Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT PT

   Στόχος  της Εσωτερικής αγοράς είναι να δοθεί στον γερμανό  καταναλωτή  το
   δικαίωμα  να καταναλώνει γαλλική μπύρα - παρά το ότι  δεν  ανταποκρίνεται
   στους γερμανικούς κανόνες παρασκευής. Επίσης, ο γάλλος καταναλωτής πρέπει
   να μπορεί να λάβει τις υπηρεσίες ενός ιατρού τύπου "Heilpraktiker",  παρά
   το γεγονός ότι το επάγγελμα αυτό δεν υπάρχει στη Γαλλία.

   Με  λίγα λόγια πρόκειται για το διαχωρισμό μεταξύ "της εγκατάστασης"  και
   της  "ελεύθερης  κυκλοφορίας  των  υπηρεσιών"  και  της  εξομοίωσης   των
   υπηρεσιών  με  τα  εμπορεύματα.  Η εφαρμογή  των  ίδων  αρχών  σε  θέματα
   ελεύθερης  κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών προϋποθέτει  το
   σεβασμό των κανόνων της "εξάγουσας" χώρας (home country control) και  την
   αμοιβαία αναγνώριση των υφιστάμενων κανονιστικών ρυθμίσεων και πρακτικών.
   Η   στρατηγική  αυτή  βασίζεται  στην  αντίληψη  ότι  οι   δραστηριότητες
   "προσωρινού" χαρακτήρα πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη  ευελιξία
   από εκείνες που ασκούνται τακτικά στο πλαίσιοτης "εγκατάστασης".

   Kατ΄εξαίρεση,   οι  συμπληρωματικές  προϋποθέσεις  (πέραν   εκείνων   που
   απαιτούνται  από  την  χώρα "προέλευσης" του  παρέχοντος  τις  υπηρεσίες)
   δικαιολογούνται  για  "εξαιρετικούς  λόγους  γενικού  συμφέροντος".  Στην
   περίπτωση  αυτή, το βάρος της αποδείξεως όσον αφορά την ύπαρξη των  λόγων
   αυτών  φέρει  το  κράτος μέλος που προτίθεται να  εφαρμόσει  τον  σχετικό
   περιορισμό   ενώ  η  όλη  υπόθεση  αξιολογείται  βάσει  της   αρχής   της
   αναλογικότητας.

   Δύο παραδείγματα

   Σε  ορισμένα κράτη μέλη (του νότου) το επάγγελμα του τουριστικού  ξεναγού
   ρυθμίζεται  από το νόμο, ενώ σε άλλα (βόρεια) κράτη μέλη είναι  ελεύθερο.
   Ένας  δανός  ξεναγός χωρίς πτυχίο δεν είχε το δικαίωμα να  ξεναγήσει  στα
   τουριστικά  αξιοθέατα της Ισπανίας, ακόμη και όταν συνόδευε  ομάδα  δανών
   τουριστών  που ταξίδευαν σε δανικό λεωφορείο. Σύμφωνα με την παλαιά  αρχή
   της χώρας προορισμού, ήταν αδύνατο να παρασχεθεί βοήθεια στον δανό ξεναγό
   διότι  η  ισπανική νομοθεσία δεν κάνει διάκριση μεταξύ  των  ισπανών  και
   δανών ξεναγών. Βάσει όμως της αρχής της χώρας καταγωγής, το κράτος  μέλος
   υποδοχής  υποχρεούται να δικαιολογήσει τον περιορισμό που επιβάλλει  στον
   δανό  ξεναγό. Μήπως η προστασία των ιταλών καταναλωτών κινδυνεύει  αν  οι
   δανοί τουρίστες επιλέξουν ένα γραφείο ταξιδίων που προσφέρει ξενάγηση  με
   δανούς  ξεναγούς; Μήπως η γαλλική πολιτιστική κληρονομιά  περιέρχεται  σε
   κίνδυνο  σε περίπτωση που κάποιοι ολλανδοί τουρίστες ακούν  έναν  ολλανδό
   ξεναγό  καθώς εξηγεί έναν πίνακα του Van Gogh που εκτίθεται  στο  μουσείο
   του  Λούβρου; Μήπως η δεοντολογία του ελληνικού επαγγέλματος του  ξεναγού
   απειλείται;  Η  Επιτροπή  και το  Ευρωπαϊκό  Δικαστήριο  έδωσαν  αρνητική
   απάντηση  στα ερωτήματα αυτά. Ειδάλλως η Κοινότητα θα έπρεπε  να  εκδώσει
   μία  οδηγία εναρμόνισης για τη ρύθμιση του επαγγέλματος αυτού σε όλη  την
   Κοινότητα.

   Ένα  βρετανικό  εστιατόριο ζητά μάγειρες μέσω  ενός  βρετανικού  γραφείου
   ευρέσεως  εργασίας το οποίο δημοσιεύει αγγελία σε γερμανική εφημερίδα.  Η
   ομοσπονδιακή  υπηρεσία απασχόλησης (Bundesanstalt fuer Arbeit) απειλεί  να
   προσφύγει  στα  δικαστήρια  διότι  έχει  το  μονοπώλιο  της   τοποθέτησης
   εργαζομένων σε θέσεις απασχόλησης. Βάσει της παλαιάς ερμηνείας του άρθρου
   59,  η Κοινότητα δεν θα μπορούσε να παράσχει βοήθεια, διότι το  μονοπώλιο
   δεν κάνει διάκριση και απαγορεύει και στους γερμανούς υπηκόους την άσκηση
   μεσιτείας  στην αγορά εργασίας. Αντίθετα, η νέα ερμηνεία  αντιστρέφει  το
   βάρος  της  αποδείξεως. Όποιος επιθυμεί να παρεκκλίνει από την  αρχή  της
   αμοιβαίας  αναγνώρισης,  οφείλει να αποδείξει ότι  υπάρχουν  "εξαιρετικοί
   λόγοι γενικού συμφέροντος" που απαιτούν το κλείσιμο των συνόρων. Ποίος  ο
   κίνδυνος   στον   οποίο  εκτίθενται  οι  γερμανοί  μάγειρες   όταν   τους
   προσφέρονται  πρόσθετες  δυνατότητες απασχόλησης  στο  Ηνωμένο  Βασίλειο;
   Μήπως  το  Ην. Βασίλειο δεν ελέγχει τα γραφεία ευρέσεως εργασίας  με  την
   απαραίτητη   αυστηρότητα;   Μήπως  ανέχεται  την   επιθετική   αποπλάνηση
   εργαζομένων;  Μήπως  ο εργαζόμενος υποχρεούται να  καταβάλει  αμοιβή  στο
   γραφείο  ευρέσεως εργασίας; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα  αυτά  ποικίλλουν
   ανάλογα  με  την περίπτωση. Τουλάχιστον, όμως, η νέα ερμηνεία  οδηγεί  σε
   έναν  διάλογο  μεταξύ των βρετανικών και γερμανικών  αρχών.  Ειδάλλως,  η
   Επιτροπή δεν θα μπορούσε να εμποδίσει την Γερμανία από το να  απαγορεύσει
   την πώληση βρετανικών εφημερίδων που δημοσιεύουν αγγελίες που  προσφέρουν
   θέσεις απασχόλησης.

   Η οικονομική ανάγκη

   Η  Στατιστική υπηρεσία των ΕΚ για πρώτη φορά αξιολόγησε στοιχεία  σχετικά
   με τις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών. Τα στοιχεία αυτά, παρότι δεν είναι
   πλήρη,  δείχνουν  ότι  η  απόλυτη  αξία  των  συναλλαγών  επί   υπηρεσιών
   συνεχίζει  να  αυξάνει ελαφρά αλλά με ρυθμό πολύ  βραδύτερο  εκείνου  των
   εμπορευμάτων.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να βρίσκεται σε πτώση  η  αναλογία
   των   υπηρεσιών  στο  σύνολο  των  ενδοκοινοτικών  συναλλαγών  παρότι   η
   μακροοικονομική σπουδαιότητα του κλάδου αυξήθηκε σημαντικά στο  εσωτερικό
   των  κρατών μελών, ιδίως σε σχέση με το εθνικό ακαθάριστο προϊόν και  την
   απασχόληση.

   Η υποχώρηση αυτή του κλάδου των υπηρεσιών είναι ιδιαίτερα εκπληκτική  εάν
   λάβει  κανείς υπόψη το γεγονός ότι οι τεχνικές δυνατότητες  διασυνοριακής
   επικοινωνίας βελτιώνονται καθημερινά. Η Κοινότητα κινδυνεύει να χάσει την
   ευκαιρία που της παρουσιάζεται, όταν οι οικονομικές τάσεις και η  τεχνική
   πρόοδος συναντούν, στα ενδοκοινοτικά σύνορα, εμπόδια των οποίων η σημασία
   δεν έχει εκτιμηθεί σωστά.

    Αναζητώντας τους λόγους για την απόκλιση αυτή, διαπιστώνεται εύκολα  ότι
   η  Κοινότητα  δεν  κάνει  πλήρη  διάκριση  μεταξύ  του  δικαιώματος   της
   εγκαταστάσεως  (άρθρο 52 της συνθήκης ΕΟΚ) και της ελεύθερης  κυκλοφορίας
   των υπηρεσιών (άρθρο 59).

   Στην  ουσία,  η πολιτική της Κοινότητας τα τελευταία τριάντα χρόνια  -  η
   ερμηνεία  της  συνθήκης,  οι  οδηγίες,  ακόμη  και  τα  γενικά  συστήματα
   αναγνώρισης  των  πτυχίων με τις πολύπλοκες διαδικασίες τους  -  είχε  ως
   γνώμονα  τα ολίγα εκείνα άτομα που επιθυμούσαν να μεταναστεύσουν σε  άλλο
   κράτος  μέλος  για  να  εγκατασταθούν μόνιμα  σε  αυτό.  Η  εφαρμογή  της
   πολιτικής  αυτής  στις  χιλιάδες  άτομα που  δεν  επιθυμούν  να  περάσουν
   τασύνορα παρά για μισή μέρα ή τα οποία προσφέρουν τις υπηρεσίες τους  από
   τηλεφώνου  ή  μέσω  φαξ από το γραφείο τους,  αποτελεί  εμπόδιο  για  την
   ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών.

   Ένας  από  τους  λόγους για το φαινόμενο αυτό στον  τομέα  των  υπηρεσιών
   εξηγείται με βάση το νομικό πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκε η δραστηριότητα
   αυτή.  Οι  συντάκτες  της  Συνθήκης περιέλαβαν  τις  υπηρεσίες  στο  ίδιο
   κεφάλαιο με το δικαίωμα εγκατάστασης, την κυκλοφορία των εργαζομένων  και
   την  κυκλοφορία των κεφαλαίων. Όμως, η Συνθήκη επιτρέπει σε έναν  βρετανό
   δικηγόρο  ή σε μία γαλλική τράπεζα δεδομένων να προσφέρουν τις  υπηρεσίες
   τους  πέραν  των  εθνικών συνόρων, όχι για να  κατανείμει  καλύτερα  τους
   συντελεστές  παραγωγής,  όπως η απασχόληση και το κεφάλαιο, αλλά  για  να
   εγγυηθεί  την  ελεύθερη  κυκλοφορία  των  αποτελεσμάτων  της  παραγωγικής
   διαδικασίας.  Από την άποψη της Εσωτερικής Αγοράς, οι υπηρεσίες αποτελούν
   προϊόντα, όπως τα εμπορεύματα.

   Συνέπεια της πολιτικής αυτής, που έχει ως άξονά της το άτομο και η  οποία
   συγχέει την κυκλοφορία των υπηρεσιών με την κινητικότητα των  συντελεστών
   παραγωγής,  ήταν  η εφαρμογή των κανόνων της χώρας προορισμού.  Το  άτομο
   οφείλει να προσαρμοσθεί στους κανόνες της χώρας εισαγωγής.

   Αντίθετα,  εάν  θεωρηθούν  οι υπηρεσίες ως  αντικείμενα  και  η  ελεύθερη
   κυκλοφορία   των  υπηρεσιών  ως  κινητικότητα  προϊόντων  (εισαγωγή   και
   εξαγωγή), πρέπει να τεθεί πάραυτα σε εφαρμογή η φιλοσοφία που αναπτύχθηκε
   στο  πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων - Cassis  de  Dijon,
   αμοιβαία αναγνώριση, κανόνες της χώρας καταγωγής.

   Επικουρικότητα

   Η αμοιβαία αναγνώριση των κανόνων της χώρας καταγωγής, εκφράζει την  αρχή
   της  επικουρικότητας. Επιτρέπει να διασφαλισθεί η  ελεύθερη  διασυνοριακή
   κυκλοφορία  των  εμπορευμάτων και των υπηρεσιών χωρίς την  παρέμβαση  του
   κοινοτικού  νομοθέτη και χωρίς την εναρμόνιση των εσωτερικών κανόνων  των
   κρατών μελών.

   Η  επικουρικότητα συνεπάγεται την αλληλεγγύη και την αμοιβαία  αναγνώριση
   μεταξύ  κρατών μελών. Εάν αυτά δύνανται να ρυθμίσουν  τις  δραστηριότητες
   των  ατόμων  που  είναι εγκατεστημένα στην επικράτειά  τους,  δεν  ισχύει
   αυτόματα το ίδιο και για τις διασυνοριακές υπηρεσίες που προσφέρουν άτομα
   εγκατεστημένα  και ελεγχόμενα σε άλλα κράτη μέλη. Στόχος  της  εσωτερικής
   αγοράς  είναι να διευρυνθούν οι δυνατότητες επιλογής των καταναλωτών  και
   να υπάρξει ανταγωνισμός μεταξύ υπηρεσιών και εμπορευμάτων που προέρχονται
   από διαφορετικά κράτη μέλη και πολιτιστικά πλαίσια. Η καλή λειτουργία της
   απαιτεί  την  αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συνεργασία  μεταξύ  των  κρατών
   μελών.

                                     * * *

Side Bar