Printbare versie | Juridische mededeling | Wat is er nieuw? | Zoek | Contact | Index | Glossarium | Over deze site
De resultaten van de Europese Conventie Sla taalkeuze over en ga direct naar lijst met samenvattingen (toegangstoets=1)
EUROPA > Samenvattingen van de wetgeving > De resultaten van de Europese Conventie

DE OPBOUW VAN EUROPA AAN DE HAND VAN DE VERDRAGEN >

Archief   Archief   Archief   Archief

De resultaten van de Europese Conventie


Algemene en slotbepalingen


Inleiding
Intrekking van de Verdragen en juridische continu´teit
Euratom-Verdrag
Aanneming, bekrachtiging en inwerkingtreding
Herziening van de Grondwet
De symbolen van de Unie
Overzichtstabel

INLEIDING

In deel IV van de ontwerp-Grondwet doet de Conventie een voorstel voor de algemene en slotbepalingen van het ontwerp-Verdrag tot vaststelling van de Grondwet.
In artikel 1 worden de symbolen van de Europese Unie genoemd. De artikelen daarna behandelen de intrekking van de vorige Verdragen, de juridische continu´teit, het territoriaal toepassingsgebied en andere bepalingen. De procedure voor de herziening van de Grondwet wordt vastgesteld in artikel IV-7. De Conventie stelt voor deze grondig te wijzigen: in de toekomst moeten herzieningen van de Grondwet door een Conventie worden voorbereid.

Over de bekrachtiging en de inwerkingtreding van het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet is veel discussie geweest tussen de leden van de Conventie, met name over de vraag of het Verdrag in werking kan treden wanneer een of meer lidstaten het nog niet hebben bekrachtigd.
De Conventie heeft dit probleem niet opgelost maar stelt voor een verklaring bij de Grondwet te voegen waarin wordt bepaald dat in het geval van niet-bekrachtiging door een of meer lidstaten de Europese Raad zich hierover moet uitspreken.

[ Begin pagina ]

INTREKKING VAN DE VORIGE VERDRAGEN EN JURIDISCHE CONTINU¤TEIT

Met de inwerkingtreding van het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet worden het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en het Verdrag betreffende de Europese Unie ingetrokken, alsmede de Akten en Verdragen waarbij deze zijn gewijzigd of aangevuld, waaronder bijvoorbeeld de Europese Akte, het Verdrag van Amsterdam of het Verdrag van Nice (artikel IV-2).

Afgezien van de protocollen die de Conventie voorstelt te hechten aan de Grondwet en die een integrerend deel zullen uitmaken van de Grondwet (artikel IV-6), spreekt zij zich niet uit over de bestemming van andere protocollen die zijn gehecht aan bestaande Verdragen en die dezelfde juridische waarde hebben als deze. De Intergouvernementele Conferentie (IGC) zal hierover moeten beslissen en waarschijnlijk zullen deze protocollen ook als bijlage aan de Grondwet worden gehecht.

De nieuwe Unie die door de Grondwet tot stand komt, treedt volgens het ontwerp-Verdrag tot vaststelling van de Grondwet in de plaats van de Europese Gemeenschap (EG) en de Europese Unie (EU) voor al hun rechten en verplichtingen, met inbegrip van alle activa en passiva van de Gemeenschap en de Unie en van hun archieven.

De Conventie stelt voor een strikte juridische continu´teit te handhaven tussen de door de Grondwet opgerichte Europese Unie en de twee bestaande structuren, namelijk de EG en de EU (artikel IV-3). De bepalingen van besluiten van de instellingen van de Unie die genomen zijn uit hoofde van vorige Verdragen, blijven van kracht. De jurisprudentie van het Hof van Justitie blijft gelden als bron voor de uitlegging van het recht van de Unie.

Tot slot stelt de Conventie voor het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet voor onbeperkte tijd te sluiten (artikel IV-9).

[ Begin pagina ]

EURATOM-VERDRAG

Van alle vorige Verdragen blijft alleen het Euratom-Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie van kracht. Deze Gemeenschap zal niet opgaan in de Unie en blijft dus een afzonderlijke rechtspersoonlijkheid. De Conventie heeft de noodzakelijke wijzigingen voor het Euratom-Verdrag vastgesteld in het Protocol houdende wijziging van het Euratom-Verdrag, dat als bijlage aan de Grondwet wordt gehecht. Deze oplossing komt voort uit een zekere terughoudendheid van de Conventie, die van mening was dat het opnemen van het Euratom-Verdrag buiten het bestek van haar opdracht viel. De wijzigingen die door de ontwerp-Grondwet in het Euratom-Verdrag worden aangebracht, zijn dus beperkt tot aanpassingen aan de nieuwe regels die met de Grondwet worden ingevoerd, met name op institutioneel en financieel gebied.

[ Begin pagina ]

AANNEMING, BEKRACHTIGING EN INWERKINGTREDING

Het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet moet door de lidstaten worden bekrachtigd overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen. De akten van bekrachtiging zullen worden neergelegd bij de Italiaanse regering. De Conventie heeft voor de inwerkingtreding van de Grondwet geen precieze datum voorgesteld omdat moeilijk te schatten is hoeveel tijd de Intergouvernementele Conferentie en het bekrachtigingsproces in beslag zullen nemen. Een datum van inwerkingtreding zal later worden opgenomen in artikel IV-8. Wanneer op die datum niet alle akten van bekrachtiging zijn neergelegd, zal de Grondwet in werking treden op "de eerste dag van de maand die volgt op het nederleggen van de akte van bekrachtiging door de ondertekenende staat die als laatste deze handeling verricht".

Gezien de moeilijkheden met de bekrachtiging van het Verdrag van Maastricht door Denemarken in 1992 en van het Verdrag van Nice door Ierland in 2001, heeft de Conventie de mogelijkheid besproken om de Grondwet in werking te laten treden wanneer enkele lidstaten het ontwerp-Verdrag niet zouden hebben bekrachtigd. Verscheidene leden van de Conventie hebben voorgesteld de Grondwet in werking te laten treden voor de landen die haar hebben bekrachtigd wanneer een minimum aantal is bereikt, bijvoorbeeld driekwart van de lidstaten, zoals de Commissie voorstelt. Voor de andere staten die de Grondwet eventueel niet hebben bekrachtigd, zou een bijzonder statuut moeten worden opgesteld dat hun rechten waarborgt.

De Conventie heeft hierover geen compromis bereikt en heeft het huidige artikel 52 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (EU-Verdrag) ongewijzigd overgenomen. De door de Conventie voorgestelde tekst vereist daarom in artikel IV-8 de bekrachtiging van de Grondwet door alle lidstaten. De leden van de Conventie stellen evenwel voor een "verklaring bij de slotakte van het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet" toe te voegen waarin een politieke oplossing zou worden voorgesteld in geval van niet-bekrachtiging door een lidstaat: "Indien viervijfde van de lidstaten het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet twee jaar na de ondertekening ervan hebben bekrachtigd en een of meer lidstaten moeilijkheden bij de bekrachtiging hebben ondervonden, behandelt de Europese Raad de zaak."

De Conventie spreekt zich niet uit over de mogelijke uitkomsten van de beraadslagingen van de Europese Raad. Waarschijnlijk wordt deze kwestie tijdens de IGC nogmaals bestudeerd.

[ Begin pagina ]

HERZIENING VAN DE GRONDWET

De Conventie heeft in artikel IV-7 een nieuwe procedure voorgesteld voor de herziening van het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet. Ten eerste zal het Europees Parlement voor het eerst het recht hebben ontwerpen tot herziening van de Grondwet bij de Raad van Ministers in te dienen. De leden van de Conventie stellen voor het model van de Europese Conventie te handhaven zodat toekomstige wijzigingen ook door een dergelijke instantie worden voorbereid.

Deze Conventie, die zal bestaan uit vertegenwoordigers van nationale parlementen, de staatshoofden en regeringsleiders, het Europees Parlement en de Commissie , zal tot taak hebben ontwerpen tot herziening te bestuderen en bij consensus een aanbeveling aan te nemen die gericht is tot de Intergouvernementele Conferentie die door de voorzitter Raad van Ministers wordt bijeengeroepen om in onderlinge overeenstemming de in het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet aan te brengen wijzigingen vast te stellen.

De Europese Raad kan bij gewone meerderheid van stemmen, na goedkeuring door het Europees Parlement, besluiten de Conventie niet bijeen te roepen indien het wijzigingen van geringe reikwijdte betreft. In dit laatste geval stelt de Europese Raad het mandaat vast van de Conferentie van vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, die vervolgens de noodzakelijke wijzigingen vaststelt.

[ Begin pagina ]

DE SYMBOLEN VAN DE UNIE

Als afsluiting van hun besprekingen hebben de leden van de Conventie de wens geuit de Europese Unie van symbolen te voorzien en die in de ontwerp-Grondwet op te nemen. De Conventie heeft de symbolen opgenomen in artikel IV-1 maar meent dat deze bepalingen beter in deel I van de Grondwet geplaatst kunnen worden. Dit moet worden beoordeeld door de Intergouvernementele Conferentie.
Artikel IV-1 geeft een opsomming van de symbolen van de Unie:

In het voorstel van de Conventie worden dus geen nieuwe symbolen gecreŰerd, maar worden de door de EU gebruikte en bij de burgers bekende symbolen overgenomen en wordt hieraan een grondwettelijke status gegeven.

[ Begin pagina ]

OVERZICHTSTABEL

Artikel Onderwerp Opmerkingen
IV-1 Symbolen van de Unie Nieuwe bepalingen
IV-2 Intrekking van de vorige Verdragen Nieuwe bepalingen
IV-3 Juridische continu´teit Nieuwe bepalingen
IV-4 Territoriaal toepassingsgebied -
IV-6 Protocollen -
IV-7 Procedure voor de herziening Belangrijke wijzigingen
IV-8 Aanneming, bekrachtiging en inwerkingtreding -
IV-9 Duur -
Protocol houdende wijziging van het Euratom-Verdrag -
Verklaring bij de slotakte van het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet -

[ Begin van de pagina ] [ Vorige ] [ Samenvatting ]


De informatiebladen zijn alleen ter informatie van het publiek bedoeld. Zij zijn voor de Europese Commissie juridisch niet bindend, beogen geen volledigheid en hebben geen interpretatieve waarde wat de tekst van de Conventie betreft.


Printbare versie | Juridische mededeling | Wat is er nieuw? | Zoek | Contact | Index | Glossarium | Over deze site | Bovenkant pagina