Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE NL IT PL

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δελτίο Τύπου

Κρατικές ενισχύσεις: η Επιτροπή εγκρίνει έξι μηχανισμούς δυναμικότητας ηλεκτρικής ενέργειας με σκοπό την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού στο Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Πολωνία - Ενημερωτικό δελτίο

Βρυξέλλες, 7 Φεβρουαρίου 2018

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, βάσει των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων, μηχανισμούς δυναμικότητας ηλεκτρικής ενέργειας στο Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Πολωνία. Η Επιτροπή έκρινε ότι τα μέτρα θα συμβάλουν στην ασφάλεια του εφοδιασμού διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά.

Βλέπε επίσης το δελτίο Τύπου.

Η Επιτροπή ενέκρινε σήμερα:

  • δύο στρατηγικές εφεδρείες στο Βέλγιο και τη Γερμανία,
  • δύο μηχανισμούς δυναμικότητας που καλύπτουν ολόκληρη την αγορά, στην Ιταλία και την Πολωνία, και
  • μια προσφορά απόκρισης της ζήτησης στη Γαλλία και ένα σύστημα διακοπτόμενου φορτίου στην Ελλάδα.

Οι μηχανισμοί δυναμικότητας είναι μέτρα που αποσκοπούν στην ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. Κατά κανόνα, οι μηχανισμοί δυναμικότητας προσφέρουν πρόσθετες αμοιβές στους παρόχους δυναμικότητας ηλεκτρικής ενέργειας, πέραν των εσόδων από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά, σε αντάλλαγμα για τη διατήρηση της υφιστάμενης δυναμικότητας (ισχύος) ή για επενδύσεις σε νέα δυναμικότητα. Αυτές οι πρόσθετες αμοιβές μπορεί να έχουν αντίκτυπο στον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και πρέπει να αξιολογούνται βάσει των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων.

Οι μηχανισμοί δυναμικότητας που εγκρίθηκαν σήμερα έχουν αξιολογηθεί με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια, οι οποίες καθορίζουν τα κριτήρια για τη συμμόρφωση αυτών των μηχανισμών με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα στοιχεία από την τομεακή έρευνα για τις κρατικές ενισχύσεις όσον αφορά τους μηχανισμούς δυναμικότητας, η οποία ολοκληρώθηκε το 2016 και καλύπτει 11 κράτη μέλη, μεταξύ άλλων, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Πολωνία. Η τελική έκθεση της τομεακής έρευνας κατέδειξε ότι οι μηχανισμοί δυναμικότητας πρέπει να στοχεύουν σε μια πραγματική ανάγκη όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού και να σχεδιάζονται κατά τρόπον ώστε να αποτρέπουν τυχόν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να παρέχουν ασφάλεια εφοδιασμού με το χαμηλότερο δυνατό κόστος για τους καταναλωτές. Τέλος, η έκθεση τόνισε ότι οι μηχανισμοί δυναμικότητας πρέπει να είναι ανοικτοί σε παρόχους από άλλα κράτη μέλη. Η έκθεση αυτή συμπληρώνει τη στρατηγική της Επιτροπής για την Ενεργειακή Ένωση με σκοπό την παροχή αφαλούς, βιώσιμης και ανταγωνιστικής ενέργειας στην Ευρώπη και την τήρηση των δεσμεύσεων της Συμφωνίας του Παρισιού.

 

1) Στρατηγική εφεδρεία - Βέλγιο

Η Επιτροπή ενέκρινε βελγικά σχέδια για τη δημιουργία στρατηγικής εφεδρείας με στόχο να διατηρηθεί ορισμένη δυναμικότητα εκτός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Στο πλαίσιο αυτού του μέτρου, παρέχεται χρηματοδοτική στήριξη σε παρόχους δυναμικότητας (επιλέξιμοι είναι τόσο οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής όσο και οι φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης) προκειμένου να προσφέρουν δυναμικότητα όταν η ζήτηση μεγιστοποιείται, όπως κατά τη διάρκεια χειμερινών συνθηκών. Το Βέλγιο ζήτησε την έγκριση του μέτρου για πέντε συνεχείς χειμερινές περιόδους, αρχής γενομένης από τη χειμερινή περίοδο 2017-2018. Η εφεδρεία θα δημοπρατηθεί μέσω μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας και ο όγκος της θα καθοριστεί βάσει διεξοδικής εκτίμησης που θα πραγματοποιήσει ο διαχειριστής του βελγικού συστήματος μεταφοράς. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί ότι η εφεδρεία θα δημοπρατηθεί στο χαμηλότερο δυνατό κόστος και ότι οι συμμετέχοντες πάροχοι δυναμικότητας δεν θα λάβουν υπερβολική αμοιβή.

Η στήριξη είναι διαθέσιμη για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που έχουν γνωστοποιήσει την πρόθεσή τους να κλείσουν και για φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης, οι οποίοι δέχονται να αποσυνδεθούν από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε περίπτωση ανεπαρκούς προσφοράς για την κάλυψη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Το Βέλγιο απέδειξε την αναγκαιότητα του μέτρου και, ύστερα από στενή συνεργασία με την Επιτροπή, τροποποίησε τα σχέδιά του για να διασφαλίσει τη συμβατότητά τους με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια.

Ειδικότερα:

  • Παρέχεται στήριξη για την αντιμετώπιση ενός σαφώς προσδιορισμένου και ποσοτικοποιημένου κινδύνου σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού:

o   Το Βέλγιο απέδειξε ότι η βελγική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν εξασφαλίζει επαρκείς προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας όταν συντρέχουν ορισμένες περιστάσεις, οι οποίες αν και δεν είναι πιθανές θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου 2016/2017 η απρόβλεπτη διακοπή λειτουργίας ενός βελγικού πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής συνέπεσε με τις διακοπές εννέα πυρηνικών αντιδραστήρων στη Γαλλία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί εξαιρετικά δυσχερής κατάσταση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

o   Οι ποσότητες δυναμικότητας που δημοπρατούνται κάθε χρόνο καθορίζονται με βάση την ετήσια εκτίμηση που πραγματοποιεί ο διαχειριστής του βελγικού συστήματος μεταφοράς (ΔΣΜ). Αυτό σημαίνει ότι για τον καθορισμό αυτών των ποσοτήτων κάθε χειμώνα θα λαμβάνονται υπόψη οι πιθανές εξελίξεις της αγοράς. Για παράδειγμα, το μέγεθος της εφεδρείας για τη χειμερινή περίοδο 2017/2018 μειώθηκε σε σχέση με τα αρχικά σχέδια του Βελγίου προκειμένου να ληφθεί υπόψη η απόφαση ορισμένων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής να επιστρέψουν στην αγορά.

  • Για τη διασφάλιση του ανταγωνισμού, ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι ανοικτός σε όλες τις κατηγορίες δυνητικών παρόχων δυναμικότητας, δηλαδή τόσο σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής όσο και σε φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης.
  • Τα έξοδα για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα χάρη σε τακτικές ανταγωνιστικές δημοπρασίες. Ειδικότερα, ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς αναλαμβάνει την δημοπράτηση ποσοτήτων δυναμικότητας μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, αφού πρώτα λάβει εντολή από τη βελγική κυβέρνηση.
  • Οι πιθανές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού είναι περιορισμένες: οι συμβάσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής εφεδρείας θα έχουν μονοετή διάρκεια και, κατά συνέπεια, θα ευθυγραμμίζονται με τη συχνότητα των εκτιμήσεων ασφάλειας του εφοδιασμού που πραγματοποιεί ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς σε ετήσια βάση.
  • Οι στρατηγικές εφεδρείες θα χρησιμοποιούνται μόνο εφόσον εξαντληθούν πλήρως όλες οι βασισμένες στην αγορά λύσεις για το πρόβλημα της ανεπάρκειας. Επιπλέον, στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που συμμετέχουν στην εφεδρεία θα επιβάλλονται περιορισμοί όσον αφορά τη δυνατότητα επιστροφής τους στην αγορά. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίζεται ότι η εφεδρεία δεν θα στρεβλώνει τη λειτουργία της αγοράς.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι σύμφωνος με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Η μη εμπιστευτική έκδοση της απόφασης θα δημοσιευτεί με τον αριθμό υπόθεσης SA.48648 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στον ιστότοπο της Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα περί απορρήτου.

 

2) Στρατηγική εφεδρεία - Γερμανία

Η Επιτροπή ενέκρινε γερμανικά σχέδια για τη θέσπιση μέτρου εφεδρείας δυναμικότητας (ή «Kapazitätsreserve»), το οποίο εξουσιοδοτεί τους διαχειριστές του γερμανικού δικτύου να δημοπρατούν έως 2 Gigawatt (GW) δυναμικότητας που θα διατηρείται ως εφεδρική δυναμικότητα εκτός της αγοράς. Η εφεδρεία προβλέπεται να ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2019 και θα καλύπτει τρεις συνεχόμενες διετείς περιόδους, έως το 2025.

Η Επιτροπή ξεκίνησε διεξοδική έρευνα τον Απρίλιο του 2017. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Γερμανία απέδειξε την αναγκαιότητα του μέτρου και δεσμεύτηκε να προσαρμόσει το σχέδιο της εφεδρείας για να διασφαλίσει τη συμβατότητά του με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις και, ειδικότερα, με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια:

  • Παρέχεται στήριξη για την αντιμετώπιση ενός σαφώς προσδιορισμένου και ποσοτικοποιημένου κινδύνου σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού:

o   Παρόλο που η Γερμανία δεν αναμένει να αντιμετωπίσει διαρθρωτικές ελλείψεις δυναμικότητας στο μέλλον, η εφεδρεία δυναμικότητας στοχεύει στη διασφάλιση έναντι ακραίων και απρόβλεπτων εξελίξεων κατά τη διάρκεια της εν εξελίξει μεταρρύθμισης της γερμανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ('Energiewende') και στη διαχείριση της σταδιακής κατάργησης της πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής.

o   Οι ποσότητες δυναμικότητας που δημοπρατούνται κάθε δύο χρόνια καθορίζονται με βάση την εκτίμηση που πραγματοποιεί ο διαχειριστής του γερμανικού συστήματος μεταφοράς (επίσης κάθε δύο χρόνια). Αυτό σημαίνει ότι για τον καθορισμό αυτών των ποσοτήτων θα λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις της αγοράς. Κατά τη διάρκεια της διεξοδικής έρευνας, η Γερμανία δεσμεύτηκε να τροποποιήσει τον τρόπο υπολογισμού των αναγκών και του μεγέθους της εφεδρείας δυναμικότητας ώστε να αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Σε κάθε περίπτωση, το μέγιστο μέγεθος της εφεδρείας περιορίζεται σε 2 Gigawatt.

  • Για τη διασφάλιση του ανταγωνισμού, ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι ανοικτός σε διαφορετικούς δυνητικούς παρόχους δυναμικότητας, τόσο σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής όσο και σε φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης. Κατά τη διάρκεια της διεξοδικής έρευνας της Επιτροπής η Γερμανία συμφώνησε να τροποποιήσει τους όρους με τους οποίους οι φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης μπορούν να συμμετέχουν στην εφεδρεία δυναμικότητας, ώστε αυτοί να μπορούν να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.
  • Τα έξοδα για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα, χάρη σε τακτικές ανταγωνιστικές προσκλήσεις υποβολής προσφορών: οι διαχειριστές δικτύου θα δημοπρατούν την αναγκαία δυναμικότητα στο πλαίσιο ανταγωνιστικών προσκλήσεων υποβολής προσφορών. Στη συνέχεια θα μπορούν να ανακτήσουν την αμοιβή που χορηγείται στους δικαιούχους της εφεδρείας μέσω των τιμολογίων του δικτύου.
  • Οι πιθανές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού είναι περιορισμένες: οι στρατηγικές εφεδρείες θα χρησιμοποιούνται μόνο εφόσον έχουν εξαντληθεί πλήρως όλες οι βασισμένες στην αγορά λύσεις για το πρόβλημα της ανεπάρκειας. Επιπλέον, δεν θα επιτρέπεται στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής να επιστρέφουν στην αγορά εφόσον έχουν συμμετάσχει στην εφεδρεία. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίζεται ότι η εφεδρεία δεν θα διαταράσσει τη λειτουργία της αγοράς.

Η σημερινή απόφαση έπεται των πρόσφατων αποφάσεων της Επιτροπής σχετικά με άλλα γερμανικά μέτρα που σχετίζονται με την ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή ενέκρινε σύστημα απόκρισης της ζήτησης τον Οκτώβριο του 2016 και δίκτυο εφεδρείας για τη Νότια Γερμανία τον Δεκέμβριο του 2016.

Η μη εμπιστευτική έκδοση της απόφασης θα δημοσιευτεί με τον αριθμό υπόθεσης SA.45852 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στον ιστότοπο της Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα περί απορρήτου.

 

3) Μηχανισμός δυναμικότητας που καλύπτει ολόκληρη την αγορά - Ιταλία

Η Επιτροπή ενέκρινε ιταλικά σχέδια για τη θέσπιση ενός μηχανισμού δυναμικότητας για ολόκληρη την αγορά, που αποσκοπεί στην ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια στη χώρα. Ο μηχανισμός δυναμικότητας έχει εγκριθεί για περίοδο δέκα ετών, κατά τη διάρκεια της οποίας η Ιταλία θα πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών κινδύνων εφοδιασμού.

Στο πλαίσιο του μέτρου, οι πάροχοι δυναμικότητας μπορούν να λαμβάνουν ενίσχυση για να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια ή, στην περίπτωση των φορέων εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης, για να μειώνουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Ιταλία απέδειξε την αναγκαιότητα του μέτρου και, ύστερα από στενή συνεργασία με την Επιτροπή, τροποποίησε τα σχέδιά της για να διασφαλίσει τη συμβατότητά τους με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια. Ειδικότερα:

  • Παρέχεται στήριξη για την αντιμετώπιση ενός σαφώς προσδιορισμένου και ποσοτικοποιημένου κινδύνου σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού:

o   Η Ιταλία απέδειξε ότι τα αναμενόμενα έσοδα από τις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας είναι αδύνατο να καλύψουν το κόστος ενός αρκετά μεγάλου όγκου δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής. Ως εκ τούτου, η αγορά κινδυνεύει να χάσει σημαντική ποσότητα δυναμικότητας, ενώ φαίνεται απίθανο να πραγματοποιηθούν νέες επενδύσεις. Το 2017, για παράδειγμα, ιδιοκτήτες σταθμών ηλεκτροπαραγωγής ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να σταματήσουν να λειτουργούν θερμική δυναμικότητα 6 Gigawatt.

  • Ο μηχανισμός δυναμικότητας θα συνοδεύεται από μεταρρυθμίσεις της αγοράς:

o   Η Ιταλία προτίθεται να αναβαθμίσει το εγχώριο δίκτυο μεταφοράς, να επενδύσει στη δυναμικότητα διασυνοριακής μεταφοράς και να πραγματοποιήσει σειρά μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας να στέλνουν σαφέστερα μηνύματα για επενδύσεις. Ωστόσο, αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν φαίνεται να επαρκούν για τη διασφάλιση βραχυπρόθεσμα του επιθυμητού επιπέδου ασφάλειας του εφοδιασμού και, ως εκ τούτου, ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι επί του παρόντος αναγκαίος.

  • Ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι ανοικτός σε όλους τους δυνητικούς προμηθευτές δυναμικότητας, ενώ το κόστος για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας είναι περιορισμένο χάρη σε τακτικές ανταγωνιστικές δημοπρασίες:

o   Οι πάροχοι δυναμικότητας θα επιλέγονται με βάση τακτικές δημοπρασίες ανοικτές σε νέες και υφιστάμενες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής (συμπεριλαμβανομένων των μονάδων παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των φορέων εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης και της αποθήκευσης). Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι πάροχοι δυναμικότητας που είναι εγκατεστημένοι σε γειτονικά κράτη μέλη της ΕΕ θα μπορούν να ανταγωνίζονται για συγκεκριμένη ποσότητα δυναμικότητας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ενοποίηση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.

o   Ο ανοικτός χαρακτήρας του μηχανισμού διασφαλίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων τεχνολογιών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζονται η παροχή δυναμικότητας με το χαμηλότερο δυνατό κόστος για τους καταναλωτές και η αποφυγή τυχόν στρεβλώσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο ιταλικός μηχανισμός έχει επίσης ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που διασφαλίζει την αποτελεσματικότητά του: όταν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας φτάσουν σε ένα συγκεκριμένο ύψος, ενεργοποιείται η υποχρέωση των επιλεγμένων μέσω δημοπρασιών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής να επιστρέψουν ένα μέρος της κρατικής ενίσχυσης. Μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή την υποχρέωση επιστροφής της ενίσχυσης με τα έσοδα που αποκομίζουν από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός δυναμικότητας όχι μόνο διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα δυναμικότητας, αλλά δίνει επίσης στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής κίνητρο να χρησιμοποιήσουν αυτή τη δυναμικότητα και να προσφέρουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια στην αγορά όταν υπάρχει έλλειψη.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι σύμφωνος με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Παρόμοιοι μηχανισμοί έχουν εγκριθεί στο παρελθόν για τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και την αγορά της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, καθώς και σήμερα για την Πολωνία.

Η μη εμπιστευτική έκδοση της απόφασης θα δημοσιευτεί με τον αριθμό υπόθεσης SA.42011 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στον ιστότοπο της Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα περί απορρήτου.

 

4) Μηχανισμός δυναμικότητας που καλύπτει ολόκληρη την αγορά - Πολωνία

Η Πολωνία σχεδιάζει να θεσπίσει μηχανισμό δυναμικότητας για ολόκληρη την αγορά, που αποσκοπεί στην ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια στη χώρα. Ο μηχανισμός δυναμικότητας έχει εγκριθεί για περίοδο δέκα ετών, κατά τη διάρκεια της οποίας η Πολωνία θα πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών κινδύνων εφοδιασμού.

Στο πλαίσιο του μέτρου, οι πάροχοι δυναμικότητας μπορούν να λαμβάνουν ενίσχυση για να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια ή, στην περίπτωση των φορέων εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης, για να μειώνουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Πολωνία απέδειξε την αναγκαιότητα του μέτρου και, ύστερα από στενή συνεργασία με την Επιτροπή, ανέλαβε μια σειρά δεσμεύσεων για τη διασφάλιση της συμβατότητάς του με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια. Ειδικότερα:

  • Παρέχεται στήριξη για την αντιμετώπιση ενός σαφώς προσδιορισμένου και ποσοτικοποιημένου κινδύνου σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού:

o   η Πολωνία θέσπισε το μέτρο για να μετριάσει τα προβλήματα της ασφάλειας εφοδιασμού τα οποία εντόπισε για τα προσεχή έτη, ειδικότερα για την περίοδο μετά το 2020. Τα προβλήματα αυτά προκαλούνται από αδυναμίες της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των οποίων οι τιμές δεν αποτελούν επαρκές κίνητρο για επενδύσεις σε νέα δυναμικότητα ή για τη διατήρηση της υφιστάμενης δυναμικότητας στην αγορά. Οι πολωνικές αρχές απέδειξαν ότι, χωρίς κρατική παρέμβαση, η τάση αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο γενικών διακοπών ηλεκτρικού ρεύματος στο άμεσο μέλλον.

  • Ο μηχανισμός δυναμικότητας θα συνοδεύεται από μεταρρυθμίσεις της αγοράς, όπως αύξηση στα ανώτατα όρια τιμών, αναθεώρηση των κανόνων για την παροχή εφεδρειών και την ενέργεια εξισορρόπησης, καθώς και θέσπιση ενός διοικητικού μηχανισμού τιμολόγησης για την ενίσχυση των σημάτων των τιμών σε περιόδους ελλείψεων.
  • Ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι ανοικτός σε όλους τους δυνητικούς παρόχους δυναμικότητας, ενώ το κόστος για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας είναι περιορισμένο χάρη σε τακτικές ανταγωνιστικές δημοπρασίες:

o   οι πάροχοι δυναμικότητας επιλέγονται βάσει ανταγωνιστικών δημοπρασιών που διοργανώνονται σε τακτική βάση και είναι ανοικτές σε νέες και υφιστάμενες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των μονάδων παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της απόκρισης της ζήτησης και της αποθήκευσης. Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι πάροχοι δυναμικότητας που είναι εγκατεστημένοι σε γειτονικά κράτη μέλη της ΕΕ θα μπορούν να ανταγωνίζονται για συγκεκριμένη ποσότητα δυναμικότητας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ενοποίηση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.

o   Παρέχονται επιπλέον κίνητρα για απόκριση της ζήτησης και χρήση τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών, ώστε να προωθηθεί η σταδιακή μετάβαση προς ένα πιο φιλικό προς το περιβάλλον ενεργειακό μείγμα.

o   Ο ανοικτός χαρακτήρας του μηχανισμού διασφαλίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων τεχνολογιών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζονται η προμήθεια δυναμικότητας με το χαμηλότερο δυνατό κόστος για τους καταναλωτές και η αποφυγή τυχόν στρεβλώσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι σύμφωνος με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Παρόμοιοι μηχανισμοί έχουν εγκριθεί στο παρελθόν για τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και την αγορά στο σύνολο της Ιρλανδίας, καθώς και σήμερα για την Ιταλία.

Η μη εμπιστευτική έκδοση της απόφασης θα δημοσιευτεί με τον αριθμό υπόθεσης SA.46100 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στον ιστότοπο της Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα περί απορρήτου.

 

5) Σύστημα απόκρισης της ζήτησης - Γαλλία

Η Επιτροπή ενέκρινε γαλλικά σχέδια για τη θέσπιση συστήματος με στόχο τη στήριξη της ανάπτυξης της απόκρισης της ζήτησης μέσω ετήσιων προσκλήσεων υποβολής προσφορών. Ο όρος «απόκριση της ζήτησης» σημαίνει ότι οι καταναλωτές μειώνουν προσωρινά το σύνολο ή μέρος της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Το σύστημα αυτό μπορεί να συμβάλει στην ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια, ιδίως σε περιόδους αιχμής της κατανάλωσης τον χειμώνα και είναι ταυτόχρονα πιο φιλικό στο περιβάλλον από ό,τι η κατασκευή νέων συμβατικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Στο πλαίσιο του γαλλικού μέτρου, μπορούν να συμμετέχουν στους διαγωνισμούς τόσο οι οικιστικοί όσο και οι βιομηχανικοί φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης.

Το μέτρο θα ισχύει το διάστημα 2018 - 2023. Θα στηρίξει την ανάπτυξη του γαλλικού τομέα απόκρισης της ζήτησης παρέχοντας στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας προσωρινή χρηματοδοτική ενίσχυση με αντάλλαγμα τη συμμετοχή τους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το μέτρο συμπληρώνει τον μηχανισμό δυναμικότητας για ολόκληρη την αγορά που εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2016.

Η Γαλλία έχει αποδείξει την αναγκαιότητα του μέτρου για την τόνωση του τομέα απόκρισης της ζήτησης στη χώρα, όπου είναι πιθανόν να σημειωθεί εξαιρετική αύξηση της ζήτησης κατά τη διάρκεια ψυχρών καιρικών συνθηκών. Ο τομέας απόκρισης της ζήτησης στη Γαλλία αντιμετωπίζει ακόμη το κόστος μάθησης που θα μπορούσε να εμποδίσει την ανάπτυξή του, παρά τα οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη που αυτό μπορεί να προσφέρει.

Διάφορα χαρακτηριστικά του μέτρου διασφαλίζουν την αναλογικότητά του και περιορίζουν τις δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας, όπως τα προκαθορισμένα όρια των αμοιβών και ο αποκλεισμός των ακριβότερων προσφορών εάν η δημοπρασία δεν είναι επαρκώς ανταγωνιστική. Οι γαλλικές αρχές δεσμεύτηκαν επίσης να περιορίσουν τη στήριξη για την πλέον ρυπογόνο κατηγορία φορέων εκμετάλλευσης υποδομών που συμμετέχουν στην απόκριση της ζήτησης, όπως αυτών που χρησιμοποιούν γεννήτριες ντίζελ «μη συνδεδεμένες με τον μετρητή».

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός δυναμικότητας είναι σύμφωνος με τις κρατικές ενισχύσεις και, ειδικότερα, με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια.

Η μη εμπιστευτική έκδοση της απόφασης θα δημοσιευτεί με τον αριθμό υπόθεσης SA. 48490 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στον ιστότοπο της Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα περί απορρήτου.

 

6) Σύστημα διακοπτόμενου φορτίου - Ελλάδα

Η Επιτροπή έχει εγκρίνει την τροποποίηση και την παράταση για δύο έτη ενός υφιστάμενου συστήματος διακοπτόμενου φορτίου στην Ελλάδα, το οποίο στοχεύει στην ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. Στο πλαίσιο του συστήματος, οι χρήστες ηλεκτρικής ενέργειας συμφωνούν να μειώνουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε σύντομο χρονικό διάστημα έναντι ενός καθορισμένου ποσού. Αυτό μπορεί να είναι αναγκαίο, για παράδειγμα, σε περίπτωση δυσμενών καιρικών συνθηκών όταν η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια υπερβαίνει την προσφορά.

Η Επιτροπή ενέκρινε το αρχικό σύστημα το 2014 για περίοδο τριών ετών. Το σύστημα απέδειξε την αξία του στις καταστάσεις περιορισμένης προσφοράς του Δεκεμβρίου 2016 και του Ιανουαρίου 2017, όταν κατέση δυνατό να αποφευχθούν οι διακοπές ηλεκτρικής ενέργειας χάρη στη μείωση της κατανάλωσης των συμμετεχόντων στο σύστημα αυτό. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε επίσης να υλοποιήσει παράλληλα μεταρρυθμίσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες στοχεύουν στην εξάλειψη των αδυναμιών του ρυθμιστικού πλαισίου.

Ο διαχειριστής του ελληνικού δικτύου, ΑΔΜΗΕ, θα διοργανώνει διαγωνισμούς σε τριμηνιαία βάση για την προμήθεια κατ' ανώτατο όριο 1,600 megawatts (MW) διακοπτόμενης δυναμικότητας. Σε σύγκριση με το προηγούμενο σύστημα, η Ελλάδα προέβη σε ορισμένες αλλαγές που θα οδηγήσουν σε μια πιο στοχευμένη και πιο ανταγωνιστική προμήθεια δυναμικότητας, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους για τους Έλληνες καταναλωτές. Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει μειώσει το συνολικό μέγεθος του συστήματος, το ελάχιστο μέγεθος των επιμέρους προσφορών καθώς και τη μέγιστη επιτρεπόμενη τιμή προσφοράς. Επιπλέον, η Ελλάδα μείωσε τον χρόνο αντίδρασης για όλους τους συμμετέχοντες στα 5 λεπτά, παρέχοντας στον διαχειριστή του δικτύου τη δυνατότητα να αντιδρά ακόμη ταχύτερα σε απρόβλεπτες καταστάσεις ελλείψεων.

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σύστημα είναι σύμφωνο με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις και, ειδικότερα, με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια.

Η μη εμπιστευτική έκδοση της απόφασης θα δημοσιευτεί με αριθμό υπόθεσης SA.48780 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στονιστότοπο της Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα περί απορρήτου.

MEMO/18/681

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Ερωτήσεις του κοινού: Europe Direct τηλεφωνικά 00 800 67 89 10 11 ή με ηλεκτρονικό μήνυμα


Side Bar