Navigation path

Left navigation

Additional tools

Γαλάζια οικονομία της Μεσογείου: Eνίσχυση της θαλάσσιας και ναυτιλιακής συνεργασίας

European Commission - SPEECH/13/341   18/04/2013

Other available languages: EN

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Μαρία Δαμανάκη

Επίτροπος Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας

Γαλάζια οικονομία της Μεσογείου: Eνίσχυση της θαλάσσιας και ναυτιλιακής συνεργασίας

12ο Συνεδρίο Ευρωμεσογειακού Μηχανισμού Επενδύσεων και Εταιρικής Σχέσης (FEMIP) / Αθήνα

18 Απρίλης 2013

Αξιότιμε Πρωθυπουργέ, Υπουργοί, Αντιπρόεδρε κ. de Fontaine Vive,

Γενικέ Γραμματέα κ. Winbow, Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Σας ευχαριστώ θερμά και από καρδιάς για το ενδιαφέρον που επιδείξατε στην οργάνωση αυτού του σημαντικού – για τα Μεσογειακά και Ευρωπαϊκά δεδομένα – Συνεδρίου των Αθηνών, για τη γαλάζια ανάπτυξη στη Μεσόγειο. Σας ευχαριστώ και σας καλωσορίζω όλους και όλες. Εσείς που συμμετέχετε εδώ είστε σε μεγάλο βαθμό πρωταγωνιστικές προσωπικότητες στον τομέα της ναυτιλίας, της επιχειρηματικότητας, των επιστημών και των δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με τη θάλασσα. Μπορείτε με τη συμμετοχή σας να επηρεάσετε αποφασιστικά και θετικά την ΕυρωΜεσογειακή Συνεργασία και Επιχειρηματικότητα.

Κυρίες και Κύριοι,

Η εποχή μας είναι μια δύσκολη εποχή. Η οικονομική κρίση είναι μια πανευρωπαϊκή πραγματικότητα. Ιδιαίτερα το Νότιο, το Μεσογειακό τμήμα της Ευρώπης βιώνει αυτή την κρίση με τρόπο επώδυνο. Σοβαρά είναι και τα προβλήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι χώρες του Μεσογειακού τόξου που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διαφορετικά, αλλά σοβαρά. Κινούμαστε όλοι σε ένα ρευστό και αβέβαιο πλαίσιο. Δεν υπάρχουν ήρεμες θάλασσες στις μέρες μας. Βεβαίως εσείς οι θαλασσινοί ξέρετε καλύτερα απ’ όλους πως «Στην ήρεμη θάλασσα όλοι είναι καπεταναίοι». Αλλά εμείς εδώ έχουμε μπροστά μας φουρτουνιασμένη θάλασσα. Τι κάνουμε; Αν «δε φυσά ούριος άνεμος, τράβα κουπί», λέει μια παλιά Εγγλέζικη παροιμία.

Και αυτό πρέπει να κάνουμε. Σ’ αυτό το ρευστό πλαίσιο, πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά. Κάθε κρίση άλλωστε έχει πάντα δύο όψεις: Δυσκολίες αλλά και ευκαιρίες.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε επιλέξει ένα νέο τρόπο διαχείρισης της θάλασσας. Είναι η Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική.

Συντονίζουμε δηλαδή πολλούς τομείς δράσης όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, το περιβάλλον, η αλιεία, η έρευνα και τις προσαρμόζουμε στις ιδιαιτερότητες της κάθε θαλάσσιας λεκάνης. Και στις περισσότερες περιπτώσεις εργαζόμαστε με τους εταίρους σε διασυνοριακό επίπεδο.

Αυτή η νέα προσέγγιση κερδίζει πολιτική αναγνώριση και νομιμοποίηση.

Το Νοέμβριο του 2012 στη Λεμεσό, οι Υπουργοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν ομόφωνα να στηρίξουν τη Γαλάζια Οικονομία της Ευρώπης, αναγνωρίζοντας πως η θάλασσα δίνει ευκαιρίες για ανάπτυξη και νέες θέσεις εργασίας. Είναι προφανές ότι τεράστιο αναξιοποίητο δυναμικό υπάρχει και στη Μεσόγειο. Δυναμικό ευημερίας. Και στο Βασίλειο της ευημερίας μπαίνει κανείς από την πύλη της δράσης.

Για να είναι αυτή η δράση αποτελεσματική οφείλει να συμπεριλαμβάνει όλες τις χώρες της Μεσογειακής λεκάνης και όχι μόνο τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι’ αυτό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουμε υπογράψει τη Συμφωνία Συνεργασίας για τη δημοκρατία με τη Νότια Μεσόγειο. Σημειώνουμε ήδη σοβαρή πρόοδο στα πλαίσια αυτής της συνεργασίας. Είμαστε εταίροι. Η Μεσόγειος μας ενώνει.

Δύο λόγια για την περιοχή μας:

Οι μεσογειακές ακτές είναι το σπίτι για περισσότερους από 150 εκατομμύρια κατοίκους. Ο αριθμός αυτός διπλασιάζεται κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Τα λιμάνια της Μεσογείου καλωσορίζουν κάθε χρόνο ένα εκατομμύριο τουρίστες κρουαζιέρας.

Η Μεσόγειος είναι επίσης ένας σημαντικός διάδρομος διέλευσης για τη ναυτιλία με το 30% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου να διέρχεται από αυτή, συμπεριλαμβανομένου του 20% της κίνησης των θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου.

Ο μισός αλιευτικός στόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως μικρής κλίμακας, δραστηριοποιείται στη Μεσόγειο θάλασσα σε συνδυασμό με την αυξανόμενη παραγωγή υδατοκαλλιέργειας.

Παρόλα αυτά, η Μεσόγειος αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους και απειλές στον τομέα της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, όπως η παράνομη μετανάστευση, η διακρατική εγκληματικότητα, η διακίνηση ναρκωτικών, η παράνομη αλιευτική δραστηριότητα.

Αντιμετωπίζει επίσης σοβαρές περιβαλλοντικές προκλήσεις, γιατί είναι κλειστή θάλασσα. Τα Μεσογειακά οικοσυστήματα επηρεάζονται από την έντονη πίεση που δέχονται από τις αναπτυσσόμενες οικονομικές δραστηριότητες και τις πολλαπλές πηγές ρύπανσης από στεριά και θάλασσα.

Ποιες είναι αυτές οι δραστηριότητες;

Η ναυτιλία, οι θαλάσσιες μεταφορές, η αλιεία, οι υδατοκαλλιέργειες, τα λιμάνια και οι υποδομές των ακτών, οι θαλάσσιες πηγές ενέργειας, ο παράκτιος ο θαλάσσιος τουρισμός και ο τουρισμός κρουαζιέρας, το yachting και οι μαρίνες, οι θαλάσσιες εξορύξεις πετρελαίου φυσικού αερίου και ορυκτών, η γαλάζια βιοτεχνολογία, η αφαλάτωση.

Αυτοί οι ξεχωριστοί τομείς - άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο ανεπτυγμένοι - είναι αλληλένδετοι και βασίζονται σε κοινές δεξιότητες και κοινόχρηστες υποδομές, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση στην γαλάζια ανάπτυξη.

Ποιά είναι τα εμπόδια που έχουμε μπροστά μας;

Παραθέτω τα κυριότερα:

Η έλλειψη πρόσβασης στη χρηματοδότηση και η έλλειψη των κατάλληλα ειδικευμένων εργαζομένων. Ιδιαίτερα η ελκυστικότητα για μια σταδιοδρομία στη θάλασσα δεν είναι ακόμη αντίστοιχη των αληθινών ευκαιριών που υπάρχουν, ειδικά για τους νέους που ψάχνουν μια θέση εργασίας σε μια τέτοια δύσκολη οικονομική περίοδο.

Η σημερινή περιορισμένη χρηματοδότηση εξαντλείται σε πολλές κατακερματισμένες πρωτοβουλίες. Χρειάζεται περισσότερη συνεργασία, ομογενοποίηση των προτύπων, ανταλλαγές μεταξύ των χωρών.

Τέλος, η συμμετοχή των κοινοτικών εταίρων είναι ακόμα πολύ χαμηλή. Οι επιχειρήσεις, τα συνδικάτα, οι αντιπρόσωποι εργοδοτών, η κοινωνία, ο ακαδημαϊκός κόσμος και τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης οφείλουν να ασχοληθούν περισσότερο με την ανάπτυξη της θαλάσσιας οικονομίας. Αυτά τα βασικά εμπόδια πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα για τις θαλάσσιες Μεσογειακές δραστηριότητες.

Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Η Κομισιόν προσπαθεί να δώσει το καλό παράδειγμα συνεργασίας. Με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό πήραμε την πρωτοβουλία να αρχίσουμε να δουλεύουμε μαζί για τη Μεσόγειο.

Είμαι πλήρως πεπεισμένη ότι αν ενώσουμε τις δυνάμεις μας μπορούμε να πάμε μπροστά. Γιατί έτσι συνδυάζουμε τις πολιτικές επεξεργασίες και δράσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και τη μακρόχρονη συμβολή του Διεθνή Ναυτιλιακού Οργανισμού για την ασφάλεια στη θάλασσα. Αυτή είναι η λογική πίσω και από αυτό το κοινό συνέδριο.

Τα πρώτα βήματα της συνεργασίας μας είναι ήδη πολύ ελπιδοφόρα.

Η πρωτοβουλία μας θα βασιστεί σε τρεις άξονες:

Πρώτα, δημιουργία θαλάσσιων δικτύων (maritime clusters) στη Μεσόγειο.

Τα δίκτυα θα αποτελούνται από τις μεγαλύτερες μέχρι τις μικρότερες επιχειρήσεις, προμηθευτές, ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Όλοι μαζί θα ενισχύουν ο ένας τον άλλον, θα κατανοήσουν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία μεταξύ τους και θα εκμεταλλευτούν τη γεωγραφική τους εγγύτητα. Τέτοια δίκτυα υπάρχουν ήδη σε ορισμένες χώρες.

Για παράδειγμα, το θαλάσσιο δίκτυο της Γαλλίας εξετάζει την προώθηση αριστείας στην τεχνολογία που αναπτύσσεται στη θάλασσα και ιδιαίτερα στα μεγάλα θαλάσσια βάθη. Πιο κοντά μας, το λιμάνι του Πειραιά φιλοξενεί ένα δίκτυο που προσφέρει εξειδικευμένη ναυτική εκπαίδευση για ένα από τους μεγαλύτερους στόλους στον κόσμο. Αυτό το δίκτυο θα μπορούσε παράλληλα να επιδιώξει τη σύνδεση με σχετικές ή βοηθητικές επενδυτικές δραστηριότητες.

Ο θαλάσσιος τουρισμός μπορεί επίσης να αξιοποιήσει καλύτερα τις υπάρχουσες υποδομές και να συνδυασθεί με άλλες δραστηριότητες. Μαζί με τον Επίτροπο Tajani θα έχουμε ανακοίνωση για πολιτική στήριξης και χρηματοδοτικό πρόγραμμα μέχρι το τέλος του 2013.

Η δημιουργία διεθνών δικτύων έχει και αυτή τα πλεονεκτήματά της. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το European Network of Maritime Clusters επενδύει στη συλλογή στοιχείων για τη θάλασσα και στον προσδιορισμό των βασικών δραστηριοτήτων που απαρτίζουν τη θαλάσσια οικονομία της Ευρώπης. Η πείρα του θα αξιοποιηθεί τους επόμενους μήνες για πιθανή δημιουργία αντίστοιχου περιφερειακού δικτύου στη Μεσόγειο.

Η σημερινή διάσκεψη μπορεί να συνεισφέρει σε αυτό.

Θα επιθυμούσα επίσης να προωθήσω ένα Μεσογειακό δίκτυο ναυτογνωσίας. Ένα δίκτυο που θα συνδέει ιδρύματα έρευνας, εκπαίδευσης και κατάρτισης. Οι ναυτιλιακοί τομείς πολύ συχνά στηρίζονται σε ένα σύνολο κοινών δεξιοτήτων. Η εναρμόνιση της κατάρτισης και των προγραμμάτων σπουδών, η ανταλλαγή εμπειριών και καλύτερων πρακτικών θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διεύρυνση της απασχόλησης. Η ενίσχυση της κινητικότητας στα ναυτικά επαγγέλματα, θα κάνει το επάγγελμα πιο ελκυστικό για τους νέους της περιοχής.

Δεύτερος τομέας συνεργασίας είναι η θαλάσσια ασφάλεια και επιτήρηση.

Εδώ ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) είναι στην καλύτερη θέση για να προωθήσει και να παρακολουθήσει ένα δίκτυο διαδρομών ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο.

Εμείς είμαστε έτοιμοι να συνεισφέρουμε με τα εργαλεία που ήδη διαθέτουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πρόγραμμα SAFEMED, τώρα στην τρίτη φάση του, θα συνεχίσει να βοηθά τους εταίρους στη Μεσόγειο προς την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας και επιτήρησης. Μαζί με την Ιρλανδική Προεδρία αποφασίσαμε το συντονισμό στρατιωτικών και πολιτικών αρχών για την ασφάλεια στις ευρωπαϊκές θάλασσες. Μεγάλο βήμα και δύσκολο.

Οι Μεσογειακές αρχές ακτοφυλακής έχουν το δικό τους ρόλο. Δεν χρειάζεται να σας υπενθυμίσω τη σοβαρότητα της παράνομης μετανάστευσης, με το βαρύ τίμημα ανθρώπινων ζωών και πολιτικής έντασης. ‘Η πως η Μεσόγειος χρησιμοποιείται για να εισάγονται λαθραία τα ναρκωτικά στην Ευρώπη.

Πιστεύω ότι το Μεσογειακό Φόρουμ Ακτοφυλακής (Mediterranean Coast Guard Forum) θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πλατφόρμα για συνεργασία με άλλους ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι η Frontex και το Κέντρο για τη Θαλάσσια Ρύπανση στη Μεσόγειο (Barcelona Center).

Τρίτος τομέας, η δημιουργία ενιαίας βάσης για κοινή πληροφόρηση ανοιχτή σε όλους, Δημόσιο, ιδιώτες, επενδυτές όλων των χωρών. Έχουμε ήδη αρχίσει τη δουλειά για τη δημιουργία ενός Εικονικού Κέντρου Γνώσης (Virtual Knowledge Centre) μιας ηλεκτρονικής πύλης που συγκεντρώνει όλες τις πληροφορίες για τη θάλασσα σε ένα μόνο σημείο αναφοράς.

Μια τέτοια πύλη θα είναι εξαιρετικά χρήσιμη για να ανακαλύψει ποιες υποδομές, δεξιότητες, πολιτικές ή δραστηριότητες αξίζουν προσοχή και επένδυση.

Ο θαλάσσιος χώρος δεν είναι απεριόριστος. Έχω ήδη ετοιμάσει νέα οδηγία για το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό με εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας που συζητείται στο συμβούλιο και το κοινοβούλιο. Έχουμε εξασφαλίσει σοβαρή χρηματοδότηση για ερευνητικές δραστηριότητες στη θάλασσα. Από το 2007 εώς το 2012 δαπανήσαμε 640 εκατ. Ευρώ. Την επόμενη επταετία στοχεύουμε σε περισσότερα. Στόχος μας είναι η χαρτογράφηση όλων των Ευρωπαϊκών βυθών μέχρι το 2020 ώστε να διευκολυνθεί η εξόρυξη και η ενεργειακή αξιοποίηση των βυθών.

Αυτή την υποδομή εκτιμώ ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα αξιοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Κυρίες και κύριοι,

Το σημερινό Συνέδριο είναι μια μεγάλη ευκαιρία να συζητήσουμε πώς θα προχωρήσουμε μπροστά όλοι μαζί.

Η συνεργασία, ανάπτυξη, η βιωσιμότητα είναι λέξεις κλειδιά.

Αυτό είναι η αρχή της κοινής μας πρωτοβουλίας. Δεν είναι το τέλος του ταξιδιού. Γιατί όπως έγραψε και ένας μεγάλος διανοητής της θάλασσας ο Ιούλιος Βερν «Η θάλασσα δεν έχει τέλος. Είναι μια απέραντη έρημος όπου ο άνθρωπος δεν αισθάνεται ποτέ μόνος, γιατί η ζωή στροβιλίζεται γύρω του απ’ όλες τις πλευρές.»


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website