Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Σύνταγμα της Ευρώπης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Πολιτικές της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Πολιτικές της Ένωσης


Η αμυντική πολιτική


Εισαγωγή
Μέτρα γενικής εφαρμογής
Συνεργασίες μεταξύ ορισμένων κρατών μελών
Χρηματοδότηση της αμυντικής πολιτικής
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΕΠΑΑ), στο εξής η «κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας» συνεχίζει να αποτελεί εγγενές στοιχείο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Αυτή η πολιτική περιλαμβάνει την προοδευτική χάραξη κοινής αμυντικής πολιτικής της Ένωσης. Στόχος της είναι να οδηγήσει στην κοινή άμυνα όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λάβει σχετική απόφαση με ομοφωνία (άρθρο I-41).

Το γεγονός ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες των κρατών μελών και τα οράματά τους όσον αφορά την ασφάλεια και την άμυνα παρουσιάζουν ουσιαστικές διαφορές αποτελεί το λόγο για τον οποίο το Σύνταγμα περιλαμβάνει τις διατάξεις που βασίζονται σε ρυθμίσεις ευέλικτες και αποδεκτές από όλα τα κράτη μέλη εφόσον λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικοί πολιτικοί προσανατολισμοί τους και οι δεσμεύσεις τους.

Επιπλέον, η διαδικασία λήψης αποφάσεων όσον αφορά την αμυντική πολιτική υπόκειται πλήρως στον κανόνα της ψηφοφορίας με ομοφωνία.

Ωστόσο, οι διατάξεις της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Συνθήκη ΕΕ) σχετικά με τον τομέα της άμυνας έχουν ενισχυθεί σημαντικά, αφενός, από τις διατάξεις γενικής εφαρμογής που αφορούν όλα τα κράτη μέλη και, αφετέρου, από τις διατάξεις που επιτρέπουν σε μια ομάδα κρατών να προχωρήσει ταχύτερα από τα υπόλοιπα όσον αφορά ορισμένα ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια και την άμυνα.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΜΕΤΡΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Οι νέες διατάξεις γενικής εφαρμογής αφορούν παράλληλα την ενημέρωση των εργασιών του Petersberg και την ενσωμάτωση μιας ρήτρας αλληλεγγύης και μιας ρήτρας αμοιβαίας άμυνας.

Αφενός, το Σύνταγμα προβαίνει στην ενημέρωση των αποστολών του Petersberg που απαριθμούνται στο άρθρο 17, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΕ, στις οποίες έχουν προστεθεί άλλες αποστολές όπως οι κοινές δράσεις αφοπλισμού, οι αποστολές με στόχο την παροχή συμβουλών και αρωγής επί στρατιωτικών θεμάτων, οι αποστολές πρόληψης των συγκρούσεων και οι επιχειρήσεις σταθεροποίησης μετά το τέλος των συγκρούσεων. Το Σύνταγμα διευκρινίζει επίσης ότι όλες αυτές οι αποστολές μπορούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας (άρθρο III-309).

Από την άλλη, το άρθρο I-43 του Συντάγματος εισάγει μια ρήτρα αλληλεγγύης σύμφωνα με την οποία εάν ένα κράτος μέλος δεχθεί τρομοκρατική επίθεση ή πληγεί από φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή, τα υπόλοιπα κράτη μέλη του παρέχουν αρωγή. Σε αυτήν την περίπτωση, η Ένωση κινητοποιεί όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών μέσων που θέτουν στη διάθεσή της τα κράτη μέλη, προκειμένου να παράσχει συνδρομή στο σχετικό κράτος μέλος. Σε αυτήν προστίθεται η νέα διάταξη σχετικά με την πολιτική προστασία (άρθρο III-284).

Τέλος, στο άρθρο Ι-41, παράγραφος 7 του Συντάγματος θεσπίζεται ρήτρα αμοιβαίας άμυνας. Πρόκειται για υποχρέωση αμοιβαίας άμυνας που συνδέει όλα τα κράτη μέλη (αντίθετα με την πρόταση της Συνέλευσης να καθιερωθεί στενότερη συνεργασία στον τομέα αυτό). Στο πλαίσιο αυτής της υποχρέωσης, στην περίπτωση που ένα από τα κράτη μέλη δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη του παρέχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους. Αυτή η υποχρέωση που δεν επηρεάζει την ουδετερότητα ορισμένων κρατών μελών, θα υλοποιείται σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ (Οργανισμός του Βορειοατλαντικού Συμφώνου).

[ Αρχή της σελίδας ]

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩN

Σύμφωνα με το άρθρο III-310 του Συντάγματος, το Συμβούλιο των Υπουργών μπορεί να αναθέτει την εκτέλεση στρατιωτικής αποστολής σε ομάδα κρατών μελών που επιθυμούν και διαθέτουν τις αναγκαίες ικανότητες για μια τέτοιου είδους αποστολή. Αυτά τα κράτη μέλη, με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών της Ένωσης , συμφωνούν μεταξύ τους ως προς τη διαχείριση της αποστολής.

Εξάλλου, και με σκοπό τη βελτίωση και τον εξορθολογισμό των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών, το Σύνταγμα προβλέπει τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού στον τομέα της ανάπτυξης των αμυντικών δυνατοτήτων, της έρευνας, των προμηθειών και των εξοπλισμών. Αυτός ο Οργανισμός, που ονομάζεται πλέον Ευρωπαϊκός Οργανισμός ¶μυνας και όχι Οργανισμός Εξοπλισμού, όπως προτεινόταν στο κείμενο της Συνέλευσης, τίθεται υπό την εξουσία του Συμβουλίου των Υπουργών. Ο Οργανισμός θα είναι ανοικτός σε όλα τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτόν (άρθρο III-311). Το καταστατικό, η έδρα και οι κανόνες λειτουργίας του εν λόγω Οργανισμού θα καθοριστούν με ευρωπαϊκή απόφαση του Συμβουλίου που θα εκδοθεί με ειδική πλειοψηφία .

Με το άρθρο ΙΙΙ-312 του Συντάγματος εισάγεται η προσφυγή σε ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, κάτι που δεν υπάρχει στη Συνθήκη ΕΕ. Πράγματι, στο εν λόγω άρθρο προβλέπεται η δυνατότητα καθιέρωσης μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που πληρούν τα κριτήρια και προσυπογράφουν τις δεσμεύσεις σχετικά με τις στρατιωτικές δυνάμεις στα πλαίσια ενός μελλοντικό πρωτοκόλλου που θα επισυνάπτεται στο Σύνταγμα. Αυτό αποτελεί αναμφίβολα σημαντική πρόοδο συγκριτικά με τις σημερινές διατάξεις της Συνθήκης ΕΕ σχετικά με την ΚΕΠΠΑ. Τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετάσχουν στη συνεργασία αυτή πρέπει να κοινοποιήσουν την πρόθεσή τους στο Συμβούλιο και στον υπουργό Εξωτερικών. Εντός μιας προθεσμίας τριών μηνών, με ευρωπαϊκή απόφαση θεσπίζεται αυτή η συνεργασία μετά από έγκριση του καταλόγου των συμμετεχόντων κρατών μελών με ειδική πλειοψηφία. Η ένταξη ή η αποχώρηση από αυτή τη συνεργασία είναι δυνατές σε μεταγενέστερο στάδιο. Εξάλλου, είναι δυνατόν να ανασταλεί η συμμετοχή μιας χώρας εάν το Συμβούλιο αποφασίσει ότι δεν πληροί πλέον τα κριτήρια. Εκτός από τη σύσταση της ομάδας, τη διεύρυνσή της, τη μείωσή της ή την αναστολή συμμετοχής ενός μέλους, όλες οι άλλες ευρωπαϊκές αποφάσεις ή οι συστάσεις του Συμβουλίου στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας εγκρίνονται ομόφωνα από τα συμμετέχοντα κράτη.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Το Σύνταγμα διατηρεί την απαγόρευση του καταλογισμού, στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, των δαπανών που αφορούν τις επιχειρήσεις με στρατιωτικές επιπτώσεις ή στις επιχειρήσεις στον τομέα της άμυνας. Οι εν λόγω δαπάνες επιβαρύνουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με την κλείδα Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Ωστόσο, στη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης προβλέπεται η έκδοση ευρωπαϊκής απόφασης από το Συμβούλιο προκειμένου να εξασφαλίζεται η ταχεία πρόσβαση στις πιστώσεις του προϋπολογισμού που προορίζονται για την επείγουσα χρηματοδότηση πρωτοβουλιών σχετικών με τις προπαρασκευαστικές ενέργειες των αποστολών του Petersberg .

Εξάλλου, δημιουργείται ταμείο εκκίνησης από τις συνεισφορές των κρατών μελών για τη χρηματοδότηση των προπαρασκευαστικών ενεργειών των αποστολών του Petersberg οι δαπάνες των οποίων δεν καταλογίζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. Οι τρόποι λειτουργίας του εν λόγω ταμείου αποφασίζονται από το Συμβούλιο των Υπουργών με ειδική πλειοψηφία (άρθρο III-313).

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Παρατηρήσεις
I-16 Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας -
I-28 Διορισμός, ρόλος και ευθύνες του Υπουργού Εξωτερικών Νέες διατάξεις
I-40 Ειδικές διατάξεις εφαρμογής της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας -
I-41 Ειδικές διατάξεις εφαρμογής της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας Σημαντικές τροποποιήσεις
I-43 Ρήτρα αλληλεγγύης Νέες διατάξεις
I-44 Ενισχυμένες συνεργασίες (γενικές διατάξεις) -
III-309 Αποστολές του Petersberg -
III-310 Εκτέλεση αποστολής από ομάδα κρατών μελών Νέες διατάξεις
III-311 Οργανισμός στον τομέα ανάπτυξης ικανοτήτων άμυνας, έρευνας, προμηθειών και εξοπλισμών (Ευρωπαϊκός Οργανισμός ¶μυνας) Νέες διατάξεις
III-312 Μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία Νέες διατάξεις
III-313 Δημοσιονομικές διατάξεις Νέες διατάξεις
Πρωτόκολλο σχετικά με τη μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία Μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία Νέες διατάξεις

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενο δελτίο ] [ Επόμενο δελτίο ] [ Περίληψη ]


Τα εν λόγω δελτία δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο του Συντάγματος.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας