Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Σύνταγμα της Ευρώπης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ένωσης


Η αρχή της επικουρικότητας και ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων


Εισαγωγή
Η εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας
Το πρωτόκολλο σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η επικουρικότητα είναι μια αρχή που ρυθμίζει την άσκηση των αρμοδιοτήτων. Πρέπει να επιτρέπει τον καθορισμό του κατά πόσο η Ένωση μπορεί να ενεργήσει ή πρέπει να αφήσει την πρωτοβουλία στα κράτη μέλη. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, η Ένωση μπορεί να παρέμβει σε τομείς οι οποίοι δεν εμπίπτουν την αποκλειστική της αρμοδιότητα μόνον εάν και στο βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατο να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης.

Η αρχή της αναλογικότητας είναι η δεύτερη μεγάλη αρχή που ρυθμίζει την άσκηση των αρμοδιοτήτων. Βάσει της αρχής αυτής, το περιεχόμενο και η μορφή των ενεργειών της Ένωσης δεν υπερβαίνουν το μέτρο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων του Συντάγματος.

Βάσει των ισχυουσών συνθηκών, όλα τα θεσμικά όργανα οφείλουν να εφαρμόζουν τις εν λόγω δύο αρχές. Το ίδιο προβλέπεται στο κείμενο του Συντάγματος.
Ωστόσο, η συνταγματική συνθήκη παρουσιάζει εδώ μια μεγάλη καινοτομία, καθότι προτείνει την άμεση συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων στον έλεγχο της καλής εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας.

Έτσι, η συνταγματική συνθήκη ενισχύει την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και τον ενεργό ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων με τους εξής τρόπους:

Οι νέες αυτές διατάξεις επιτρέπουν στα εθνικά κοινοβούλια να εξασφαλίσουν τον πολιτικό έλεγχο ο οποίος εγγυάται ότι η Επιτροπή δεν θα λαμβάνει πρωτοβουλίες σε τομείς όπου δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, χωρίς ωστόσο να ζημιώνεται το δικαίωμα πρωτοβουλίας της και να επιβραδύνεται η νομοθετική διαδικασία.
Στο Σύνταγμα προσαρτήθηκαν δύο πρωτόκολλα που ενσωματώνουν και τροποποιούν σε μεγάλο βαθμό τα υπάρχοντα πρωτόκολλα που τέθηκαν σε εφαρμογή σύμφωνα με τη συνθήκης του ¶μστερνταμ:

[ Αρχή της σελίδας ]

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ

Το Σύνταγμα προσαρμόζει το πρωτόκολλο για την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που προσαρτάται στη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (συνθήκη ΕΚ) στο ¶μστερνταμ.

Η κύρια καινοτομία αφορά τη δημιουργία ενός μηχανισμού ελέγχου της εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας, εμπλέκοντας άμεσα και για πρώτη φορά τα εθνικά κοινοβούλια. Αυτά είναι πλέον σε θέση να προειδοποιούν δημοσίως τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, αλλά και τις δικές τους κυβερνήσεις, σχετικά με κάθε σχέδιο ευρωπαϊκής νομοθετικής πράξης για το οποίο κρίνουν ότι δεν τηρείται η αρχή της επικουρικότητας. Για το σκοπό αυτό έχουν στη διάθεσή τους προθεσμία έξι εβδομάδων από την ημερομηνία διαβίβασης ενός σχεδίου ευρωπαϊκής νομοθετικής πράξης. Έτσι, κάθε εθνικό κοινοβούλιο θα μπορεί να επανεξετάσει τα σχέδια αυτά και μπορεί να εκδώσει αιτιολογημένη γνώμη εάν κρίνει ότι δεν τηρήθηκε η αρχή της επικουρικότητας. Εάν το ένα τρίτο των κοινοβουλίων συμμερίζεται την ίδια άποψη, η Επιτροπή ή το θεσμικό όργανο που εξέδωσε το σχέδιο πρέπει να επανεξετάσει την πρόταση. Κατόπιν της εν λόγω επανεξέτασης, η Επιτροπή ή κάθε άλλος ενδιαφερόμενος φορέας μπορεί να αποφασίσει να αποσύρει την πρόταση, να τη διατηρήσει ή να την τροποποιήσει. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αιτιολογήσει την επιλογή του.
Το πρωτόκολλο παρέχει επίσης στα εθνικά κοινοβούλια τη δυνατότητα να ασκούν, μέσω του διαμεσολαβητή του αντίστοιχου κράτους μέλους, προσφυγή στο Δικαστήριο λόγω παραβίασης της αρχής της επικουρικότητας από νομοθετική πράξη.

Από την άλλη, το πρωτόκολλο επιβεβαιώνει ότι κάθε σχέδιο ευρωπαϊκής νομοθετικής πράξης πρέπει να είναι αιτιολογημένο σε σχέση με την αρχή της επικουρικότητας. Η συνταγματική συνθήκη προβλέπει ακόμη και τη χρήση «δελτίου επικουρικότητας» που θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που αφορούν αυτήν την εκτίμηση.

Τέλος, το Σύνταγμα προβλέπει τη διαβίβαση εκ μέρους της Επιτροπής όλων των σχεδίων νομοθετικών πράξεων, καθώς και των τροποποιημένων σχεδίων της, ταυτόχρονα στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών και στον κοινοτικό νομοθέτη. Έπειτα από την έγκρισή τους, τα νομοθετικά ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και οι θέσεις του Συμβουλίου των Υπουργών πρέπει να διαβιβάζονται επίσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών στα εθνικά κοινοβούλια. Προβλέπεται επίσης ότι στην περίπτωση εξαιρετικού κατεπείγοντος όπου η Επιτροπή δεν προβαίνει σε δημόσιες διαβουλεύσεις, η τελευταία υποχρεούται να αιτιολογεί μια τέτοια απόφαση στην πρότασή της.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΩΝ

Το πρωτόκολλο σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ένωση που προσαρτάται στη Συνθήκη ΕΚ και στη Συνθήκη του ¶μστερνταμ για την Ευρωπαϊκή Ένωση, προσαρμόστηκε επίσης προκειμένου να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη διαβίβαση των εγγράφων. Περιλαμβάνει εφεξής με μεγαλύτερη ακρίβεια τις υποχρεώσεις της Επιτροπής, του Συμβουλίου των Υπουργών και του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τη διάδοση των πληροφοριών:

Όσον αφορά τη διακοινοβουλευτική συνεργασία, δεν επήλθε κάποια τροποποίηση στο ρόλο της Διάσκεψης των ειδικευμένων στις κοινοτικές υποθέσεις οργάνων. Η εν λόγω Διάσκεψη απαρτίζεται από βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων που προέρχονται από τις εθνικές κοινοβουλευτικές επιτροπές ευρωπαϊκών υποθέσεων και διατηρεί τη δυνατότητα να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή εισηγήσεις που αφορούν κυρίως στην επικουρικότητα.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

I-11 Θέμα Παρατηρήσεις
I-11 Αναλογικότητα και επικουρικότητα Σημαντικές τροποποιήσεις
Πρωτόκολλο σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων Ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων Σημαντικές τροποποιήσεις
Πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας Επικουρικότητα και ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων Σημαντικές τροποποιήσεις

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενο δελτίο ] [ Επόμενο δελτίο ] [ Περίληψη ]


Τα εν λόγω δελτία δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο του Συντάγματος.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας