Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο
Σύνταγμα της Ευρώπης Προσπεράστε την επιλογή της γλώσσας και πηγαίνετε κατευθείαν στον κατάλογο των δελτίων σύνοψης (πλήκτρο πρόσβασης=1)
EUROPA > Σύνοψη της νομοθεσίας > Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ >

Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης


Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή


Εισαγωγή
Η σύνθεση
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Σύνταγμα επικυρώνει τα καθήκοντα της Επιτροπής και συμπληρώνει τους υφιστάμενους κανόνες σχετικά με τον αριθμό και την προέλευση των μελών της. Όσον αφορά τη σύνθεση της Επιτροπής, που υπήρξε ένα από τα πιο ακανθώδη θέματα που εξετάστηκαν από τη Συνέλευση και τη Διακυβερνητική Διάσκεψη (ΔΚΔ) , το Σύνταγμα βασίζεται τελικά στο μοντέλο που προτάθηκε από τη Συνθήκη της Νίκαιας , το οποίο και τελειοποιεί. Διαφορετικά δεν υπάρχουν σημαντικές τροποποιήσεις, εκτός φυσικά από τη δημιουργία της θέσης του υπουργού Εξωτερικών Υποθέσεων, ο οποίος θα είναι ένας από τους αντιπρόεδρους της Επιτροπής.

Στη συνταγματική συνθήκη επικυρώνονται εκ νέου (άρθρο I-26) τα ουσιαστικά καθήκοντα της Επιτροπής, ήτοι το δικαίωμα της πρωτοβουλίας (που καθίσταται γενικός κανόνας για την έκδοση νομοθετικών πράξεων, εφόσον οι εξαιρέσεις, που είναι πολύ πιο ολιγάριθμες από ό,τι σήμερα, πρέπει να προβλέπονται ρητώς), την εκτελεστική εξουσία, τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, την εκτέλεση του προϋπολογισμού και τη διαχείριση των προγραμμάτων. Επίσης διευκρινίζεται ότι η Επιτροπή εξασφαλίζει την εξωτερική εκπροσώπηση της Ένωσης, πλην της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, και αναλαμβάνει την πρωτοβουλία του ετησίου και πολυετούς προϋπολογισμού. Στο Σύνταγμα επιβεβαιώνεται επίσης η αρχή της συλλογικότητας και της ευθύνης έναντι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τέλος στο άρθρο Ι-26 υπενθυμίζεται ότι η διάρκεια της θητείας της Επιτροπής είναι πάντα πενταετής και ότι η Επιτροπή ασκεί τις αρμοδιότητές της με πλήρη ανεξαρτησία.

Τα άρθρα I-26, I-27 και I-28 περιλαμβάνουν τις κύριες καινοτομίες που εισάγει το Σύνταγμα σχετικά με τη σύνθεση της Επιτροπής (άρθρο I-26), τον διορισμό και το ρόλο του Προέδρου της (άρθρο I-27), και τέλος τα καθήκοντα που ανατίθενται στον μελλοντικό Υπουργό των Εξωτερικών (άρθρο I-28).

Στα άρθρα III-347 έως III-352 (μέρος ΙΙΙ, τίτλος VI σχετικά με τη λειτουργία της Ένωσης) περιλαμβάνονται οι διαδικασίες διορισμού, αντικατάστασης, παραίτησης, καθώς και οι άλλες διατάξεις που αφορούν την εσωτερική οργάνωση του σώματος των Επιτρόπων, οι οποίες δεν έχουν τροποποιηθεί σε σχέση με τα αντίστοιχα άρθρα της Συνθήκης ΕΚ.

[ Αρχή της σελίδας ]

Η ΣΥΝΘΕΣΗ

Στο Σύνταγμα δεν χρησιμοποιείται ο αρχικός τύπος που πρότειναν τα μέλη της Συνέλευσης σύμφωνα με τον οποίο διορίζονται Ευρωπαίοι Επίτροποι με δικαίωμα ψήφου και Επίτροποι χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Με τη συνταγματική συνθήκη θεσπίστηκε μια λύση πιο κοντά σ' αυτή της Νίκαιας: διατήρηση ενός Επιτρόπου ανά κράτος μέλος έως κάποιου μεγέθους και μετά, ανάλογα με το μέγεθος του Σώματος των Επιτρόπων, επιλογή με ισότιμη εναλλαγή μεταξύ των κρατών μελών.

Στο κείμενο του Συντάγματος ορίζεται ότι η πρώτη Επιτροπή που θα διοριστεί κατ' εφαρμογή του Συντάγματος, δηλαδή αυτή του 2009, θα αποτελείται από έναν πολίτη κάθε κράτους μέλους συμπεριλαμβανομένου και του προέδρου της και του υπουργού Εξωτερικών Υποθέσεων.

Από το 2014 ο αριθμός των μελών των Επιτροπής θα μειωθεί και θα αποτελείται από τον αριθμό μελών που θα αντιστοιχεί στα δύο τρίτα του αριθμού των κρατών μελών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με απόφαση που λαμβάνεται με ομοφωνία, μπορεί όμως να αποφασίσει την τροποποίηση αυτού του αριθμού.

Στο πλαίσιο του μειωμένου αριθμού μελών της Επιτροπής, οι Επίτροποι θα επιλέγονται με βάση ένα σύστημα ισότιμης εναλλαγής μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό το σύστημα θα θεσπίζεται μέσω ευρωπαϊκής απόφασης που θα εκδίδεται με ομοφωνία από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Θα βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:

Για την Επιτροπή που ασκεί σήμερα τα καθήκοντά της εφαρμόζονται οι διατάξεις της συνθήκης ΕΚ όπως τροποποιήθηκαν με τη συνθήκη της Νίκαιας και με τη συνθήκη προσχώρησης των δέκα νέων κρατών μελών, δηλαδή ένας Επίτροπος ανά κράτος μέλος.

Εκτός από τις νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν σχετικά με την εκπροσώπηση των κρατών μελών στο πλαίσιο της διευρυμένης Επιτροπής, το Σύνταγμα καινοτομεί πλήρως με τη δημιουργία του αξιώματος του υπουργού Εξωτερικών Υποθέσεων . Αυτός καλείται να ασκήσει τα καθήκοντα που ασκεί σήμερα ο Ύπατος Υπεύθυνος για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας "Υπουργός ΚΕΠΠΑ» και ο Επίτροπος που είναι αρμόδιος για τις εξωτερικές σχέσεις. Επίσης θα αναλάβει ορισμένα καθήκοντα που ασκεί σήμερα η Προεδρία του Συμβουλίου στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων.
Αυτός ο υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων θα εξαρτάται συνεπώς τόσο από την Επιτροπή όσο και από το Συμβούλιο.

Ο υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων που διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με απόφαση που λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία με τη συναίνεση του Προέδρου της Επιτροπής, χαράζει και ασκεί την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ), ως εντολοδόχος του Συμβουλίου. Υπό αυτή την ιδιότητα προεδρεύει στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών Υποθέσεων. Εξασφαλίζει επίσης την εξωτερική εκπροσώπηση της Ένωσης στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας.

[ Αρχή της σελίδας ]

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στο Σύνταγμα δεν προτείνονται ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο διορισμού του Προέδρου, αλλά επισημαίνεται σαφώς ότι όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτείνει τον υποψήφιο για την Προεδρία προς εκλογή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρέπει να λάβει υπόψη τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών. Αυτή η αλλαγή αυξάνει έμμεσα τη βαρύτητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ενδυναμώνει την πολιτική πρόκληση που συνδέεται με τις ευρωπαϊκές εκλογές.

Οι υπόλοιπες διατάξεις που αφορούν τον Πρόεδρο της Επιτροπής είναι σχεδόν ταυτόσημες με αυτές της συνθήκης ΕΚ.

Το Συμβούλιο, με τη συναίνεση του εκλεγμένου Προέδρου της Επιτροπής, καταρτίζει τον κατάλογο των άλλων προσωπικοτήτων που σκοπεύει να διορίσει μέλη της Επιτροπής. Η επιλογή των Επιτρόπων αυτών πραγματοποιείται με βάση τις προτάσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη. Τα μέλη της Επιτροπής επιλέγονται με κριτήριο τη γενική επαγγελματική τους επάρκεια, την αδιαμφισβήτητη ανεξαρτησία τους και την προσήλωσή τους στην ευρωπαϊκή ιδέα (αυτό το τελευταίο κριτήριο αποτελεί καινοτομία).

Τέλος, ο πρόεδρος αποφασίζει σχετικά με την εσωτερική οργάνωση της Επιτροπής και μπορεί να αλλάξει την κατανομή των αρμοδιοτήτων στη διάρκεια της θητείας. Διορίζει αντιπροέδρους μεταξύ των μελών της Επιτροπής πλην του υπουργού Εξωτερικών. Μπορεί να ζητήσει από ένα μέλος της Επιτροπής να υποβάλει αίτηση παραίτησης χωρίς να χρειάζεται υποχρεωτικά η έγκριση του Σώματος των Επιτρόπων για την αίτηση αυτή, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.

[ Αρχή της σελίδας ]

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

¶ρθρα Θέμα Σχόλια
I-26 Ρόλος, σύνθεση, συλλογικότητα και ευθύνη έναντι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Σημαντικές τροποποιήσεις
I-27 Ρόλος και εξουσία του διορισμού του Προέδρου
I -28 Ρόλος του Υπουργού Εξωτερικών Νέες διατάξεις
III-347 έως III-352 Διαδικασία διορισμού των Επιτρόπων, διαδικασία αντικατάστασης, εσωτερικός κανονισμός και λοιπές διατάξεις. -

[ Αρχή της σελίδας ] [ Προηγούμενη σελίδα ] [ Επόμενη σελίδα ] [ Περίληψη ]


Τα δελτία αυτά δεν δεσμεύουν νομικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν καλύπτουν διεξοδικά όλους τους τομείς και δεν ερμηνεύουν το κείμενο του Συντάγματος.


Έκδοση εκτύπωσης | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τι νέα; | Διερεύνηση | Επικοινωνία | Ευρετήριο | Γλωσσάριο | Πληροφορίες για τον παρόντα δικτυακό τόπο | Αρχή σελίδας