμοποιούνται ορισμένες ευρωπαϊκές αποφάσεις και ότι «δεν εκδίδονται ευρωπαϊκοί νόμοι ή ευρωπαϊκοί νόμοι-πλαίσια ». Όσον αφορά την ΚΠΑΑ, βάσει του άρθρου I-40, δύνανται επίσης να χρησιμοποιούνται μόνον οι ευρωπαϊκές αποφάσεις. Τέλος, όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, καταργούνται οι πράξεις που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα και αντικαθίστανται από τους νόμους και τους νόμους-πλαίσια (άρθρο I-41).

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Παρατηρήσεις
I-32 Οι νομικές πράξεις της Ένωσης (νέοι τύποι) Νέες διατάξεις
I-33 Οι νομοθετικές πράξεις Σημαντικές τροποποιήσεις
I-34 Οι μη νομοθετικές πράξεις
I-35 Οι κατ' εξουσιοδότηση κανονισμοί -
I-36 Οι εκτελεστικές πράξεις
I-39 Ειδικές διατάξεις για την ΚΕΠΠΑ Σημαντικές τροποποιήσεις
I-40 Ειδικές διατάξεις για την ΚΠΠΑ
I-41 Ειδικές διατάξεις για τη ΔΕΥ

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενο δελτίο ] [ Επόμενο δελτίο ] [ Περιεχόμενα ]


Τα εν λόγω δελτία δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο της Συνέλευσης.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας