Navigation path

Left navigation

Additional tools

Το Erasmus + σηματοδοτεί θετικά σημεία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της εκπαίδευσης στην Ευρώπη

European Commission - SPEECH/14/24   16/01/2014

Other available languages: EN

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

[Ισχύει μόνο ό,τι λεχθεί προφορικά]

Ανδρούλλα ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Εκπαίδευση, τον Πολιτισμό, την Πολυγλωσσία και τη Νεολαία

Το Erasmus + σηματοδοτεί θετικά σημεία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της εκπαίδευσης στην Ευρώπη

Erasmus +: Μια ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού για τον 21ο αιώνα (Διάσκεψη οργανωμένη από την Ελληνική Προεδρία της ΕΕ)

Αθήνα, 16 Ιανουαρίου 2014

Κύριοι υπουργοί,

Κυρίες και κύριοι,

Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι εδώ μαζί σας για να εγκαινιάσω το Erasmus +, το νέο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την ελληνική προεδρία και τους υπουργούς, τον κ. Αρβανιτόπουλο και τον κ. Παναγιωτόπουλο, που φιλοξενούν την εκδήλωση αυτή.

«Dum spiro spero» – «Όσο ζω, ελπίζω». Τα λόγια αυτά που προέρχονται από τον έλληνα ποιητή Θεόκριτο μας υπενθυμίζουν ότι η ελπίδα αποτελεί βασικό τμήμα της ανθρώπινης εμπειρίας.

Με την ελπίδα ξεπερνάμε τις σκοτεινές στιγμές και την απελπισία, έτσι ώστε την επόμενη μέρα να μπορούμε να κάνουμε μια νέα αρχή. Σε περιόδους κρίσης, οι δημοκρατικοί μας θεσμοί οφείλουν να προσφέρουν ελπίδα στους πολίτες μας και οι κυβερνήσεις να προσφέρουν ελπίδα με τις πολιτικές τους.

Πιστεύω ότι η εκπαίδευση μπορεί να επαναφέρει την ελπίδα ότι μπορούμε να επιλέξουμε και να διαμορφώσουμε την κοινωνία στην οποία θέλουμε να ζούμε.

Αν ο κόσμος μας σήμερα είναι πιο κατακερματισμένος από ποτέ, και ορισμένοι από τους παραδοσιακούς μας θεσμούς είναι αποδυναμωμένοι και σε ύφεση, τότε η εκπαίδευση είναι σίγουρα ένα μέσο για να ανακαλύψουμε εκ νέου τις αξίες μας και μια αίσθηση ταυτότητας.

Συχνά ακούμε ότι τα σχολεία και τα πανεπιστήμιά μας πρέπει να προσαρμοστούν στις ανάγκες των εργοδοτών. Και φυσικά, μέχρι ένα ορισμένο σημείο, αυτό είναι αλήθεια: τα εκπαιδευτικά μας ιδρύματα θα πρέπει πράγματι να ανοίξουν τις πόρτες τους στον κόσμο γύρω τους και να συνεργαστούν με τους τοπικούς εταίρους για να διασφαλιστεί ότι η διδασκαλία συμβαδίζει με την κοινωνική και οικονομική αλλαγή.

Όμως η εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για τη διαμόρφωση της κοινωνίας του μέλλοντος, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου αντιμετώπισης και οργάνωσης του κόσμου εργασίας. Αν θέλουμε μια κοινωνία ανοικτή, δίκαιη, δημοκρατική και δυναμική, τότε σίγουρα πρέπει να αρχίσουμε από την αίθουσα διδασκαλίας.

Πιστεύω ότι η εκπαίδευση μπορεί να αποκαταστήσει την ελπίδα για μια δίκαιη κοινωνία, αλλά αυτό θα γίνει μόνο αν αξιοποιήσουμε όσα μας δίδαξε η κρίση. Ένα από τα πιο επείγοντα διδάγματα είναι ότι πολλές οικονομίες μας δεν ήταν ούτε βιώσιμες ούτε χωρίς αποκλεισμούς: ελάχιστοι άνθρωποι επωφελήθηκαν από την παγκοσμιοποιημένη οικονομία, πολλοί είδαν τους μισθούς τους να επιδεινώνονται, και μερικοί εξαρτήθηκαν από την πίστωση ως τρόπο διατήρησης του βιοτικού τους επιπέδου.

Η εκπαίδευση έχει κάτι να πει για όλα αυτά. Μόνο με τη βελτίωση των δεξιοτήτων των ανθρώπων και με την προετοιμασία τους για την πολυπλοκότητα της σύγχρονης ζωής μπορούμε να δημιουργήσουμε μια δικαιότερη και πιο αειφόρο κοινωνία.

Σήμερα αρχίζουμε ένα νέο κεφάλαιο σε μια μεγάλη ιστορία. Το Erasmus διευρύνει ορίζοντες και αλλάζει ζωές ήδη για περισσότερα από τρία εκατομμύρια άτομα· έχει καταφέρει να συμβολίζει ορισμένες από τις πολυτιμότερες αξίες και φιλοδοξίες μας.

Το νέο πρόγραμμα που εγκαινιάζουμε σήμερα εδώ, το Erasmus +, θα επεκτείνει αυτή τη δυνατότητα σε 4 εκατ. επιπλέον άτομα, παρέχοντάς τους την ευκαιρία να σπουδάσουν, να καταρτιστούν, να εργαστούν ή να εργαστούν εθελοντικά σε μια νέα χώρα, σε μια νέα κουλτούρα, σε μια νέα γλώσσα, με νέους φίλους. Με νέο προϋπολογισμό, που φτάνει σχεδόν τα 15 δισεκατομμύρια ευρώ και είναι 40 % υψηλότερος από τον τρέχοντα, το Erasmus + προσφέρει ελπίδα στους νέους στην Ευρώπη καθώς και στα άτομα και τα ιδρύματα που τους προετοιμάζουν για τη ζωή.

Σήμερα, θα έχετε κάθε ευκαιρία να συζητήσετε για το νέο πρόγραμμα και να μάθετε πώς λειτουργεί. Οι υπηρεσίες μου στις Βρυξέλλες και η εθνική υπηρεσία για το Erasmus + στην Ελλάδα είναι εδώ για να απαντήσουν στις ερωτήσεις σας, και είμαστε έτοιμοι να σας εξυπηρετήσουμε για τα επόμενα επτά έτη. Θα σας ενθάρρυνα να εξερευνήσετε τη νέα ιστοσελίδα του Erasmus +. Είναι αναβαθμισμένη ακριβώς για να φέρει τα προγράμματα και τις δράσεις μας πιο κοντά στους τελικούς αποδέκτες.

Σήμερα θα αξιοποιήσω αυτή την ευκαιρία για να τονίσω γιατί το Erasmus + είναι τόσο σημαντικό και για ποιο λόγο θέλουμε να συμμετάσχετε σε αυτό.

Τα τέσσερα τελευταία χρόνια έχω αγωνιστεί για να γίνει η εκπαίδευση και η κατάρτιση το επίκεντρο των σχεδίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Το ανθρώπινο κεφάλαιό μας, – οι γνώσεις, οι δεξιότητες και η δημιουργικότητα των ανθρώπων μας –, είναι αυτό που θα αποφέρει την έξυπνη, αειφόρο και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη που θέλουμε να δούμε. Το Erasmus + μετατρέπει το όραμα αυτό σε πραγματικότητα.

[Επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση]

Σήμερα, με ικανοποίηση βλέπω ότι η εκπαίδευση βρίσκεται στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Κάθε χρόνο, όταν συνεργαζόμαστε με τα κράτη μέλη για να εντοπίσουμε τις προτεραιότητες για τη μεταρρύθμιση, η Επιτροπή ενθαρρύνει όλες τις κυβερνήσεις να εκσυγχρονίσουν τα εκπαιδευτικά τους συστήματα και να επενδύσουν σε αυτά.

Το μήνυμά μας είναι σαφές: οι επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση πρέπει να συνεχίζονται ακόμα και όταν επιχειρούμε εξυγίανση στα δημόσια οικονομικά μας.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το πρόγραμμα Erasmus + υποστηρίζει όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης, από εικονικές πλατφόρμες για τους δασκάλους στα σχολεία έως τις μοναδικές ανάγκες των ενήλικων εκπαιδευομένων.

Ο μόνος τρόπος για να συνδυάσουμε τη ισότητα με την αριστεία είναι να κατανοήσουμε τη διαδρομή από το ένα στάδιο της εκπαίδευσης στο επόμενο και να οικοδομήσουμε γέφυρες μεταξύ τους.

Αυτό σημαίνει ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, το Erasmus + θα στηρίξει τους μακροπρόθεσμους πολιτικούς στόχους στους οποίους έχουμε συμφωνήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οι οποίοι καθορίζονται με σαφήνεια στις στρατηγικές μας για την εκπαίδευση και την κατάρτιση.

Μαζί με τα κράτη μέλη μας έχουμε συμφωνήσει ότι η αντιμετώπιση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα σε ολόκληρη την ΕΕ· ως εκ τούτου, το πρόγραμμα Erasmus + θα διαδώσει τις βέλτιστες λύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Έχουμε διαπιστώσει ότι οι δυσκολίες στην ανάγνωση και το γραμματισμό αποτελούν σοβαρό πρόβλημα· το Erasmus + θα χρηματοδοτήσει νέα διασυνοριακά έργα για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού. Γνωρίζουμε ότι οι δεξιότητες στις ξένες γλώσσες παρουσιάζουν υστέρηση· το Erasmus + θα συμβάλει στην ενίσχυση αυτών των δεξιοτήτων. Πρέπει να ανοίξουμε την εκπαίδευση στις νέες ψηφιακές τεχνολογίες· Το Erasmus+ θα στηρίξει την πιο αποτελεσματική εισαγωγή και χρήση της τεχνολογίας τόσο για στήριξη της μάθησης όσο και της διδασκαλίας. Τα συστήματά μας για την τεχνική επαγγελματική κατάρτιση πολύ συχνά απογοητεύουν τους νέους μας· Το Erasmus + θα συμβάλει στον εκσυγχρονισμό τους. Φοιτητές που επιθυμούν να φοιτήσουν για το μεταπτυχιακό τους σε μια άλλη χώρα και έχουν οικονομική στενότητα. Το Erasmus+ θα εγγυηθεί τα δάνεια τους.

Τα πανεπιστήμιά μας δεν συνεργάζονται στενά με τις επιχειρήσεις· το Erasmus + θα τα φέρει πιο κοντά για τη δημιουργία νέων συμμαχιών.

Σε όλες αυτές τις μεγάλες προκλήσεις, τα υπουργεία και οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο στο πλευρό των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των διδασκόντων που δίνουν ζωή στο όραμα.

Όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί πλέον να προσφέρει περισσότερη στήριξη και περισσότερους πόρους από ποτέ, δεδομένου ότι ο κόσμος της εκπαίδευσης βρίσκεται στη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης και αντιμετωπίζει μια σειρά κοινών προκλήσεων που απαιτούν συνεργασία, διασυνοριακή καινοτομία και τη διάδοση των ιδεών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το πρόγραμμα Erasmus + σηματοδοτεί μια νέα εταιρική σχέση μεταξύ όλων των παραγόντων σε όλα τα επίπεδα, από το τοπικό έως το ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο.

Προκειμένου η εταιρική αυτή σχέση να αποφέρει καρπούς, χρειαζόμαστε τα βέλτιστα διαθέσιμα στοιχεία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνεργαζόμαστε με τον ΟΟΣΑ για την υποστήριξη ερευνών, όπως το PISA. Και αν κοιτάξουμε τα πιο πρόσφατα αποτελέσματα, παρατηρούμε ότι οι τέσσερις χώρες της ΕΕ με τις καλύτερες επιδόσεις στο PISA είναι μεταξύ των πρώτων επτά χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Όμως το ζήτημα δεν είναι μόνο οι πίνακες κατάταξης· πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια σημαντική ιστορία. Οι επιδόσεις των χωρών αυτών αποκαλύπτουν ότι τα συστήματά τους είναι έτοιμα να δώσουν στους νέους ένα μείγμα δεξιοτήτων και ικανοτήτων που χρειάζονται όχι μόνο για το σημερινό κόσμο της εργασίας, αλλά και για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και για την ανάπτυξη του αύριο.

Αυτό μας δίνει μια σαφέστερη εικόνα για την αποκαλούμενη «αναντιστοιχία των δεξιοτήτων» για την οποία μιλούν όλοι.

Κυρίες και κύριοι,

Αν το Erasmus + σηματοδοτεί μια νέα εταιρική σχέση στην εκπαίδευση, τότε κάθε εταίρος πρέπει να αναλάβει την ευθύνη του. Ο εφοδιασμός των νέων με τις αναγκαίες δεξιότητες και ικανότητες είναι πρωταρχική ευθύνη των επίσημων εκπαιδευτικών συστημάτων των κρατών μελών.

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είναι μόνο να στηρίξει αυτές τις πολιτικές, αλλά και να εμπλουτίσει τη μάθηση των νέων, κατευθύνοντάς τους σε άτυπες και μη τυπικές διαδρομές της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

[Erasmus+ και πολυλειτουργική εταιρική σχέση για τις δεξιότητες]

Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο το Erasmus + θα λειτουργήσει ως πολυλειτουργική εταιρική σχέση που μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες μας να βελτιώσουν τις δεξιότητες και τις ικανότητές τους εκεί όπου συχνά αποτυγχάνουν τα συστήματα επίσημης εκπαίδευσης.

Αυτή η νέα διάσταση ήταν καθοριστικής σημασίας στο δικό μου όραμα για ένα πρόγραμμα το οποίο θα μπορούσε να προσφέρει ευκαιρίες σε άτομα διαφορετικών ηλικιών, βοηθώντας τα να επεκτείνουν το φάσμα των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων τους.

Η μαθησιακή κινητικότητα παραμένει στο επίκεντρο του νέου προγράμματος–, όπως πρέπει. Συνεπώς, ας αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να θυμηθούμε τους λόγους για τους οποίους το πρόγραμμα Erasmus έχει καταφέρει να συμβολίζει ορισμένες από τις πολυτιμότερες αξίες και φιλοδοξίες μας.

Μέσω των σπουδών, της κατάρτισης, της εργασίας και της εθελοντικής εργασίας σε άλλη χώρα, οι νέοι αναπτύσσουν ορισμένες από τις δεξιότητες που θα τους χρησιμεύσουν για το υπόλοιπο της ζωής τους. Μαθαίνουν να στηρίζονται στα πόδια τους. Μαθαίνουν να ζουν και να εργάζονται με άτομα από άλλον πολιτισμό. Μαθαίνουν μια ξένη γλώσσα και ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης. Βλέπουν τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου. Εν ολίγοις, ανοίγει το μυαλό τους.

Erasmus+ σημαίνει μια Ευρώπη ανοιχτή στον υπόλοιπο κόσμο. Για πρώτη φορά, ανοίγουμε τις πόρτες του προγράμματος στον έξω κόσμο προσφέροντας την ευκαιρία σε νέους φοιτητές από έξω να φοιτήσουν στην Ευρώπη αλλά και σε Ευρωπαίους να φοιτήσουν εκτός Ευρώπης.

Η αξία της κινητικότητας μας οδηγεί σε ένα από τα πιο απογοητευτικά παράδοξα της εποχής μας. Παρά τα πρωτοφανή επίπεδα ανεργίας, ένας στους τρεις εργοδότες δηλώνει ότι δεν μπορεί να βρει άτομα με κατάλληλες δεξιότητες για να καλύψουν τις κενές θέσεις εργασίας. Σήμερα, δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε όλη την ΕΕ περιμένουν τον άνθρωπο με τα κατάλληλα προσόντα. Αυτό το παράδοξο τεκμηρίωσε και η μελέτη McKinsey που παρουσιάστηκε πριν μερικές ημέρες στις Βρυξέλλες. Ένα από τα ευρήματα της μελέτης, που περιλάμβανε και την Ελλάδα, έδειξε ότι η μεγαλύτερη ανάγκη των εργοδοτών σε προσόντα και δεξιότητες βρίσκεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη ανεργία!

Η κινητικότητα δεν μπορεί από μόνη της να λύσει το πρόβλημα αυτό, αποτελεί, ωστόσο, σημαντικό τμήμα της απάντησής μας.

Ένα άλλο τμήμα της απάντησης είναι ο τρόπος μεταρρύθμισης των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης – πρόκειται για ένα επείγον καθήκον που η Ελλάδα έχει κατανοήσει. Οι χώρες με ισχυρά επαγγελματικά συστήματα συχνά απολαμβάνουν χαμηλότερα επίπεδα ανεργίας των νέων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το πρόγραμμα Erasmus + θα χρηματοδοτήσει νέες συμμαχίες μεταξύ των παροχέων κατάρτισης και των επιχειρήσεων με σκοπό τον εκσυγχρονισμό της επαγγελματικής διδασκαλίας– και θα δώσει ώθηση στην ποιότητα και την ποσότητα των θέσεων μαθητείας στην Ευρώπη.

Φίλοι και φίλες από το χώρο του αθλητισμού,

Το Erasmus + θα περιλαμβάνει ένα τμήμα αφιερωμένο στον αθλητισμό– για πρώτη φορά στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Ο στόχος μας είναι διπλός: αφενός, για την αντιμετώπιση των διεθνικών απειλών που πλήττουν τον κόσμο του αθλητισμού, όπως τα στημένα παιχνίδια, τη βία στον αθλητισμό, τη χρήση απαγορευμένων ουσιών μέσω συνεργατικών σχεδίων που φέρνουν σε επαφή βασικούς φορείς από όλη την ήπειρο·

και, αφετέρου, για την προώθηση της κοινωνικής αξίας του αθλητισμού– όπου ο αθλητισμός χρησιμεύει ως όχημα για αλλαγή, κοινωνική ένταξη, υγεία ή διπλή σταδιοδρομία.

Θα επικεντρωθούμε σε σχέδια που απευθύνονται στον αθλητικό "γόνο" και έχουν σαφή ευρωπαϊκή διάσταση και αξιοποιούν τις δυνατότητες του αθλητισμού για τη διαμόρφωση ενός καλύτερου μέλλοντος για τους πολίτες μας.

Κύριοι υπουργοί, κυρίες και κύριοι,

Αν επιλέξουμε να πιστέψουμε τις εφημερίδες, τις εταιρείες δημοσκοπήσεων και τους σχολιαστές, το 2014 θα επιφέρει εκλογικά κέρδη σε όσους απορρίψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις αξίες που αντιπροσωπεύει. Μας υπόσχονται ένα νέο κύμα κυνισμού, λαϊκισμού και ξενοφοβίας. Υπό τις συνθήκες αυτές, η ελπίδα δεν είναι αρκετή· πρέπει να αναλάβουμε δράση.

Χρειαζόμαστε επειγόντως να αναλάβουμε δράση για τους νέους μας, οι οποίοι δεν χρειάζονται περισσότερη ευφυΐα, ενέργεια ή δημιουργικό οίστρο – αυτά τα στοιχεία τα έχουν ήδη σε αφθονία. Έχουμε όμως καθήκον να εκσυγχρονίσουμε τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, τόσο τα επίσημα όσο και τα άτυπα, ούτως ώστε να μπορούν να προσφέρουν το σωστό συνδυασμό των δεξιοτήτων που απαιτεί η ζωή σε μια σύνθετη κοινωνία.

Και έχουμε καθήκον να βοηθήσουμε τους νέους να μεταβούν από το ένα στάδιο της εκπαίδευσης στο επόμενο και, τελικά, στην εργασία. Αυτό είναι τελικά και το ζητούμενο, να προσφέρουμε στους νέους μας τα εχέγγυα για μια ποιοτική ζωή και εργασία. Αυτό αποτελεί και τη μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα για την Ευρώπη. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η Ευρώπη μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Το Erasmus + ανταποκρίνεται σε αυτή την πρόσκληση. Προσφέρει μια νέα εταιρική σχέση μεταξύ όλων των φορέων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας. Προσφέρει μια νέα εταιρική σχέση μεταξύ της εκπαίδευσης και του κόσμου της εργασίας. Και δίνει σε τέσσερα εκατομμύρια άτομα την ευκαιρία να σπουδάσουν, να καταρτιστούν, να εργαστούν ή να προσφέρουν εθελοντική εργασία σε άλλη χώρα.

Για μένα είναι η καλύτερη απάντηση στους κυνικούς στην αρχή αυτού του νέου έτους. Ας διεκδικήσουμε μια Ευρώπη ανοικτή στους γείτονές της και στον κόσμο. Αυτή είναι η ελπίδα μου για τους νέους της Ευρώπης. Αυτό είναι το όραμά μου για το Erasmus +.

Σας ευχαριστώ.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website