Navigation path

Left navigation

Additional tools

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

EL

Βρυξέλλες, 18 Φεβρουαρίου 2013

EUCO 41/13

PRESSE 60

PR PCE 34

Λόγος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

κ. Herman Van Rompuy στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Στις 7 και 8 Φεβρουαρίου, οι 7 Πρόεδροι και Πρωθυπουργοί και των 27 χωρών μας κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με το Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα επόμενα επτά έτη.

Σε σύγκριση με το προηγούμενο πλαίσιο (2007-2013), τα συνολικά όρια των δαπανών έχουν μειωθεί ελαφρώς, αλλά, εντός των ορίων αυτών, έχουν μετακινηθεί σαφώς οι προτεραιότητες και αυξήθηκαν οι επενδύσεις για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αυτό αντανακλά τους δύο βασικούς συλλογισμούς πίσω από τις επιλογές μας: την προσαρμογή σε αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη παράλληλα με την επένδυση στο μέλλον.

Όπως καθίσταται σαφές και από τα δημοσιεύματα στον Τύπο, κάθε ηγέτης προσπάθησε να πετύχει την καλύτερη δυνατή συμφωνία για τη χώρα και τους πολίτες του. Αυτό είναι απολύτως θεμιτό, όπως και το γεγονός ότι ορισμένοι εστίασαν περισσότερο στις ανησυχίες των φορολογούμενών τους, ενώ άλλοι έδωσαν έμφαση στις ανάγκες των δικαιούχων. Για εμένα, σημαντικό είναι ότι καταλήξαμε από κοινού σε μια συμφωνία και ότι η συμφωνία αυτή θα ωφελήσει την Ευρώπη στο σύνολό της.

Έπρεπε να βρεθεί συμφωνία με τρεις παραμέτρους: το ύψος, οι προτεραιότητες των δαπανών και οι πηγές των εισοδημάτων, με παράλληλο στόχο έναν προϋπολογισμό εκσυγχρονισμένο και ρεαλιστικό, επικεντρωμένο στα πιο επείγοντα προβλήματα.

Πρώτον, όσον αφορά το ύψος: υπό τη σημερινή συγκυρία, η μόνη επιλογή ήταν ένας προϋπολογισμός της μετριοπάθειας. Τα ζωνάρια σφίγγουν σε ολόκληρη την Ευρώπη, και η Ένωση δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση. Ορισμένοι θεωρούν ότι η μείωση του συνολικού ανώτατου ορίου ανάληψης υποχρεώσεων κατά 3% αποτελεί οπισθοχώρηση για την Ευρώπη. Δεν αποτελεί. Όπως συμβαίνει παντού στην Ευρώπη, δίνεται έμφαση στην προσπάθεια να γίνουν περισσότερα με λιγότερα χρήματα και να διασφαλιστεί ότι κάθε ευρώ κατανέμεται εκεί όπου μπορεί να αξιοποιηθεί στο έπακρο. Περισσότερη Ευρώπη δεν σημαίνει κατ' ανάγκην περισσότερα χρήματα.

Τονίζω όμως ότι η μείωση αυτή του ανώτατου ορίου ανάληψης υποχρεώσεων δεν συνεπάγεται καν μείωση των σημερινών πληρωμών στους ετήσιους προϋπολογισμούς που εγκρίνετε. Τα τελευταία επτά χρόνια, οι πληρωμές που ψήφισε το Κοινοβούλιο ήταν πολύ κατώτερες από το ανώτατο όριο του ΠΔΠ, και συγκεκριμένα 875 δισ. ευρώ για όλη την περίοδο, δηλαδή πολύ χαμηλότερες από τα 908 δισ. ευρώ που προβλέπονται τώρα για την επόμενη επταετία.

Εν πάση περιπτώσει, τα ανώτατα όρια του ΠΔΠ δεν πρόκειται να αλλάξουν, είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω, πάνω από ελάχιστο ποσοστό, δεδομένου ότι απαιτείται ομοφωνία, μολονότι ορισμένες πολιτικές παρατηρήσεις στράφηκαν αποκλειστικά γύρα από αυτό. Τον περασμένο Νοέμβριο, εγώ ο ίδιος είχα υποβάλει πρόταση για συνολικό ανώτατο όριο υποχρεώσεων 970 δισ. ευρώ, και η τελική συμφωνία των 960 δισ. ευρώ δεν είναι μακριά από τον αριθμό αυτόν, μολονότι ορισμένα κράτη μέλη ήθελαν να φθάσουν στα 30 και πλέον δισ. ευρώ χαμηλότερα από την πρότασή μου. Μόνον όταν κοιτάξουμε το περιεχόμενο των δαπανών, αντιλαμβανόμαστε ότι έγιναν πραγματικές αλλαγές, τις οποίες πρέπει να δεχθούμε ευνοϊκά. Η σπουδαιότητά τους είναι πολύ μεγαλύτερη από τη μικρή αλλαγή στο συνολικό ανώτατο όριο και αξίζει περισσότερη προσοχή.

Πρώτον, οι δαπάνες στον τομέα 1α, που περιλαμβάνουν την έρευνα και την καινοτομία, τα διασυνοριακά δίκτυα ενέργειας, μεταφορών και ψηφιακών εφαρμογών, το Galileo και το Erasmus, αυξάνονται κατά 37,3% σε σχέση με το προηγούμενο ΠΔΠ. Επί πλέον, η αύξηση αυτή είναι σε σταθερή τάση, ώστε την τελευταία χρονιά θα έχει αυξηθεί κατά 40%. Σε σχέση με σήμερα, αποτελεί σημαντική βελτίωση. Μπορεί, βέβαια, να πει κανείς ότι είναι κρίμα που δεν έγιναν δεκτές όλες οι επενδυτικές προτάσεις της Επιτροπής, αλλά είναι παραπλανητικό να παρουσιάζονται ως «περικοπές» οι προσαρμογές στην πρόταση, όταν στην πραγματικότητα ο προϋπολογισμός τον οποίο συμφωνήσαμε προβλέπει πολύ περισσότερα χρήματα για επενδύσεις στην ανάπτυξη απ' ό,τι το σημερινό πλαίσιο.

Δεύτερον, οι δαπάνες συνοχής θα είναι πιο στοχευμένες και θα έχουν κίνητρα για αποτελέσματα, με κάποια χρήματα που θα δεσμεύονται για την καλύτερη απόδοση. Θα υπάρξουν μακροοικονομικοί όροι για την αύξηση της συνέργιας μεταξύ χρηματοδότησης της συνοχής και οικονομικής διακυβέρνησης. Γενικά, η χρηματοδότηση των προγραμμάτων θα απλουστευθεί και θα ελέγχεται καλύτερα. Θα υπάρξει υψηλό ποσοστό συγχρηματοδότησης της ΕΕ στις χώρες συνοχής με ευνοϊκή μεταχείριση του ΦΠΑ, τα οποία θα βοηθήσουν από κοινού τους εθνικούς προϋπολογισμούς στις χώρες συνοχής. Κατά την κατανομή των διαρθρωτικών ταμείων, οι φτωχότερες χώρες θα λάβουν μεγαλύτερο μερίδιο χρηματοδότησης συνοχής. Η συνοχή δεν είναι οπισθοδρομική πολιτική, αποτελεί επένδυση στο μέλλον. Επί πλέον, η υποστήριξή μας στους πλέον ευάλωτους λαούς παραμένει ακέραιη.

Τρίτον, έναντι της ανόδου της ανεργίας των νέων – η οποία θίγει συνολικά έναν στους τέσσερις νέους στην Ευρώπη, έναν στους δύο σε ορισμένες χώρες – μια νέα πρωτοβουλία ύψους 6 δισ. ευρώ θα συμβάλει στην καταπολέμηση αυτής της δραματικής κατάστασης. Αυτό είναι χτυπητό παράδειγμα της κοινωνικής διάστασης του προϋπολογισμού μας.

Τέταρτον, όσον αφορά τη γεωργία, έναν τομέα πολιτικής που ρυθμίζεται αποκλειστικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δίνεται έμφαση όλο και περισσότερο στην ποιότητα ζωής στις αγροτικές περιοχές και πιο οικολογικές πρακτικές και στη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων, στοιχεία απαραίτητα για όλους μας. Η γεωργία δεν αποτελεί παρελθόν, αλλά, χάρη στις μεταρρυθμίσεις της κοινής γεωργικής πολιτικής, το σχετικό βάρος της στον προϋπολογισμό μειώνεται και θα συνεχίσει να μειώνεται. Στο τέλος της επταετίας, οι δαπάνες του πρώτου πυλώνα της ΚΓΠ θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 27% του συνολικού προϋπολογισμού, δηλαδή πολύ κάτω του 75% που ήταν στη δεκαετία του 1970!

Πέμπτον, οι δαπάνες για την ασφάλεια και την ιθαγένεια θα αυξηθούν κατά 27%. Στον τομέα αυτόν αυξάνεται συνεχώς η ευρωπαϊκή συνεργασία, πράγμα που αποτυπώνεται στην ανωτέρω αύξηση.

Έκτον, δεν έχουμε παραμελήσει τις εξωτερικές μας σχέσεις. Η αύξηση εδώ ανέρχεται σε 3,3% σε πραγματικούς όρους. Επί πλέον, προσπαθήσαμε να ανταποκριθούμε στις δεσμεύσεις μας όσον αφορά τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας. Διατηρούνται επομένως τα μέσα που επιτρέπουν στην Ευρώπη να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε παγκόσμια θέματα ζωτικής σημασίας, όπως η αναπτυξιακή βοήθεια ή η αλλαγή του κλίματος. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, αντίθετα από αυτό που διάβασα, δεν έχει περικοπεί, αλλά αντιθέτως έχει αυξηθεί.

Έβδομον, ακόμη και ο τομέας δαπανών για τη διοίκηση έχει αυξηθεί λίγο. Η αύξηση αυτή προκύπτει από τη διεύρυνση και τα νέα καθήκοντα που ανέθεσαν τα κράτη μέλη στην Ένωση. Καλύπτει σημαντικές προσπάθειες που θα πρέπει να καταβάλει το προσωπικό μας το οποίο, προτάσει της Επιτροπής, θα μειωθεί σε συνολικό αριθμό, θα κληθεί να εργασθεί περισσότερες ώρες και θα συνταξιοδοτηθεί σε μεγαλύτερη ηλικία. Αλλά, η ΕΕ θα συνεχίσει να έχει αποτελεσματική διοικητική μηχανή. Ορισμένοι εξ υμών εξέφρασαν αμφιβολίες επ' αυτού: οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους.

Τέλος, αφιερώσαμε χρόνο για τα εισοδήματα, ή, στη γλώσσα της ΕΕ: τους "ιδίους πόρους". Αποφασίσαμε χαμηλότερη αντιστάθμιση για το κόστος είσπραξης δασμών και εισφορών εκ μέρους των κρατών μελών, αυξάνοντας έτσι την είσπραξη των παραδοσιακών ιδίων πόρων. Ανοίξαμε προοπτικές για πιθανούς νέους ίδιους πόρους, σε σχέση με νέο σύστημα ΦΠΑ και τον μελλοντικό φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Καταλήξαμε σε συμβιβαστική λύση στο ακανθώδες θέμα των επιστροφών.

Επιτρέψτε μου να πω λίγα λόγια για την κριτική που ασκήθηκε για αυτή τη συμφωνία, και πιο συγκεκριμένα για την διαφορά μεταξύ ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ κοντά σε αυτό που προβλεπόταν στο τελευταίο ΠΔΠ, αλλά αυτή τη φορά προσπαθήσαμε να γεφυρώσουμε το χάσμα. Συμφωνήσαμε για μεγαλύτερη ευελιξία - και μάλιστα για "τη μέγιστη δυνατή ευελιξία" - ώστε να υπάρχουν κονδύλια πληρωμών αρκετά για την αντιμετώπιση των νόμιμων υποχρεώσεων. Ο Πρόεδρός σας, ο κ. Martin Schulz, περιέγραψε εύγλωττα στην αρχή της συνεδρίασής μας τους λόγους που το επιβάλλουν.

Θα ήθελα, μάλιστα, να τονίσω ότι οι απόψεις που υποστήριξε το Κοινοβούλιο έπαιξαν καθοριστικό ρόλο καθ' όλη τη διαδικασία, ίσως περισσότερο από ό,τι πιστεύετε. Το Κοινοβούλιο βοήθησε να καταστεί σαφές ότι οι δαπάνες της ΕΕ δεν συγκρίνονται άμεσα με τις εθνικές δαπάνες, επειδή εστιάζουν στο επενδυτικό δυναμικό. Το Κοινοβούλιο κράτησε ζωντανό το θέμα των ιδίων πόρων, που λίγα κράτη μέλη είχαν τη διάθεση να εξετάσουν. Το Κοινοβούλιο κατάφερε να επιτύχει νέα ρήτρα ευελιξίας και ρήτρα επανεξέτασης, οι οποίες μνημονεύονται αμφότερες στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και το Κοινοβούλιο εξακολουθούσε να τονίζει συνεχώς ότι οι πόροι πρέπει να μετακινηθούν στους νέους φιλοαναπτυξιακούς τομείς της πολιτικής. Ακόμη κι αν αυτό δεν έγινε στην έκταση που προέβλεπε η αρχική πρότάση της Επιτροπής, οιαδήποτε σύγκριση μεταξύ ομοίων - δηλ. αυτού του ΠΔΠ με το προηγούμενο - δείχνει ότι η αύξηση είναι ουσιαστική. Ακόμη και όσον αφορά το συνολικό ύψος των δαπανών, υπενθυμίζω ότι, κατά τις διαπραγματεύσεις του τελευταίου ΠΔΠ, η πρόταση της Επιτροπής είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο: - 13% σε σχέση με το 8% σήμερα.

Η επίτευξη συμφωνίας έδειξε την αίσθηση συλλογικής ευθύνης των αρχηγών της Ευρώπης, αλλά είχαμε πάντοτε υπόψη ότι πρέπει να επιτευχθεί τελική συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Υπενθύμισα στους συναδέλφους μου ότι όσα αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ήταν εντολή - ισχυρή, η αλήθεια είναι - προς το Συμβούλιο και την Προεδρία του να συνεχίσουν συζητήσεις με το Κοινοβούλιο. Με την ενέργεια αυτή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπλήρωσε το ρόλο που του ανατίθεται με το άρθρο 15 της Συνθήκης, να "καθορίζει τους γενικούς πολιτικούς προσανατολισμούς και προτεραιότητες" της Ένωσης. Αναθέτουμε στο Συμβούλιο να εργαστεί μαζί με το Κοινοβούλιο για την έκδοση των αναγκαίων πράξεων.

Και ας μην ξεχνάμε: οι δικαιούχοι υπολογίζουν στο νέο ΠΔΠ από την 1η Ιανουαρίου 2014. Ένας επταετής προϋπολογισμός επενδύσεων αποτελεί ισχυρό παράγοντα προβλεψιμότητας. Χωρίς αυτόν, μπορούμε να αναλαμβάνουμε χρηματικές υποχρεώσεις μόνο για ένα έτος κάθε φορά. Για τους επιστήμονες, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τα πανεπιστήμια, για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σε όλη την Ευρώπη, αυτό θα αποτελούσε μεγάλη οπισθοδρόμηση. Τα μεγάλα έργα εξαρτώνται από μία μακροπρόθεσμη προοπτική. Σε μια περίοδο που η εμπιστοσύνη στις οικονομίες μας επιστρέφει σταδιακά, η επισφράγιση αυτής της επταετούς προοπτικής για την Ευρώπη θα αποτελέσει θετικό σημάδι.

Προκειμένου να αποφευχθεί οιαδήποτε καθυστέρηση και αβεβαιότητα, καλώ το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να περατώσουν σύντομα τις εργασίες τους. Η εναλλακτική περίπτωση να επιστρέψουμε στα ανώτατα όρια που προέβλεπε το τελευταίο έτος του προηγούμενου ΠΔΠ θα μας εγκλωβίσει στο ισχύον σχήμα δαπανών, θα μας αναγκάσει να χάσουμε τις μεταρρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί και θα μας οδηγήσει σε αδιέξοδο όσον αφορά την ανανέωση των αναγκαίων νομικών βάσεων. Εύχομαι, λοιπόν, να προχωρήσετε στις εργασίες μαζί με την ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου. Εξακολουθώ να είμαι πεπεισμένος ότι μπορούμε να επιτύχουμε συνολική συμφωνία για το ΠΔΠ. Και αυτό θα καταστεί δυνατόν με ανοικτή συζήτηση, βασιζόμενη σε γεγονότα και αριθμούς.

Εκτός από το ΠΔΠ όμως, η ημερήσια διάταξη περιλαμβάνει και συζήτηση για τις συναλλαγές. Οι συναλλαγές μπορούν να μας βοηθήσουν να επιτύχουμε πολλά για την ανάπτυξη και την απασχόληση, όπως και όλες οι επενδύσεις που έγιναν χάρις στη συμφωνία ΠΔΠ ! Μετά το "πράσινο φως" που δώσαμε για την έναρξη των συνομιλιών περί διατλαντικών συναλλαγών με τις ΗΠΑ, ακολούθησε αμέσως κοινή δήλωση του Προέδρου κ. Ομπάμα, εμού και του Προέδρου κ. Μπαρόζο, κατά την οποία και οι δύο πλευρές θα αναλάβουν τώρα τις απαραίτητες εσωτερικές διαδικασίες για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων.

Τέλος, εξετάσαμε σήμερα τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο. Δύο χρόνια μετά την "Αραβική Άνοιξη", είναι καιρός να αποτιμήσουμε την ευρωπαϊκή στήριξη στη δημοκρατική μετάβαση στην περιοχή. Τα πρόσφατα γεγονότα υπογραμμίζουν μία ακόμη φορά ότι η μετάβαση μπορεί να αποτελέσει πρόκληση. Η Ένωση εμμένει στη δέσμευσή της.

Τέλος, μιλήσαμε για το Μάλι: εκφράζουμε ικανοποίηση για την αποφασιστική δράση που ανέλαβε η Γαλλία, με την υποστήριξη άλλων ευρωπαίων και αφρικανών εταίρων. Η Ένωση δεσμεύεται να στηρίξει αυτή την προσπάθεια, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσον για να βοηθήσει στην αποκατάσταση της δημοκρατίας και της συνταγματικής τάξης στο Μάλι. Η προσεχής έναρξη της ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής αποστολής αποτελεί ουσιαστικό μέρος της στήριξης.

Η έκθεσή μου τελειώνει εδώ και αναμένω με ενδιαφέρον τις παρατηρήσεις σας.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website