Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN

European Commission

Ανδρούλλα ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Εκπαίδευσης, Πολιτισμού, Πολυγλωσσίας και Νεολαίας

Νέος ορίζοντας για το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ)

Διάσκεψη των ενδιαφερομένων φορέων του ΕΙΤ/Λάρνακα

8 Νοεμβρίου 2012

Αγαπητέ κύριε Υπουργέ Παιδείας και Πολιτισμού, Γιώργο Δημοσθένους,

Αγαπητοί Μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Κυρίες και κύριοι,

Χαίρομαι ιδιαίτερα που θα βρίσκομαι μαζί σας σ’ αυτή τη διήμερη διάσκεψη σχετικά με το μέλλον του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας – του γνωστού EIT.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Κυπριακή Προεδρία για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης, η οποία φανερώνει την προσήλωσή σας στο ζήτημα της καινοτομίας στην Ευρώπη.

Είναι τιμή μας να έχουμε τόσο διακεκριμένους καλεσμένους, οι οποίοι θα μοιραστούν μαζί μας την εμπειρογνωμοσύνη και την πείρα τους.

Το EIT είναι μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία με στόχο να τονωθεί η ικανότητα καινοτομίας της Ευρώπης και να υποστηριχθούν οι αυριανοί επιχειρηματίες. Με το EIT ξεκινήσαμε, αν όχι μια επανάσταση, τουλάχιστον μια πραγματική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την πρόκληση της καινοτομίας.

Το διακύβευμα είναι πολύ σημαντικό. Η πρόοδος στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας είναι συνυφασμένη με την ευημερία. Τα επιτεύγματα δεν συντελούνται έτσι απλά ή από μόνα τους.

Αν όμως δεν γίνουν επενδύσεις στον τομέα της επιστήμης, δεν υποστηριχθεί η τεχνολογία και δεν τονωθεί η καινοτομία, αναπόφευκτα θα οδηγηθούμε σ’ ένα τέλμα.

Η ικανότητα για καινοτομία ήταν πάντα καθοριστική για την ανάπτυξη των κοινωνιών μας.

Σήμερα, βρισκόμαστε μπροστά σε μια σκληρή επιλογή, είτε ως κοινωνίες και οικονομίες, θα μάθουμε να αντιδρούμε ταχύτερα στις οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις και να προσαρμοζόμαστε επιτυχώς στις τεχνολογικές και κοινωνικές αλλαγές, είτε απλά θα συνεχίσουμε όπως πριν, θέτοντας σε κίνδυνο τη σημερινή και μελλοντική μας ευημερία.

Όλο αυτό καθίσταται ακόμα πιο επείγον στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζουμε. Για να οικοδομήσουμε μια οικονομία που θα βασίζεται στη γνώση, όπως την οραματιζόμαστε στην Ευρώπη, πρέπει να επενδύσουμε σοβαρά στην ικανότητα καινοτομίας μας.

Όσον αφορά την καινοτομία, η Ευρώπη έχει όλα τα εχέγγυα για να βρίσκεται μεταξύ των πρωτοπόρων σε παγκόσμιο επίπεδο. Μπορούμε να βασιστούμε πάνω στα θεμέλια της άριστης έρευνας και της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και στις δυναμικές επιχειρήσεις, μικρές και μεγάλες. Αλλά δεν έχουμε ακόμα φτάσει σ’ αυτό το σημείο. Και αυτό είναι το «ευρωπαϊκό παράδοξο».

Πράγματι, παρά τις μεγάλες μας δυνατότητες, εξακολουθούμε να υστερούμε έναντι των ανταγωνιστών μας όσον αφορά την ικανότητα καινοτομίας. Για ένα πολύ μεγάλο διάστημα, οι πολιτικές μας για την καινοτομία διαρθρώνονταν γύρω από την ιδέα ότι οι μαζικές επενδύσεις στον τομέα της Έρευνας θα οδηγούσαν αυτομάτως στην καινοτομία.

Οι επενδύσεις σε εξαιρετικού επιπέδου έρευνα αποτελούν αναμφισβήτητα προϋπόθεση, αλλά δεν αρκούν. Πρέπει επίσης να επενδύουμε στην αριστεία στον τομέα της καινοτομίας.

Και μέχρι σήμερα, η διάσταση της εκπαίδευσης ήταν συχνά το συστατικό που έλειπε από τις παραδοσιακότερες συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων και έρευνας.

Για να αναπτυχθεί η καινοτομία, πρέπει το ανθρώπινο κεφάλαιο και το δημιουργικό δυναμικό που υπάρχει στα πανεπιστήμιά μας να επανατεθεί στο επίκεντρο του κύκλου καινοτομίας. Σε τελευταία ανάλυση, οι άνθρωποι είναι εκείνοι που βρίσκονται στην καρδιά της καινοτομίας. Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα νέο τρόπο σκέψης στην Ευρώπη, ο οποίος με τη σειρά του θα καλλιεργήσει ένα πιο επιχειρηματικό πνεύμα.

Το να έχει κάποιος επιχειρηματικό πνεύμα σημαίνει να είναι δημιουργικός, να έχει αυτοπεποίθηση και να παίρνει υπολογισμένα ρίσκα, αναπτύσσοντας ένα πνεύμα καινοτομίας. Επίσης σημαίνει, ότι πρέπει να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να δουν την αποτυχία ως φυσιολογικό και χρήσιμο μέρος της επιχειρηματικής ζωής.

Με το EIT η Ευρώπη προσπαθεί να προτείνει λύσεις για τις περισσότερες από αυτές τις προκλήσεις. Στο πλαίσιο διαρθρωμένων συμπράξεων (των Κοινοτήτων Γνώσης και Καινοτομίας), το EIT φέρνει σε επαφή όλους τους φορείς του κύκλου καινοτομίας: επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και, για πρώτη φορά, πανεπιστήμια και πολυτεχνεία.

Ο στόχος μας είναι να αξιοποιήσουμε τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά κέντρα αριστείας, να τα συνδέσουμε μεταξύ τους και να γεφυρώσουμε το χάσμα μεταξύ ιδεών και ανάπτυξης επιχειρήσεων. Για να το πετύχουμε αυτό, το EIT προσφέρει τη δυνατότητα αναζήτησης σ’ ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να αξιοποιηθούν τα λιγότερο γνωστά κέντρα αριστείας.

Το πείραμα απέδειξε περίτρανα την αξία του. Δημιουργήσαμε τα πρώτα τρία Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας, που δραστηριοποιούνται στους τομείς της κλιματικής αλλαγής, των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας και της βιώσιμης ενέργειας.

Θα έχετε την ευκαιρία να συναντήσετε ορισμένους από τους εταίρους τους κατά τη διάρκεια αυτής της διάσκεψης, ιδίως τους διευθύνοντες συμβούλους τους. Τα κέντρα αυτά έφεραν σε επαφή περισσότερους από 280 φορείς από τον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της έρευνας και των επιχειρήσεων. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια ιδρύθηκαν 27 νεοσύστατες επιχειρήσεις, ενώ αναμένεται να δημιουργηθούν άλλες 50 και πλέον επιχειρήσεις και να καταχωριστούν 35 διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Ίσως η καλύτερη απόδειξη για το πόσο ελκυστικό είναι το μοντέλο του EIT βρίσκεται στην ανταπόκριση και τη δέσμευση του ιδιωτικού τομέα: η βιομηχανία έχει επενδύσει πολλά στα Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας και συμμετείχε πλήρως στις δραστηριότητές τους.

Μετά το αρχικό αυτό στάδιο, με περιορισμένο προϋπολογισμό ύψους μόνο 300 εκατομμυρίων ευρώ για 3 χρόνια, το ΕΙΤ έχει τη μοναδική δυνατότητα να αναπτυχθεί και να αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στο τοπίο της ευρωπαϊκής καινοτομίας.

Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να προετοιμάσουμε ακριβώς αυτό το μέλλον. Δεν ισχυρίζομαι ότι ο δρόμος θα είναι πάντα βατός. Αλλά έχουμε προτείνει μια σαφή πορεία – το Στρατηγικό Θεματολόγιο Καινοτομίας – η οποία θα μας βοηθήσει να μην παρεκκλίνουμε από το στόχο μας.

Για την επόμενη χρηματοδοτική περίοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014-2020, η Επιτροπή προτείνει να ενισχυθεί σημαντικά ο ρόλος του EIT ως ινστιτούτου στην υπηρεσία της Ευρώπης.

Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ενοποιηθούν τα τρία σημερινά Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας σε επίπεδο όπου να μπορούν να λειτουργούν παραδειγματικά για νέα τέτοια κέντρα και να μπορούν να ανταγωνίζονται σε παγκόσμια κλίμακα. Σημαίνει επίσης ότι θα πρέπει να δημιουργηθούν νέα Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας που να αντιμετωπίζουν τις πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις σε άλλους τομείς όπου μπορεί να αξιοποιηθεί η δυνατότητα καινοτομίας της Ευρώπης.

Η Επιτροπή έχει προτείνει έξι τομείς που θεωρούνται τα πλέον ελπιδοφόρα πεδία δράσης για νέα Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας και μελλοντικές επιχειρήσεις. Αυτά τα νέα κέντρα θα δημιουργηθούν σε δύο στάδια:

τρία νέα κέντρα θα δημιουργηθούν το 2014 στους τομείς της υγείας και δημογραφίας (ιδίως της ενεργού γήρανσης και του υγιεινού τρόπου ζωής), της ασφάλειας των τροφίμων και της βιώσιμης πρόσβασης σε πρώτες ύλες.

τα άλλα τρία κέντρα θα δημιουργηθούν στους τομείς της μεταποίησης προστιθέμενης αξίας, της αστικής κινητικότητας και των κοινωνιών με έξυπνη ασφάλεια.

Ο σκοπός της σημερινής διάσκεψης, και ιδίως της απογευματινής ενότητας, είναι να εξεταστούν αναλυτικότερα αυτοί οι έξι νέοι θεματικοί τομείς και να διαδοθούν οι εμπειρίες και τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το πρώτο κύμα Κέντρων Γνώσης και Καινοτομίας.

Ασφαλώς δεν μπορούμε ν’ αρχίσουμε αυτό το φιλόδοξο ταξίδι μας χωρίς τα κατάλληλα εφόδια. Αν θέλουμε οι ενέργειές μας να έχουν συστημικό αντίκτυπο σε ευρωπαϊκή κλίμακα, πρέπει να επενδύσουμε με σοβαρότητα στο EIT.

Γι’ αυτόν τον λόγο πρότεινε η Επιτροπή να χορηγηθούν 3,19 δισεκατομμύρια ευρώ στο EIT την προσεχή δημοσιονομική περίοδο. Η επένδυση αυτή έχει καίρια σημασία. Χωρίς αυτή, η ικανότητα προσέλκυσης των κατάλληλων εταίρων από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, την έρευνα και τις επιχειρήσεις θα συρρικνωθεί σε μεγάλο βαθμό. Ο στόχος του ΕΙΤ είναι να έχουν δημιουργηθεί, έως το 2020, 600 νεοσύστατες επιχειρήσεις και να έχουν λάβει στήριξη 10.000 μεταπτυχιακοί φοιτητές και 10.000 διδακτορικοί φοιτητές στους τομείς της επιστήμης και της επιχειρηματικότητας.

Προτείναμε επίσης να συμπεριλάβουμε το ΕΙΤ στο επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία, το «Ορίζοντας 2020».

Θα μας βοηθήσει να αποκτήσουμε καλύτερες συνέργειες με άλλα προγράμματα και πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, ως εκ τούτου, να μεγιστοποιήσουμε τους πόρους μας. Το EIT θα διαδραματίσει ξεχωριστό ρόλο στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» ως πεδίο δοκιμών για νέα, ευέλικτα και απλουστευμένα μοντέλα χρηματοδότησης και διακυβέρνησης της καινοτομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και ως το μόνο μέσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο που αποβλέπει στη διαμόρφωση των κατάλληλων οικοσυστημάτων για καινοτομία.

Το EIT είναι μια απλοποιημένη οργάνωση που στηρίζεται στις αρχές της απλούστευσης, της αποδοτικότητας, της αυτονομίας και της λογοδοσίας. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που εκτιμούν σήμερα όλοι οι ενδιαφερόμενοι. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η σημερινή ανεξαρτησία και ευελιξία του EIT θα διατηρηθούν.

Το EIT θα διατηρήσει επίσης το χρηματοδοτικό μοντέλο του. Με περιορισμένη συμμετοχή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το EIT και τα Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας είναι σε θέση να αντλήσουν τουλάχιστον το 75% των προϋπολογισμών τους από άλλες πηγές, όπως από συνεισφορές άλλων επιχειρηματικών εταίρων. Αυτό έχει καθοριστική σημασία για τη βιωσιμότητα του EIT και των Κέντρων Γνώσης και Καινοτομίας.

Τέλος, η πλήρης ενσωμάτωση της διάστασης της εκπαίδευσης στο τρίγωνο της γνώσης είναι αναμφισβήτητα ένα από τα πιο δυνατά σημεία και μία από τις προστιθέμενες αξίες του EIT και των Κέντρων Γνώσης και Καινοτομίας. Είναι η συμβολή τους στον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη, όπως έχει ήδη αποδειχθεί από τα διάφορα μεταπτυχιακά προγράμματα που δημιουργήθηκαν από τα Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας.

Το ΕΙΤ θα συνεχίσει να προωθεί την καλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ των αναγκών της αγοράς και του ρόλου των πανεπιστημίων ως θεματοφυλάκων και μέσων διάδοσης της γνώσης.

Θα αποτελέσει το κίνητρο για την κατάρτιση νέων και βελτιωμένων προγραμμάτων σπουδών· για τη μετάδοση επιχειρηματικών αξιών σε φοιτητές και ερευνητές· και για την προώθηση της αριστείας στην εκπαίδευση.

Κυρίες και κύριοι,

Το ΕΙΤ, στηρίζοντας αποτελεσματικότερα τη μετάβαση από την έρευνα στην αγορά, θα ηγηθεί της ενοποίησης του ευρωπαϊκού τοπίου καινοτομίας. Το νέο κύμα επιχειρηματιών που θα αναδειχθούν με τη βοήθεια του EIT θα θέσει τα θεμέλια μιας πιο έξυπνης, πιο βιώσιμης ανάπτυξης στην Ευρώπη.

Αν θέλουμε η Ευρώπη να καταστεί πιο δημιουργική και ανταγωνιστική, η στήριξη που μπορούν να παράσχουν το EIT και τα Κέντρα Γνώσης και Καινοτομίας στις νεοσύστατες επιχειρήσεις, στις νέες επιχειρήσεις και στις καινοτόμους ΜΜΕ θα είναι καθοριστική.

Το μέλλον όμως του EIT βρίσκεται πλέον στα χέρια του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αν και κατά τις τεχνικές διαπραγματεύσεις έχει σημειωθεί ικανοποιητική πρόοδος, ιδίως χάρη στην κυπριακή Προεδρία, παραμένει η αβεβαιότητα ως προς τον προϋπολογισμό ο οποίος θα χορηγηθεί τελικά στο EIT και, σε μεγαλύτερο βαθμό, στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020».

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και ιδίως η Επιτροπή Βιομηχανίας του, έχει ήδη δηλώσει την πρόθεσή του να στηρίξει τον προϋπολογισμό που πρότεινε η Επιτροπή για το EIT και, μάλιστα, να αυξήσει τον προϋπολογισμό του προγράμματος «Ορίζοντας 2020». Από την πλευρά μου, εκφράζω την ικανοποίησή μου για τη θέση του αυτή.

Ωστόσο, σε δύο εβδομάδες (στις 22 και 23 Νοεμβρίου), μια σύνοδος κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα εξετάσει το μελλοντικό προϋπολογισμό της Ευρώπης.

Καλώ τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να επενδύσουν σοβαρά σε αναπτυξιακά μέτρα όπως είναι το EIT και να μην περικόψουν επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης, που εξακολουθεί να αποτελεί το συγκριτικό μας πλεονέκτημα στην παγκόσμια σκηνή.

Η κυπριακή Προεδρία θα πρέπει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σ’ αυτή την ιστορία κατά τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Ας ενώσουμε λοιπόν τις δυνάμεις μας και ας διαδώσουμε το μήνυμά μας προς όφελος της Ευρώπης και της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Ανυπομονώ να δω τα αποτελέσματα των συζητήσεων σας κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ημερών.

Σας ευχαριστώ.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website