Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Σύνταγμα της Ευρώπης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Οι θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Οι θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης


Η ιδιότητα μέλους της Ένωσης


Εισαγωγή
Κριτήρια επιλεξιμότητας και διαδικασία προσχώρησης
Αναστολή του δικαιώματος συμμετοχής στην Ένωση
Εθελούσια αποχώρηση
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η συνταγματική συνθήκη επιφέρει μικρές τροποποιήσεις όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με την ιδιότητα μέλους της Ένωσης και τη διαδικασία προσχώρησης. Το Σύνταγμα εισάγει ορισμένα νέα κριτήρια σε σχέση με τις αξίες της Ένωσης οι οποίες πρέπει να είναι σεβαστές από όλες τις υποψήφιες χώρες. Η διαδικασία προσχώρησης εξακολουθεί να είναι η ίδια με αυτήν που προβλέπεται στις υφιστάμενες συνθήκες.

Διατηρούνται αυτούσιες οι διατάξεις που αφορούν τη δυνατότητα στέρησης ενός κράτους μέλους ορισμένων εκ των δικαιωμάτων του σε περίπτωση παραβίασης των θεμελιωδών αξιών της Ένωσης, με εξαίρεση τις πλειοψηφίες που απαιτούνται στο Συμβούλιο, οι οποίες έχουν αυξηθεί.

Από την άλλη, το Σύνταγμα εισάγει ρήτρα εθελούσιας αποχώρησης που, για πρώτη φορά, παρέχει τη δυνατότητα σε κάποιο κράτος μέλος να αποχωρήσει από την Ένωση. Το γεγονός αυτό αποτελεί σημαντική καινοτομία.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ

Στο άρθρο I-1, η συνταγματική συνθήκη προβλέπει ότι «η Ένωση είναι ανοιχτή σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη που σέβονται τις αξίες της και δεσμεύονται να τις προάγουν από κοινού».

Τα κριτήρια επιλεξιμότητας και η διαδικασία προσχώρησης καθορίζονται στο άρθρο Ι-58 της συνταγματικής συνθήκης. Συγκριτικά με τις διατάξεις των υφιστάμενων συνθηκών, το Σύνταγμα δεν επιφέρει σημαντικές αλλαγές. Το άρθρο I-58 προβλέπει ότι « η Ένωση είναι ανοιχτή σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη που σέβονται τις αξίες της Ένωσης , όπως αναφέρονται στο άρθρο 1-2 ». Το συγκεκριμένο άρθρο περιλαμβάνει ωστόσο ορισμένα συμπληρωματικά κριτήρια, συγκριτικά με τα ήδη υφιστάμενα, ενσωματώνοντας συνεπώς την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ισότητα καθώς και τα δικαιώματα των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Επιπροσθέτως, το εν λόγω άρθρο διευκρινίζει ότι οι κοινωνίες των κρατών μελών πρέπει να είναι κοινωνίες που χαρακτηρίζονται από «τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών».

Το Σύνταγμα διατηρεί τη διαδικασία προσχώρησης. Κάθε περίπτωση προσχώρησης υπόκειται στην ομόφωνη σχετική απόφαση του Συμβουλίου και την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου , το οποίο αποφαίνεται με την πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών του. Οι όροι και οι λεπτομέρειες της προσχώρησης αποτελούν αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ των κρατών μελών και του αιτούντος κράτους, η οποία πρέπει να κυρωθεί από όλα τα συμβαλλόμενα κράτη.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΩΣΗ

Οι σημερινές συνθήκες προβλέπουν τη δυνατότητα αναστολής του δικαιώματος συμμετοχής στην Ένωση , αν διαπιστωθεί η ύπαρξη σοβαρής και διαρκούς παραβίασης από κράτος μέλος των θεμελιωδών αξιών της Ένωσης (άρθρο 7 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση). Σε αυτήν την περίπτωση, το Συμβούλιο δύναται να αναστείλει το δικαίωμα ψήφου αυτού του κράτους μέλους, καθώς επίσης και ορισμένα άλλα από τα δικαιώματά του. Η συνταγματική συνθήκη δεν εισάγει βασικές αλλαγές στις διατάξεις αυτές, οι οποίες καθορίζονται στο άρθρο Ι-59. Διαγράφηκε μόνο η πιθανή διαβούλευση ανεξάρτητων προσωπικοτήτων («επιτροπή σοφών»). Όσον αφορά τη διεξαγωγή ψηφοφοριών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ισχύουν ειδικές πλειοψηφίες δεδομένων των συνεπειών που έχουν τέτοιου είδους αποφάσεις.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ

Στις υφιστάμενες συνθήκες δεν προβλέπεται ρήτρα αποχώρησης για κάποιο κράτος μέλος που επιθυμεί να αποχωρήσει από την Ένωση και οι εν λόγω συνθήκες έχουν συναφθεί με αόριστη διάρκεια. Το μόνο προηγούμενο σχετικώς υπήρξε η αποχώρηση της Γροιλανδίας το 1985. Η εν λόγω μεταβολή εδαφικής εφαρμογής των συνθηκών κατέστη δυνατή έπειτα από τροποποίηση των συνθηκών που κυρώθηκε από όλα τα κράτη μέλη. Το Σύνταγμα εισάγει ρήτρα εθελούσιας αποχώρησης, κάτι που αποτελεί σημαντική καινοτομία (άρθρο I-60).

Η αποχώρηση δύναται να πραγματοποιηθεί ανά πάσα στιγμή και δεν συνδέεται με τις αναθεωρήσεις του Συντάγματος ή άλλες προϋποθέσεις. Το κράτος μέλος που επιθυμεί να αποχωρήσει γνωστοποιεί την πρόθεσή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο επιλαμβάνεται της αίτησης αυτής. Η Ένωση προβαίνει σε διαπραγμάτευση με το εν λόγω κράτος μέλος συμφωνίας που καθορίζει τις λεπτομέρειες της αποχώρησής του και ρυθμίζει το πλαίσιο των μελλοντικών του σχέσεων με την Ένωση. Η διαδικασία που εφαρμόζεται είναι η διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο ΙΙΙ-325. Η συμφωνία αυτή συνάπτεται εξ ονόματος της Ένωσης από το Συμβούλιο των Υπουργών, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, μετά από έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Επισημαίνεται ότι ο αντιπρόσωπος του κράτους μέλους που επιθυμεί να αποχωρήσει δεν συμμετέχει ούτε στις αποφάσεις ούτε στην ψηφοφορία.

Το Σύνταγμα παύει να ισχύει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας αποχώρησης ή, ελλείψει τέτοιας συμφωνίας, δύο έτη μετά τη γνωστοποίηση της επιθυμίας για αποχώρηση προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι δυνατόν, κατόπιν ομόφωνης απόφασης και σε συμφωνία με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, να παρατείνει το διάστημα αυτό. Το ανωτέρω γεγονός σημαίνει ότι η αποχώρηση δύναται να τεθεί σε ισχύ χωρίς τη συναίνεση της Ένωσης. Συνεπώς, αυτή η ρήτρα εθελούσιας αποχώρησης αποτελεί σημαντική καινοτομία.

Το κράτος μέλος που αποχώρησε από την Ένωση είναι δυνατόν να προσχωρήσει εκ νέου σε αυτήν, ακολουθώντας τη συνήθη διαδικασία προσχώρησης που προβλέπεται στο άρθρο I-58.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Παρατηρήσεις
I-1 Ίδρυση της Ένωσης -
I-2 Οι αξίες της Ένωσης Σημαντικές τροποποιήσεις
I-58 Κριτήρια επιλεξιμότητας και διαδικασία προσχώρησης στην Ένωση -
I-59 Αναστολή του δικαιώματος συμμετοχής στην Ένωση -
I-60 Εθελούσια αποχώρηση από την Ένωση Νέες διατάξεις
ΙΙΙ-325 Συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών -

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενη σελίδα ] [ Επόμενη σελίδα ] [ Περίληψη ]


Τα δελτία αυτά δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο του Συντάγματος.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας