IP/ 09/1723

Brussel, 17 november 2009

Ontwikkelingshulp : Karel De Gucht doet een oproep tot alle EU-lidstaten om samen te werken en zo te voorkomen dat miljarden euro's aan hulp verloren gaan

Europees commissaris voor Ontwikkeling en humanitaire hulp, Karel De Gucht, roept vandaag alle EU-lidstaten op om door een betere samenwerking te voorkomen dat jaarlijks ruim 3 miljard euro aan hulp verloren gaat. Volgens Commissielid Karel De Gucht zou een Europese aanpak van de ontwikkelingshulp kunnen leiden tot substantiële besparingen door een doeltreffender beheer van het beleid, de maatregelen en de projecten voor ontwikkelingshulp. Die middelen zouden vervolgens in betere ontwikkelingshulp geïnvesteerd moeten worden.

De oproep van commissaris De Gucht volgt op een eerste versie van de onafhankelijke studie " Aid Effectiveness: benefits of a European Approach ", die drie weken geleden tijdens de Europese ontwikkelingsdagen in Stockholm is voorgesteld. In het verslag worden de kosten becijferd die voor de EU ontstaan doordat zij de internationale verbintenissen van Parijs (2005) en Accra (2008) niet volledig ten uitvoer legt. De eerste ramingen van de experts wijzen erop dat van 2010 tot 2015 jaarlijks meer dan 3 miljard euro efficiëntiewinst zou kunnen worden gemaakt. De belangrijkste hinderpalen voor de kosteneffectiviteit van de ontwikkelingshulp zijn de schommelingen van de steunstromen, het zeer grote aantal donoren en uitvoerende organisaties en de daaruit voortvloeiende versnippering van de hulpprogramma's in tienduizenden projecten.

"In deze tijden van wereldwijde economische crisis is het absoluut onaanvaardbaar dat essentiële hulpgelden worden verspild terwijl de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in de wereld dat geld meer dan ooit nodig hebben. Het is de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie en de EU-lidstaten dat iedere euro ten goede van de armen in de wereld komt. Ook de belastingbetaler in de EU heeft er recht op dat onze hulp zo doeltreffend en efficiënt mogelijk wordt besteed. Ons verslag brengt een aantal structurele tekortkomingen in alle vormen van de EU‑steunverlening aan het licht. Hoewel Europa in internationaal verband een leiderspositie bekleedt bij het verbeteren van de doeltreffendheid van de steun, hebben wij duidelijk nog heel wat werk te verzetten, en wij mogen niet langer wachten met overschakelen op een hogere versnelling", aldus Karel De Gucht.

In het algemeen zijn er twee belangrijke gebieden waarop gecoördineerd EU‑optreden een belangrijk effect zou hebben: verbetering van de voorspelbaarheid van de steun en betere taakverdeling. Door de internationale verbintenissen die zijn aangegaan in Parijs (2005) en Accra (2008) volledig ten uitvoer te leggen en gebruik te maken van de instrumenten die op EU-niveau zijn overeengekomen (gedragscode inzake taakverdeling, toolkit voor taakverdeling en binnenkort, in het kader van het Zweedse voorzitterschap, het "operationele kader") zou de EU het effect van de hulp op de ontwikkelingslanden kunnen verbeteren en een aanzet geven tot soortgelijke activiteiten van andere donoren nog vóór het volgende wereldforum over doeltreffendheid van de steun in Seoul in 2011.

De belangrijkste conclusies van de studie zijn :

• e r is een algemeen gebrek aan managementinformatiesystemen om adequaat rekening te houden met de kosten, de voordelen en het gebruik van verschillende steunvormen;

• de versterkte consolidatie van programma's en projecten, het gebruik van gezamenlijke financieringsregelingen, gedelegeerde samenwerking en een overeengekomen taakverdeling zouden besparingen van 200 à 500 miljoen euro per jaar kunnen opleveren;

• de gemiddelde kosten (vast personeel en consultants) van ontwerp, uitwerking, beoordeling en goedkeuring van een nieuw project worden geraamd op 90 000 à 140 000 euro. Dat betekent dat de totale kosten voor de EU-donoren van de 22 000 nieuwe projecten die in 2007 zijn goedgekeurd, 1,9 à 3 miljard euro per jaar zouden bedragen;

• er zijn te veel donoren: 41% van alle sectoren in de begunstigde landen hebben in 2007 betalingen van meer dan drie EU-donoren ontvangen;

• de steun is sterk versnipperd: de EU-lidstaten en de Commissie namen in 2007 gezamenlijk 40 000 à 50 000 steunactiviteiten of projecten voor hun rekening; Deze situatie kan worden verbeterd door een meer doorgedreven taakverdeling.

• de verhoogde voorspelbaarheid van de toekomstige totale bilaterale steunverbintenissen van de EU zou de waarde van de programmeerbare EU‑steun voor afzonderlijke landen met 2 à 4 miljard euro per jaar kunnen opvoeren;

• thans is nog circa 10% van de EU-hulp gebonden. Dit betekent dat de hulp in het donorland moet worden besteed. De kosten die voor het hulpprogramma van de EU uit de resterende gebonden hulp voortvloeien, kunnen op 500 miljoen euro worden geraamd.

Achtergrond

De Europese Unie is de grootste donor van ontwikkelingshulp: meer dan de helft van de hulp wereldwijd aan de ontwikkelingslanden komt van de EU.

In 2008 heeft de EU 49 miljard euro aan officiële ontwikkelingsbijstand (ODA) verstrekt, dat is circa 60% van alle hulp wereldwijd.

Het doel van de studie was de kosten van ondoeltreffende en versnipperde hulp te identificeren en toe te lichten en te wijzen op mogelijke besparingen bij de transactiekosten door de verdere toepassing van basisbeginselen inzake doeltreffendheid van de steun in de Europese ontwikkelingssamenwerking (EU en lidstaten).

Het verslag (ontwerpdocument van 23 oktober 2009) " Aid Effectiveness: benefits of a European Approach " :

http://ec.europa.eu/development/icenter/repository/AE_Full_Final_Report_20091023.pdf