Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT PT

Το ασφαλιστικό σύστημα -περιλαμβανομένης της  ασφάλισης των αυτοκινήτων- το
οποίο θεσμοθετήθηκε  με τις  ευρωπαϊκές οδηγίες  από την  1η Ιουλίου  1994,
καθιστά  την   αγορά  περισσότερο  φιλελεύθερη,   προς  όφελος  σαφώς   του
καταναλωτή  στον  οποίο  δίνεται  η  δυνατότητα  επιλογής  αφού  μπορεί  να
συγκρίνει τα  προσφερόμενα τιμολόγια. Το  σύστημα προβλέπει ειδικότερα  την
κατάργηση  της  προηγούμενης  έγκρισης  με  την  εισαγωγή  του  "ευρωπαϊκού
διαβατηρίου" και  την απελευθέρωση  των τιμολογίων στο  χώρο των ασφαλειών.
Αυτό  σημαίνει  ότι   τα  ασφάλιστρα  των  ασφαλειών   αυτοκινήτων  δεν  θα
ελέγχονται  πλέον από  τις αρχές ελέγχου  αλλά θα  προσδιορίζονται ελεύθερα
από τις ασφαλιστικές  εταιρείες. Στον κλάδο αυτοκινήτου μια  εταιρεία άλλου
κράτους  μέλους  της ΕΕ  που  επιθυμεί  να  πωλήσει  ασφαλιστήρια π.χ.  στο
Βέλγιο, δεν  έχει παρά να  ενημερώσει τις δικές  της αρχές ελέγχου, και  να
εγγραφεί ως μέλος στο ταμείο εγγυήσεων και στο γραφείο πράσινης  κάρτας της
εν  λόγω  χώρας.  Επί  πλέον,  για  την  προστασία  των  θυμάτων, έχει  την
υποχρέωση να διορίσει στην αντίστοιχη  χώρα μέλος αντιπρόσωπο επιφορτισμένο
με τον διακανονισμό των ζημιών.

Προσφάτως, δημοσιεύθηκαν  στον τύπο  άρθρα που  παρουσίαζαν το  ασφαλιστικό
σύστημα της  Ευρωπαϊκής Ένωσης  ως απειλή  για το  σύστημα που  αποκαλείται
"Bonus-Malus". Με το  σύστημα αυτό, που  εφαρμόζεται σε  όλα τα κράτη  μέλη
της  Ευρωπαϊκής Ένωσης,  επιβάλλονται  κυρώσεις  στους κακούς  οδηγούς  και
παρέχονται ανταμοιβές  στους καλούς οδηγούς.  Είναι αληθές ότι  μετά την 1η
Ιουλίου  1994 τα κράτη  μέλη δεν  θα είχαν  τη δυνατότητα να  επιβάλουν ένα
ενιαίο  και  υποχρεωτικό  σύστημα  Bonus-Malus   χωρίς  να  επηρεάσουν  τον
ανταγωνισμό ανάμεσα  στις ασφαλιστικές  εταιρείες με  προέλευση άλλα  κράτη
μέλη. Αυτό όμως δεν αποτελεί απειλή για το σύστημα Bonus-Malus το οποίο  τα
κράτη μέλη  θα μπορούσαν να  διατηρήσουν εν λειτουργία  σε βάση προαιρετική
και όχι εναία.

Το καθεστώς "Bonus-Malus"  εν χρήσει  σήμερα στις  ευρωπαϊκές αγορές  είναι
διαφοροποιημένο ως προς τη μορφή και ως προς τις διαδικασίες λειτουργίας.

Σε ορισμένες χώρες, το σύστημα  Bonus-Malus είναι ενιαίο, και  διέπεται από
διάταξη-υπόδειγμα  η οποία  περιλαμβάνεται στη  νομοθεσία  που ρυθίζει  την
υποχρεωτική ασφάλιση των  αυτοκινήτων: αυτό ισχύει στο  Βέλγιο, στη Γαλλία,
στην Ελλάδα  και στην Ιταλία.  Σε άλλες  χώρες, το σύστημα,  ομοίως ενιαίο,
απορρέει από   ελεύθερη  συμφωνία: αυτό  εφαρμόζεται ειδικώς στη  Γερμανία.
Τέλος, σε άλλες χώρες, το  σύστημα είναι ελεύθερο, και επαφίεται στην κρίση
των εταιρειών: είναι οι περιπτώσεις της Ιρλανδίας, του Ηνωμένου  Βασιλείου,
των Κάτω Χωρών και της Ισπανίας.

Όσον αφορά τις  διαδικασίες εφαρμογής, δηλαδή στον τρόπο  που διαμορφώνεται
η  τυπική κλίμακα  εκπτώσεων/επιβαρύνσεων,  στο  Βέλγιο για  παράδειγμα  το
Bonus μπορεί να φθάσει κατ'ανώτατο όριο το 46% για παρέλευση 14 ετών  χωρίς
ζημία.  στη  Γαλλία το  50% κατ'ανώτατο  όριο για  παρέλευση 12  ετών χωρίς
ζημία και στην  Ελλάδα το 50% κατ'ανώτατο  όριο για παρέλευση 5  ετών χωρίς
ζημία, κτλ.

Όσον αφορά το Malus:  η μέγιστη προσαύξηση κυμαίνεται από το  20% στις Κάτω
Χώρες  μέχρι το 250% στη  Γαλλία (μετά από 6 ζημίες)  περνώντας από το 200%
στην Ελλάδα  (μετά από  10 ζημιές)  και 100%  στην Πορτογαλία  (μετά από  2
ζημιές).

Τα άρθρα που δημοσιεύτηκαν στον τύπο θέτουν το παρακάτω ερώτημα:

Έχουν τα κράτη  μέλη το δικαίωμα να επιβάλλουν, στις ασφαλιστικές εταιρείες
που  επιθυμούν να  δραστηριοποιηθούν  στην  επικράτειά τους,  την  εφαρμογή
διατάξεων οι οποίες  να περιλαμβάνουν ενιαίο και υποχρεωτικό σύστημα Bonus-
Malus;

Για να απαντήσει  κανείς στο ερώτημα αυτό  θα πρέπει να υπενθυμίσει  ότι οι
κοινοτικές διατάξεις  (και ειδικώτερα οι οδηγίες πλαίσια  αριθ. 2 και 3 που
αφορούν στις ασφαλίσεις  του κλάδου των ζημιών-πλην  ζωής) που  αναφέρονται
στην  οργάνωση της  ενιαίας  ασφαλιστικής αγοράς  προβλέπουν  ότι οι  αρχές
ελέγχου των  κρατών μελών έχουν το δικαίωμα να  επιβάλλουν τη συμμόρφωση με
την  εθνική   νομοθεσία   στις   αλλοδαπές   ασφαλιστικές   εταιρείες   που
δραστηριοποιούνται στην επικράτειά τους  εφ'όσον επικαλεσθούν αιτιολογημένα
λόγους δημόσιου  συμφέροντος (Άρθρο 27  της 3ης Οδηγίας  για τις ασφαλίσεις
γενικών κλάδων αριθ. 92/49/ΕΟΚ).

Οι υποστηρικτές του  ενιαίου συστήματος στηρίζονται στο  επιχείρημα σύμφωνα
με το  οποίο  το  σύστημα Bonus-Malus  αιτιολογείται  για  λόγους  δημοσίου
συμφέροντος διότι έχει ως στόχο την πρόληψη των οδικών ατυχημάτων.

Για  την Επιτροπή  δεν θεωρείται  καθόλου βέβαιο  ότι  ο κύριος  σκοπός τον
οποίο επιδιώκουν  τα  συστήματα  Bonus-Malus  είναι  η  μείωση  των  οδικών
ατυχημάτων. Πράγματι θα  μπορούσε να διερωτηθεί κάποιος αν η προοπτική μιας
επιβάρυνσης των  ασφαλίστρων κατά  την επόμενη  ανανέωση του  ασφαλιστηρίου
πραγματικά καθιστά  τους οδηγούς συνετότερους  ή τους καθιστά  διστακτικούς
στο να  δηλώνουν  τις ζημιές  που  προκάλεσαν προτιμώντας  να  αναλαμβάνουν
αυτοί τα σχετικά έξοδα, γεγονός  το οποίο μεταφράζεται για  την ασφαλιστική
εταιρεία σε βελτίωση της συχνότητας χωρίς  ωστόσο να αποκαλύπτει πραγματική
μείωση των αναμενομένων ζημιών.

Πράγματι, από άποψη  κοινοτικής νομοθεσίας, θα αρκούσε να προβλεφθεί ότι οι
ασφαλιστικές εταιρείες  θα λαμβάνουν υπόψη  στην τιμολογιακή τους  πολιτική
την προσωπική κατάσταση  του ασφαλιζόμενου, επιτρέποντάς τους  να επιλέγουν
το σύστημα ή  τα κριτήρια διαμόρφωσης  του τιμολογίου  κατά περίπτωση.  Δεν
υπάρχει λόγος  να  εφαρμόζεται ενιαίο  σύστημα  στον κλάδο  αυτοκινήτου  τη
στιγμή που η  3η Οδηγία για τις ασφαλίσεις  γενικών κλάδων ζημιών επιτρέπει
στις  ασφαλιστικές εταιρείες  να διαμορφώνουν  ελεύθερα  τα τιμολόγιά  τους
στις  περιπτώσεις   ασφάλισης  για  ασθένεια   οι  οποίες  συνάπτονται   σε
αντικατάσταση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης  ή ακόμη στις περιπτώσεις
ασφάλισης  εργατικών  ατυχημάτων σε  ιδιωτικές  ασφαλιστικές  εταιρείες. Σε
όλες αυτές  τις περιπτώσεις δεν θα έπρεπε  να γίνεται επίκληση του δημοσίου
συμφέροντος για  να αιτιολογείται  η επιβολή  περιορισμών στην  τιμολογιακή
πολιτική  των ασφαλιστικών  εταιρειών.  Το  δημόσιο συμφέρον  δεν  αποτελεί
σημαντικό  παράγοντα ούτε  στην περίπτωση  της  ασφάλισης αυτοκινήτων  ούτε
στην περίπτωση της ασφάλισης για ασθένεια.

* * *

Side Bar