DE OPBOUW VAN EUROPA AAN DE HAND VAN DE VERDRAGEN >

De besluitvormingsprocedures in de Unie

Uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid

: Inleiding
Uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid
Eenparigheid van stemmen
Lijst van artikelen waarvoor voortaan met gekwalificeerde meerheid besloten zal worden
Gekwalificeerde meerderheid met "noodrem"
Lijst van nieuwe artikelen waarvoor met gekwalificeerde meerderheid besloten wordt
Overzichtstabel

INLEIDING

De uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid vormt de hoeksteen van de institutionele hervorming van de Europese Unie (EU) met het oog op de uitbreiding. De mogelijkheid tot uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid was reeds vastgelegd in de oprichtingsverdragen en bij iedere hervorming van de Verdragen is ze tot nieuwe bepalingen uitgebreid. Dit is van essentieel belang in een uitgebreide Unie, aangezien het steeds moeilijker wordt beslissingen met eenparigheid van stemmen te nemen.

Ten tweede heeft stemmen bij gekwalificeerde meerderheid belangrijke gevolgen voor de aard van de beraadslagingen tussen de lidstaten in de Raad. Als stemming bij gekwalificeerde meerderheid mogelijk is, zullen de delegaties meer open staan voor compromisvoorstellen in de wetenschap dat de besluitvorming niet langer met een veto kan worden geblokkeerd. Niettemin probeert de Raad in de praktijk altijd de grootst mogelijke meerderheid achter zijn voorstellen te scharen en wordt dikwijls een consensus gevonden hoewel stemmen bij gekwalificeerde meerderheid mogelijk is.

De Conventie had voorgesteld de gekwalificeerde meerderheid uit te breiden . De Intergouvernementele Conferentie heeft deze voorstellen in grote lijnen overgenomen, ofschoon eenparigheid op een aantal gevoelige terreinen de regel blijft. Voorts worden bij het Verdrag tot vaststelling van een grondwet een aantal nieuwe artikelen ingevoerd waarvoor een gekwalificeerde meerderheid zal gelden.

Op drie gebieden zijn speciale clausules ingevoerd op grond waarvan een lidstaat de kwestie aan de Europese Raad kan voorleggen (de zogenaamde "noodrem"-clausule). Dankzij dit mechanisme kon voor deze artikelen de gekwalificeerde meerderheid gaan gelden.

Ten slotte kan met een nieuwe overbruggingsclausule na een laatste stemming met eenparigheid van stemmen in de Europese Raad op stemming bij gekwalificeerde meerderheid worden overgegaan in titel III (intern beleid en optreden) van deel III van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet. Deze clausule komt aan bod op de pagina slotbepalingen.

[ Begin pagina ]

UITBREIDING VAN DE STEMMING BIJ GEKWALIFICEERDE MEERDERHEID

Bij het Verdrag tot vaststelling van een grondwet wordt de stemming bij gekwalificeerde meerderheid uitgebreid tot een twintigtal bepalingen. In veel gevallen komt deze uitbreiding overeen met de toepassing van de gewone wetgevingsprocedure. ( Lijst van de artikelen )

In drie specifieke gevallen voorziet het Verdrag tot vaststelling van een grondwet in een gekwalificeerde meerderheid, maar omvat het een zogenaamde speciale "noodrem"-clausule. Deze is van toepassing op het gebied van het vrije verkeer van werknemers en op twee gebieden die vallen onder de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht. ( Lijst van de artikelen )

Deze clausule biedt een lidstaat die van mening is dat de grondbeginselen van zijn stelsel van sociale zekerheid of van zijn rechtsstelsel bedreigd worden, de mogelijkheid een beroep te doen op de Europese Raad. In dat geval wordt de wetgevingsprocedure opgeschort. De Europese Raad moet het voorstel in kwestie bespreken en binnen drie maanden:

het ontwerp terugverwijzen naar de Raad, die de procedure voortzet met inachtneming van de besprekingen in de Europese Raad;
de Commissie (of, op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, de lidstaten waarvan het voorstel is uitgegaan), verzoeken een nieuw voorstel in te dienen, wat betekent dat het oorspronkelijke voorstel geacht wordt niet aangenomen te zijn.

Op het gebied van justitie en binnenlandse zaken voorziet het Verdrag tot vaststelling van een grondwet, als het voorstel of het gewijzigde ontwerp gedurende een bepaalde termijn geblokkeerd blijft, in de mogelijkheid van nauwere samenwerking. Deze kan worden aangegaan door ten minste een derde van de lidstaten, op basis van het voorstel in kwestie.

Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert ook een aantal nieuwe artikelen waarvoor een gekwalificeerde meerderheid zal gelden. Soms gaat het hier om een echte vernieuwing en geeft dat aanleiding tot nieuw Europees beleid, zoals het ruimtevaartbeleid. In andere gevallen creëert de Grondwet alleen een speciale rechtsgrond voor maatregelen die al op een andere rechtsgrond bij gekwalificeerde meerderheid zijn goedgekeurd, zoals in het geval van humanitaire hulp. In die gevallen verduidelijkt het Verdrag tot vaststelling van een grondwet dus de bestaande praktijk en maakt het deze transparanter. ( Lijst van de artikelen )

[ Begin pagina ]

EENPARIGHEID VAN STEMMEN

Voor sommige artikelen echter blijft stemming met eenparigheid van stemmen geheel of gedeeltelijk geboden omdat deze van bijzonder belang zijn voor de Unie en haar lidstaten. Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert ook nieuwe rechtsgronden waarvoor, gezien hun bijzondere belang, eenparigheid van stemmen vereist is.

Tot de gebieden waarop eenparigheid van stemmen vereist blijft, behoren onder andere:

belastingen;
harmonisatiemaatregelen op het gebied van de sociale zekerheid en de sociale bescherming;
sommige bepalingen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken (Europees openbaar ministerie, familierecht, operationele politiële samenwerking ...);
de flexibiliteitsclausule (artikel I-18), op grond waarvan de Unie kan optreden om een van haar doelstellingen te verwezenlijken, zonder dat de Grondwet in de daartoe vereiste bevoegdheden voorziet;
het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, met uitzondering van enkele duidelijk omschreven gevallen;
het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, met uitzondering van de vaststelling van een permanente gestructureerde samenwerking;
de financiën van de Unie (eigen middelen, meerjarig financieel kader);
het lidmaatschap van de Unie (opening van toetredingsonderhandelingen, associatie, vaststelling van een ernstige schending van de waarden van de Unie...);
het burgerschap (voor de toekenning van nieuwe rechten aan de Europese burgers, anti-discriminatiemaatregelen);
bepaalde institutionele vraagstukken (verkiezing en samenstelling van het Parlement, bepaalde benoemingen, samenstelling van het Comité van de regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité, zetels van de Instellingen, taalregeling, herziening van de Grondwet en de overbruggingsclausules...).

[ Begin pagina ]

LIJST VAN DE ARTIKELEN WAARVOOR VOORTAAN MET GEKWALIFICEERDE MEERDERHEID BESLOTEN ZAL WORDEN

Artikel I-24: Voorzitterschap van de Raadsformaties
De Grondwet bepaalt in artikel I-24.7 dat het voorzitterschapschap van de verschillende formaties van de Raad van Ministers, met uitzondering van die van Buitenlandse Zaken, volgens een toerbeurtsysteem op basis van gelijkheid wordt uitgeoefend, onder de bij een Europees besluit van de Europese Raad bepaalde voorwaarden. Deze besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel I-37: Uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie
Artikel I-37.3 van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat bij Europese wet de algemene voorschriften en beginselen worden vastgelegd voor de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren ("comitologie"). Hierover wordt met gekwalificeerde meerderheid gestemd.

Artikel III-141: Toegang tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de uitoefening daarvan
De Grondwet bepaalt dat de gewone wetgevingsprocedure van toepassing is op aangelegenheden betreffende de vrijheid van vestiging met betrekking tot de toegang tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de uitoefening daarvan. Hierover wordt met gekwalificeerde meerderheid gestemd.

Artikel III-179: Coördinatie van het economisch beleid
Artikel III-179.4 van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat de Raad aanbevelingen tot een lidstaat kan richten waarvan het economisch beleid niet overeenkomt met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid of de goede werking van de economische en monetaire unie in gevaar dreigt te brengen. In dat geval wordt met gekwalificeerde meerderheid gestemd zonder rekening te houden met de stem van de betrokken lidstaat. De huidige verdragen voorzien in een speciale gekwalificeerde meerderheid, die vereist is als een besluit niet op voorstel van de Commissie wordt goedgekeurd.

Artikel III-184: Vaststelling van een buitensporig overheidstekort
In artikel III-184 beschrijft de Grondwet de te volgen procedure in geval van een buitensporig overheidstekort in een lidstaat. In de leden 6, 9, 10 en 11 bepaalt het Verdrag tot vaststelling van een grondwet dat met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd zonder rekening te houden met de stem van de betrokken lidstaat. De huidige verdragen voorzien in een speciale gekwalificeerde meerderheid (twee derde van de lidstaten in plaats van een gewone meerderheid) als een besluit niet op voorstel van de Commissie wordt goedgekeurd. De besluitvorming wordt dus vergemakkelijkt.

Artikel III-187: Statuut van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB)
Artikel III-187.3 van de Grondwet bepaalt dat sommige bepalingen van het ESCB bij Europese wet gewijzigd kunnen worden. Hierover wordt dus met gekwalificeerde meerderheid gestemd.

Artikel III-223: Taken, doelstellingen en organisatie van de structuurfondsen en het cohesiefonds
Wat het cohesiebeleid betreft, bepaalt de Grondwet dat de taken, de prioritaire doelstellingen en de organisatie van de structuurfondsen en het cohesiefonds bij Europese wet worden vastgesteld. Voor dit artikel gaat vanaf 1 januari 2007 stemming bij gekwalificeerde meerderheid gelden. Dit betekent dat de volgende programmeringsperiode, die loopt van 2007 tot 2013, nog met eenparigheid van stemmen zal worden goedgekeurd.

Artikel III-236: Gemeenschappelijk vervoerbeleid
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat het gemeenschappelijk vervoerbeleid ten uitvoer wordt gebracht bij Europese wet, wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-263: Justitie en binnenlandse zaken: Administratieve samenwerking
De Grondwet bepaalt dat de Raad bij Europese verordening regels vaststelt voor de administratieve samenwerking tussen de bevoegde diensten van de lidstaten en tussen deze diensten en de Commissie. De Raad van Ministers besluit met gekwalificeerde meerderheid.

Artikel III-265: Grenscontroles
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat de Unie een beleid ontwikkelt inzake grenscontroles. Bij wet of kaderwet worden de bijzondere maatregelen vastgesteld, wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-266: Asiel
Wat het gemeenschappelijk asielbeleid betreft, worden bij wet of kaderwet maatregelen vastgesteld betreffende een gemeenschappelijk asielstelsel, wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-267: Immigratie
De Grondwet bepaalt dat bij wet of kaderwet maatregelen voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk immigratiebeleid worden vastgesteld. Dit houdt in dat er bij gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd, op één uitzondering na: de lidstaten behouden hun vetorecht met betrekking tot de vaststelling van het aantal onderdanen van derde landen dat tot hun grondgebied wordt toegelaten om daar werk te zoeken.

Artikel III-272: Misdaadpreventie
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat bij wet of kaderwet stimuleringsmaatregelen op het gebied van de misdaadpreventie kunnen worden vastgesteld, wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-273: Eurojust
De Grondwet bepaalt dat bij wet of kaderwet de structuur, de werking, het werkterrein en de taken van Eurojust worden vastgesteld, wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-275: Niet-operationele politiële samenwerking
Ten aanzien van de niet-operationele politiële samenwerking bepaalt artikel III-275.2 dat bij wet of kaderwet de nodige maatregelen kunnen worden vastgesteld. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid.

Artikel III-276: Europol
Volgens de bepalingen van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet kunnen bij wet of kaderwet de structuur, de werkwijze, het werkterrein en de taken van Europol worden bepaald, wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-280: Cultuur
Op het gebied van cultuur bepaalt het Verdrag tot vaststelling van een grondwet dat de Unie bij wet of kaderwet stimuleringsmaatregelen kan vaststellen (met uitzondering van enige harmonisatie), wat betekent dat hierover met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd.

Artikel III-300: Initiatieven van de minister van Buitenlandse Zaken
In het algemeen wordt op het gebied van het GBVB het beginsel van eenparigheid gehandhaafd. De Grondwet voorziet echter in uitzonderingen: de Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid wanneer hij besluiten vaststelt inzake:

een optreden of standpunt van de Unie;
besluiten op voorstel van de minister van Buitenlandse Zaken naar aanleiding van een specifiek verzoek van de Europese Raad;
besluiten ter uitvoering van een Europees besluit dat een optreden of een standpunt van de Unie bepaalt;
besluiten houdende benoeming van een speciale vertegenwoordiger.

Een overbruggingsclausule schept de mogelijkheid om de stemming bij gekwalificeerde meerderheid uit te breiden tot andere gevallen indien de Raad zulks met eenparigheid van stemmen besluit.

Artikel III-311: Europees Defensieagentschap
De Grondwet voorziet in de oprichting van een Europees Defensieagentschap. De Raad stelt bij Europees besluit het statuut, de zetel en de voorschriften voor de werking van het Agentschap vast, waarbij de Raad met gekwalificeerde meerderheid besluit.

Artikel III-382: Benoeming van de leden van de directie van de Europese Centrale Bank (ECB)
De Grondwet bepaalt dat de president, de vice-president en de overige leden van de directie van de ECB met gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de Europese Raad worden benoemd.

[ Begin pagina ]

GEKWALIFICEERDE MEERDERHEID MET "NOODREM"

Artikel III-136: Vrij verkeer van werknemers / Sociale zekerheid
De Grondwet bepaalt dat de gewone wetgevingsprocedure van toepassing is op maatregelen ter coördinatie van de socialezekerheidsstelsels voor migrerende werknemers. Dit houdt in dat er bij gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd. Wanneer een lidstaat echter van oordeel is dat een ontwerp van wet of kaderwet afbreuk zou doen aan fundamentele aspecten van zijn socialezekerheidsstelsel (toepassingsgebied, kosten of financiële structuur), kan hij verzoeken dat het wordt voorgelegd aan de Europese Raad.

Artikel III-270: Justitiële samenwerking in strafzaken
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat, voor de justitiële samenwerking in strafzaken, bij wet of kaderwet minimumvoorschriften kunnen worden vastgesteld ter bevordering van de wederzijdse erkenning van vonnissen en rechterlijke beslissingen en van de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken met een grensoverschrijdende dimensie. Dit houdt in dat er bij gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd. Wanneer een lidstaat echter van oordeel is dat een ontwerp van wet of kaderwet afbreuk zou doen aan fundamentele aspecten van zijn strafrechtstelsel, kan hij verzoeken dat het ontwerp wordt voorgelegd aan de Europese Raad.

Artikel III-271: Harmonisatie van de strafrechtelijke normen
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat bij wet of kaderwet minimumvoorschriften worden vastgesteld betreffende de bepaling van strafbare feiten en sancties in verband met vormen van bijzonder zware criminaliteit met een grensoverschrijdende dimensie (terrorisme, mensenhandel en seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen...). Ten tweede kunnen bij kaderwet minimumvoorschriften worden vastgesteld voor de harmonisatie van de strafrechtelijke normen. In beide gevallen besluit de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. Wanneer een lidstaat echter van oordeel is dat een ontwerp van wet of kaderwet afbreuk zou doen aan fundamentele aspecten van zijn strafrechtstelsel, kan hij verzoeken dat het ontwerp aan de Europese Raad wordt voorgelegd.

[ Begin pagina ]

LIJST VAN DE NIEUWE ARTIKELEN WAARVOOR MET GEKWALIFICEERDE MEERDERHEID BESLOTEN WORDT

Artikel I-9: Toetreding tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
Artikel I-9.2 bepaalt dat Unie toetreedt tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Artikel III-325 bepaalt dat de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit.

Artikel I-24: Lijst van de Raadsformaties
Artikel I-24.4 bepaalt dat de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een Europees besluit houdende de lijst van de Raadsformaties vaststelt.

Artikel I-32: Adviesorganen van de Unie
Artikel I-32.5 van de Grondwet bepaalt dat de Raad op gezette tijden de aard en de samenstelling van de adviesorganen van de Unie moet herzien. Hij besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel I-47: Burgerinitiatief
De burgers van de Unie kunnen de Commissie via een burgerinitiatief verzoeken een voorstel in te dienen. Bij Europese wet moeten de procedures en voorwaarden voor de indiening van een dergelijk burgerinitiatief worden vastgesteld. De Raad besluit dus met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel I-54: Eigen middelen
Artikel I-54.4 van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet bepaalt dat bij Europese wet de uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen van de Unie worden vastgesteld. Over dit stelsel zelf echter wordt door de Raad met eenparigheid van stemmen besloten.

Artikel I-60: Vrijwillige terugtrekking uit de Unie
De Grondwet bepaalt dat het akkoord over de vrijwillige terugtrekking van een lidstaat uit de Unie met gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de Raad gesloten wordt.

Artikel III-122: Diensten van algemeen economisch belang
Bij Europese wet kunnen de beginselen en voorwaarden voor het functioneren van diensten van algemeen economisch belang worden vastgesteld. De Raad besluit dus met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel III-127: Diplomatieke en consulaire bescherming
De Grondwet bepaalt dat de lidstaten de nodige regelingen treffen met het oog op de diplomatieke en consulaire bescherming van de burgers van de Unie in derde landen. Bij Europese wet kan de Raad de nodige maatregelen ter bevordering van deze bescherming vaststellen. De Raad besluit dus met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel III-176: Intellectuele eigendom
De Grondwet bepaalt dat bij Europese wet of kaderwet de maatregelen vastgesteld om een eenvormige bescherming van de intellectuele-eigendomsrechten in de hele Unie te bewerkstelligen, en voor de instelling van op het niveau van de Unie gecentraliseerde machtigings-, coördinatie- en controleregelingen. De Raad besluit dus met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel III-196: Positie van de euro in het internationaal monetair stelsel
Artikel 196 bepaalt dat de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten kan nemen betreffende de gemeenschappelijke standpunten en de gezamenlijke vertegenwoordiging van de lidstaten die de euro als munt hebben (speciale berekening, alleen de lidstaten in de eurozone nemen aan de stemming deel).

Artikel III-254: Ruimtevaartbeleid
Bij het Verdrag tot vaststelling van een grondwet wordt een nieuwe rechtsgrond gecreëerd voor een Europees ruimtevaartbeleid. Bij Europese wet of kaderwet worden de nodige maatregelen daarvoor vastgesteld. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Artikel III-256: Energie
De Grondwet creëert een rechtsgrond voor een Europees energiebeleid. De Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen bij Europese wet of kaderwet de nodige maatregelen vastgesteld. Overigens zijn de meeste maatregelen van de EU op energiegebied al bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen vastgesteld, doch op een andere rechtsgrond.

Artikel III-281: Toerisme
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert een nieuwe rechtsgrond voor aanvullende maatregelen van de EU in de toerismesector. Ter aanvulling van de acties in de lidstaten worden bij Europese wet of kaderwet de bijzondere maatregelen vastgesteld, met uitzondering van enige harmonisatie.

Artikel III-282: Sport
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert een nieuwe rechtsgrond voor stimuleringsmaatregelen op het gebied van sport, met uitzondering van enige harmonisatie. De Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen bij Europese wet of kaderwet deze stimuleringsmaatregelen vast.

Artikel III-284: Civiele bescherming
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert een expliciete rechtsgrond ter bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten om zodoende te komen tot een grotere doeltreffendheid van de systemen ter voorkoming van en bescherming tegen natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen. Bij Europese wet of kaderwet worden de nodige maatregelen vastgesteld, met uitzondering van enige harmonisatie. Overigens worden nu ook al maatregelen op het gebied van civiele bescherming bij gekwalificeerde meerderheid vastgesteld, doch op een andere rechtsgrond.

Artikel III-285: Administratieve samenwerking
De Grondwet bepaalt dat de Unie maatregelen kan nemen ter bevordering van de administratieve samenwerking, bijvoorbeeld om de uitwisseling van informatie en van ambtenaren te vergemakkelijken. De daartoe noodzakelijke maatregelen worden bij Europese wet vastgesteld, met uitzondering van enige harmonisatie.

Artikel III-312: Defensie: permanente gestructureerde samenwerking
De Grondwet voorziet in de mogelijkheid van permanente gestructureerde samenwerking in defensieaangelegenheden. Over de instelling van een dergelijke samenwerking, de deelname van een lidstaat aan die samenwerking en een eventuele schorsing wordt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besloten. De in het kader van de permanente gestructureerde samenwerking genomen besluiten daarentegen worden genomen met eenparigheid van stemmen van de deelnemende lidstaten.

Artikel III-321: Humanitaire hulp
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert een expliciete rechtsgrond voor humanitaire hulp. Bij Europese wet of kaderwet kunnen de maatregelen worden vastgesteld die het kader voor de uitvoering van de humanitaire-hulpacties van de Unie vormen. Ten tweede wordt een Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening opgericht, waarvan het statuut en de regels voor de activiteiten bij Europese wet worden vastgesteld. Overigens worden nu ook al maatregelen op het gebied van humanitaire hulp bij gekwalificeerde meerderheid vastgesteld, doch op een andere rechtsgrond.

Artikel III-398: Ambtenarenapparaat van de Europese Unie
Het Verdrag tot vaststelling van een grondwet creëert een nieuwe rechtsgrond voor het ambtenarenapparaat van de Europese Unie. Bij de vervulling van hun taken steunen de instellingen, organen en instanties van de Unie op een open, doeltreffend en onafhankelijk Europees ambtenarenapparaat. De Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen bij Europese wet de bepalingen daartoe vast. Overigens worden ook nu al maatregelen op dit gebied bij gekwalificeerde meerderheid vastgesteld, doch op een andere rechtsgrond.

[ Begin pagina ]

OVERZICHTSTABEL

Artikel	Onderwerp	Opmerkingen
I-9	Toetreding tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens	Nieuwe bepalingen
I-18	Flexibiliteitsclausule	-
I-24	Raadsformaties	Nieuwe bepalingen
I-32	Adviesorganen van de Unie	Nieuwe bepalingen
I-37	Uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie	Belangrijke wijzigingen
I-47	Burgerinitiatief	Nieuwe bepalingen
I-54	Eigen middelen	Nieuwe bepalingen
I-60	Vrijwillige terugtrekking uit de Unie	Nieuwe bepalingen
III-122	Diensten van algemeen economisch belang	Nieuwe bepalingen
III-127	Diplomatieke en consulaire bescherming	Nieuwe bepalingen
III-136	Sociale zekerheid van migrerende werknemers	Belangrijke wijzigingen
III-141	Toegang tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de uitoefening daarvan	Belangrijke wijzigingen
III-176	Intellectuele eigendom	Nieuwe bepalingen
III-179	Coördinatie van het economisch beleid	Belangrijke wijzigingen
III-184	Vaststelling van een buitensporig overheidstekort	Belangrijke wijzigingen
III-187	Wijziging van de statuten van het ESCB	Belangrijke wijzigingen
III-196	Positie van de euro in het internationaal monetair stelsel	Nieuwe bepalingen
III-223	Structuurfondsen en cohesiefonds	Belangrijke wijzigingen
III-236	Vervoer	Belangrijke wijzigingen
III-254	Ruimtevaartbeleid	Nieuwe bepalingen
III-256	Energie	Nieuwe bepalingen
III-263	Justitie en binnenlandse zaken - Administratieve samenwerking	Belangrijke wijzigingen
III-265	Grenscontroles	Belangrijke wijzigingen
III-266	Asiel	Belangrijke wijzigingen
III-267	Immigratie	Belangrijke wijzigingen
III-270	Justitiële samenwerking in strafzaken	Belangrijke wijzigingen
III-271	Harmonisatie van de strafrechtelijke normen	Belangrijke wijzigingen
III-272	Misdaadpreventie	Belangrijke wijzigingen
III-273	Eurojust	Belangrijke wijzigingen
III-275	Niet-operationele politiële samenwerking	Belangrijke wijzigingen
III-276	Europol	Belangrijke wijzigingen
III-280	Cultuur	Belangrijke wijzigingen
III-281	Toerisme	Nieuwe bepalingen
III-282	Sport	Nieuwe bepalingen
III-284	Civiele bescherming	Nieuwe bepalingen
III-285	Administratieve samenwerking	Nieuwe bepalingen
III-300	GBVB - Initiatieven van de minister van Buitenlandse Zaken	Belangrijke wijzigingen
III-311	Europees Defensieagentschap	Belangrijke wijzigingen
III-312	Defensie - permanente gestructureerde samenwerking	Nieuwe bepalingen
III-321	Humanitaire hulp	Nieuwe bepalingen
III-382	Benoeming van de directieleden van de ECB	Belangrijke wijzigingen
III-398	Ambtenarenapparaat van de Europese Unie	Nieuwe bepalingen

[ Begin pagina ] [ Vorige tekst ] [ Volgende ] [ Inhoudsopgave ]

De informatiebladen zijn alleen ter informatie van het publiek bedoeld. Zij zijn voor de Europese Commissie juridisch niet bindend, beogen geen volledigheid en hebben geen interpretatieve waarde wat de tekst van de Grondwet betreft.