Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ομιλία

ΠΡΟΕΔΡΟΣ JEAN-CLAUDE JUNCKER Ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης 2017*

Βρυξέλλες, 13 Σεπτεμβρίου 2017

1

ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΥΡΙΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΣΤΑ ΠΑΝΙΑ ΜΑΣ

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Η ομιλία που εκφώνησα μπροστά σας πέρυσι τέτοιον καιρό ήταν μάλλον ευκολότερη.

Όλοι μας βλέπαμε τότε ότι η Ένωσή μας δεν βρισκόταν σε καλή κατάσταση.

Η χρονιά που διερχόμασταν είχε πλήξει και τραυματίσει την Ευρώπη και μας είχε συγκλονίσει βαθιά.

Τότε είχαμε μόνο δύο επιλογές: να ενωθούμε γύρω από ένα πρόγραμμα θετικής δράσης για την Ευρώπη ή να αποσυρθεί ο καθένας μας στη γωνία του.

Απέναντι σε αυτές τις δύο επιλογές, εγώ υποστήριξα την επιλογή της ενότητας.

Πρότεινα ένα πρόγραμμα θετικής δράσης με στόχο να δημιουργήσουμε –όπως είχα πει και πέρυσι– μια Ευρώπη που προστατεύει, μια Ευρώπη που ενδυναμώνει, μια Ευρώπη που υπερασπίζεται τους πολίτες της.

Τους τελευταίους δώδεκα μήνες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βοήθησε να υλοποιηθεί το πρόγραμμα αυτό. Συνεχίζουμε να σημειώνουμε πρόοδο, κάθε μέρα που περνά. Μόλις χθες το βράδυ οι εργασίες σας κατέληξαν σε συμφωνία για τα μέσα εμπορικής άμυνας και για τον διπλασιασμό των ευρωπαϊκών επενδυτικών δυνατοτήτων. Και τα καταφέρατε. Σας ευχαριστώ.

Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους 27 ηγέτες των κρατών μελών μας. Λίγες μόλις ημέρες μετά την περσινή ομιλία μου, υποδέχθηκαν θετικά το πρόγραμμα δράσης μου στη Σύνοδο Κορυφής της Μπρατισλάβας. Επέλεξαν δηλαδή τον δρόμο της ενότητας και αποφάσισαν να συνασπιστούν γύρω από τα κοινά μας στοιχεία.

Όλοι μαζί αποδείξαμε ότι, όπου και όποτε έχει πραγματικά σημασία, η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει στους πολίτες της όσα υπόσχεται.

Από τότε προχωράμε με αργά αλλά σταθερά βήματα.

Σ' αυτό συνέβαλε και η θετική μεταστροφή των προβλέψεων για την οικονομία.

Διανύουμε πλέον το πέμπτο έτος οικονομικής ανάκαμψης, η οποία έχει φθάσει όντως σε όλα τα κράτη μέλη.

Τα δύο τελευταία έτη, μάλιστα, η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποσκελίσει την ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεπερνώντας το 2% στο σύνολο της Ένωσης και το 2,2% στη νομισματική ζώνη.

Η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων εννέα ετών και στη διάρκεια της θητείας μας έχουν δημιουργηθεί μέχρι τώρα σχεδόν οκτώ εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζονται 235 εκατομμύρια άνθρωποι, αριθμός μεγαλύτερος από κάθε άλλη φορά.

Βέβαια, τα εύσημα για τις επιτυχίες αυτές δεν ανήκουν μόνο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή – αν και είμαι σίγουρος ότι, εάν είχαν χαθεί οκτώ εκατομμύρια θέσεις εργασίας, τότε οι ευθύνες θα επιρρίπτονταν αποκλειστικά και μόνο σ' εμάς.

Όμως τα θεσμικά όργανα της Ευρώπης έπαιξαν και αυτά τον ρόλο τους στην αλλαγή της φοράς του ανέμου.

Δικαιούμαστε τα εύσημα για το Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Σχέδιο, το οποίο έχει ενεργοποιήσει επενδύσεις αξίας 225 δισ. ευρώ. Μέσω αυτού χορηγήθηκαν δάνεια σε 450.000 μικρές εταιρείες και σε πάνω από 270 έργα υποδομών.

Δικαιούμαστε τα εύσημα για το γεγονός ότι, χάρη στις δικές μας αποφασιστικές ενέργειες, οι ευρωπαϊκές τράπεζες διαθέτουν και πάλι τα κεφάλαια που χρειάζονται για να δανείσουν στις επιχειρήσεις, ώστε αυτές να αναπτυχθούν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.

Και δικαιούμαστε τα εύσημα για τη μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων από το 6,6% στο 1,6%, χάρη στην ευφυή εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ζητούμε δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά συγχρόνως φροντίζουμε να μη βλάψουμε την ανάπτυξη. Και η προσέγγιση αυτή αποδίδει πολύ καλά, σε ολόκληρη την Ένωση – παρά την κριτική που δέχεται.

Δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης, η ευρωπαϊκή οικονομία επιτέλους ανακάμπτει.

Και, μαζί με αυτήν, ανακάμπτει και η αυτοπεποίθησή μας.

Οι 27 ηγέτες μας, το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή κάνουν την Ένωσή μας και πάλι ευρωπαϊκή. Και μαζί την κάνουν και πάλι πραγματική Ένωση.

Τη χρονιά που μας πέρασε είδαμε τους 27 ηγέτες να ανεβαίνουν στον λόφο του Καπιτωλίου στη Ρώμη για να ανανεώσουν τη δέσμευσή τους, τόσο ο ένας προς τον άλλον όσο και προς την Ένωσή μας.

Για όλους αυτούς τους λόγους, πιστεύω ότι πνέει και πάλι ούριος άνεμος για την Ευρώπη.

Έχουμε τώρα μια ευκαιρία, αλλά αυτή δεν θα υπάρχει για πάντα.

Ας αδράξουμε λοιπόν την ευκαιρία, ας ανοίξουμε τα πανιά μας.

Για να το επιτύχουμε αυτό, θα πρέπει να κάνουμε δύο πράγματα:

Πρώτον, θα πρέπει να συνεχίσουμε στην πορεία που χαράξαμε πέρυσι. Μας μένουν ακόμα 16 μήνες κατά τους οποίους μπορούμε να σημειώσουμε μεγάλη πρόοδο στο Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τον χρόνο αυτό για να ολοκληρώσουμε ό,τι ξεκινήσαμε στην Μπρατισλάβα και να υλοποιήσουμε τις υποσχέσεις του προγράμματος θετικής δράσης.

Δεύτερον, θα πρέπει να χαράξουμε την πορεία μας για το μέλλον. Όπως έγραψε και ο Μαρκ Τουέιν – σας παραθέτω τα λόγια του – σε μερικά χρόνια από τώρα θα είμαστε πιο απογοητευμένοι για όσα δεν κάναμε παρά για όσα κάναμε. Τώρα είναι η ώρα να χτίσουμε μια Ευρώπη πιο ενωμένη, πιο ισχυρή και πιο δημοκρατική για το 2025.

 

ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΟΡΕΙΑ

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Καθώς ατενίζουμε το μέλλον, δεν πρέπει να αφήσουμε τον άνεμο να μας παρασύρει εκτός πορείας.

Επιδιώξαμε να ολοκληρώσουμε την Ενεργειακή Ένωση, την Ένωση Ασφάλειας, την Ένωση των Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση και την Ψηφιακή Ενιαία Αγορά. Με τις κοινές μας προσπάθειες, έχουμε ήδη προχωρήσει πολύ.

Όπως βεβαιώνει και το Κοινοβούλιο, το 80% των προτάσεων που υποσχεθήκαμε στην αρχή της θητείας μας έχει ήδη υποβληθεί από την Επιτροπή. Τώρα μένει να μετατρέψουμε τις προτάσεις αυτές σε νομοθεσία και τη νομοθεσία σε πράξη.

Φυσικά θα χρειαστεί να κάνουμε κάποιους συμβιβασμούς, όπως συμβαίνει πάντοτε. Οι προτάσεις της Επιτροπής για την αναμόρφωση του κοινού συστήματος ασύλου και για την ενίσχυση των κανόνων σχετικά με την απόσπαση των εργαζομένων προκάλεσαν αρκετές αντιπαραθέσεις. Το γνωρίζω. Για να επιτύχουμε ένα καλό αποτέλεσμα, χρειάζεται αμοιβαία προσπάθεια και αμοιβαία προσέγγιση όλων των πλευρών. Θέλω να δηλώσω σήμερα ότι, εφόσον το αποτέλεσμα είναι καλό για την Ένωσή μας και δίκαιο για όλα τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα είναι πάντοτε δεκτική σε συμβιβασμούς.

Είμαστε πλέον έτοιμοι να υποβάλουμε και το υπόλοιπο 20% των πρωτοβουλιών μας μέχρι τον Μάιο του 2018.

Σήμερα το πρωί απέστειλα επιστολή προθέσεων της Επιτροπής στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στον πρωθυπουργό της Εσθονίας, τον οποίο θα ήθελα να ευχαριστήσω για την τεράστια συνεισφορά του στην ευρωπαϊκή προσπάθεια. Στην επιστολή αυτή περιγράφω τις προτεραιότητές μας για το ερχόμενο έτος.

Δεν θα απαριθμήσω, δεν είναι δυνατόν να απαριθμήσω εδώ όλες τις προτάσεις που κάναμε, αλλά θα ήθελα να αναφερθώ σε πέντε από αυτές, που τις θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικές.

Πρώτον, επιθυμώ την ενίσχυση του ευρωπαϊκού εμπορικού προγράμματος.

Η Ευρώπη είναι βεβαίως ανοικτή για τις επιχειρήσεις – αλλά απαιτεί αμοιβαιότητα. Θέλουμε αυτά που παίρνουμε να αντιστοιχούν σε όσα προσφέρουμε.

Το εμπόριο δεν είναι αφηρημένη έννοια. Δημιουργεί θέσεις εργασίας, προσφέρει νέες ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, μικρές και μεγάλες. Ένα δισεκατομμύριο εξαγωγών σημαίνει 14.000 επιπλέον θέσεις εργασίας στην Ευρώπη.

Με το εμπόριο εξάγουμε τα δικά μας πρότυπα, κοινωνικά ή περιβαλλοντικά, τις δικές μας απαιτήσεις για την προστασία των δεδομένων ή για την ασφάλεια των τροφίμων.

Η Ευρώπη αποτελούσε πάντοτε πόλο έλξης για τις επιχειρήσεις.

Όμως τη χρονιά που μας πέρασε, εμπορικοί εταίροι από όλη την υφήλιο άρχισαν να κάνουν ουρά για να συνάψουν εμπορικές συμφωνίες μαζί μας.

Χάρη στη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μόλις ολοκληρώσαμε μια εμπορική συμφωνία με τον Καναδά η οποία θα αρχίσει να ισχύει προσωρινά από την ερχόμενη κιόλας εβδομάδα. Έχουμε καταλήξει σε πολιτική συμφωνία με την Ιαπωνία για να εγκαινιάσουμε μια μελλοντική οικονομική εταιρική σχέση και έχουμε πολλές πιθανότητες να επιτύχουμε μια αντίστοιχη συμφωνία με το Μεξικό και με χώρες της Νότιας Αμερικής μέχρι το τέλος του χρόνου.

Και σήμερα προτείνουμε την έναρξη εμπορικών διαπραγματεύσεων με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Επιθυμώ να οριστικοποιήσουμε όλες αυτές τις συμφωνίες μέχρι τη λήξη της θητείας μας, και επιθυμώ οι διαπραγματεύσεις να διεξαχθούν με τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια.

Το ανοικτό εμπόριο πρέπει να συμπορεύεται με τη διαφάνεια στη χάραξη πολιτικής.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έχει τον τελευταίο λόγο για κάθε εμπορική συμφωνία και γι' αυτό τόσο εσείς όσο και τα μέλη των εθνικών και των τοπικών κοινοβουλίων θα πρέπει να τηρείστε πλήρως ενήμεροι, από την πρώτη κιόλας ημέρα των διαπραγματεύσεων. Η Επιτροπή θα φροντίσει γι' αυτό.

Στο εξής, η Επιτροπή θα δημοσιεύει το πλήρες κείμενο όλων των σχεδίων διαπραγματευτικών εντολών που θα υποβάλλει στο Συμβούλιο.

Οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τις προτάσεις τις Επιτροπής. Ο καιρός της αδιαφάνειας έχει πια περάσει. Η φημολογία και η διαρκής αμφισβήτηση των κινήτρων της Επιτροπής ανήκουν στο παρελθόν.

Ζητώ από το Συμβούλιο να πράξει το ίδιο όταν θα εγκρίνει τις τελικές διαπραγματευτικές εντολές.

Επιτρέψτεμουναπωγιατελευταίαφορά: Δεν είμαστε αφελείς θιασώτες του ελεύθερου εμπορίου.

Η Ευρώπη πρέπει πάντα να υπερασπίζεται τα στρατηγικά συμφέροντά της.

Γι' αυτόν τον λόγο προτείνουμε σήμερα ένα νέο ενωσιακό πλαίσιο για τον έλεγχο των επενδύσεων. Εάν κάποια ξένη κρατική επιχείρηση θέλει να αγοράσει ένα ευρωπαϊκό λιμάνι, ένα τμήμα της ενεργειακής μας υποδομής ή κάποια εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας, αυτό θα πρέπει να γίνει υπό απόλυτη διαφάνεια και μετά από έλεγχο και διάλογο. Αποτελεί πολιτική μας ευθύνη να γνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα στο ίδιο μας το σπίτι, ώστε να μπορούμε να προστατεύσουμε τη συλλογική μας ασφάλεια εάν χρειαστεί.

 

Δεύτερον, επιθυμώ πιο ισχυρές και πιο ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη μεταποιητική μας βάση, και τα 32 εκατομμύρια των εργαζομένων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της. Αυτοί κατασκευάζουν κορυφαία παγκοσμίως προϊόντα, όπως τα αυτοκίνητά μας, τα οποία μας προσφέρουν σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα.

Είμαι υπερήφανος για την αυτοκινητοβιομηχανία μας, αλλά αισθάνομαι αποτροπιασμό όταν οι καταναλωτές εξαπατώνται συνειδητά και σκόπιμα. Ζητώ λοιπόν από την αυτοκινητοβιομηχανία να ξεκαθαρίσει την κατάσταση και να επανορθώσει: αντί να ψάχνει για παραθυράκια, οφείλει να επενδύει σε έρευνα για τα καθαρά αυτοκίνητα του μέλλοντος.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές, η νέα στρατηγική βιομηχανικής πολιτικής που παρουσιάζουμε σήμερα θα βοηθήσει τις βιομηχανίες μας να φθάσουν ή να παραμείνουν στην κορυφή όσον αφορά την καινοτομία, την ψηφιοποίηση και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.

 

Τρίτον, επιθυμώ να αναλάβει η Ευρώπη ηγετικό ρόλο στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.

Πέρυσι, εμείς ορίσαμε τους κανόνες του παιχνιδιού για ολόκληρο τον κόσμο, με τη Συμφωνία του Παρισιού, η οποία επικυρώθηκε από αυτό εδώ το Σώμα. Απέναντι στο έλλειμμα φιλοδοξίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη πρέπει να είναι αυτή που θα κάνει τον πλανήτη μας σπουδαίο ξανά. Πρόκειται για την κοινή κληρονομιά όλης της ανθρωπότητας.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα προτάσεις με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τον ευρωπαϊκό κλάδο μεταφορών.

 

Τέταρτη προτεραιότητα για το ερχόμενο έτος είναι να προστατέψουμε καλύτερα τους Ευρωπαίους στη σημερινή ψηφιακή εποχή.

Τα τελευταία χρόνια σημειώσαμε μεγάλη πρόοδο στην προστασία των Ευρωπαίων στο διαδίκτυο. Οι νέοι κανόνες που προτείνει η Επιτροπή θα προστατεύουν τα πνευματικά μας δικαιώματα, την πολιτιστική μας πολυμορφία και τα προσωπικά μας δεδομένα. Έχουμε εντείνει τη μάχη κατά της τρομοκρατικής προπαγάνδας και κατά της ριζοσπαστικοποίησης στο διαδίκτυο. Η Ευρώπη όμως εξακολουθεί να μην έχει τα κατάλληλα μέσα για να αντιμετωπίσει τις κυβερνοεπιθέσεις.

Οι κυβερνοεπιθέσεις ίσως είναι πιο επικίνδυνες για τη σταθερότητα της δημοκρατίας και της οικονομίας απ' ό,τι τα όπλα και τα τανκς. Μόνο τη χρονιά που μας πέρασε, σημειώνονταν πάνω από 4.000 επιθέσεις με λυτρισμικό κάθε μέρα και το 80% των ευρωπαϊκών εταιρειών υπέστη τουλάχιστον ένα επεισόδιο κυβερνοασφάλειας.

Οι κυβερνοεπιθέσεις δεν γνωρίζουν σύνορα και κανείς μας δεν είναι απρόσβλητος. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, η Επιτροπή προτείνει σήμερα μια σειρά από νέα εργαλεία, μεταξύ αυτών και τη σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Κυβερνοασφάλειας, που θα συμβάλουν στην προστασία μας από τέτοιες επιθέσεις.

Πέμπτον, δεν ξεχνάμε το μεταναστευτικό.

Παρά τις διχογνωμίες και τις διαμάχες γύρω από το θέμα αυτό, καταφέραμε να σημειώσουμε πρόοδο – αν και ομολογουμένως ανεπαρκή σε πολλούς τομείς.

Τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης προστατεύονται πλέον πιο αποτελεσματικά. Πάνω από 1700 στελέχη της νέας ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής συνδράμουν τους 100.000 συνοριοφύλακες των κρατών μελών σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Ισπανία. Έχουμε κοινά σύνορα, αλλά δεν μπορούμε να αφήσουμε την προστασία τους μόνο στα κράτη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή λόγω γεωγραφικής θέσης. Κοινά σύνορα και κοινή προστασία πρέπει να συμβαδίζουν.

Κατορθώσαμε να αναχαιτίσουμε τις ροές παράτυπων μεταναστών,οι οποίες αποτελούσαν πηγή μεγάλης ανησυχίας για πολύ κόσμο. Ελαττώσαμε τις παράτυπες αφίξεις στην ανατολική Μεσόγειο κατά 97% χάρη στη συμφωνία μας με την Τουρκία, και το φετινό καλοκαίρι καταφέραμε να ελέγξουμε καλύτερα την οδό της κεντρικής Μεσογείου, όπου οι αφίξεις τον Αύγουστο μειώθηκαν κατά 81% σε σύγκριση με την περσινή χρονιά.

Με αυτόν τον τρόπο μειώσαμε κατά πολύ τις ανθρώπινες ζωές που χάνονται στη Μεσόγειο.

Δεν γίνεται να αναφερθώ στη μετανάστευση χωρίς να εξάρω το ακούραστο και μεγαλειώδες έργο της Ιταλίας. Τους μήνες του καλοκαιρού η Επιτροπή συνεργάστηκε ομοψύχως με τον πρωθυπουργό της Ιταλίας, τον φίλο μου Paolo Gentiloni, και την ιταλική κυβέρνηση για να βελτιώσουμε την κατάσταση. Τα καταφέραμε και θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας γιατί η Ιταλία διασώζει την τιμή της Ευρώπης στη Μεσόγειο.

Επίσης, πρέπει να βελτιώσουμε επειγόντως τις συνθήκες διαβίωσης των μεταναστών στη Λιβύη. Οι απάνθρωπες συνθήκες που επικρατούν στα κέντρα κράτησης και τα κέντρα υποδοχής μού προκαλούν φρίκη. Η Ευρώπη φέρει ευθύνη, συλλογική ευθύνη, και η Επιτροπή θα συνεργαστεί συντονισμένα με το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών ώστε να τερματιστεί αυτή η σκανδαλώδης κατάσταση, που δεν επιτρέπεται να συνεχιστεί.

Αν και με θλίβει το γεγονός ότι δεν δείχνουν όλα τα κράτη μέλη τον ίδιο βαθμό συμπαράστασης, η Ευρώπη στο σύνολό της εξακολουθεί να δείχνει αλληλεγγύη. Κατά την περσινή χρονιά μόνο, τα κράτη μέλη επανεγκατάστησαν ή χορήγησαν άσυλο σε πάνω από 720.000 πρόσφυγες – αριθμό τριπλάσιο απ' ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Αυστραλία μαζί. Ό,τι κι αν λένε κάποιοι, η Ευρώπη δεν είναι και δεν πρέπει ποτέ να γίνει φρούριο. Η Ευρώπη είναι και πρέπει να παραμείνει η ήπειρος της αλληλεγγύης, όπου μπορούν να βρουν καταφύγιο οι κατατρεγμένοι.

Είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος για τους νέους Ευρωπαίους που εθελοντικά παραδίδουν μαθήματα γλωσσών σε Σύριους πρόσφυγες και για τους χιλιάδες άλλους νέους που υπηρετούν στο νέο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης: Οι νέοι αυτοί δίνουν πνοή και ζωντάνια στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.

Τώρα όμως πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας. Στο τέλος του μήνα, η Επιτροπή θα παρουσιάσει μια νέα σειρά προτάσεων με έμφαση στις επιστροφές, την αλληλεγγύη προς την Αφρική και το άνοιγμα νόμιμων οδών.

Όσον αφορά τις επιστροφές, επαναλαμβάνω ότι όσοι δεν έχουν δικαίωμα να παραμείνουν στην Ευρώπη πρέπει να επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους. Όταν επιστρέφει μόνο το 36% των παράτυπων μεταναστών, είναι σαφές ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά. Μόνον έτσι θα μπορέσει η Ευρώπη να συμπαρασταθεί στους πρόσφυγες που χρειάζονται πραγματικά την προστασία μας.

Η αλληλεγγύη δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικά ενδοευρωπαϊκή υπόθεση. Πρέπει να είμαστε αλληλέγγυοι και με την Αφρική. Η Αφρική, το λίκνο της ανθρωπότητας, είναι μια μεγαλειώδης ήπειρος, μια νεαρή ήπειρος. Το καταπιστευματικό ταμείο ΕΕ–Αφρικής, ύψους 2,7 δισ. ευρώ, δημιουργεί ευκαιρίες απασχόλησης σε ολόκληρη την ήπειρο. Το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων αυτών χορηγήθηκαν προκαταβολικά από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά τα κράτη μέλη μέχρι στιγμής έχουν συνεισφέρει μόλις 150 εκατ. ευρώ συνολικά. Οι πόροι του ταμείου πλέον εξαντλούνται. Γνωρίζουμε τους κινδύνους που συνδέονται με την έλλειψη χρηματοδότησης – όταν εξαντλήθηκαν τα χρήματα του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ, το 2015, πολλοί μετανάστες πήραν τον δρόμο για την Ευρώπη. Καλώ λοιπόν όλα τα κράτη μέλη να κάνουν πράξη τα λόγια τους, έτσι ώστε το καταπιστευματικό ταμείο για την Αφρική να μην έχει την ίδια μοίρα. Ο κίνδυνος είναι μεγάλος.

Επιπλέον, θα καταβάλουμε προσπάθειες ώστε να ανοίξουν νόμιμες οδοί μετανάστευσης. Η παράτυπη μετανάστευση θα σταματήσει μόνον όταν θα υπάρξουν ρεαλιστικές εναλλακτικές λύσεις στις επικίνδυνες διαδρομές. Έχουμε επανεγκαταστήσει σχεδόν 22.000 πρόσφυγες από την Τουρκία, την Ιορδανία και τον Λίβανο και εκφράζω τη στήριξή μου στην προτροπή της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες για την επανεγκατάσταση άλλων 40.000 προσφύγων από τη Λιβύη και τις γύρω χώρες.

Παράλληλα, η νόμιμη μετανάστευση αποτελεί αναγκαιότητα για τη γηρασμένη ήπειρό μας. Γι' αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις με σκοπό να διευκολυνθεί η είσοδος μεταναστών με υψηλά προσόντα στην Ευρώπη, με την μπλε κάρτα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Κοινοβούλιο για τη στήριξή του σε αυτό το ζήτημα.

 

ΑΝΟΙΓΟΥΜΕ ΠΑΝΙΑ

Κύριε πρόεδρε, Κυρίες και Κύριοι,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Αναφέρθηκα σε ορισμένες μόνο από τις πρωτοβουλίες που επιθυμούμε και θα πρέπει να υλοποιήσουμε κατά τους επόμενους 16 μήνες. Αυτό όμως από μόνο του δεν αρκεί για να ξανακερδίσουμε την καρδιά και το μυαλό των Ευρωπαίων.

Τώρα είναι η στιγμή να χαράξουμε την πορεία μας για το μέλλον.

Τον Μάρτιο η Επιτροπή παρουσίασε τη Λευκή μας βίβλο για το μέλλον της Ευρώπης, με πέντε σενάρια για τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει η Ευρώπη με ορίζοντα το 2025. Τα σενάρια αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο συζητήσεων, μερικές φορές με επιφανειακό τρόπο, άλλες πάλι με έντονη αντιπαράθεση. Εξετάστηκαν διεξοδικά, και εν μέρει καταρρίφθηκαν. Αυτό είναι θετικό – γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο τα προτείναμε. Ήθελα να δρομολογήσω μια διαδικασία με την οποία θα μπορούσαν οι Ευρωπαίοι να καθορίσουν την πορεία που επιθυμούν.

Το μέλλον της Ευρώπης δεν μπορεί να αποφασιστεί με διατάγματα. Πρέπει να είναι προϊόν δημοκρατικού διαλόγου και, σε τελική ανάλυση, ευρείας συναίνεσης. Η συμβολή του Κοινοβουλίου ήταν μεγάλη, χάρη στα τρία φιλόδοξα ψηφίσματα για το μέλλον της Ευρώπης, για τα οποία θα ήθελα να εκφράσω τα ευχαριστήριά μου, ιδίως στους αρμόδιους εισηγητές. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους που συμμετείχαν στις πάνω από 2.000 δημόσιες εκδηλώσεις που διοργάνωση η Επιτροπή από τον Μάρτιο.

Τώρα είναι η στιγμή να εξαχθούν τα πρώτα συμπεράσματα από τη συζήτηση αυτή. Η στιγμή να περάσουμε από τη σκέψη στη δράση. Από τη συζήτηση στη λήψη αποφάσεων.

Επιτρέψτε μου σήμερα να σας παρουσιάσω την προσωπική μου άποψη: το δικό μου «έκτο σενάριο», αν θέλετε.

Το σενάριο αυτό βασίζεται σε δεκαετίες προσωπικής εμπειρίας. Έχω αφιερώσει όλη μου τη ζωή, όλο μου το έργο στο ευρωπαϊκό όραμα. Έχω βιώσει καλές και κακές στιγμές.

Έχω υπηρετήσει πολλά διαφορετικά αξιώματα: του υπουργού, του πρωθυπουργού, του προέδρου της Ευρωομάδας και, τώρα, του προέδρου της Επιτροπής. Ήμουν παρών στο Μάαστριχτ, στο Άμστερνταμ, στη Νίκαια και στη Λισαβόνα, όπου είδα την Ένωσή μας να εξελίσσεται και να διευρύνεται.

Πάντοτε αγωνίστηκα για την Ευρώπη. Ορισμένες φορές υπέφερα εξαιτίας της, ένιωσα ακόμα και απόγνωση γι' αυτή.

Παρ' όλες τις δυσκολίες, δεν έπαψα ποτέ να αγαπώ την Ευρώπη.

Όμως, όπως όλοι ξέρουμε, σπάνια υπάρχει αγάπη δίχως πόνο.

Αγάπη για την Ευρώπη, γιατί η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν πετύχει κάτι μοναδικό σ' αυτόν τον σπαραζόμενο από τις διαμάχες κόσμο: ειρήνη εντός και εκτός της Ευρώπης. Ευημερία για πολλούς, αν και όχι ακόμα για όλους.

Το επίτευγμα αυτό πρέπει να το τιμήσουμε κατά το Ευρωπαϊκό Έτος Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Το 2018 πρέπει να είναι έτος εορτασμού της πολιτιστικής ποικιλομορφίας.

 

ΜΙΑ ΕΝΩΣΗ ΑΞΙΩΝ

Οι αξίες μας είναι η πυξίδα μας.

Για μένα, η Ευρώπη είναι κάτι παραπάνω από μια ενιαία αγορά. Παραπάνω από χρήματα, παραπάνω από ένα νόμισμα, παραπάνω από το ευρώ. Η Ευρώπη ήταν πάντα θέμα αξιών.

Γι' αυτό, το σενάριό μου εδράζεται σε τρεις αρχές, τρεις αναπαλλοτρίωτες αρχές: ελευθερία, ισότητα και κράτος δικαίου.

 

Η Ευρώπη είναι, πάνω απ' όλα, μια Ένωση ελευθερίας. Ελευθερία από εκείνου του είδους την καταπίεση και τη δικτατορία που η ήπειρός μας γνωρίζει πολύ καλά – δυστυχώς κανένας περισσότερο από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ελευθερία να εκφράζετε την άποψή σας, είτε ως πολίτες είτε ως δημοσιογράφοι – μια ελευθερία που εμείς πολύ συχνά θεωρούμε δεδομένη. Πάνω σ' αυτές ακριβώς τις αξίες οικοδομήθηκε η Ένωσή μας. Η ελευθερία όμως δεν πέφτει ως μάννα εξ ουρανού. Είναι κάτι για το οποίο πρέπει να αγωνιστούμε. Στην Ευρώπη αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

 

Δεύτερον, η Ευρώπη πρέπει να είναι μια Ένωση ισότητας, μια Ένωση ίσων.

Ισότητα μεταξύ των μελών της, μεγάλων και μικρών, μεταξύ Ανατολής και Δύσης, μεταξύ Βορρά και Νότου.

Ας μην ξεχνάμε ότι η Ευρώπη εκτείνεται από το Βίγο έως τη Βάρνα. Από την Ισπανία έως τη Βουλγαρία.

Από Ανατολή έως Δύση: η Ευρώπη πρέπει να αναπνέει και με τους δύο της πνεύμονες. Διαφορετικά η ήπειρός μας θα αγωνίζεται να αναπνεύσει.

Σε μια Ένωση ίσων, δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Είναι απαράδεκτο, το 2017, να πεθαίνουν ακόμα παιδιά από ασθένειες που θα έπρεπε να έχουν εκριζωθεί εδώ και καιρό στην Ευρώπη: Τα παιδιά στη Ρουμανία ή την Ιταλία πρέπει να έχουν την ίδια πρόσβαση στα εμβόλια για την ιλαρά με τα παιδιά σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Είναι απαράδεκτο να υπάρχουν εξαιρέσεις. Για τον λόγο αυτόν, συνεργαζόμαστε με όλα τα κράτη μέλη για να υποστηρίξουμε τις εθνικές εκστρατείες εμβολιασμού. Δεν πρέπει στην Ευρώπη να συμβαίνουν θάνατοι που θα μπορούσαν να αποτραπούν.

Σε μια Ένωση ίσων, δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν εργαζόμενοι δεύτερης κατηγορίας. Οι εργαζόμενοι πρέπει να λαμβάνουν τις ίδιες αποδοχές για την εκτέλεση της ίδιας εργασίας στην ίδια χώρα. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε νέους κανόνες για την απόσπαση των εργαζομένων. Θα πρέπει να διασφαλίσουμε τη δίκαιη, απλή και αποτελεσματική επιβολή των κανόνων της ΕΕ για την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού από έναν νέο φορέα εποπτείας και επιβολής. Φαντάζει παράλογο να υπάρχει μια Τραπεζική Αρχή για την εποπτεία των τραπεζικών προτύπων, αλλά όχι μια κοινή Αρχή Εργασίας που να διασφαλίζει τη δικαιοσύνη στην ενιαία αγορά. Θα συστήσουμε την εν λόγω Αρχή.

Σε μια Ένωση ίσων, δεν είναι επίσης δυνατόν να υπάρχουν καταναλωτές δεύτερης κατηγορίας. Δεν μπορώ να δεχτώ σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης, στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, να πωλούνται τρόφιμα κατώτερης ποιότητας από ό,τι σε άλλες, ενώ η συσκευασία και η εμπορική ονομασία είναι ίδιες. Οι Σλοβάκοι δεν αξίζουν να έχουν λιγότερο ψάρι στις ψαροκροκέτες τους. Ούτε οι Ούγγροι λιγότερο κρέας στα γεύματά τους. Ούτε οι Τσέχοι λιγότερο κακάο στη σοκολάτα τους. Η νομοθεσία της ΕΕ ήδη απαγορεύει τέτοιες πρακτικές. Πρέπει τώρα να εξοπλίσουμε τις εθνικές αρχές με ισχυρότερες εξουσίες για να πατάξουν τις παράνομες αυτές πρακτικές, όπου κι αν εκδηλώνονται.

 

Τρίτον, στην Ευρώπη η ισχύς του δικαίου αντικατέστησε το δίκαιο του ισχυρού.

Κράτος δικαίου σημαίνει ότι ο νόμος και η δικαιοσύνη τηρούνται από μια ανεξάρτητη αρχή.

Η αποδοχή και ο σεβασμός μιας αμετάκλητης απόφασης είναι αυτό που χαρακτηρίζει τη συμμετοχή σε μια Ένωση που εδράζεται στο κράτος δικαίου. Τα κράτη μέλη μας ανέθεσαν την τελική δικαιοδοσία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και οι αποφάσεις του πρέπει να γίνονται σεβαστές από όλους. Η υπονόμευση των αποφάσεων αυτών, ή η υπονόμευση της ανεξαρτησίας των εθνικών δικαστηρίων, συνεπάγεται την αποψίλωση των πολιτών από τα θεμελιώδη δικαιώματά τους.

Το κράτος δικαίου δεν αποτελεί προαιρετική επιλογή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι αναγκαία συνθήκη.

Η Ένωσή μας δεν είναι κράτος αλλά κοινότητα δικαίου.

ΜΙΑ ΠΙΟ ΕΝΩΜΕΝΗ ΕΝΩΣΗ

Αυτές οι τρεις αρχές, ελευθερία, ισότητα και κράτος δικαίου, πρέπει να παραμείνουν τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομούμε μια πιο ενωμένη, πιο ισχυρή και πιο δημοκρατική Ένωση.

Όταν μιλούμε για το μέλλον, η εμπειρία μού δείχνει ότι νέες Συνθήκες και νέα θεσμικά όργανα δεν είναι η απάντηση που ζητούν οι πολίτες. Αποτελούν απλώς ένα μέσο για την επίτευξη των στόχων μας, τίποτα περισσότερα, τίποτα λιγότερο. Μπορεί να έχουν κάποια σημασία για εμάς εδώ στο Στρασβούργο ή τις Βρυξέλλες. Δεν σημαίνουν και πολλά για όλους τους άλλους.

Οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις με ενδιαφέρουν μόνο αν οδηγούν σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωσή μας.

Αντί να κρυβόμαστε πίσω από προτροπές για αλλαγή των Συνθηκών – που είναι σε κάθε περίπτωση αναπόφευκτη – πρέπει πρώτα να αλλάξουμε τη νοοτροπία ότι, για να κερδίσουν κάποιοι, κάποιοι άλλοι πρέπει να χάσουν.

Η δημοκρατία είναι θέμα συμβιβασμών. Με τους σωστούς συμβιβασμούς είμαστε όλοι νικητές μακροπρόθεσμα. Μια πιο ενωμένη Ένωση θα πρέπει να βλέπει τους συμβιβασμούς όχι ως κάτι αρνητικό αλλά ως την τέχνη της γεφύρωσης των διαφορών. Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς συμβιβασμό. Η Ευρώπη δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς συμβιβασμό.

Μια πιο ενωμένη Ένωση πρέπει επίσης να είναι ανοιχτή, με λιγότερους αποκλεισμούς.

Αν θέλουμε να προστατεύσουμε τα εξωτερικά μας σύνορα, αν επιθυμούμε, πολύ σωστά, να τα ενισχύσουμε και άλλο, τότε πρέπει να ανοίξουμε τον χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία αμέσως.Θα πρέπει επίσης να επιτρέψουμε στην Κροατία να γίνει πλήρες μέλος του χώρου Σένγκεν αμέσως μόλις εκπληρώσει όλα τα κριτήρια.

Αν θέλουμε το ευρώ να ενώνει και όχι να διχάζει την ήπειρό μας, τότε θα πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από το νόμισμα μιας επίλεκτης ομάδας χωρών. Το ευρώ προορίζεται να αποτελέσει το ενιαίο νόμισμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά. Όλα τα κράτη μέλη μας εκτός από δύο υποχρεούνται και δικαιούνται να προσχωρήσουν στο ευρώ μόλις εκπληρώσουν τις προϋποθέσεις.

Τα κράτη μέλη που το επιθυμούν θα πρέπει να είναι σε θέση να προσχωρήσουν στο ευρώ. Για τον λόγο αυτόν προτείνω να δημιουργήσουμε έναν μηχανισμό στήριξης για την ένταξη στο ευρώ, που θα παρέχει τεχνική και χρηματοπιστωτική αρωγή.

Αν θέλουμε οι τράπεζες να λειτουργούν με τους ίδιους κανόνες και υπό την ίδια εποπτεία σε όλη την ήπειρό μας, τότε θα πρέπει να ενθαρρύνουμε τα κράτη μέλη να προσχωρήσουν στην Τραπεζική Ένωση. Πρέπει να περιορίσουμε τους κινδύνους που εξακολουθούν να υφίστανται στα τραπεζικά συστήματα ορισμένων από τα κράτη μέλη μας. Η Τραπεζική Ένωση μπορεί να λειτουργήσει μόνο αν ο περιορισμός των κινδύνων συμβαδίζει με τον επιμερισμό των κινδύνων. Όπως όλοι πολύ καλά γνωρίζουν, κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν πληρούνται οι όροι που προτάθηκαν από την Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2015. Για να υπάρξει ένα κοινό σύστημα ασφάλειας των καταθέσεων, θα πρέπει πρώτα όλοι να ικανοποιήσουν τις προϋποθέσεις σε εθνικό επίπεδο.

Αν θέλουμε να αποτρέψουμε τον κοινωνικό κατακερματισμό και το κοινωνικό ντάμπινγκ στην Ευρώπη, τότε τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων το συντομότερο δυνατό και το αργότερο κατά τη Σύνοδο του Γκέτεμποργκ τον Νοέμβριο. Τα εθνικά κοινωνικά συστήματα θα εξακολουθήσουν να είναι διαφορετικά και διακριτά για πολλά χρόνια ακόμη. Όμως, θα πρέπει, τουλάχιστον, να εργαστούμε για μια Ευρωπαϊκή Ένωση Κοινωνικών Προτύπων στην οποία συμφωνούμε για το τι είναι κοινωνικά δίκαιο στην ενιαία αγορά μας.

Παραμένω πεπεισμένος ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να λειτουργήσει αν περιφρονεί τους εργαζόμενους.

Κυρίες και Κύριοι, αν θέλουμε μεγαλύτερη σταθερότητα στη γειτονιά μας, τότε θα πρέπει να διατηρήσουμε μια αξιόπιστη προοπτική διεύρυνσης για τα Δυτικά Βαλκάνια.

Είναι σαφές ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω διεύρυνση στη θητεία της σημερινής Επιτροπής και του σημερινού Κοινοβουλίου. Κανένας υποψήφιος δεν είναι έτοιμος. Αργότερα όμως, τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι πάνω από 27. Οι υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες πρέπει να δώσουν τη μέγιστη προτεραιότητα στο κράτος δικαίου, τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Αυτό αποκλείει την προσχώρηση της Τουρκίας στην ΕΕ για το προσεχές μέλλον.

Η Τουρκία έχει απομακρυνθεί πολύ από την Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και αρκετό καιρό.

Οι δημοσιογράφοι ανήκουν στις αίθουσες σύνταξης, όχι στις φυλακές. Ανήκουν εκεί που επικρατεί η ελευθερία λόγου.

Απευθύνω έκκληση στους Τούρκους κυβερνώντες: Αφήστε τους δημοσιογράφους μας ελεύθερους. Και όχι μόνο τους δικούς μας. Σταματήστε να προσβάλετε τα κράτη μέλη μας συγκρίνοντας τους ηγέτες τους με τους φασίστες και τους ναζί. Η Ευρώπη είναι ήπειρος ώριμων δημοκρατιών. Οι εσκεμμένες προσβολές εγείρουν φραγμούς. Μερικές φορές έχω την αίσθηση ότι η Τουρκία σκοπίμως δημιουργεί τους φραγμούς αυτούς, ώστε να μπορεί να κατηγορεί την Ευρώπη για οποιαδήποτε κατάρρευση των ενταξιακών συνομιλιών.

Εμείς από την πλευρά μας θα έχουμε πάντα την αγκαλιά μας ανοιχτή για τον σπουδαίο τουρκικό λαό και όλους αυτούς που είναι έτοιμοι να εργαστούν μαζί μας στη βάση των αξιών μας.

 

ΜΙΑ ΠΙΟ ΙΣΧΥΡΗ ΕΝΩΣΗ

Κυρίες και κύριοι,

Επιθυμών η Ένωση μας να είναι πιο ισχυρή και γι' αυτόν τον λόγο χρειαζόμαστε μια πιο ισχυρή ενιαία αγορά.

Όταν πρόκειται για σοβαρά θέματα που άπτονται της ενιαίας αγοράς, θέλω το Συμβούλιο να αποφασίζει συχνότερα και πιο εύκολα με ειδική πλειοψηφία – με την ισότιμη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τις συνθήκες. Οι ισχύουσες Συνθήκες προβλέπουν τις λεγόμενες «ρήτρες γέφυρας» που μας επιτρέπουν να περνάμε από την ψηφοφορία με ομοφωνία στην ειδική πλειοψηφία σε ορισμένους περιπτώσεις – με την προϋπόθεση της λήψης ομόφωνης απόφασης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Είμαι επίσης σθεναρά υπέρ της χρήσης της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία για αποφάσεις σχετικά με την κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών, τον ΦΠΑ, τη δίκαιη φορολογία για την ψηφιακή βιομηχανία και για τον φόρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

 

Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να δράσει ταχύτερα και αποφασιστικότερα. Αυτό ισχύει και για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση.

Η ζώνη του ευρώ είναι τώρα πιο ανθεκτική από ό,τι στο παρελθόν. Διαθέτουμε πλέον τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ). Πιστεύω ότι ο ΕΜΣ θα πρέπει τώρα να μετεξελιχθεί σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, το οποίο όμως θα πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τους κανόνες και τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή θα υποβάλει συγκεκριμένες σχετικές προτάσεις τον Δεκέμβριο.

Χρειαζόμαστε έναν Ευρωπαίο Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών: έναν Ευρωπαίο υπουργό που θα προωθήσει και θα στηρίξει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στα κράτη μέλη μας. Που θα αξιοποιήσει το έργο το οποίο επιτελεί η Επιτροπή από το 2015 με τη βοήθεια της Υπηρεσίας Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων. Ο νέος υπουργός θα πρέπει να συντονίζει όλα τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν εάν ένα κράτος μέλος βρίσκεται σε ύφεση ή πλήττεται από σοβαρή κρίση.

Δεν προτείνω τη δημιουργία ενός νέου αξιώματος μόνο και μόνο για να προτείνω κάτι. Προτείνω το αξίωμα αυτό για να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί. Ο Επίτροπος Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων – ο οποίος ιδανικά θα είναι και Αντιπρόεδρος – θα πρέπει να αναλάβει τον ρόλο του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών. Θα πρέπει επίσης να είναι και πρόεδρος της Ευρωομάδας.

Ο Ευρωπαίος Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών πρέπει να λογοδοτεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Δεν χρειαζόμαστε παράλληλες δομές. Η ζώνη του ευρώ δεν χρειάζεται ξεχωριστό προϋπολογισμό, αλλά ένα στιβαρό κονδύλι εντός του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Ούτε είμαι υπέρ της ιδέας να έχουμε ξεχωριστό κοινοβούλιο για τη ζώνη του ευρώ.

Το Κοινοβούλιο της ζώνης του ευρώ είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επίσης να είναι πιο ισχυρή στη μάχη για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε σημειώσει πραγματική πρόοδο. Όμως ακόμα δεν διαθέτουμε τα μέσα που θα μας επιτρέψουν να δρούμε με ταχύτητα σε περίπτωση διασυνοριακών τρομοκρατικών απειλών.

Για τον λόγο αυτό προτείνω την ίδρυση μιας ευρωπαϊκής μονάδας πληροφοριών η οποία θα διασφαλίζει ότι τα δεδομένα που αφορούν τρομοκράτες και αλλοδαπούς μαχητές θα είναι αυτομάτως διαθέσιμα προς κοινή χρήση στις υπηρεσίες πληροφοριών και στην αστυνομία.

Θεωρώ επίσης ότι είναι βάσιμη η ανάθεση στον νέο Ευρωπαίο Εισαγγελέα της δίωξης του διασυνοριακού εγκλήματος που σχετίζεται με την τρομοκρατία.

 

Θέλω η Ένωσή μας να γίνει ισχυρότερος παγκόσμιος παράγοντας. Για να έχει μεγαλύτερη επιρροή σε ολόκληρο τον κόσμο, πρέπει να είμαστε σε θέση να λαμβάνουμε γρηγορότερα τις αποφάσεις που αφορούν την εξωτερική πολιτική. Γι' αυτόν το λόγο θέλω τα κράτη μέλη να εξετάσουν ποιες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής μπορούν να λαμβάνονται όχι πια με ομοφωνία, αλλά με ειδική πλειοψηφία. Υπάρχει ήδη σχετική πρόβλεψη στη Συνθήκη, εάν συμφωνήσουν σ' αυτό όλα τα κράτη μέλη.Είναι ανάγκη να αποφασίζουμε με ειδική πλειοψηφία στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, εάν θέλουμε να είμαστε αποτελεσματικοί.

Και θέλω να καταβάλουμε περισσότερες προσπάθειες στα ζητήματα της άμυνας. Ένα καινούριο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας βρίσκεται στα σκαριά. Το ίδιο και μια μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία στον τομέα της άμυνας. Έως το 2025 είναι ανάγκη να διαθέτουμε μια ολοκληρωμένη Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση. Την έχουμε ανάγκη και το ΝΑΤΟ στηρίζει τη δημιουργία της.

 

Τέλος, θέλω η Ένωσή μας να επικεντρωθεί ακόμα περισσότερο σε αυτά που όντως έχουν σημασία, αξιοποιώντας το έργο που έχει ήδη υλοποιήσει η παρούσα Επιτροπή. Δεν θα πρέπει να επεμβαίνουμε στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων πολιτών, ρυθμίζοντας την κάθε πτυχή της. Θα πρέπει να είμαστε μεγάλοι στα μεγάλα ζητήματα. Δεν θα πρέπει να εισβάλουμε με ένα χείμαρρο νέων πρωτοβουλιών ή να επιζητούμε ακόμα περισσότερες αρμοδιότητες. Θα πρέπει να επιστρέψουμε αρμοδιότητες στα κράτη μέλη, όπου αυτό έχει νόημα.

Γι' αυτό η παρούσα Επιτροπή προσπάθησε να σταθεί μεγάλη στα μεγάλα ζητήματα και μικρή στα μικρά, καθώς έχει προτείνει λιγότερες από 25 νέες πρωτοβουλίες τον χρόνο, ενώ οι προηγούμενες Επιτροπές πρότειναν πολύ περισσότερες από 100.

Για να ολοκληρωθεί το έργο που αρχίσαμε, εντός του μηνός συστήνω Ειδική Ομάδα για την Επικουρικότητα και την Αναλογικότητα, που θα εξετάσει σε βάθος και με κριτικό πνεύμα όλους τους τομείς πολιτικής, έτσι ώστε να είμαστε σίγουροι ότι αναλαμβάνουμε δράση μόνο εκεί όπου η ΕΕ προσδίδει προστιθέμενη αξία. Ο Πρώτος Αντιπρόεδρος, ο φίλος μου Frans Timmermans, ο οποίος έχει αποδεδειγμένη εμπειρία στον τομέα της βελτίωσης της νομοθεσίας, θα ηγηθεί αυτής της Ειδικής Ομάδας. Η Ομάδα Timmermans, η οποία θα πρέπει να αποτελείται από βουλευτές του παρόντος Κοινοβουλίου, καθώς και από βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων, θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδό της σε ένα χρόνο.

 

ΜΙΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Κύριε Πρόεδρε,

Η Ένωσή μας πρέπει να κάνει ένα άλμα προς τα εμπρός.

Θα επιθυμούσα τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να ξεκινήσουν τις εκστρατείες τους για τις επόμενες ευρωπαϊκές εκλογές πολύ νωρίτερα από ό,τι στο παρελθόν. Πάρα πολύ συχνά, οι ευρωπαϊκές εκλογές έχουν καταλήξει να είναι συμψηφισμός των εθνικών εκστρατειών και τίποτα παραπάνω. Η ευρωπαϊκή δημοκρατία αξίζει κάτι καλύτερο.

Σήμερα, η Επιτροπή προτείνει νέους κανόνες για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και ιδρυμάτων. Δεν θα πρέπει να γεμίζουμε τα ταμεία αντιευρωπαϊκών εξτρεμιστών. Θα πρέπει να δώσουμε στα ευρωπαϊκά κόμματα τα μέσα που θα τους επιτρέψουν να οργανωθούν καλύτερα.

Υποστηρίζω επίσης την ιδέα των υπερεθνικών καταλόγων υποψηφίων στις ευρωπαϊκές εκλογές – αν και γνωρίζω πως κάποιοι από εσάς διαφωνείτε. Θα προσπαθήσω να πείσω τον πρόεδρο της κοινοβουλευτικής μου ομάδας να συνταχθεί με τη φιλοδοξία μου αυτή, η οποία θα δώσει στην Ευρώπη δημοκρατία και σαφήνεια.

Πιστεύω επίσης ότι στους επόμενους μήνες θα πρέπει να εμπλέξουμε περισσότερο τα εθνικά κοινοβούλια και την κοινωνία των πολιτών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο στις εργασίες για το μέλλον της Ευρώπης. Τα τελευταία τρία χρόνια, όπως υποσχεθήκαμε, μέλη της Επιτροπής έχουν επισκεφθεί εθνικά κοινοβούλια πάνω από 650 φορές. Έχουν επίσης συμμετάσχει σε περισσότερους από 300 διαδραστικούς διαλόγους με πολίτες, σε πάνω από 80 μικρές και μεγάλες πόλεις σε 27 κράτη μέλη. Για τον λόγο αυτό υποστηρίζω την ιδέα του προέδρου Macron για τη διοργάνωση δημοκρατικών διασκέψεων στην Ευρώπη το 2018.

Καθώς η συζήτηση αποκτά δυναμική, προσωπικά θα αφιερώσω ιδιαίτερη προσοχή στην Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και τη Ρουμανία το 2018. Φέτος, θα εορτάσουν την 100ή επέτειό τους. Εάν επιθυμούμε να διαμορφώσουμε το μέλλον της ηπείρου μας, πρέπει να καταλαβαίνουμε καλά την κοινή μας ιστορία. Η ιστορία αυτή συμπεριλαμβάνει τις τέσσερις αυτές χώρες – η Ευρώπη δεν θα ήταν ολοκληρωμένη χωρίς εκείνες.

Η ανάγκη μεγαλύτερης διαφάνειας και ισχυροποίησης της δημοκρατίας επηρεάζει και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σήμερα, στέλνω στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έναν καινούργιο κώδικα δεοντολογίας των Επιτρόπων. Στον νέο κώδικα ξεκαθαρίζεται πρώτα απ' όλα ότι οι Επίτροποι μπορούν να είναι υποψήφιοι στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπό τις ίδιες προϋποθέσεις όπως για κάθε άλλο πολίτη. Στον νέο κώδικα ενισχύονται φυσικά και οι απαιτήσεις περί ακεραιότητας των Επιτρόπων, τόσο κατά τη διάρκεια της θητείας τους όσο και μετά από αυτήν.

Εάν επιθυμούμε να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή δημοκρατία, δεν μπορούμε να αναστρέψουμε τη μικρή δημοκρατική πρόοδο που επιτελέστηκε με τη δημιουργία του θεσμού των υποψηφίων για την προεδρία της Επιτροπής. Θα ήθελα να επαναλάβουμε την εμπειρία μας αυτή.

Περισσότερη δημοκρατία σημαίνει περισσότερη αποτελεσματικότητα. Η Ευρώπη θα λειτουργήσει καλύτερα εάν συγχωνεύσουμε το αξίωμα του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η πρότασή μου αυτή δεν είναι μομφή για τον καλό μου φίλο Donald, με τον οποίο συνεργάστηκα στενά και άψογα από την έναρξη της θητείας μου. Δεν έχει να κάνει ούτε με τον Donald ούτε με εμένα τον ίδιο.

Είναι πιο εύκολο να κάνουμε την Ευρώπη κατανοητή, αν το πλοίο το κυβερνάει ένας μόνο καπετάνιος.

Απλώς κρίνω ότι η ύπαρξη ενός μόνο προέδρου θα αντικατοπτρίζει καλύτερα την πραγματική φύση της Ευρωπαϊκής μας Ένωσης, τόσο ως ένωσης κρατών όσο και ως ένωσης πολιτών.

 

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΜΑΣ

Αγαπητοί μου συνάδελφοι,

Το όραμα μιας πιο ενωμένης, πιο ισχυρής και πιο δημοκρατικής Ευρώπης που περιγράφω σήμερα συνδυάζει στοιχεία απ' όλα τα σενάρια που σας εξέθεσα τον Μάρτιο.

Το μέλλον μας όμως δεν μπορεί να παραμείνει απλό σενάριο, σκαρίφημα, μια ακόμη ιδέα.

Οφείλουμε να προετοιμάσουμε την Ένωση του αύριο, σήμερα.

Σήμερα έστειλα έναν Χάρτη Πορείας στον πρόεδρο Tajani, στον πρόεδρο Tusk, καθώς και σε όσους πρόκειται να ασκήσουν την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου έως τον Μάρτιο του 2019, στον οποίο περιγράφεται η πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσουμε από εδώ και μπρος.

Σημαντικό στοιχείο θα είναι τα σχέδια που θα παρουσιάσει η Επιτροπή τον Μάιο του 2018. Και εδώ έχουμε να κάνουμε μια επιλογή: είτε προσπαθούμε να υλοποιήσουμε τις φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στο αυστηρό πλαίσιο του υπάρχοντος προϋπολογισμού, είτε αυξάνουμε τη δημοσιονομική ικανότητά της, ώστε να μπορέσει να επιτύχει καλύτερα τις φιλοδοξίες της. Εγώ υποστηρίζω τη δεύτερη επιλογή.

Στις 29 Μαρτίου 2019, το Ηνωμένο Βασίλειο θα φύγει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα είναι μια πολύ δυσάρεστη και τραγική στιγμή. Θα είναι κάτι που θα μας λυπεί για πάντα. Πρέπει όμως να σεβαστούμε τη βούληση του βρετανικού λαού. Θα προχωρήσουμε, πρέπει να προχωρήσουμε, γιατί το Brexit δεν είναι και το παν. Το Brexit δεν είναι το μέλλον της Ευρώπης.

Στις 30 Μαρτίου 2019, θα είμαστε μια Ένωση των 27. Προτείνω να προετοιμαστούμε καλά για τη στιγμή εκείνη, τόσο τα 27 κράτη μεταξύ τους, όσο και σε συνδυασμό με τους θεσμούς της ΕΕ.

Οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα λάβουν χώρα λίγες μόνο εβδομάδες αργότερα, τον Μάιο του 2019. Οι Ευρωπαίοι έχουν ραντεβού με τη δημοκρατία. Πρέπει να προσέλθουν στις κάλπες έχοντας κατανοήσει πλήρως το πώς θα αναπτυχθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια.

Για τον λόγο αυτό καλώ τον πρόεδρο Tusk και τη Ρουμανία, τη χώρα η οποία θα ασκεί την προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2019, να οργανώσει ειδική Σύνοδο Κορυφής στη Ρουμανία στις 30 Μαρτίου 2019. Θα ήθελα η Σύνοδος αυτή να λάβει χώρα στην πανέμορφη πόλη Σιμπίου, ή Χέρμανσταντ, όπως είναι αλλιώς γνωστή. Θα πρέπει να είναι η στιγμή που θα ενωθούμε για να πάρουμε τις αποφάσεις που χρειάζονται για μια πιο ενωμένη, πιο ισχυρή και πιο δημοκρατική Ευρώπη.

Ελπίζω ότι, όταν οι Ευρωπαίοι ξυπνήσουν στις 30 Μαρτίου 2019, θα αντικρίσουν μια Ένωση όπου θα υπερασπιζόμαστε όλες τις αξίες μας. Όπου όλα τα κράτη μέλη θα σέβονται το κράτος δικαίου, χωρίς εξαιρέσεις. Όπου η χρήση του ευρώ, η τραπεζική ένωση και ο χώρος Σένγκεν θα είναι ο κανόνας για όλους.

Όπου θα έχουμε θέσει τα θεμέλια της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσής μας, ώστε να μπορούμε να υπερασπιστούμε το ενιαίο νόμισμά μας στα εύκολα και στα δύσκολα, χωρίς να χρειάζεται να προσφύγουμε σε εξωτερική βοήθεια. Όπου η ενιαία αγορά μας θα είναι ευνοϊκότερη για τους εργαζομένους από την Ανατολή και από τη Δύση.

Όπου καταφέραμε να συμφωνήσουμε στη δημιουργία ενός ισχυρού πυλώνα κοινωνικών προτύπων. Όπου τα κέρδη θα φορολογούνται εκεί που αποκτώνται. Όπου οι τρομοκράτες δεν θα βρίσκουν παραθυράκια να εκμεταλλευτούν. Όπου θα έχουμε συμφωνήσει για μια πραγματική Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση. Όπου ένας μόνο Πρόεδρος θα ηγείται, ενδεχομένως, των εργασιών της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έχοντας εκλεγεί ύστερα από μια δημοκρατική, πανευρωπαϊκή εκλογική εκστρατεία.

Κύριε πρόεδρε, εάν στις 30 Μαρτίου 2019 οι συμπολίτες μας ξυπνήσουν και αντικρίσουν την Ένωση αυτή, τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι μια Ένωση που θα μπορεί να ικανοποιήσει τις θεμιτές προσδοκίες τους.

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Η Ευρώπη δεν δημιουργήθηκε για να παραμένει σε αδράνεια. Ποτέ δεν πρέπει να παραμένει σε αδράνεια.

Ο Helmut Kohl και ο Jacques Delors, τους οποίους είχα την τιμή να γνωρίσω προσωπικά, μου δίδαξαν ότι η Ευρώπη προχωρά προς τα εμπρός μόνο όταν δείχνει τόλμη. Η ενιαία αγορά, ο χώρος Σένγκεν και το ενιαίο νόμισμα: όλες αυτές οι ιδέες θεωρούνταν όνειρα θερινής νυκτός, μέχρι που υλοποιήθηκαν. Κι όμως, αυτά τα τρία φιλόδοξα σχέδια αποτελούν μέρος της καθημερινής μας πραγματικότητας.

Ορισμένοι μου λένε ότι τώρα που η Ευρώπη τα πάει καλύτερα, ας μην ταράξουμε τα νερά.

Τώρα όμως δεν είναι ώρα να δείξουμε επιφυλακτικότητα.

Έχουμε αρχίσει την επισκευή της ευρωπαϊκής οροφής. Σήμερα όμως, και στο μέλλον, θα πρέπει να εξακολουθήσουμε να προσθέτουμε ορόφους στο ευρωπαϊκό μας σπίτι. Υπομονετικά, τον ένα όροφο μετά τον άλλο, το ένα βήμα μετά το άλλο, τη μια ιδέα μετά την άλλη.

Πρέπει τώρα που έχει καλοκαιρία να ολοκληρώσουμε το ευρωπαϊκό μας σπίτι.

Γιατί όταν φανούν στον ορίζοντα τα επόμενα σύννεφα – και θα φανούν μια μέρα – θα είναι πια αργά.

Ας λύσουμε λοιπόν τους κάβους.

Ας σαλπάρουμε.

Κι ας ανοίξουμε τα πανιά μας στους αληγείς ανέμους.

 

 

* Κείμενο που επικαιροποιήθηκε με βάση την ομιλία, όπως εκφωνήθηκε

SPEECH/17/3165


Side Bar