Printbare versie | Juridische mededeling | Wat is er nieuw? | Zoek | Contact | Index | Glossarium | Over deze site
De resultaten van de Europese Conventie Sla taalkeuze over en ga direct naar lijst met samenvattingen (toegangstoets=1)
EUROPA > Samenvattingen van de wetgeving > De instellingen van de Unie

DE OPBOUW VAN EUROPA AAN DE HAND VAN DE VERDRAGEN >

Archief   Archief   Archief   Archief

De instellingen van de Unie


De Raad van Ministers


Inleiding
Algemene bepalingen
De formaties van de Raad van Ministers
Het voorzitterschap van de diverse Raadsformaties
Andere voorgestelde wijzigingen
Overzichtstabel

INLEIDING

De Conventie stelt voor om de Raad in twee verschillende goed herkenbare instellingen te splitsen:

Een duidelijker onderscheid blijkt nodig te zijn omdat er bij de burgers verwarring is ontstaan over de institutionele praktijk. In de Raad van de Europese Unie (vaak "Raad van Ministers" genoemd) komen doorgaans de vertegenwoordigers van de lidstaten op ministerieel niveau bijeen, maar het komt ook voor dat de staatshoofden en regeringsleiders bijeenkomen om zich uit te spreken over kwesties van bijzonder belang, bijvoorbeeld omdat een lidstaat de euro als munt wil aannemen. Wanneer de Raad van de Europese Unie op het niveau van ministers en staatshoofden bijeenkomt, kan hij verward worden met de Europese Raad .

De ontwerp-Grondwet maakt aan die dubbelzinnigheid een eind en stelt een duidelijk onderscheid voor tussen de Europese Raad en de Raad van Ministers.

[ Begin pagina ]

ALGEMENE BEPALINGEN

In artikel I-22 van de ontwerp-Grondwet zijn de voornaamste taken en de samenstelling van de Raad van Ministers vastgelegd.

De Raad van Ministers oefent samen met het Europees Parlement de wetgevingstaak en de begrotingstaak uit. Bovendien voert de Raad beleidsbepalende en coördinerende taken uit. De Raad heeft krachtens de huidige Verdragen een uitvoerende taak, die niet aan de orde komt in dit artikel van de ontwerp-Grondwet, maar wel verderop in artikel I-36 over de uitvoeringshandelingen.

Behalve in die gevallen waarin de Grondwet anders bepaalt, neemt de Raad van Ministers zijn besluiten bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen. Momenteel is het nog zo dat de Raad, tenzij anders bepaald in de Verdragen, bij gewone meerderheid besluit, hetgeen zeer merkwaardig is want de verdragen spreken in de meeste gevallen van unanimiteit of van gekwalificeerde meerderheid. De Conventie stelt nu dus het omgekeerde voor, zodat de gekwalificeerde meerderheid regel in plaats van uitzondering wordt. Dat heeft tot gevolg dat in geen van de betreffende artikelen nog van een gekwalificeerde meerderheid sprake is.

Voor iedere Raadsformatie bestaat de Raad van Ministers uit één vertegenwoordiger op ministerieel niveau per lidstaat. Dit lid van de Raad van Ministers is als enige bevoegd namens de lidstaat in kwestie verbintenissen aan te gaan en de enige die namens de lidstaat mag stemmen (behalve ingeval hij of zij een ander lid heeft gemachtigd om te stemmen zoals bepaald in artikel III-246).

[ Begin pagina ]

DE FORMATIES VAN DE RAAD VAN MINISTERS

In de ontwerp-Grondwet wordt voorgesteld de werkzaamheden van de diverse formaties van de Raad van Ministers anders te organiseren. Krachtens artikel I-23 worden twee formaties ingesteld: de Raad Wetgeving en Algemene Zaken en de Raad Buitenlandse Zaken.

De Raad Wetgeving en Algemene Zaken zorgt voor de samenhang tussen de werkzaamheden van de diverse formaties van de Raad van Ministers.
Wanneer de Raad van Ministers optreedt in zijn hoedanigheid van Raad Algemene Zaken, zorgt hij er samen met de Commissie voor dat de bijeenkomsten van de Europese Raad worden voorbereid en de uitkomsten ervan worden opgevolgd.
Wanneer de Raad van Ministers optreedt in zijn hoedanigheid van wetgever, beraadslaagt en besluit hij samen met het Europees Parlement over Europese wetten en kaderwetten. In dat geval wordt elke lidstaat vertegenwoordigd door één of twee extra afgevaardigden op ministerieel niveau die bevoegd zijn voor de onderwerpen die tijdens de vergadering aan de orde komen. Bovendien is in artikel I-49 van de ontwerp-Grondwet, over de transparantie van de werkzaamheden van de instellingen, bepaald dat de Raad Wetgeving in het openbaar vergadert wanneer een wetgevingsvoorstel wordt behandeld.
Zo wordt met het instellen van de Raad Wetgeving binnen de Raad Algemene Zaken een belangrijke vernieuwing ingevoerd, waardoor de wetgevende bevoegdheden van de Raad van Ministers duidelijker naar voren komen.

De Raad Buitenlandse Zaken werkt het externe beleid van de Unie uit volgens de strategische lijnen die door de Europese Raad zijn uitgezet en zorgt voor samenhang in het optreden van de Unie naar buiten toe. De minister van Buitenlandse Zaken van de Unie treedt op als voorzitter van deze Raadsformatie.

Voorts is in artikel I-23 van de ontwerp-Grondwet bepaald dat de Europese Raad in een Europees besluit vaststelt in welke andere samenstellingen de Raad van Ministers kan samenkomen (Raadsformaties voor Financiën en Economische Zaken bijvoorbeeld).

[ Begin pagina ]

HET VOORZITTERSCHAP VAN DE DIVERSE RAADSFORMATIES

In de ontwerp-Grondwet staat dat alle formaties van de Raad van Ministers, met uitzondering van de Raad Buitenlandse Zaken, door een van de vertegenwoordigers van de lidstaten worden voorgezeten. Welke vertegenwoordiger als voorzitter optreedt, wordt bepaald aan de hand van een toerbeurtsysteem op basis van gelijkheid. Een voorzittersbeurt duurt minstens één jaar.

In de ontwerp-Grondwet is het toerbeurtsysteem niet in detail uitgewerkt. Wel is voorgesteld dat de regels voor het systeem worden vastgesteld in een Europees besluit dat met eenparigheid van stemmen door de Europese Raad wordt aangenomen en dat daarbij rekening moet worden gehouden met het politieke en geografische evenwicht en de verscheidenheid tussen de lidstaten. In dit voorstel wordt de huidige praktijk van voorzitterschap bij toerbeurt dus voor nagenoeg alle Raadsformaties gehandhaafd.

In de toekomst zal het voorzitterschap echter niet meer worden bekleed door één land, maar door verschillende vertegenwoordigers uit uiteenlopende lidstaten en dan zo dat elk land de kans heeft een Raadsformatie gedurende een bepaalde periode voor te zitten.

[ Begin pagina ]

ANDERE VOORGESTELDE WIJZIGINGEN

De artikelen III-245 tot en met III-249 van de ontwerp-Grondwet bevatten nog andere bepalingen inzake de Raad van Ministers en de interne werking ervan (onder andere de wijze van stemmen, de interne organisatie en het secretariaat-generaal van de Raad van Ministers). De inhoud van deze artikelen is voornamelijk gelijk aan die van de artikelen 202 tot en met 210 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-Verdrag), maar dan aangepast aan de voorstellen van de Conventie.

Van belang is dat de stemmenweging in de Raad, die momenteel in artikel 205 van het EG-Verdrag is vastgelegd, vervalt. Het voorstel van de Conventie voorziet in een ander systeem om handelingen bij gekwalificeerde meerderheid goed te keuren. Dat systeem zal vanaf 1 november 2009 van kracht zijn.
Voor de overgangsperiode vanaf de inwerkingtreding van de Grondwet tot 1 november 2009 stelt de Conventie voor om zich aan het Protocol inzake de stemmenweging in de Europese Raad en de Raad van Ministers te houden overeenkomstig het bij het Verdrag van Nice ingestelde systeem van stemmenweging in de Raad .

[ Begin pagina ]

OVERZICHTSTABEL

Artikel Onderwerp Opmerkingen
I-22 De Raad van Ministers Belangrijke wijzigingen
I-23 De formaties van de Raad van Ministers Belangrijke wijzigingen
I-49 Transparantie van de werkzaamheden van de instellingen Nieuwe bepalingen
III-245 t/m III-249 Institutionele bepalingen - De Raad van Ministers -
Protocol Protocol inzake de vertegenwoordiging van de burgers in het Europees Parlement en de stemmenweging in de Europese Raad en in de Raad van Ministers Overgangsbepalingen

[ Begin pagina ] [ Vorige tekst ] [ Volgende ] [ Inhoudsopgave ]


De informatiebladen zijn alleen ter informatie van het publiek bedoeld. Zij zijn voor de Europese Commissie juridisch niet bindend, beogen geen volledigheid en hebben geen interpretatieve waarde wat de tekst van de Conventie betreft.


Printbare versie | Juridische mededeling | Wat is er nieuw? | Zoek | Contact | Index | Glossarium | Over deze site | Bovenkant pagina