Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Σύνταγμα της Ευρώπης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ένωσης


Οι νομοθετικές διαδικασίες


Εισαγωγή
Η συνήθης νομοθετική διαδικασία
Οι ειδικές νομοθετικές διαδικασίες
Η μεταβατική ρήτρα
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι προτάσεις που υπέβαλε η Συνέλευση και ενέκρινε η Διακυβερνητική Διάσκεψη (ΔΚΔ) στοχεύουν σε μια απλούστευση των νομοθετικών διαδικασιών.
Έτσι, μεταξύ των τεσσάρων υπαρχουσών νομοθετικών διαδικασιών, διατηρείται μόνο η διαδικασία της συναπόφασης. Η γενίκευση αυτής της διαδικασίας, την οποία το Σύνταγμα ορίζει ως «συνήθη νομοθετική διαδικασία», αποτελεί την πιο σημαντική καινοτομία.
Επίσης προβλέπονται ειδικές νομοθετικές διαδικασίες, οι οποίες συνοδεύονται από μια γενική μεταβατική ρήτρα που αφήνει τη δυνατότητα μετάβασης στη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Ωστόσο, αυτή η «απλουστευμένη διαδικασία αναθεώρησης» παραμένει δύσκαμπτη, λόγω του ότι απαιτεί την ομοφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τη σύμφωνη γνώμη κάθε εθνικού Κοινοβουλίου.

[ Αρχή της σελίδας ]

Η ΣΥΝΗΘΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Το κείμενο της Συνθήκης προτείνει μια απλοποίηση των νομοθετικών διαδικασιών της Ένωσης.
Η διαδικασία της απλής γνωμοδότησης (διαβούλευση) καθώς και η διαδικασία της σύμφωνης γνώμης (έγκριση), όπως προβλέπονται στις υπάρχουσες συνθήκες, συνοψίζονται με το όνομα «ειδικές νομοθετικές διαδικασίες».

Η διαδικασία συναπόφασης όπως προβλέπεται στο άρθρο 251 της συνθήκης ΕΚ διατηρείται χωρίς καμία τροποποίηση. Αποτελεί την «συνήθη νομοθετική διαδικασία», οι όροι της οποίας αναλύονται λεπτομερώς στα άρθρα I-34 και III-396 του Συντάγματος.

Οι ευρωπαϊκοί νόμοι και οι νόμοι-πλαίσια θα θεσπίζονται, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, από κοινού από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών, σύμφωνα με την συνήθη νομοθετική διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο III-396. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απλοποίηση των διατάξεων, οι οποίες στην ισχύουσα συνθήκη προβλέπουν τη συναπόφαση: οι αναφορές στην πρόταση της Επιτροπής και στη διαδικασία συναπόφασης εντάσσονται στην αναφορά απλώς και μόνον του νόμου ή του νόμου-πλαισίου. Έτσι, όταν ένα άρθρο αναφέρεται σε έναν νόμο ή έναν νόμο-πλαίσιο, αυτό συνεπάγεται αυτόματα ότι εφαρμόζεται η συνήθης νομοθετική διαδικασία. Εάν πρόκειται για νόμο ή για νόμο-πλαίσιο του Συμβουλίου ή του Κοινοβουλίου, εφαρμόζεται ειδική νομοθετική διαδικασία.

Το Σύνταγμα επεκτείνει ουσιαστικά την εφαρμογή της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας δίνοντας έτσι περισσότερη εξουσία στο Κοινοβούλιο όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων. Εξάλλου, αυτή η γενίκευση της διαδικασίας συναπόφασης συμβαδίζει, αφενός, με την επέκταση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία σε άλλες είκοσι διατάξεις , οι οποίες σήμερα απαιτούν την ομόφωνη γνώμη, και, αφετέρου, με την εφαρμογή της ειδικής πλειοψηφίας σε έναν σχεδόν τόσο υψηλό αριθμό νέων νομικών βάσεων.
Η γενίκευση της διαδικασίας συναπόφασης και η επέκταση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία αναμένεται ότι θα διευκολύνουν τη λήψη αποφάσεων.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΟΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Το άρθρο I-34 διευκρινίζει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις που προβλέπονται ρητά από το Σύνταγμα, μπορούν να θεσπιστούν ευρωπαϊκοί νόμοι ή νόμοι-πλαίσια μόνον από το Συμβούλιο ή σπανιότερα μόνον από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και όχι πλέον από τα δύο θεσμικά όργανα από κοινού. Στην περίπτωση αυτή πρόκειται για νόμους ή νόμους-πλαίσια του Συμβουλίου, οι οποίοι θεσπίζονται ύστερα από έγκριση ή γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου, ή, αντίθετα, για νόμους ή νόμους-πλαίσια του Κοινοβουλίου, οι οποίοι θεσπίζονται ύστερα από έγκριση του Συμβουλίου.
Το Σύνταγμα δεν διευκρινίζει τους όρους εφαρμογής αυτών των ειδικών νομοθετικών διαδικασιών όπως αυτό συμβαίνει στο άρθρο III-396 για τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Συνεπώς, πρέπει κάθε φορά να γίνεται αναφορά στις νομικές βάσεις που προβλέπουν την εκάστοτε περίπτωση.

Αυτές οι ειδικές νομοθετικές διαδικασίες αφορούν επίσης έναν μεγάλο αριθμό νομικών βάσεων και καλύπτουν το αντίστοιχο των παλαιότερων διαδικασιών διαβούλευσης, συνεργασίας και σύμφωνης γνώμης. Ως εκ τούτου, εφαρμόζονται ειδικότερα στους εξής τομείς:

[ Αρχή της σελίδας ]

Η ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΡΗΤΡΑ

Το Σύνταγμα προβλέπει μεταβατικές διατάξεις, με τις οποίες επιτρέπεται να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία και της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.

Έτσι, όσον αφορά τη νομοθετική διαδικασία, είναι δυνατόν στο εξής να αντικατασταθούν οι ειδικές νομοθετικές διαδικασίες από τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, χωρίς τη μεσολάβηση του μηχανισμού της ΔΔ, ο οποίος συνεπάγεται την επικύρωση από όλα τα κράτη μέλη.

Το άρθρο IV- 444 αναλύει λεπτομερώς τη λειτουργία αυτών των μεταβατικών ρητρών:

Μια γενική μεταβατική ρήτρα προβλέπει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να επιτρέψει ομόφωνα, ύστερα από έγκριση του Κοινοβουλίου, την εφαρμογή της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας για κάθε νομική βάση του Μέρους III του Συντάγματος, με την επιφύλαξη ότι κανένα εθνικό κοινοβούλιο δεν κοινοποιεί την αντίθεσή του εντός έξι μηνών.

Επίσης προβλέπονται ειδικές μεταβατικές ρήτρες, όπως σήμερα στους τομείς της κοινωνικής πολιτικής, του περιβάλλοντος και του οικογενειακού δικαίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εναπόκειται στο Συμβούλιο η λήψη ομόφωνης απόφασης, ύστερα από γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου. Με αυτόν τον τρόπο, τα εθνικά κοινοβούλια δεν εμπλέκονται στην ενεργοποίηση αυτών των μεταβατικών ρητρών.

Οι εν λόγω ρήτρες αποτελούν μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες της συνταγματικής συνθήκης. Ανοίγουν τον δρόμο στην επέκταση όχι μόνον της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία αλλά και του ρόλου του Κοινοβουλίου στους τομείς όπου σήμερα δεν κατέχει ακόμα ισότιμη θέση με το Συμβούλιο.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Παρατηρήσεις
¶ρθρο IV-444 Η μεταβατική ρήτρα
Νέες διατάξεις
¶ρθρο I-34 Η συνήθης νομοθετική διαδικασία και η ειδική νομοθετική διαδικασία Νέες διατάξεις
¶ρθρο III-396 Η συνήθης νομοθετική διαδικασία -

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενο δελτίο ] [ Επόμενο δελτίο ] [ Περίληψη ]


Τα δελτία αυτά δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο του Συντάγματος.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας