Printbare versie | Juridische mededeling | Wat is er nieuw ? | Zoek | Contact | Index | Glossarium | Over deze site
Een Grondwet voor Europa Sla taalkeuze over en ga direct naar lijst met samenvattingen (toegangstoets=1)
EUROPA > Samenvattingen van de wetgeving > De instellingen van de Unie

DE OPBOUW VAN EUROPA AAN DE HAND VAN DE VERDRAGEN >

De instellingen van de Unie


Het Europees Parlement


Inleiding
Algemene bepalingen
De samenstelling van het Parlement
De wetgevingsprocedures
Overige bepalingen
Overzichtstabel

INLEIDING

De door de Grondwet ingevoerde hervormingen van het Europees Parlement hebben betrekking op twee punten:

Zoals bij de overige instellingen voegt de Grondwet de belangrijkste bepalingen betreffende het Parlement samen tot één artikel in het eerste deel van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet om de zichtbaarheid ervan te vergroten (artikel I-20).

Om te voorkomen dat de verdeling van de Parlementszetels leidt tot slepende onderhandelingen tussen de lidstaten, stelt de Grondwet basisregels voor deze verdeling vast en draagt zij het Parlement op daarover een voorstel uit te werken dat met eenparigheid van stemmen door de Europese Raad zal moeten worden goedgekeurd.

Met elke hervorming van de Verdragen is het Europees Parlement een steeds grotere rol gaan spelen in de besluitvormingsprocedures van de Unie. De Grondwet breidt de medebeslissingsprocedure, die is omgedoopt tot " gewone wetgevingsprocedure ", uit tot een groot aantal artikelen. Het Parlement wordt bijgevolg medewetgever in vrijwel alle gevallen, met uitzondering van een twaalftal handelingen waarbij het enkel zal worden geraadpleegd. Bijzonderheden over onderwerpen waarop deze overgang naar de "gewone wetgevingsprocedure" van toepassing is, zijn vermeld in een specifiek document over de wetgevingsprocedure .

[ Begin pagina ]

ALGEMENE BEPALINGEN

Artikel I-20 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet bevat de algemene bepalingen betreffende het Parlement. De Grondwet wijst de wetgevings- en begrotingstaak gezamenlijk aan het Parlement en de Raad van Ministers toe. Het Parlement staat derhalve op gelijke voet met de Raad van Ministers wat de toewijzing van deze twee taken betreft. Het Parlement oefent onder de in de Grondwet vastgelegde voorwaarden politieke controle- en raadgevingstaken uit (bijvoorbeeld het toezicht op de Commissie of de tenuitvoerlegging van de begroting ).

De Grondwet bepaalt dat de voorzitter van de Commissie voortaan op initiatief van de Europese Raad wordt gekozen door het Europees Parlement, dat zich met meerderheid van stemmen van zijn leden uitspreekt. Bij dit voorstel moet rekening worden gehouden met de resultaten van de Europese verkiezingen. De voorkeur is gegeven aan de term "verkiezing" boven de term "benoeming", die tot nu toe in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is gebruikt. Deze wijziging is bedoeld om het belang van de Europese verkiezingen en de Parlementsverkiezingen te vergroten en geeft duidelijk aan dat de voorzitter van de Commissie aan het Parlement rekenschap verschuldigd is.

[ Begin pagina ]

DE SAMENSTELLING VAN HET PARLEMENT

Het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voorziet in geen enkele wijziging in de procedures voor de Europese verkiezingen. De Europese burgers kiezen hun vertegenwoordigers door middel van rechtstreekse, algemene, vrije en geheime verkiezingen voor een periode van vijf jaar (artikel I-20). In artikel III-330 handhaaft de Grondwet de rechtsgrond dat de Europese verkiezingen moeten worden gehouden volgens een in alle lidstaten gelijke procedure, wat nog niet het geval is. Dit artikel stelt dat in een Europese wet of kaderwet zal moeten worden vastgelegd welke maatregelen moeten worden genomen om aan deze voorwaarde te voldoen.

Het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet stelt het maximumaantal zetels vast op 750, waardoor het huidige aantal zetels, als vastgesteld in het Verdrag van Nice , wordt uitgebreid Het minimumaantal zetels per lidstaat is vastgesteld op zes, om ervoor te zorgen dat zelfs in de minst bevolkte lidstaten alle belangrijke politieke stromingen de kans krijgen om in het Europees Parlement te worden vertegenwoordigd. Voor de eerste keer is ook het maximumaantal zetels, dat tot 96 is beperkt, in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet opgenomen.

De Grondwet breekt met de traditie om in de Verdragen de gedetailleerde zetelverdeling tussen de lidstaten vast te leggen. In plaats daarvan stelt het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet een toewijzingssleutel vast volgens welke de burgers degressief evenredig worden vertegenwoordigd (artikel I-20).

Ruim vóór de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2009 stelt de Europese Raad met eenparigheid van stemmen op initiatief en na goedkeuring van het Parlement een besluit inzake de samenstelling van het Europees Parlement vast. De nieuwe samenstellingsregels zullen dus moeten worden gebaseerd op het voorstel van het Parlement, waardoor dit een grotere invloed op zijn eigen samenstelling kan uitoefenen. Als na een toekomstige uitbreiding blijkt dat de zetelverdeling opnieuw moet worden aangepast, zal een identieke procedure worden toegepast zodat de Grondwet niet hoeft te worden gewijzigd.

Voor de zittingsperiode 2004-2009 is de zetelverdeling volgens de in Nice overeengekomen regeling, zoals vastgelegd in het Toetredingsverdrag dat met de tien nieuwe lidstaten is gesloten, gehandhaafd door het protocol inzake de overgangsbepalingen betreffende de instellingen en organen van de Unie.

[ Begin pagina ]

DE WETGEVINGSPROCEDURES

De Grondwet brengt een belangrijke vereenvoudiging aan in de wetgevingsprocedures van de Unie. Met de invoering van de gewone wetgevingsprocedure (artikelen I-34 en III-396), die is gebaseerd op de bestaande zogenaamde medebeslissingsprocedure, is het Europees Parlement voortaan daadwerkelijk een medewetgever samen met de Raad van Ministers. De Europese wetten en kaderwetten zullen worden goedgekeurd door het Parlement en de Raad van Ministers conform de in artikel III-396 beschreven procedure. De Grondwet breidt de toepassing van deze wetgevingsprocedure uit tot een groot aantal artikelen en geeft zo het Parlement meer beslissingsbevoegdheid. Voor bepaalde wetten en kaderwetten, die worden goedgekeurd volgens een bijzondere procedure, bepaalt het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet dat het Parlement wordt geraadpleegd of de betreffende handeling moet goedkeuren.

In de begrotingsprocedure (artikelen III-403 tot en met III-409) worden de bevoegdheden van het Europees Parlement uitgebreid, aangezien deze procedure voortaan wordt afgestemd op de gewone wetgevingsprocedure met een enkele lezing en een bemiddeling tussen het Parlement en de Raad. Bovendien is het oude onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven vervallen, wat betekent dat het Parlement meer invloed op de totale begroting kan uitoefenen. Voorheen kon het Parlement zich namelijk alleen in laatste instantie uitspreken over niet-verplichte uitgaven. De bijzonderheden van de begrotingsprocedure worden behandeld in het document over de financiën van de Unie .

[ Begin pagina ]

OVERIGE BEPALINGEN

De artikelen III-330 tot en met III-340 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet bevatten specifiekere bepalingen (over Europese verkiezingen, werkmethoden, jaarlijkse zitting, tijdelijke enquêtecommissies, verzoekschriften van burgers, rol van de Europese Ombudsman, reglement van orde en handelingen, motie van afkeuring betreffende de Commissie) zonder echter de grondslag van deze bepalingen ten opzichte van de huidige Verdragen te wijzigen.

[ Begin pagina ]

OVERZICHTSTABEL

Artikelen Onderwerp Opmerkingen
I-20 Het Europees Parlement Belangrijke wijzigingen
I-34 De wetgevingshandelingen Belangrijke wijzigingen
III-330 t/m III-340 Het Europees Parlement - specifieke bepalingen -
III-396 De gewone wetgevingsprocedure Belangrijke wijzigingen
III-403 t/m III-409 De jaarlijkse begroting van de Unie Belangrijke wijzigingen
Protocol inzake de overgangsbepalingen betreffende de instellingen en organen van de Unie Zetels van het Europees Parlement 2004-2009 Overgangsbepalingen

[ Begin pagina ] [ Vorige tekst ] [ Volgende ] [ Inhoudsopgave ]


Deze informatiebladen zijn voor de Europese Commissie juridisch niet bindend, beogen geen volledigheid en hebben geen interpretatieve waarde wat de tekst van de Grondwet betreft.


Printbare versie | Juridische mededeling | Wat is er nieuw ? | Zoek | Contact | Index | Glossarium | Over deze site | Bovenkant pagina