Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Σύνταγμα της Ευρώπης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης


Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο


Εισαγωγή
Γενικές διατάξεις
Σύνθεση του Κοινοβουλίου
Νομοθετικές διαδικασίες
Λοιπές διατάξεις
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι μεταρρυθμίσεις που εισάγει το Σύνταγμα όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εστιάζονται σε δύο θέματα:

Όπως ακριβώς ισχύει και για τα άλλα θεσμικά όργανα, το Σύνταγμα συγκεντρώνει τις σημαντικότερες διατάξεις που αφορούν το Κοινοβούλιο, για την καλύτερη προβολή τους, σε ένα άρθρο στο πρώτο μέρος της συνταγματικής συνθήκης (άρθρο I-20).

Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο η κατανομή των εδρών στο Κοινοβούλιο να αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένων διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών μελών, το Σύνταγμα καθορίζει βασικούς κανόνες για την εν λόγω κατανομή και αναθέτει στο Κοινοβούλιο το έργο της εκπόνησης σχετικής πρότασης που θα πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Με τις διάφορες τροποποιήσεις των συνθηκών ενισχύθηκε ο ρόλος του Κοινοβουλίου στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ένωσης. Το Σύνταγμα επεκτείνει τη διαδικασία συναπόφασης, η οποία μετονομάζεται σε « συνήθη νομοθετική διαδικασία », σε έναν μεγάλο αριθμό άρθρων. Κατά τον τρόπο αυτό το Κοινοβούλιο καθίσταται συννομοθέτης στο σύνολο σχεδόν των περιπτώσεων, με εξαίρεση ένα περιορισμένο αριθμό πράξεων για τις οποίες εκφράζει μόνο τη γνώμη του. Αναλυτική παρουσίαση των θεμάτων που επηρεάζονται από την εν λόγω μετάβαση στη «συνήθη νομοθετική διαδικασία» περιέχεται σε ένα ειδικό δελτίο που αφορά τη νομοθετική διαδικασία .

[ Αρχή της σελίδας ]

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Η συνταγματική συνθήκη περιγράφει, στο οικείο άρθρο I-20, τις γενικές διατάξεις που αφορούν το Κοινοβούλιο. Το Σύνταγμα αναθέτει από κοινού στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο Υπουργών νομοθετικά και δημοσιονομικά καθήκοντα. Το Κοινοβούλιο αντιμετωπίζεται επομένως ισότιμα με το Συμβούλιο Υπουργών όσον αφορά τα δύο αυτά καθήκοντα. Το Κοινοβούλιο ασκεί, επίσης, καθήκοντα πολιτικού ελέγχου και συμβουλευτικά καθήκοντα υπό τους όρους που προβλέπονται στο Σύνταγμα (για παράδειγμα ο έλεγχος της Επιτροπής ή η εκτέλεση του προϋπολογισμού ).

Το Σύνταγμα προβλέπει ότι ο Πρόεδρος της Επιτροπής εκλέγεται στο εξής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την πλειοψηφία των μελών του, ύστερα από πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου . Στην πρόταση αυτή πρέπει να συνεκτιμάται το αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών εκλογών. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο όρος «εκλογή» προτιμήθηκε εκείνου της έγκρισης που χρησιμοποιούνταν έως τότε στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η τροποποίηση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της σημασίας των ευρωπαϊκών εκλογών και του Κοινοβουλίου και υπογραμμίζει την ευθύνη του προέδρου της Επιτροπής ενώπιον του Κοινοβουλίου.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Η συνταγματική συνθήκη δεν προβλέπει καμία αλλαγή όσον αφορά τον τρόπο διεξαγωγής των ευρωπαϊκών εκλογών. Πρέπει να διεξάγονται βάσει άμεσης καθολικής ψηφοφορίας, με ελεύθερη και μυστική ψήφο, και να επιτρέπουν στους Ευρωπαίους πολίτες να εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους για θητεία πέντε ετών. Στο άρθρο III-330, το Σύνταγμα διατηρεί τη νομική βάση που καθορίζει ότι οι ευρωπαϊκές εκλογές πρέπει να οργανώνονται σύμφωνα με μια ενιαία διαδικασία σε όλα τα κράτη μέλη, πράγμα που δεν ισχύει ακόμη. Το άρθρο αυτό αναφέρεται στη θέσπιση ευρωπαϊκού νόμου ή νόμου πλαισίου που θα καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την τήρηση της συγκεκριμένης απαίτησης.

Η συνταγματική συνθήκη καθορίζει τον ανώτατο αριθμό εδρών σε 750, αυξάνοντας τον αριθμό που προβλέπει προς το παρόν η Συνθήκη της Νίκαιας . Ο ελάχιστος αριθμός εδρών ανά κράτος μέλος ορίζεται σε έξι βουλευτές ώστε να διασφαλίζεται ακόμη και στις χώρες με μικρό πληθυσμό η δυνατότητα εκπροσώπησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όλων των πολιτικών ρευμάτων. Για πρώτη φορά εγγράφεται στη συνταγματική συνθήκη ο ανώτατος αριθμός εδρών, που περιορίζεται σε 96.

Το Σύνταγμα καταργεί την παράδοση του καθορισμού στις συνθήκες της λεπτομερούς κατανομής των εδρών μεταξύ κρατών μελών. Αντ' αυτού η συνταγματική συνθήκη ορίζει ότι η εκπροσώπηση των πολιτών είναι αναλογική κατά φθίνουσα τάξη (άρθρο I-20). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει, αρκετά πριν από τις βουλευτικές εκλογές του 2009, να εκδώσει ομόφωνα, βάσει πρότασης του Κοινοβουλίου και κατόπιν έγκρισής της, απόφαση στην οποία θα ορίζεται η σύνθεση του Κοινοβουλίου. Οι νέοι κανόνες σύνθεσης θα πρέπει, επομένως, να βασιστούν στην πρόταση του Κοινοβουλίου, και κατά τον τρόπο αυτό το Κοινοβούλιο μπορεί να επηρεάσει περισσότερο τη σύνθεσή του. Εάν, σε συνέχεια μεταγενέστερης διεύρυνσης, κριθεί αναγκαία η εκ νέου αλλαγή της κατανομής των εδρών, θα εφαρμοστεί μια πανομοιότυπη διαδικασία, χωρίς να είναι απαραίτητη η τροποποίηση του Συντάγματος.

Για τη βουλευτική περίοδο 2004-2009, διατηρήθηκε η κατανομή των εδρών με βάση το σχέδιο που εγκρίθηκε στη Νίκαια και καθορίστηκε στη συνθήκη προσχώρησης που συνάφθηκε με τα δέκα νέα κράτη μέλη μέσω του πρωτοκόλλου για τις μεταβατικές διατάξεις σχετικά με τα κύρια και επικουρικά όργανα της Ένωσης.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Το Σύνταγμα επιφέρει σημαντική απλούστευση των νομοθετικών διαδικασιών της Ένωσης. Η θέσπιση της «συνήθους νομοθετικής διαδικασίας» (άρθρα I-34 και III-396), η οποία βασίζεται στην υφιστάμενη διαδικασία «συναπόφασης», ορίζει εφεξής το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως πραγματικό συννομοθέτη από κοινού με το Συμβούλιο Υπουργών. Οι ευρωπαϊκοί νόμοι και οι ευρωπαϊκοί νόμοι-πλαίσια θα εκδίδονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών, βάσει της διαδικασίας που περιγράφεται στο άρθρο III-396. Το Σύνταγμα επεκτείνει την εφαρμογή της εν λόγω νομοθετικής διαδικασίας σε έναν μεγάλο αριθμό άρθρων, παρέχοντας κατ' αυτόν τον τρόπο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μεγαλύτερη εξουσία ως προς την λήψη αποφάσεων . Σχετικά με ορισμένους νόμους και νόμους-πλαίσια που θεσπίζονται βάσει ειδικής διαδικασίας, η συνταγματική συνθήκη προβλέπει διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή ότι αυτό πρέπει να εγκρίνει την εν λόγω πράξη.

Στα πλαίσια της διαδικασίας του προϋπολογισμού (άρθρα III-403 έως III-409), αυξάνονται οι εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεδομένου ότι η διαδικασία του προϋπολογισμού είναι εφεξής παρόμοια με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία με μία ενιαία ανάγνωση και μία διαδικασία συνδιαλλαγής μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου. Επιπλέον, καταργείται ο παλαιός διαχωρισμός μεταξύ των υποχρεωτικών και μη υποχρεωτικών δαπανών, γεγονός που σημαίνει ότι η επιρροή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επεκτείνεται στο σύνολο του προϋπολογισμού. Πράγματι, στο παρελθόν μόνο για τις μη υποχρεωτικές δαπάνες μπορούσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να έχει την τελική απόφαση. Αναλυτικά στοιχεία για τη διαδικασία του προϋπολογισμού παρέχονται στο δελτίο για τα χρηματοοικονομικά της Ένωσης .

[ Αρχή της σελίδας ]

ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Στα άρθρα III-330έως III-340, η συνταγματική συνθήκη περιλαμβάνει ειδικότερες διατάξεις (εκλογές Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μέθοδοι εργασίας, ετήσια σύνοδος, προσωρινές εξεταστικές επιτροπές, δικαίωμα αναφοράς των πολιτών, ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, έγκριση εσωτερικού κανονισμού, πρόταση μομφής κατά της Επιτροπής κλπ.), χωρίς ωστόσο να επέρχονται μεταβολές στην ουσία των εν λόγω διατάξεων έναντι των υφιστάμενων συνθηκών.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Παρατηρήσεις
I-20 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Σημαντικές τροποποιήσεις
I-34 Νομοθετικές πράξεις Σημαντικές τροποποιήσεις
III-330 έως III-340 Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - ειδικές διατάξεις -
III-396 Συνήθης νομοθετική διαδικασία Σημαντικές τροποποιήσεις
III-403 έως III-409 Ετήσιος προϋπολογισμός της Ένωσης -
Πρωτόκολλο σχετικά με τις μεταβατικές διατάξεις που αφορούν τα κύρια και επικουρικά όργανα της Ένωσης. Έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2004-2009 -

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενη σελίδα ] [ Επόμενη σελίδα ] [ Περίληψη ]


Τα εν λόγω δελτία δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο του Συντάγματος.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας