Navigation path

Left navigation

Additional tools

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

EL

Τσερνόμπιο, 8 Σεπτεμβρίου 2012

EUCO 162/12

PRESSE 370

PR PCE 137

Ομιλία του
Herman VAN ROMPUY
Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
στο Φόρουμ Ambrosetti

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Η ευθυκρισία του Προέδρου κ. Napolitano μου εμπνέει μια ευρύτερη προοπτική.

Από το 1945, τα ευρωπαϊκά κράτη συνεργάζονται.

Ολοένα και στενότερα, εξασφαλίζοντας ειρήνη στην Ευρώπη και ευημερία στους πολίτες μας.

Πρέπει να έχουμε υπόψη τους λόγους για τους οποίους αυτή την εποχή επικεντρώνουμε τις προσπάθειές μας στην από κοινού αντιμετώπιση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Δεν πρόκειται μόνο για νομισματικές πράξεις: διακυβεύεται το ίδιο το ευρωπαϊκό έργο.

Η Ένωση έχει σημασία για μας για πολλούς λόγους. Κυρίως διότι οι Ευρωπαίοι έχουν νιώσει κατά το παρελθόν -- με τραγικές συνέπειες -- τι συμβαίνει όταν ενεργούμε ολομόναχοι· και εν τέλει διότι γνωρίζουμε -- πολύ καλά -- ότι πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας σήμερα εάν θέλουμε να συγκαταλεγόμαστε μεταξύ των παγκοσμίων παραγόντων αύριο.

Η Ένωσή μας δεν έχει απλώς σημασία, έχει ζωτική σημασία.

Τα κράτη μέλη το γνωρίζουν, ο επιχειρηματικός κόσμος το γνωρίζει, οι φορείς διαμόρφωσης γνώμης το γνωρίζουν, ο υπόλοιπος κόσμος το γνωρίζει.

Δεν είναι όμως αυταπόδεικτο για πολλούς Ευρωπαίους πολίτες. Και αυτό είναι μια πολιτική πραγματικότητα.

Ωστόσο, κάτι αλλάζει υπό την πίεση της οικονομικής κρίσης. Τώρα συνειδητοποιούμε ότι το ευρώ άλλαξε εντελώς τη φύση της Ένωσης καθώς επίσης και τους όρους του παιχνιδιού.

Έως τότε, η αντίληψη για την Ευρώπη ήταν συχνά ιδεαλιστική και αφηρημένη· και όταν τα συγκεκριμένα επιτεύγματά της επηρέαζαν τη ζωή των ανθρώπων, η αντίληψη ήταν πάντοτε θετική.

Αν εξαιρέσουμε τα παράπονα π.χ. για τις ποσοστώσεις για το γάλα και τα αγγούρια, ήταν μια κατάσταση επωφελής για όλους.

Εξαιτίας της κρίσης του ευρώ, για πρώτη φορά οι πολίτες αντιμετωπίζουν τη σκληρή πραγματικότητα ότι παράλληλα με το όφελος υπάρχει και κόστος. Φερ ‘ειπείν, το κόστος και η προσπάθεια υπεράσπισης του κοινού νομίσματος κατά τη διάρκεια οικονομικής κρίσης.

Οι πολίτες συνειδητοποιούν επίσης τώρα για πρώτη φορά ότι οι συνέπειες αφορούν όλους. Ό,τι συμβαίνει σε μια άλλη χώρα – τράπεζες, «φούσκες», προϋπολογισμοί – επηρεάζει και αυτούς.

Η κοινή ευθύνη για ένα κοινό ευρωπαϊκό αγαθό μπορεί να είναι μια επώδυνη συνειδητοποίηση για ανθρώπους που αγωνίζονται στη χώρα τους να βρουν εργασία ή να εξασφαλίσουν τα προς το ζην.

Διαφωνώ έντονα με όσους συμπεραίνουν επιπόλαια ότι η κρίση σκότωσε την αλληλεγγύη μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Καθόλου! Η κρίση αποκάλυψε τι σημαίνει η ιδιότητα μέλους μιας Ένωσης. Όντως πρόκειται για την πρώτη δοκιμασία αλληλεγγύης στην ιστορία της Ένωσης!

Ασφαλώς υπάρχουν εντάσεις και περιορισμοί, διαφωνίες και κριτικές, καρικατούρες και γελοιογραφίες -- όλα αυτά τα γνωρίζω πολύ καλά! Και όμως, καταβάλλεται γιγάντια συλλογική προσπάθεια με τη συμμετοχή όλων των χωρών της ευρωζώνης, όλων των οργάνων της ΕΕ, όλων των πολιτών ώστε να επιτευχθούν πολιτική βούληση και κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες, να συγκεντρωθούν τα μέσα και τα χρήματα, να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον και να ξεπεράσουμε αυτήν την κρίση μαζί. Αυτή η εκ των πραγμάτων αλληλεγγύη δεν έχει προηγούμενο.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: έχουμε δεσμεύσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για οικονομική ενίσχυση.

Κανείς δεν πρέπει να υποτιμήσει αυτή την κοινή πολιτική βούληση.

Βεβαίως, όταν, κατά τη διάρκεια συνόδων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή της ευρωζώνης, λαμβάνουμε σκληρές αποφάσεις για διακανονισμούς διάσωσης ή δημοσιονομικούς κανόνες, δεν μπορώ να μαντεύω τις σκέψεις και τα κίνητρα κάθε ηγέτη χωριστά.

Όμως σε αυτές τις αίθουσες κάτι είναι σαφές.

Δεν εργαζόμαστε απλώς για την επιβίωση του ευρώ, δεν εργαζόμαστε μόνο για τη βιωσιμότητά του, όχι, εργαζόμαστε για την επιτυχία του, για την επιτυχία της Ευρώπης. Διασφαλίζοντας το κληροδότημα των ιδρυτών της Ένωσης και ένα καλύτερο μέλλον για την επόμενη γενιά.

Εδώ, στο Φόρουμ Ambrosetti, θα ήθελα να σας εκθέσω τους συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε. Είναι τρεις.

Πρώτον: Οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν σε οριστική συμφωνία για μια σημαντική πτυχή της κρίσης, το συστημικό χαρακτήρα της.

Όλοι αναγνωρίζουν πλέον ότι η κρίση δεν είναι μόνο το άθροισμα των προβλημάτων των διαφόρων χωρών αλλά και το αποτέλεσμα των αδυναμιών του οικοδομήματος της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης συνολικά. Εμείς οι Ευρωπαίοι υιοθετήσαμε ένα κοινό νόμισμα χωρίς να έχουμε τα μέσα προάσπισής του. Βασισθήκαμε σε κανόνες χωρίς τα μέσα και τα εργαλεία για την εφαρμογή τους ή για τη διαχείριση της κρίσης. Εμβαθύναμε δραματικά την οικονομική και χρηματοπιστωτική αλληλεξάρτησή μας χωρίς να αναλογιστούμε όλες τις πολιτικές συνέπειες. Σαφώς, κατά την τελευταία διετία, αντιμετωπίσαμε ορισμένες από τις εμφανέστερες αδυναμίες. Τώρα, όμως, πρέπει να κάνουμε ένα ποιοτικό άλμα.

Αυτό που άλλαξε τους τελευταίους μήνες – μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου – είναι η αποφασιστικότητα να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα στη ρίζα του. Όλοι οι ηγέτες της ευρωζώνης θέτουν όλα τα ζητήματα επί τάπητος, χωρίς ταμπού. Το έργο επείγει αλλά πρέπει να γίνει σωστά, χωρίς εύκολες λύσεις. Όλοι οι ηγέτες αναγνωρίζουν επίσης ότι δεν μπορούμε να λύσουμε τα βραχυπρόθεσμα προβλήματά μας χωρίς να αντιμετωπίσουμε τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις. Πράγματι, εάν επιθυμούμε οι επενδυτές να αγοράσουν δεκαετή κρατικά ομόλογα, πρέπει να τους δείξουμε πού θέλουμε να βρίσκεται η ευρωζώνη σε δέκα χρόνια… Και εάν επιθυμούμε οι πολίτες μας να υποστηρίζουν τις αποφάσεις που για πολλούς συνεπάγονται θυσίες, δυσκολίες και έξοδα, πρέπει να τους πείσουμε ότι οι προσπάθειες αυτές αξίζουν τον κόπο, ότι τα πράγματα θα καλυτερεύσουν. Θα κριθούμε εκ του αποτελέσματος.

Επομένως, έχουμε την ευκαιρία να ολοκληρώσουμε ένα ημιτελές οικοδόμημα. Έχουμε ιστορικό καθήκον να την εκμεταλλευτούμε.

Για το λόγο αυτό οι ηγέτες της ευρωζώνης μου ζήτησαν να αναλάβω την εκπόνηση ενδελεχούς μελέτης. Περιέγραψα τις πρώτες μου σκέψεις σε μια αρχική έκθεση τον Ιούνιο, σε στενή συνεργασία με τους Προέδρους της Επιτροπής, της Ευρωομάδας και της Κεντρικής Τράπεζας· τώρα βρισκόμαστε στην επόμενη φάση αυτής της μελέτης. Θα επανέλθω σε αυτό εντός ολίγου.

Πριν από αυτό, επιτρέψτε μου να σας εκθέσω το δεύτερο λόγο για τον οποίο πιστεύω ότι θα ξεπεράσουμε την κρίση: Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν φιλόδοξες οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες παράγουν αποτελέσματα. Σκοπός δεν είναι μόνο η αποκατάσταση των υπερβολών του παρελθόντος αλλά και η προσαρμογή σε έναν κόσμο ολοένα και πιο ανταγωνιστικό. Δηλαδή: μια δοκιμασία υπευθυνότητας. Οι διαρθρωτικές αυτές μεταρρυθμίσεις είναι βασικές για το οικονομικό μέλλον των χωρών μας, για την εγγύηση της ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτό το έργο πρέπει να ολοκληρωθεί ανεξαρτήτως ευρώ ή ΕΕ.

Διαπιστώνουμε πραγματική πρόοδο. Οι οικονομίες της ευρωζώνης που δέχονται πιέσεις ανακτούν την ανταγωνιστικότητά τους και περιορίζονται οι επιζήμιες ανισορροπίες στην ευρωζώνη. Φερ’ ειπείν το εμπόριο. Το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ισπανίας (10% πριν από την κρίση) έχει καλυφθεί ως επί το πλείστον– η χώρα είναι πλέον καθαρός εξαγωγέας στην ευρωζώνη! Η Πορτογαλία μείωσε κατά δύο τρίτα το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και οι ελληνικές εξαγωγές αυξάνονται ταχύτερα από οπουδήποτε αλλού στην Ένωση.

Ουσιαστική είναι και η πρόοδος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Η Ισπανία και η Πορτογαλία κατέστησαν τις αγορές εργασίας τους πιο αποτελεσματικές και αυτό ήδη φαίνεται στο χαμηλότερο κόστος της εργασίας και συν καιρώ θα συμβάλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Η Ιρλανδία σημειώνει τόσο καλή πρόοδο σε όλους τους τομείς ώστε από τον Ιούνιο έχει επιστρέψει στις διεθνείς αγορές ομολόγων, προσελκύοντας σημαντικές επενδύσεις από τις ΗΠΑ.

Ο κόσμος παρακολουθεί επίσης την Ιταλία και τις εντυπωσιακές μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιεί η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού κ. Monti, προκειμένου να επανέλθει η Ιταλία εκεί που ανήκει: ανάμεσα στις σημαντικότερες οικονομίες της Ευρώπης – και, όπως τόνισε ο Πρόεδρος κ. Napolitano, στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όπου πάντοτε ανήκε, από την εποχή της υπογραφής της ιδρυτικής Συνθήκης της Ρώμης.

Η Ιταλία μεταρρυθμίζει ριζικά την οικονομία της: διαλύοντας μονοπώλια, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία, καταπολεμώντας τα κατεστημένα συμφέροντα και καταβάλλοντας σκληρές προσπάθειες για τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Επίσης, συνεχίζει τη δημοσιονομική εξυγίανση που ξεκίνησε νωρίτερα.

Πρόκειται για μακροπρόθεσμη και συλλογική προσπάθεια με τη συμμετοχή της κυβέρνησης, των επιχειρήσεων, του ιταλικού λαού. Για το λόγο αυτό κατανέμεται ισότιμα.

Βλέποντας αυτά που έχουν ήδη επιτευχθεί, αναγνωρίζοντας την αποφασιστική αντιμετώπιση κάθε προβλήματος χωριστά και αναλογιζόμενος τη θαρραλέα στάση με την οποία οι Ιταλοί αναλαμβάνουν τις προσπάθειες αυτές, είμαι πεπεισμένος ότι το εγχείρημα, το οποίο πρέπει να συνεχισθεί αδιάλειπτα, μέρα με τη μέρα, θα στεφθεί με επιτυχία.

Οι μεταρρυθμίσεις όντως έχουν αποτέλεσμα· πολλά παραδείγματα συνηγορούν υπέρ αυτού.

Όμως, οι μεταρρυθμίσεις χρειάζονται χρόνο για να αποφασισθούν και χρόνο για να αποδώσουν. Χρειάζονται χρόνο για να φανούν στους δείκτες, και δη για να έχουν επίπτωση στην πραγματική οικονομία. Ανέφερα τις πρώτες ενδείξεις αποτελεσμάτων· ακόμη περισσότερες θα ακολουθήσουν.

Ας έλθουμε στο τρίτο σημείο, στον τρίτο λόγο για τον οποίο πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε: Ενώ υλοποιούνται οι μεταρρυθμίσεις, η Ευρώπη είναι πρόθυμη να βοηθήσει όπου χρειάζεται.

Τα υψηλά ασφάλιστρα κινδύνου για ορισμένες χώρες δεν δικαιολογούνται και μπορούν να αποσυνδεθούν από τα βασικά δεδομένα της οικονομίας και τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες – για να μιλήσω με ήπιους τόνους. Ακόμη και τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια σε ορισμένες χώρες είναι υπερβολικά χαμηλά …!

Τα υψηλά ασφάλιστρα κινδύνου μπορούν να έχουν αρνητικές συνέπειες για τη σταθερότητα της ευρωζώνης συνολικά. Για τις περιπτώσεις αυτές, διαθέτουμε μέσα και σαφή πολιτική δέσμευση για να κάνουμε περισσότερα. Τον Ιούνιο, οι ηγέτες της ευρωζώνης επιβεβαίωσαν ότι προτίθενται να αξιοποιήσουν τα υπάρχοντα μέσα με ευέλικτο και αποτελεσματικό τρόπο. Κατά την ίδια σύνοδο, ανοίξαμε το δρόμο για μια τραπεζική ένωση. Και πριν από δύο ημέρες, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασε πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να αναληφθεί ουσιαστική δράση, εφόσον τα κράτη μέλη συνεχίσουν τις προσπάθειες προσαρμογής.

Υπάρχει ένα τρίπτυχο το οποίο καθιστά το ευρώ μη αναστρέψιμο: βραχυπρόθεσμες δράσεις για την εγγύηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, μακροπρόθεσμο όραμα για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση και εις βάθος μεταρρυθμίσεις σε κάθε χώρα. Όλοι οι ηγέτες και τα όργανα της Ευρώπης έχουν δεσμευθεί για τη διατήρηση της ακεραιότητας του ευρώ. Όσο η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στο ευρώ, οι εταίροι της θα εξακολουθήσουν να στηρίζουν πλήρως τις προσπάθειές της.

Ήδη ανέφερα τη συστημική μελέτη που εκπονείται σχετικά με το μέλλον της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Η έκθεση την οποία υπέβαλα τον Ιούνιο περιέγραφε το όραμα μιας αληθινής οικονομικής και νομισματικής ένωσης, ένα όραμα που θα την οδηγήσει σε ένα ισχυρό και σταθερό τελικό αποτέλεσμα.

Βάσει αυτής της έκθεσης, έλαβα από τους ηγέτες της ευρωζώνης εντολή να καταρτίσω ακριβή και χρονικά καθορισμένο χάρτη πορείας για τον τρόπο επίτευξης του συγκεκριμένου σκοπού, ο οποίος θα υποβληθεί, κατόπιν συνεργασίας με τους Προέδρους της Επιτροπής, της Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωομάδας, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πριν από το τέλος του έτους.

Η εργασία αυτή θεμελιώνεται σε τέσσερα στοιχεία:

Πρώτο: τραπεζική ένωση - ώστε να μην πληρώνουν συστηματικά οι φορολογούμενοι τις αποτυχίες των τραπεζών.

Δεύτερο: δημοσιονομική ένωση - για την αποφυγή μη βιώσιμων ελλειμμάτων, μεταξύ άλλων, μέσω πιο κεντρικής επιβολής και περισσότερων μηχανισμών αλληλεγγύης.

Τρίτο: οικονομική ένωση - για την από κοινού βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωζώνης συνολικά, εσωτερικά και εξωτερικά.

Τέταρτο και τελευταίο: βαθύτερη πολιτική ένωση - ώστε να εξασφαλισθεί ότι τα εν λόγω μέτρα υποστηρίζονται από ενισχυμένη δημοκρατική νομιμότητα και απόδοση ευθυνών.

Τα τέσσερα αυτά θεμελιώδη στοιχεία συνδέονται άρρηκτα. Ενισχύονται αμοιβαία και είναι όλα απαραίτητα προκειμένου η Οικονομική και Νομισματική Ένωση να ισχυροποιηθεί και να εξασφαλισθεί πλήρως. Η υλοποίηση του οράματος αυτού θα χρειασθεί χρόνο και θα αποτελέσει αναγκαστικά σταδιακή διαδικασία. Όμως, πρέπει να ακολουθήσουμε αυτή την πορεία τώρα, ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η επίτευξη του στόχου μας.

Ορισμένοι σχολιαστές ισχυρίζονται ότι αντιμετωπίζουμε την εξής άκαμπτη επιλογή: διάσπαση ή άμεση μετάβαση σε ομοσπονδία. Πλανώνται. Η Ευρώπη δεν λειτουργεί με αυτό τον τρόπο. Θα ξεπεράσουμε την κρίση όχι με επανάσταση αλλά με μεταρρύθμιση και εξέλιξη. Δεν είμαστε κράτος, είμαστε Ένωση – και οφείλουμε να γίνουμε ισχυρότερη Ένωση.

Απομένει να καθορίσουμε το περιεχόμενο και την αλληλουχία όλων των ενεργειών. Πρώτον, πρέπει να βρούμε την ουσία και έπειτα να συζητήσουμε τη διαδικασία, τα νομικά και θεσμικά μέσα.

Προς το παρόν, θα επιμείνω σε ένα συγκεκριμένο στοιχείο: την τραπεζική ένωση.

Οι τράπεζες και οι εθνικές εποπτικές αρχές δεν κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν τους συστημικούς κινδύνους μιας ολοκληρωμένης χρηματοοικονομικής αγοράς. Η πίεση στα δημόσια οικονομικά που δημιουργήθηκε σε ορισμένες χώρες απείλησε τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ευρωζώνης συνολικά. Χρειάζεται καλύτερη πρόληψη για να σπάσει ο φαύλος κύκλος της κρίσης του τραπεζικού τομέα και των συνεπειών της στο δημόσιο χρέος στην ευρωζώνη.

Στο σημείο αυτό ας διαλύσω κάθε παρεξήγηση - αυτό που ζητούμε δεν είναι σε καμία περίπτωση μια ένωση τραπεζών, αλλά μια ένωση που θα μας επιτρέψει να διαχειριζόμαστε καλύτερα τους κινδύνους που συνδέονται με έναν ευαίσθητο αλλά ταυτόχρονα ισχυρό κλάδο, επιρρεπή στον ηθικό κίνδυνο.

Αυτό σημαίνει δημιουργία ενός συστήματος τραπεζικής εποπτείας της ευρωζώνης που θα καλύπτει όλες τις τράπεζες, ενός μηχανισμού εγγυήσεων των καταθέσεων για ολόκληρη την ευρωζώνη και ενός υπερεθνικού πλαισίου για την αναδιάρθρωση και εξυγίανση των προβληματικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, με κοινά προστατευτικά μέτρα αλλά ελάχιστο κόστος για τους πολίτες.

Αυτά τα δύο στοιχεία, η κοινή εποπτεία και ο κοινός διακανονισμός είναι αλληλένδετα. Για παράδειγμα, πώς μπορούν οι εθνικές αρχές να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που συνδέονται με τα προβληματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όταν έχουν παραδώσει τον εποπτικό έλεγχο και δεν είναι πλέον υπεύθυνες;

Κατά συνέπεια, πρέπει να δράσουμε αστραπιαία όσον αφορά την τραπεζική εποπτεία έχοντας σαφές χρονοδιάγραμμα με τις κατάλληλες ενέργειες για τον κοινό διακανονισμό και μηχανισμό εγγυήσεων των καταθέσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να υποβάλει προτάσεις για τη δημιουργία ενιαίας ευρωπαϊκής αρχής τραπεζικής εποπτείας, πράγμα το οποίο θα αποτελέσει το πρώτο αλλά όχι το τελευταίο σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Με αυτόν τον τρόπο εργαζόμαστε σκληρά με μακροπρόθεσμη προοπτική, αντιμετωπίζοντας, παράλληλα, τις άμεσες επιπτώσεις της κρίσης καθημερινά.

Επιμένω: δεν πρόκειται επ’ ουδενί για επίλυση τεχνικών προβλημάτων. Πρόκειται εξίσου - αν όχι ακόμη περισσότερο - για έργο που διαπνέεται από πολιτική πεποίθηση. Επιλέγουμε σε ποια Ευρώπη επιθυμούμε να ζούμε. Αφουγκραστείτε όλες τις φωνές στις συζητήσεις που γίνονται αυτές τις μέρες για το ευρώ στις ευρωπαϊκές χώρες. Πέραν των ακρωνυμίων και των τεχνικών όρων – ΕFSF, SMP, OMT κλπ. – το θέμα είναι η δικαιοσύνη, η ευθύνη, η αλληλεγγύη, το αν θα ανήκουμε σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή κοινότητα που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα.

Οι ηγέτες οφείλουν να έρθουν στο προσκήνιο και να υπερασπισθούν τις θέσεις μας. Φερ’ ειπείν όσον αφορά την απασχόληση, πού ανησυχεί περισσότερο τους ψηφοφόρους. Η Ευρώπη δεν αποτελεί απειλή για την εργασία αλλά πηγή εργασίας!

Αυτό ισχύει σε πολλούς άλλους τομείς. Η Ένωση δεν είναι το πρόβλημα αλλά μέρος της λύσης.

Νωρίτερα, μίλησα για μια πρώτη δοκιμασία αλληλεγγύης για την Ένωσή μας. Είμαι πεπεισμένος ότι θα περάσουμε αυτή τη δοκιμασία με επιτυχία.

Το ίδιο θα κάνουμε και με τη δοκιμασία της υπευθυνότητας. Είμαι πεπεισμένος ότι οι δυνάμεις που συγκροτούν την Ευρώπη είναι ισχυρότερες από τις φυγόκεντρες δυνάμεις.

Ο μοναδικός ιστός των κοινωνιών μας είναι η υπέρτατη δύναμή μας. Είναι υφασμένος με τα νήματα της ειρήνης, της οικονομικής προόδου, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και μας γεμίζει υπερηφάνεια. Αυτό είναι το μήνυμά μας προς τους πολίτες και τον κόσμο εν γένει, σήμερα και αύριο.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website