Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

José Manuel Durão Barroso

Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Λόγος για την κατάσταση της Ένωσης το 2013

Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου/Στρασβούργο

11 Σεπτεμβρίου 2013

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρία Πρόεδρε του Συμβουλίου,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Κυρίες και κύριοι,

Σε 8 μήνες οι ψηφοφόροι σε όλη την Ευρώπη θα κληθούν να κρίνουν το έργο που επιτελέσαμε μαζί τα τελευταία 5 έτη.

Αυτή την πενταετία η Ευρώπη έδωσε ένα βροντερό παρών στις ζωές των πολιτών, περισσότερο από όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Η Ευρώπη ήταν στα χείλη όλων στα καφενεία και σε δημοφιλείς τηλεοπτικές εκπομπές λόγου από άκρη σε άκρη της ηπείρου μας.

Σήμερα σας καλώ να εξετάσουμε τι έχουμε πετύχει μαζί ως τώρα, αλλά και τι απομένει ακόμη να επιτύχουμε. Στη συνέχεια θα σας εκθέσω ποιες κατά τη γνώμη μου είναι οι κύριες ιδέες που θα πρέπει να οριοθετήσουν τη διεξαγωγή μιας πραγματικά ευρωπαϊκής συζήτησης ενόψει των εκλογών το προσεχές έτος.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Πριν από 5 ακριβώς έτη τέτοιον καιρό η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών αποφάσιζε να επέμβει στις Fannie Mae και Freddie Mac, να διασώσει την AIG, και η Lehman Brothers κήρυττε πτώχευση.

Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση, η οποία εξελίχθηκε σε μια χωρίς προηγούμενο οικονομική κρίση. Η κρίση έλαβε κοινωνικές διαστάσεις με δραματικές συνέπειες για πολλούς από τους συμπολίτες μας. Τα γεγονότα αυτά επιδείνωσαν το πρόβλημα χρέους που ακόμα ταλανίζει τις κυβερνήσεις μας. Οδήγησαν στην κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας, ιδίως για τους νέους. Και ταλαιπωρούν ακόμη τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις μας.

Η Ευρώπη όμως αντέδρασε. Αυτή την πενταετία καταβάλαμε αποφασιστικές προσπάθειες. Βιώσαμε μαζί την κρίση. Συνειδητοποιήσαμε ότι έπρεπε να την πολεμήσουμε ενωμένοι. Το πράξαμε και εξακολουθούμε να το πράττουμε.

Εάν κοιτάξουμε προς τα πίσω και σκεφτούμε τι κάναμε μαζί για να ενώσουμε την Ευρώπη κατά τη διάρκεια της κρίσης νομίζω ότι, χωρίς υπερβολή, πριν από 5 χρόνια δεν θα πιστεύαμε ποτέ ότι όλα αυτά θα ήταν δυνατά.

Αναμορφώνουμε εκ θεμελίων τον χρηματοπιστωτικό τομέα, έτσι ώστε να είναι ασφαλείς οι οικονομίες των πολιτών.

Βελτιώσαμε τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται οι κυβερνήσεις, με τον οποίο επανέρχονται στα υγιή δημοσιονομικά και εκσυγχρονίζουν τις οικονομίες τους.

Κινητοποιήσαμε πάνω από 700 δισ. ευρώ ώστε να απομακρύνουμε από το χείλος του γκρεμού τις χώρες που έπληξε η κρίση, κάτι που συνιστά τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής προσπάθεια σταθεροποίησης χωρών.

Θυμάμαι ακόμη έντονα όταν συναντήθηκα πέρυσι με επιφανείς οικονομολόγους πολλών από τις σημαντικότερες τράπεζές μας. Οι περισσότεροι από αυτούς προέβλεπαν ότι η Ελλάδα θα εγκατέλειπε το ευρώ. Όλοι φοβούνταν διάσπαση της ευρωζώνης. Τώρα μπορούμε να δώσουμε μια ξεκάθαρη απάντηση στους φόβους αυτούς: κανένας δεν άφησε, ούτε υποχρεώθηκε να αφήσει το ευρώ. Φέτος η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνθηκε από 27 σε 28 κράτη μέλη. Του χρόνου τα μέλη της ευρωζώνης θα αυξηθούν από 17 σε 18.

Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι πως θα αξιοποιήσουμε την πρόοδο που πραγματοποιήσαμε μέχρι στιγμής. Θα συνεχίσουμε την πορεία μας προς τα εμπρός ή μήπως θα οπισθοχωρήσουμε; Θα αντλήσουμε πίστη από τα επιτεύγματά μας για να συνεχίσουμε αυτό που ξεκινήσαμε ή μήπως θα υποτιμήσουμε τα αποτελέσματα των προσπαθειών μας;

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Μόλις επέστρεψα από τη σύνοδο του G20 στην Αγία Πετρούπολη. Πιστέψτε με: φέτος, σε αντίθεση με πρόσφατες συνόδους, εμείς οι Ευρωπαίοι δεν πήραμε μαθήματα από άλλα μέρη του κόσμου για το πώς να αντιμετωπίσουμε την κρίση. Αντιθέτως, ακούσαμε επαινετικά και ενθαρρυντικά σχόλια.

Όχι γιατί η κρίση έχει τελειώσει - γιατί δεν έχει τελειώσει. Η ανθεκτικότητα της Ένωσής μας θα συνεχίσει να δοκιμάζεται. Αλλά τα μέτρα που λαμβάνουμε εμπνέουν πίστη ότι εξερχόμαστε από την κρίση, με την προϋπόθεση ότι δεν θα χαλαρώσουμε.

Αντιμετωπίζουμε τις προσκλήσεις μας όλοι μαζί.

Πρέπει να τις αντιμετωπίσουμε μαζί.

Ζούμε σε έναν κόσμο τεκτονικών γεωοικονομικών και γεωπολιτικών αλλαγών και είμαι πεπεισμένος ότι μόνο μαζί, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, μπορούμε να υλοποιήσουμε την επιθυμία των πολιτών μας: την προστασία και την προώθηση των αξιών, των συμφερόντων και της ευημερίας μας στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Τώρα λοιπόν ήρθε η στιγμή να υπερβούμε τα καθαρά εθνικά θέματα και τα τοπικά συμφέροντα για να προχωρήσει πραγματικά η Ευρώπη. Για να λάβει η συζήτηση με τις εθνικές περιφέρειες μια πραγματικά ευρωπαϊκή διάσταση.

Τώρα ήρθε η στιγμή όλοι όσοι ενδιαφέρονται για την Ευρώπη, ανεξάρτητα της πολιτικής ή ιδεολογικής τους θέσης ή της προέλευσής τους, να υψώσουν τη φωνή τους για την Ευρώπη.

Εάν δεν το κάνουμε εμείς, δεν μπορούμε να αναμένουμε ότι θα το κάνουν και οι άλλοι.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Έχουμε πραγματοποιήσει μια μακρά πορεία από το ξέσπασμα της κρίσης.

Στον λόγο που εκφώνησα πέρυσι για την κατάσταση της Ένωσης σχολίασα ότι «παρ’ όλες τις προσπάθειές [μας], οι απαντήσεις μας δεν έχουν ακόμη πείσει τους πολίτες, τις αγορές ή τους διεθνείς μας εταίρους».

Ένα χρόνο μετά οι εξελίξεις μαρτυρούν ότι οι προσπάθειές μας έχουν αρχίσει πια να πείθουν. Η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων κρατικών τίτλων συνολικά περιορίζεται. Οι πιο ευάλωτες χώρες πληρώνουν λιγότερο για τον δανεισμό τους. Η βιομηχανική παραγωγή αυξάνεται. Η εμπιστοσύνη της αγοράς επιστρέφει. Τα χρηματιστήρια συμπεριφέρονται ικανοποιητικά. Το επιχειρηματικό κλίμα βελτιώνεται σταθερά. Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών ενισχύεται κατακόρυφα.

Βλέπουμε ότι οι χώρες που είναι οι πιο ευάλωτες στην κρίση και που καταβάλλουν τώρα τις μεγαλύτερες προσπάθειες για να μεταρρυθμίσουν τις οικονομίες τους αρχίζουν να έχουν θετικά αποτελέσματα.

Στην Ισπανία, σηματοδοτώντας τις ιδιαίτερα σημαντικές μεταρρυθμίσεις και την αυξημένη ανταγωνιστικότητα, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αντιπροσωπεύουν τώρα το 33% του ΑΕγχΠ, περισσότερο από ποτέ άλλοτε μετά την καθιέρωση του ευρώ. Η Ιρλανδία μπορεί πλέον να δανείζεται χρήματα από τις αγορές κεφαλαίων από το καλοκαίρι του 2012, η οικονομία της αναμένεται να παρουσιάσει ανάπτυξη για τρίτο συναπτό έτος το 2013 και οι ιρλανδικές εταιρείες του μεταποιητικού τομέα προσλαμβάνουν εκ νέου προσωπικό.

Στην Πορτογαλία το εξωτερικό ισοζύγιο πληρωμών, που ήταν δομικά αρνητικό, αναμένεται τώρα να είναι σε γενικές γραμμές ισοσκελισμένο και ύστερα από πολλά τρίμηνα ύφεσης η ανάπτυξη έχει αρχίσει να επιστρέφει. Η Ελλάδα ολοκλήρωσε, σε διάστημα μόλις 3 ετών, μια πραγματικά αξιοσημείωτη δημοσιονομική προσαρμογή, ανακτά ανταγωνιστικότητα και βρίσκεται κοντά στην επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες. Η Κύπρος επίσης, που ξεκίνησε το πρόγραμμα αργότερα, το εφαρμόζει σύμφωνα με τις προβλέψεις, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για την επιστροφή της στην ανάπτυξη.

Για την Ευρώπη η ανάκαμψη είναι ορατή.

Οφείλουμε βέβαια να παραμείνουμε σε εγρήγορση. «Ένα χελιδόνι όχι μόνο δεν φέρνει την άνοιξη, αλλά ούτε καν μια ανοιξιάτικη ημέρα». Ας είμαστε ρεαλιστές στις αναλύσεις μας. Ας μην υπερεκτιμούμε, χωρίς όμως και να υποτιμούμε, το έργο που έχει επιτελεστεί. Ακόμη και ένα καλό τρίμηνο δεν σημαίνει ότι αφήσαμε πίσω μας τη βαρυχειμωνιά στην οικονομία. Σημαίνει όμως ότι είμαστε στον σωστό δρόμο. Βασιζόμενοι στα μεγέθη και στις εξελίξεις, όπως διαγράφονται τη στιγμή αυτή, έχουμε βάσιμους λόγους για να είμαστε αισιόδοξοι.

Έτσι, θα αντλήσουμε θάρρος ώστε να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας. Το οφείλουμε σε όσους δεν έχουν ακόμη νιώσει την ανάκαμψη, σε όσους δεν εκμεταλλεύονται ακόμη τις θετικές εξελίξεις. Το οφείλουμε στα 26 εκατομμύρια των ανέργων μας. Ιδίως στους νέους που προσβλέπουν σ’ εμάς για να μπορέσουν να ελπίζουν. Η ελπίδα και η εμπιστοσύνη είναι επίσης μέρη της οικονομικής εξίσωσης.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Εάν βρισκόμαστε εδώ που είμαστε σήμερα, το οφείλουμε στην αποφασιστικότητα που όλοι μας δείξαμε για να προσαρμόσουμε τόσο τον πολιτικό βίο όσο και τις πολιτικές μας στα διδάγματα που αντλήσαμε από την κρίση.

Και όταν λέω «εμείς», εννοώ πραγματικά «εμείς»: η προσπάθειά μας ήταν όντως κοινή.

Σε κάθε μας βήμα, εσείς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διαδραματίσατε αποφασιστικό ρόλο επιτελώντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά έργα στα νομοθετικά χρονικά μέχρι σήμερα. Νομίζω ότι αυτό δεν είναι επαρκώς γνωστό μεταξύ των πολιτών στην Ευρώπη και σας αξίζουν συγχαρητήρια και μεγαλύτερη αναγνώριση για το επίτευγμα αυτό.

Ας συνεχίσουμε λοιπόν να συνεργαζόμαστε ώστε να μεταρρυθμίσουμε τις οικονομίες μας, για την ανάπτυξη και την απασχόληση, και για να προσαρμόσουμε τους θεσμικούς μας μηχανισμούς. Μόνον εάν το πράξουμε, θα αφήσουμε πίσω μας και αυτή τη φάση της κρίσης.

Μπορούμε όμως ακόμη να κάνουμε πολλά μαζί στην τρέχουσα θητεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αυτό που μπορούμε και πρέπει να κάνουμε είναι, πρώτα απ' όλα, να ολοκληρώσουμε με συγκεκριμένες ενέργειες την τραπεζική ένωση. Είναι η πρώτη και η πιο επείγουσα φάση για να εμβαθύνουμε την οικονομική και νομισματική ένωσή μας, όπως προβλέπεται στο σχέδιο που παρουσίασε η Επιτροπή το περασμένο φθινόπωρο.

Η νομοθετική διαδικασία για τον ενιαίο εποπτικό μηχανισμό έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Το επόμενο στάδιο είναι η ανεξάρτητη εκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών από την ΕΚΤ, προτού η τελευταία αναλάβει τον εποπτικό της ρόλο.

Τη στιγμή αυτή πρέπει να στρέψουμε επειγόντως την προσοχή μας στον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης. Η Επιτροπή έχει υποβάλει την πρότασή της από τον Ιούλιο και μαζί πρέπει να καταβάλουμε τις απαραίτητες προσπάθειες ώστε να την εγκρίνουμε εντός της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου.

Μόνο έτσι θα εξασφαλίσουμε ότι οι φορολογούμενοι δεν θα είναι οι πρώτοι που επωμίζονται το τίμημα των τραπεζικών αποτυχιών. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε στην αποσύνδεση του κινδύνου τραπεζικού χρέους από τον κίνδυνο χώρας.

Μόνο έτσι θα αντιμετωπίσουμε ένα από τα πιο απειλητικά και απαράδεκτα αποτελέσματα της κρίσης: τον αυξημένο κατακερματισμό του χρηματοπιστωτικού τομέα και των χρηματοπιστωτικών αγορών της Ευρώπης – ακόμη και την έμμεση επανεθνικοποίησή του.

Και μόνον έτσι θα μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε τον ομαλό δανεισμό στην οικονομία, ιδίως προς τις ΜΜΕ, καθώς παρά τη χαλαρή νομισματική πολιτική, δεν εισρέουν ακόμη στην οικονομία επαρκή κεφάλαια στο σύνολο της ευρωζώνης. Το θέμα αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με αποφασιστικότητα.

Σε τελική ανάλυση, τα μέτρα αυτά εξυπηρετούν έναν και μόνον στόχο: την ανάπτυξη, που είναι απαραίτητη για την επίλυση του μεγαλύτερου προβλήματος σήμερα: της ανεργίας. Το σημερινό επίπεδο της ανεργίας είναι από οικονομική άποψη μη διατηρήσιμο, από πολιτική άποψη αβάστακτο και από κοινωνική άποψη απαράδεκτο. Κατά συνέπεια, η βούληση όλων μας στην Επιτροπή –και είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που όλα τα μέλη της Επιτροπής βρίσκονται εδώ μαζί μου σήμερα- είναι να συνεργαστούμε εντατικά με εσάς και με τα κράτη μέλη ώστε να υλοποιήσουμε την ατζέντα για την ανάπτυξη όσο περισσότερο μπορούμε. Κινητοποιούμε όλα τα μέσα, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς, δεν ανήκουν όλα στο ευρωπαϊκό επίπεδο· μερικά βρίσκονται στο εθνικό επίπεδο. Επιθυμία μου είναι να επικεντρωθούμε στην εφαρμογή των αποφάσεων για την απασχόληση των νέων και τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Δεν θέλουμε μια ανάκαμψη χωρίς θέσεις εργασίας.

Συνεπώς, η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τον ρυθμό των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουμε διατυπώσει παρουσιάζουν τις δράσεις που πρέπει να υλοποιήσουν τα κράτη μέλη.

Στο επίπεδο της ΕΕ – γιατί κάποια πράγματα μπορούν να γίνουν σε εθνικό επίπεδο, ενώ κάποια άλλα σε ευρωπαϊκό - θα πρέπει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στις πτυχές που έχουν την περισσότερη σημασία για την πραγματική οικονομία: την κατά προτεραιότητα αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ενιαίας αγοράς.

Διαθέτουμε μια ενιαία αγορά αγαθών που λειτουργεί καλά και βλέπουμε τα οφέλη που δρέπουμε από αυτή. Πρέπει να επεκτείνουμε τον ίδιο μηχανισμό σε άλλους τομείς: την κινητικότητα, τις επικοινωνίες, την ενέργεια, τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τη ηλεκτρονικό εμπόριο, μεταξύ άλλων. Πρέπει να καταργήσουμε τους φραγμούς που εμποδίζουν τις δυναμικές εταιρίες και τα άτομα. Πρέπει να ολοκληρώσουμε τη σύνδεση της Ευρώπης.

Θα ήθελα να σας ανακοινώσω ότι σήμερα θα εγκρίνουμε επίσημα μια πρόταση που δίνει νέα ώθηση στη δημιουργία της ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών. Οι πολίτες γνωρίζουν ότι χάρη στη δράση της Ευρώπης μειώθηκε δραστικά το κόστος περιαγωγής των κλήσεων. Η πρότασή μας θα ενισχύσει τις εγγυήσεις, θα μειώσει τις τιμές για τους καταναλωτές και θα προσφέρει νέες ευκαιρίες στις επιχειρήσεις. Γνωρίζουμε ότι, στο μέλλον, το εμπόριο θα λαμβάνει όλο και περισσότερο ψηφιακή μορφή. Δεν είναι άραγε παράδοξο να έχουμε εσωτερική αγορά εμπορευμάτων, αλλά όταν πρόκειται για την ψηφιακή αγορά, να έχουμε 28 εθνικές αγορές; Πως θα μπορέσουμε να αδράξουμε όλες τις ευκαιρίες που ανοίγονται στο μέλλον από την ψηφιακή οικονομία αν δεν ολοκληρώσουμε αυτή την εσωτερική αγορά;

Η ίδια λογική ισχύει για την ευρύτερη ψηφιακή ατζέντα: επιλύει πραγματικά προβλήματα και βελτιώνει την καθημερινή ζωή των πολιτών. Το σθένος της μελλοντικής βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης εξαρτάται από την ποιότητα της διασύνδεσης μεταξύ ατόμων και επιχειρήσεων. Συνδυάζοντας κατάλληλα την ψηφιακή ατζέντα με την προστασία των δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής, το ευρωπαϊκό μοντέλο ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Με κριτήριο τόσο τις εσωτερικές όσο και τις εξωτερικές εξελίξεις, η έγκριση της προτεινόμενης νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων έχει εξέχουσα σημασία για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ενιαία αγορά αποτελεί βασικό μοχλό για την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. Εγκρίνοντας όλες τις υπόλοιπες προτάσεις στο πλαίσιο της Πράξης για την Ενιαία Αγορά I και II, και εφαρμόζοντας τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» τους επόμενους μήνες θα θέσουμε τα θεμέλια για την ευημερία των προσεχών ετών.

Επίσης, προσαρμοζόμαστε στις δυναμικές μεταβολές σε παγκόσμια κλίμακα. Οφείλουμε λοιπόν να ενθαρρύνουμε αυτό τον καινοτόμο δυναμισμό σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Γι’ αυτό πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην καινοτομία, την τεχνολογία και τον ρόλο της επιστήμης. Πιστεύω ακράδαντα στην επιστήμη, στην ικανότητα του ανθρώπινου μυαλού και της δημιουργικής κοινωνίας να επιλύει τα προβλήματά της. Ο κόσμος αλλάζει ραγδαία. Πιστεύω λοιπόν ότι πολλές από τις λύσεις στην Ευρώπη και εκτός Ευρώπης θα προέλθουν από νέες επιστημονικές μελέτες, από νέες τεχνολογίες. Και θα ήθελα η Ευρώπη να ηγηθεί παγκοσμίως στην προσπάθεια αυτή. Γι’ αυτό και εμείς – το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή – δώσαμε προτεραιότητα στον Ορίζοντα 2020 κατά τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Γι’ αυτό χρησιμοποιούμε τον προϋπολογισμό της ΕΕ για να επενδύουμε στις δεξιότητες, την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση ενισχύοντας και ενθαρρύνοντας το ταλέντο. Γι’ αυτό προωθήσαμε το πρόγραμμα Erasmus Plus.

Γι’ αυτό τον λόγο επίσης αργότερα μέσα στο φθινόπωρο θα υποβάλουμε πρόσθετες προτάσεις για μια βιομηχανική πολιτική κατάλληλη για τον 21ο αιώνα. Γι’ αυτό κινητοποιούμε τη στήριξη προς τις ΜΜΕ, καθότι πιστεύουμε ότι μια ισχυρή, δυναμική βιομηχανική βάση είναι αναγκαία για μια στιβαρή ευρωπαϊκή οικονομία.

Και παρότι αντιμετωπίζουμε τις κλιματικές αλλαγές, οι στόχοι μας 20-20-20 έχουν θέσει την οικονομία μας στον δρόμο για την πράσινη ανάπτυξη και την αποτελεσματική χρήση των πόρων, τη μείωση των δαπανών και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Μέχρι τα τέλη του έτους θα παρουσιάσουμε συγκεκριμένες προτάσεις και στόχους για το ενεργειακό και κλιματικό πλαίσιό μας έως το 2030. Επίσης, θα εξακολουθήσουμε να καθορίζουμε τη διεθνή ατζέντα διαμορφώνοντας μια συνολική, νομικά δεσμευτική παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα έως το 2015 σε συνεργασία με τους εταίρους μας. Η Ευρώπη δεν μπορεί να καταπολεμήσει μόνη της την κλιματική αλλαγή. Ειλικρινά, χρειαζόμαστε και τη συμμετοχή των άλλων. Την ίδια στιγμή θα συνεχίσουμε τις εργασίες μας για τον αντίκτυπο των ενεργειακών τιμών στην ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.

Όλες αυτές οι κινητήριες δυνάμεις της ανάπτυξης εντάσσονται στην ατζέντα της στρατηγικής μας «Ευρώπη 2020», και περισσότερο από ποτέ άλλοτε επείγει να ενεργοποιηθούν πλήρως και με ταχύτητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάζεται να υπερβούμε την ατζέντα 2020.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει επίσης να προωθήσουμε τη δυναμική και τολμηρή ατζέντα της εμπορικής μας πολιτικής. Σκοπός μας είναι να συνδεθούμε στενότερα με αναπτυσσόμενες αγορές τρίτων χωρών και να κατοχυρώσουμε τη θέση μας στην παγκόσμια αλυσίδα προσφοράς. Σε αντίθεση με τα όσα λέγονται, δηλαδή με την ιδέα που έχουν οι πολίτες μας ότι μένουμε πίσω στο παγκόσμιο εμπόριο, διαθέτουμε σημαντικό και αυξανόμενο εμπορικό πλεόνασμα ύψους άνω των 300 δισ. ευρώ ετησίως σε εμπορεύματα, υπηρεσίες και στη γεωργία. Οφείλουμε να οικοδομήσουμε στη βάση αυτή. Και ο στόχος αυτός θα απαιτήσει την απερίσπαστη προσοχή μας τους προσεχείς μήνες, ιδίως στο πλαίσιο της διατλαντικής εμπορικής και επενδυτικής εταιρικής σχέσης με τις ΗΠΑ και των διαπραγματεύσεων με τον Καναδά και την Ιαπωνία.

Τελευταίο αλλά όχι έσχατο, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για την εφαρμογή του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί τον πιο χειροπιαστό μοχλό που έχουμε στη διάθεσή μας για να προωθήσουμε τις επενδύσεις. Σε μερικές περιφέρειές μας, ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ο μοναδικός τρόπος για δημόσιες επενδύσεις, καθότι δεν υφίστανται πηγές σε εθνικό επίπεδο.

Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και η Επιτροπή επιθυμούσαν περισσότερους πόρους. Ήμασταν σύμμαχοι στον αγώνα αυτόν. Όμως, έστω και έτσι, τα κονδύλια ενός μόνο έτους του προϋπολογισμού της ΕΕ αντιπροσωπεύουν περισσότερα χρήματα – σε σημερινές τιμές – από ό,τι το σχέδιο Marshall την εποχή του! Ας εξασφαλίσουμε ότι τα προγράμματα είναι ήδη έτοιμα να ξεκινήσουν την 1η Ιανουαρίου 2014. Ας φροντίσουμε ώστε τα αποτελέσματα να γίνουν αισθητά επιτόπου. Και ας αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες καινοτόμου χρηματοδότησης, από τα χρηματοδοτικά εργαλεία που ήδη χρησιμοποιούνται, τα κονδύλια της ΕΤΕ και τα ομόλογα έργων.

Πρέπει να τιμήσουμε τη δέσμευση που αναλάβαμε τον Ιούλιο. Από την πλευρά της Επιτροπής, θα το πράξουμε. Για παράδειγμα, θα υποβάλουμε το δεύτερο σχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού για το 2013 εντός του τρέχοντος μήνα. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, γι’ αυτό κάνω έκκληση να μην υπάρξουν χρονοτριβές. Καλώ ιδίως τα κράτη μέλη να μην καθυστερήσουν.

Δεν μπορώ να το τονίσω αρκετά: οι πολίτες δεν θα πειστούν με ρητορικά σχήματα και υποσχέσεις, αλλά μόνο με μια συγκεκριμένη δέσμη κοινών επιτευγμάτων. Πρέπει να δείξουμε τους πολυάριθμους τομείς στους οποίους η Ευρώπη επέλυσε τα προβλήματα των πολιτών. Η Ευρώπη δεν είναι η αιτία των προβλημάτων, η Ευρώπη είναι μέρος της λύσης.

Αναλύω εκτενέστερα όσα πρέπει να γίνουν στην επιστολή που απεύθυνα σήμερα στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την οποία λάβατε και εσείς. Δεν θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες όσον αφορά το πρόγραμμα του προσεχούς έτους.

Το μήνυμά μου σήμερα είναι σαφές: είναι πολλά ακόμη που πρέπει να πετύχουμε μαζί, πριν από τις εκλογές. Δεν είναι η στιγμή να εγκαταλείψουμε τη μάχη. Είναι η στιγμή να πιάσουμε δουλειά.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Τίποτα από όσα ανέφερα δεν είναι εύκολο. Οι καιροί είναι δύσκολοι, η ΕΕ υποβάλλεται σε δοκιμή αντοχής. Ο δρόμος των μόνιμων και ριζικών μεταρρυθμίσεων είναι δύσκολος αλλά και αναπόφευκτος. Ας μην απατώμεθα: δεν είναι δυνατό να συνεχίσουμε όπως παλιά. Μερικοί πιστεύουν ότι μετά την κρίση, όλα θα ξαναγίνουν όπως πρώτα. Κάνουν λάθος. Αυτή η κρίση είναι διαφορετική. Δεν πρόκειται για κυκλική κρίση, αλλά για δομική. Δεν γίνεται να επιστρέψουμε στις παλιές καλές μας μεθόδους. Πρέπει να βρούμε νέες. Βρισκόμαστε σε μια καμπή της ιστορίας. Πρέπει να το κατανοήσουμε αυτό, όχι μόνο να το λέμε. Θα πρέπει όμως να αντλήσουμε και τις συνέπειες, μεταξύ άλλων, στον ψυχισμό μας και στον τρόπο που αντιδρούμε στα προβλήματα.

Βλέπουμε από τα πρώτα αποτελέσματα ότι αυτό είναι εφικτό.

Γνωρίζουμε όλοι από την εμπειρία μας ότι αυτό είναι απαραίτητο.

Την παρούσα στιγμή, που βρισκόμαστε ενώπιον μιας εύθραυστης ανάκαμψης, ο κύριος καθοδικός κίνδυνος που διαβλέπω είναι πολιτικός: έλλειψη σταθερότητας και έλλειψη αποφασιστικότητας. Τα τελευταία έτη αντιληφθήκαμε ότι ο,τιδήποτε αμφισβητεί την προσήλωση των κυβερνήσεων στην πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων τιμωρείται ακαριαία. Το θετικό είναι ότι οι ισχυρές και πειστικές αποφάσεις έχουν σημαντικό και άμεσο αντίκτυπο.

Στην παρούσα φάση της κρίσης το καθήκον των κυβερνήσεων είναι να εξασφαλίσουν τη βεβαιότητα και την προβλεψιμότητα που ακόμη λείπουν από τις αγορές.

Γνωρίζετε βεβαίως όλοι τον Justus Lipsius. Το κτίριο του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες φέρει το όνομά του. Ο Justus Lipsius ήταν επιφανής ανθρωπιστής μελετητής του 16ου αιώνα με μεγάλη επιρροή, που συνέγραψε ένα πολύ σημαντικό βιβλίο με τίτλο De Constantia (Περί της Σταθερότητας).

«Η σταθερότητα», γράφει, «αποτελεί την ορθή και στέρεα δύναμη του νου, που ούτε διεγείρεται ούτε πιέζεται από εξωτερικά ή τυχαία γεγονότα.» Μόνον η «δύναμη του νου», υποστηρίζει, η οποία βασίζεται στην «κρίση και την ορθή λογική», μπορεί να σας βοηθήσει σε καιρούς σύγχυσης και δυσχερειών.

Ελπίζω ότι στην εποχή μας, στη δύσκολη εποχή μας, πρέπει όλοι μας, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που συνεδριάζουν στο κτίριο Justus Lipsius, να επιδείξουμε αυτή την αποφασιστικότητα, αυτή την επιμονή, για την εφαρμογή των αποφάσεων που λαμβάνονται. Γιατί ένα από τα προβλήματά μας είναι ότι χρειαζόμαστε συνοχή, και πέρα από την απλή λήψη αποφάσεων, πρέπει να είμαστε ικανοί να τις εφαρμόζουμε επιτόπου.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Είναι φυσικό, τα τελευταία έτη, οι προσπάθειές μας να ξεπεράσουμε την οικονομική κρίση να έχουν επισκιάσει ο,τιδήποτε άλλο.

Ο τρόπος όμως που αντιλαμβανόμαστε την Ευρώπη πρέπει να υπερβεί τα όρια της οικονομίας. Είμαστε κάτι παραπάνω από μια απλή αγορά. Το ευρωπαϊκό ιδεώδες αγγίζει τα ίδια τα θεμέλια της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Έχει να κάνει με αξίες, και θα το τονίσω αυτό: αξίες. Εδράζεται σε μια σταθερή πίστη σε πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά πρότυπα που βασίζονται στην οικονομία της κοινωνικής αγοράς που διαθέτουμε.

Στο σημερινό κόσμο το επίπεδο της ΕΕ είναι απαραίτητο για να προστατεύσουμε αυτές τις αξίες και πρότυπα και να προωθήσουμε τα δικαιώματα των πολιτών: από την προστασία του καταναλωτή στα εργατικά δικαιώματα, από τα δικαιώματα των γυναικών στον σεβασμό για τις μειονότητες, από τους περιβαλλοντικούς κανόνες στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής.

Είτε πρόκειται για την προάσπιση των συμφερόντων μας στο διεθνές εμπόριο, είτε για την εξασφάλιση των ενεργειακών μας παροχών, είτε για την αποκατάσταση του δημόσιου αισθήματος δικαιοσύνης καταπολεμώντας τη φορολογική απάτη και τη φοροδιαφυγή: μόνο ενεργώντας ως Ένωση μπορούμε να ασκήσουμε επιρροή στην παγκόσμια σκηνή.

Είτε επιδιώκοντας αντίκτυπο για την αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια που παρέχουμε στις αναπτυσσόμενες χώρες, είτε για τη διαχείριση των κοινών μας εξωτερικών συνόρων είτε επιδιώκοντας την ανάπτυξη στην Ευρώπη μιας ισχυρής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας: μόνο με τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση μπορούμε πραγματικά να επιτύχουμε τους στόχους μας.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με το θέμα αυτό. Η εσωτερική μας συνοχή και η διεθνής σημασία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Η οικονομική μας ελκυστικότητα και η πολιτική μας επιρροή είναι βαθιά αλληλεξαρτώμενες.

Πιστεύει κάποιος σοβαρά ότι, εάν το ευρώ είχε καταρρεύσει, θα εξακολουθούσαμε εμείς ή τα κράτη μέλη μας να έχουμε διεθνή αξιοπιστία;

Συνειδητοποιούμε όλοι μας το πώς η διεύρυνση πέτυχε να κλείσει βαθιές ιστορικές πληγές παγιώνοντας το κράτος δικαίου και εγκαθιδρύοντας δημοκρατικά καθεστώτα εκεί που κανείς δεν πίστευε ότι θα γινόταν κάτι τέτοιο; Το πώς η πολιτική γειτονίας ήταν και εξακολουθεί να είναι ο καλύτερος τρόπος για την παροχή ασφάλειας και ευημερίας σε περιοχές ζωτικής σημασίας για την Ευρώπη; Πού θα ήμασταν χωρίς όλα αυτά;

Σήμερα, χώρες όπως η Ουκρανία επιδιώκουν περισσότερο από ποτέ στενότερους δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με πόλο έλξης το οικονομικό και κοινωνικό μας μοντέλο. Δεν μπορούμε να τους γυρίσουμε την πλάτη. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε οιεσδήποτε προσπάθειες περιορισμού των κυριαρχικών επιλογών των χωρών αυτών. Η ελεύθερη βούληση και η ελεύθερη συναίνεση πρέπει να τυγχάνουν σεβασμού. Αυτές είναι, επίσης, οι αρχές επί των οποίων στηρίζεται η ανατολική εταιρική σχέση την οποία θέλουμε να προωθήσουμε κατά τη διάσκεψη κορυφής στο Βίλνιους.

Και θυμούνται όλοι το πόσο η Ευρώπη έχει υποφέρει από τους πολέμους κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα και πώς η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτέλεσε τη μόνη έγκυρη απάντηση;

Το επόμενο έτος θα σημαδέψει έναν αιώνα από την έναρξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Έναν πόλεμο που σπάραξε την Ευρώπη, από το Σεράγεβο έως τη Somme. Δεν πρέπει να θεωρούμε την ειρήνη δεδομένη. Πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι χάρη στην Ευρώπη πρώην εχθροί κάθονται γύρω από το ίδιο τραπέζι και συνεργάζονται. Ακριβώς επειδή τους προσφέρθηκε η ευρωπαϊκή προοπτική ακόμη και η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο πλέον καταλήγουν σε συμφωνία με τη διαμεσολάβηση της ΕΕ.

Το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης του περασμένου έτους μας υπενθύμισε το εν λόγω ιστορικό επίτευγμα: ότι η Ευρώπη είναι ένα έργο ειρήνης.

Πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε περισσότερο εμείς οι ίδιοι. Μερικές φορές νομίζω ότι δεν θα έπρεπε να ντρεπόμαστε να είμαστε υπερήφανοι. Όχι αλαζόνες. Αλλά πιο υπερήφανοι. Πρέπει να ατενίζουμε το μέλλον, αλλά με τη σοφία που αποκτήθηκε από το παρελθόν.

Επιτρέψτε μου να πω σε όλους όσους χαίρονται με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και επιθυμούν να αναστρέψουν την ολοκλήρωσής μας και να επιστρέψουμε στην απομόνωση: η Ευρώπη πριν την ολοκλήρωση, η Ευρώπη των τμημάτων, του πολέμου, των χαρακωμάτων, δεν είναι αυτό που επιθυμούν και αξίζουν οι άνθρωποι. Η ευρωπαϊκή ήπειρος δεν είχε ποτέ στην ιστορία της γνωρίσει μια τόσο μεγάλη περίοδο ειρήνης όσο από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι καθήκον μας να τη διατηρήσουμε και να την εμβαθύνουμε.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Με βάση τις αξίες μας αντιμετωπίζουμε τη δυσβάσταχτη κατάσταση στη Συρία, η οποία κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών έχει υποβάλει την παγκόσμια συνείδηση σε μια σοβαρή δοκιμασία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε πρωτοπόρος της διεθνούς βοήθειας εξασφαλίζοντας σχεδόν 1,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 850 εκατομμύρια ευρώ προέρχονται απευθείας από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να βοηθήσει τον συριακό λαό και τους πρόσφυγες στις γειτονικές χώρες.

Γίναμε πρόσφατα μάρτυρες γεγονότων που πιστεύαμε ότι είχαν προ πολλού εκριζωθεί. Η χρήση χημικών όπλων αποτελεί μια τρομακτική πράξη που χρήζει σαφούς καταδίκης και μιας ισχυρής απάντησης. Η διεθνής κοινότητα, με τα Ηνωμένα Έθνη στο επίκεντρο, φέρει συλλογική ευθύνη για την επιβολή κυρώσεων για τις εν λόγω πράξεις και τον τερματισμό αυτής της διένεξης. Η πρόταση να τεθούν εκτός χρήσης τα χημικά όπλα της Συρίας αποτελεί δυνητικά μια θετική εξέλιξη. Το συριακό καθεστώς πρέπει τώρα να αποδείξει ότι θα το εφαρμόσει χωρίς καθυστέρηση. Στην Ευρώπη πιστεύουμε ότι τελικά, μόνο μία πολιτική λύση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για τη διαρκή ειρήνη που αξίζει ο συριακός λαός.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Υπάρχουν εκείνοι που ισχυρίζονται ότι μια πιο αδύναμη Ευρώπη θα έκανε τη χώρα τους ισχυρότερη, ότι η Ευρώπη είναι μια επιβάρυνση και ότι θα ήταν σε καλύτερη θέση χωρίς αυτήν.

Η απάντησή μου είναι σαφής: χρειαζόμαστε όλοι μια Ευρώπη ενωμένη, ισχυρή και ανοικτή.

Στη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ευρώπη, το βασικό ερώτημα είναι το εξής: Επιθυμούμε να βελτιώσουμε την Ευρώπη, ή να την εγκαταλείψουμε;

Η απάντησή μου είναι σαφής: ας ενεργοποιηθούμε!

Αν δεν σας αρέσει η Ευρώπη όπως είναι: βελτιώστε την!

Αναζητήστε τρόπους για να την καταστήσετε ισχυρότερη, τόσο σε εσωτερικό επίπεδο όσο και διεθνώς, και θα γίνω ο πιο ένθερμος οπαδός σας. Βρείτε τρόπους που δίνουν περιθώριο στην πολυμορφία χωρίς να δημιουργούνται διακρίσεις, και θα είμαι μαζί σας καθόλη την πορεία.

Αλλά μην την εγκαταλείπετε.

Αναγνωρίζω: όπως κάθε ανθρώπινη προσπάθεια, η ΕΕ δεν είναι τέλεια.

Για παράδειγμα, οι αντιπαραθέσεις σχετικά με τον καταμερισμό της εργασίας μεταξύ του εθνικού και του ευρωπαϊκού επιπέδου δεν πρόκειται ποτέ να περατωθούν με αδιαμφισβήτητο τρόπο.

Εκτιμώ ιδιαίτερα την επικουρικότητα. Για μένα, η επικουρικότητα δεν είναι ένας τεχνικός όρος. Είναι μια θεμελιώδης δημοκρατική αρχή. Μια ολοένα στενότερη ένωση των πολιτών της Ευρώπης απαιτεί οι αποφάσεις λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο ανοικτά και όσο το δυνατόν εγγύτερα στους πολίτες.

Δεν χρειάζονται όλα λύση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί όπου μπορεί να επιτύχει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Όπου δεν χρειάζεται, δεν θα έπρεπε να ανακατεύεται. Η ΕΕ πρέπει να είναι δίνει μεγάλη σημασία σε σημαντικά θέματα και μικρότερη σε λιγότερο σημαντικά — κάτι που ενίοτε παραμελούσαμε στο παρελθόν. Η ΕΕ πρέπει να καταδείξει ότι διαθέτει την ικανότητα να θέτει θετικές αλλά και αρνητικές προτεραιότητες. Όπως όλες οι κυβερνήσεις, πρέπει να καταβάλουμε επιπλέον μέριμνα για την ποιότητα και την ποσότητα της νομοθεσίας μας, γνωρίζοντας ότι, όπως δήλωσε ο Μontesquieu, «les lois inutiles affaiblissent les lois nécessaires». [«Οι άχρηστοι νόμοι αποδυναμώνουν τους χρήσιμους νόμους»]

Υπάρχουν όμως, κυρίες και κύριοι βουλευτές, τομείς μείζονος σημασίας όπου η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει περισσότερη ολοκλήρωση, μεγαλύτερη ενότητα. Τομείς όπου μόνο μια ισχυρή Ευρώπη μπορεί να παράγει αποτελέσματα.

Πιστεύω ότι ο πολιτικός μας ορίζοντας πρέπει να είναι μια πολιτική ένωση, όπως τόνισα στην περσινή ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης. Εδώ δεν πρόκειται απλώς για αίτημα ενός παθιασμένου ευρωπαίου. Αυτός είναι ο αδιαφιλονίκητος δρόμος προς την εδραίωση της προόδου μας και τη διασφάλιση του μέλλοντος.

Τελικά, η στιβαρότητα των πολιτικών μας, ήτοι της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, εξαρτάται από την αξιοπιστία της πολιτικής και θεσμικής δομής που τη στηρίζει.

Έτσι, στο Σχέδιο στρατηγικής για μια βαθιά και ουσιαστική οικονομική και νομισματική ένωση της Επιτροπής έχουμε σκιαγραφήσει όχι μόνον τα οικονομικά και νομισματικά χαρακτηριστικά, αλλά και τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τα όρια της εμβάθυνσης του θεσμικού μας πλαισίου μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εργάζεται για την εφαρμογή του σχεδίου βήμα προς βήμα, ένα στάδιο μετά το άλλο.

Και επιβεβαιώνω, όπως αναγγέλθηκε πέρυσι, την πρόθεση να παρουσιάσουμε, πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές, περαιτέρω ιδέες για το μέλλον της Ένωσής μας και τον καλύτερο τρόπο να εδραιώσουμε και να εμβαθύνουμε την κοινοτική προσέγγιση μακροπρόθεσμα. Με αυτό τον τρόπο μπορούν αυτά να αποτελέσουν αντικείμενο ενός πραγματικού ευρωπαϊκού δημόσιου διαλόγου. Θα καθορίσουν τις αρχές και τις κατευθύνσεις που είναι απαραίτητες για μια πολιτική Ένωση.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της εποχής μας μόνον εάν ενισχύσουμε τη συναίνεση για τους θεμελιώδεις στόχους.

Από πολιτική άποψη, δεν πρέπει να αφήσουμε να μας διαχωρίσουν οι διαφορές μεταξύ εκείνων εντός της ζώνης του ευρώ και εκείνων εκτός αυτής, μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, μεταξύ Βορρά και Νότου, μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί κοινό σχέδιο για όλα τα μέλη, μια κοινότητα ίσων.

Από οικονομική άποψη, η Ευρώπη ήταν πάντοτε ο τρόπος να καλύπτονται οι διαφορές μεταξύ των χωρών, των περιφερειών και των λαών. Και αυτό πρέπει να παραμείνει ως έχει. Δεν μπορούμε να κάνουμε εμείς τη δουλειά των κρατών μελών. Η ευθύνη παραμένει δική τους. Αλλά μπορούμε και πρέπει να τη συμπληρώσουμε με ευρωπαϊκή ευθύνη και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.

Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης αποτελεί προτεραιότητα για τους επόμενους μήνες, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς μας εταίρους. Η Επιτροπή θα καταλήξει με την ανακοίνωσή της σχετικά με την κοινωνική διάσταση της οικονομικής και νομισματικής Ένωσης στις 2 Οκτωβρίου. Η αλληλεγγύη αποτελεί βασικό στοιχείο του τι σημαίνει να αποτελείς μέρος της Ευρώπης και είναι κάτι για το οποίο μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι.

Η διαφύλαξη των αξιών της, όπως το κράτος δικαίου, είναι ο λόγος ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την έναρξή της ως τα τελευταία κεφάλαια της διεύρυνσης.

Στην περσινή ομιλία μου για την κατάσταση της Ένωσης, σε μια στιγμή γεμάτη προκλήσεις για το κράτος δικαίου στα δικά μας κράτη μέλη, εξέτασα την ανάγκη γεφύρωσης των πολιτικών πεποιθήσεων και των στοχοθετημένων διαδικασιών επί παραβάσει αφενός, και εκείνου που αποκαλώ «πυρηνική επιλογή» του άρθρου 7 της Συνθήκης αφετέρου, δηλαδή της αναστολής των δικαιωμάτων ενός κράτους μέλους.

Η εμπειρία έχει αποδείξει τη χρησιμότητα του ρόλου της Επιτροπής ως ανεξάρτητου και αντικειμενικού κριτή. Θα πρέπει να παγιοποιήσουμε την εν λόγω εμπειρία μέσω ενός γενικότερου πλαισίου. Θα πρέπει να βασιστούμε στην αρχή της ισότητας μεταξύ των κρατών μελών, η οποία ενεργοποιείται μόνο σε καταστάσεις όπου υπάρχει σοβαρός συστημικός κίνδυνος για το κράτος δικαίου και δρομολογείται από προκαθορισμένα κριτήρια αναφοράς.

Η Επιτροπή θα εκδώσει ανακοίνωση σχετικά με το θέμα αυτό. Πιστεύω ότι πρόκειται για μία συζήτηση καίριας σημασίας για την ιδέα της Ευρώπης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εθνική κυριαρχία ή η δημοκρατία περιορίζονται. Ωστόσο, χρειαζόμαστε ένα σταθερό ευρωπαϊκό σύστημα που να επηρεάζει την εξίσωση όταν διακυβεύονται βασικές κοινές αρχές.

Υπάρχουν ορισμένες μη διαπραγματεύσιμες αξίες που η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να υποστηρίζουν αξίες, των οποίων η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να υπεραμυνθεί και πάντα θα υπεραμύνεται.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Η πόλωση που προέκυψε από την κρίση συνιστά κίνδυνο για όλους μας, για το ευρωπαϊκό σχέδιο.

Εμείς, οι νόμιμοι πολιτικοί εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορούμε να αναστρέψουμε την κατάσταση. Εσείς, οι άμεσα εκλεγμένοι δημοκρατικοί εκπρόσωποι της Ευρώπης, θα βρεθείτε στο μέτωπο των πολιτικών συζητήσεων. Η ερώτηση που θέλω να θέσω είναι η εξής: Ποια εικόνα της Ευρώπης θα παρουσιαστεί στους ψηφοφόρους; Η ειλικρινής μορφή, ή η παρωδία; Οι μύθοι ή τα γεγονότα; Η ειλικρινής, λογική άποψη, ή η εξτρεμιστική, λαϊκιστική άποψη; Η διαφορά είναι σημαντική.

Γνωρίζω ότι ορισμένα άτομα θα αντιτείνουν ότι η Ευρώπη ευθύνεται για την κρίση και τις δυσκολίες.

Αλλά μπορούμε να υπενθυμίσουμε σε αυτά τα άτομα ότι η Ευρώπη δεν απετέλεσε το αίτιο της κρίσης. Η κρίση ήταν απόρροια κακοδιαχείρισης των δημοσίων οικονομικών από τις εθνικές κυβερνήσεις και ανεύθυνης συμπεριφοράς στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Μπορούμε να εξηγήσουμε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη εργάστηκε για να εξομαλύνει την κρίση. Τι θα είχαμε χάσει εάν δεν είχαμε επιτύχει στην στήριξη της ενιαίας αγοράς από τη στιγμή που δεχόταν απειλές, και του κοινού νομίσματος, επειδή ορισμένοι προέβλεψαν το τέλος του ευρώ. Εάν δεν είχαμε συντονίσει τις προσπάθειες ανάκαμψης και τις πρωτοβουλίες για την απασχόληση.

Ορισμένοι θα αντιτείνουν ότι η Ευρώπη εξαναγκάζει τις κυβερνήσεις να μειώσουν τις δαπάνες.

Μπορούμε, όμως, να υπενθυμίσουμε στους ψηφοφόρους ότι το δημόσιο χρέος είχε βγει εκτός ελέγχου ακόμη και πριν από την κρίση, όχι όμως λόγω της Ευρώπης, αλλά παρά την Ευρώπη. Μπορούμε να προσθέσουμε ότι οι πιο ευάλωτοι στις κοινωνίες μας, όπως και τα παιδιά μας, θα καταλήξουν να πληρώσουν το τίμημα εάν δεν συνεχίσουμε τώρα αδιάκοπα τις προσπάθειές μας. Και η αλήθεια είναι ότι χώρες εντός και εκτός ευρώ, εντός και εκτός Ευρώπης προσπαθούν να ανασχέσουν τα πολύ επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά τους.

Ορισμένοι θα προβούν σε εκστρατείες λέγοντας ότι δώσαμε υπερβολικά πολλά χρήματα σε ευάλωτες χώρες. Άλλοι θα πουν ότι δώσαμε υπερβολικά λίγα χρήματα σε ευάλωτες χώρες.

Αλλά κάθε ένας από εμάς μπορεί να εξηγήσει τι κάναμε και το γιατί: υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ των χρεών μιας χώρας και των τραπεζών μιας άλλης, μεταξύ των επενδύσεων μιας χώρας και των επιχειρήσεων μιας άλλης, μεταξύ των εργατών μιας χώρας και των εταιρειών μιας άλλης. Αυτού του είδους η αλληλεξάρτηση σημαίνει ότι αποτελεσματικές είναι μόνο οι ευρωπαϊκές λύσεις.

Αυτό που λέω στους πολίτες είναι: όταν είστε στο ίδιο καράβι, δεν μπορεί να λέει ο ένας: βυθίζεται η δική σου μεριά. Βρισκόμασταν στο καράβι όταν τα πράγματα πήγαιναν καλά, και είμαστε στο καράβι και τώρα που τα πράγματα έχουν δυσκολέψει.

Ορισμένα άτομα μπορεί να προβούν σε εκστρατείες με σύνθημα: Η Ευρώπη έχει αποκτήσει υπέρμετρη εξουσία. Άλλοι θα ισχυριστούν ότι η Ευρώπη κάνει πολύ λίγα και δρα πολύ αργά. Έχει ενδιαφέρον όταν μερικές φορές έχουμε από τη μια τους ίδιους που ισχυρίζονται ότι η Ευρώπη δεν κάνει πολλά αλλά ταυτόχρονα δεν δίνονται τα μέσα ώστε η Ευρώπη να κάνει αυτό που πρέπει.

Μπορούμε, όμως, να εξηγήσουμε ότι τα κράτη μέλη ανέθεσαν στην Ευρώπη καθήκοντα και αρμοδιότητες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί ξένη δύναμη. Είναι το αποτέλεσμα δημοκρατικών επιλογών από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη.

Ταυτόχρονα, πρέπει να παραδεχτούμε ότι σε ορισμένους τομείς η Ευρώπη δεν διαθέτει ακόμη την εξουσία να κάνει αυτό που της ζητείται. Γεγονός που ξεχνούν εύκολα όσοι - και είναι αρκετοί - προσπαθούν να εθνικοποιήσουν την επιτυχία και να εξευρωπαΐσουν την αποτυχία. Τελικά, όσα έχουμε και όσα δεν έχουμε είναι το αποτέλεσμα δημοκρατικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Και θεωρώ ότι πρέπει να το υπενθυμίσουμε στον κόσμο.

Κυρίες και κύριοι,

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Ελπίζω ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αντιμετωπίσει την πρόκληση αυτή με όλον τον ιδεαλισμό που εμπεριέχει, με όσο ρεαλισμό και αποφασιστικότητα που απαιτούν από μας οι καιροί.

Τα επιχειρήματα υπάρχουν.

Τα γεγονότα υπάρχουν.

Η ατζέντα έχει καθοριστεί.

Σε 8 μήνες, οι ψηφοφόροι θα αποφασίσουν.

Σήμερα, εναπόκειται σε μας να υπερασπιστούμε την Ευρώπη.

Μπορούμε να το πραγματοποιήσουμε χρησιμοποιώντας τους επόμενους 8 μήνες για να ολοκληρώσουμε όσα περισσότερα μπορούμε. Έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε.

Να εγκρίνουμε και να εφαρμόσουμε τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, το ΠΔΠ. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για τις επενδύσεις στις περιφέρειές μας σε όλη την Ευρώπη. Είναι απαραίτητο για την πρώτη μας προτεραιότητα: να καταπολεμήσουμε την ανεργία, ιδίως την ανεργία των νέων.

Να προωθήσουμε και να εφαρμόσουμε την τραπεζική ένωση. Το στοιχείο αυτό είναι καθοριστικό για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και των ΜΜΕ.

Αυτές είναι οι καθαρές μας προτεραιότητες: απασχόληση και ανάπτυξη.

Το έργο μας δεν έχει τελειώσει. Βρίσκεται στο πιο αποφασιστικό στάδιο.

Γιατί, κυρίες και κύριοι βουλευτές, οι εκλογές δεν θα είναι μόνο για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ούτε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή για το Συμβούλιο ή για αυτή ή την άλλη προσωπικότητα.

Θα είναι για την Ευρώπη.

Θα κριθούμε μαζί.

Οπότε ας εργαστούμε από κοινού - για την Ευρώπη.

Με πάθος και αποφασιστικότητα.

Ας μην ξεχνάμε: πριν από εκατό χρόνια η Ευρώπη παράπαιε στην καταστροφή του πολέμου του 1914.

Η επόμενη χρονιά, το 2014, ελπίζω να μας βρει να βαδίζουμε μακριά από την κρίση προς μια πιο ενωμένη, δυνατή και ανοικτή Ευρώπη.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website