Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δελτίο Τύπου

Ερωτήσεις και απαντήσεις: νέα εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ μετά το 2020

Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 2019

Τι είναι η συμφωνία εταιρικής σχέσης του Κοτονού μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού;

Η συμφωνία εταιρικής σχέσης του Κοτονού αποτελεί το νομικό πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και 79 χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο ολοκληρωμένα πλαίσια συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών. Η συμφωνία εταιρικής σχέσης του Κοτονού, η οποία υπεγράφη το 2000 για περίοδο 20 ετών, ενώνει περισσότερες από εκατό χώρες (κράτη μέλη της ΕΕ + 79 χώρες ΑΚΕ) και εκπροσωπεί πάνω από 1,5 δισεκατομμύρια άτομα.

Η εταιρική σχέση ΕΕ-ΑΚΕ εστιάζεται στην εξάλειψη της φτώχειας και στη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη για τις χώρες ΑΚΕ και ΕΕ. Περιλαμβάνει τρεις βασικούς τομείς δράσης: την αναπτυξιακή συνεργασία, τον πολιτικό διάλογο και τις εμπορικές συναλλαγές.

Συμφωνία του Κοτονού (διαθέσιμη στις 24 γλώσσες της ΕΕ)

Γιατί πρέπει να εκσυγχρονιστεί και γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Ο κόσμος έχει αλλάξει αισθητά μετά τη σύναψη της συμφωνίας του Κοτονού πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες. Τα παγκόσμια και περιφερειακά πλαίσια (στην Ευρώπη, την Αφρική, την Καραϊβική και τον Ειρηνικό) έχουν μεταβληθεί σε σημαντικό βαθμό, όπως και οι κοινές παγκόσμιες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν και οι ευκαιρίες που πρέπει να αξιοποιηθούν. Επομένως, οι βασικοί στόχοι της εταιρικής σχέσης πρέπει να αναθεωρηθούν για να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Συνεπώς, η ΕΕ επιδιώκει μια συνολική πολιτική συμφωνία που θα καθορίζει ένα σύγχρονο θεματολόγιο το οποίο θα πλαισιώνεται από τους χάρτες πορείας για τη βιώσιμη ανάπτυξη που έχουν συμφωνηθεί διεθνώς (το θεματολόγιο των ΗΕ με ορίζοντα το 2030 — οι ΣΒΑ, το πρόγραμμα δράσης της Αντίς Αμπέμπα, η συμφωνία του Παρισιού, η νέα κοινή αντίληψη της ΕΕ για την ανάπτυξη, η συνολική στρατηγική της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας κ.λπ.). Οι προσεχείς μήνες θα είναι κρίσιμοι καθώς ξεκινά μια νέα εποχή για τη σχέση μας με τις χώρες ΑΚΕ. Οι διαπραγματεύσεις θα προετοιμάσουν το έδαφος για νέες δυναμικές και συνεργασία που θα υπερβαίνουν την παραδοσιακή αναπτυξιακή διάσταση.

Ποια είναι τα πιθανά οφέλη; Τι είδους αλλαγή για τους πολίτες συνεπάγεται μια νέα εποχή στις σχέσεις ΕΕ-ΑΚΕ;

Χάρη στα διδάγματα που αντλήθηκαν κατά τη διάρκεια των 44 χρόνων συνεργασίας και αξιοποιώντας στο έπακρο το νέο πλαίσιο, η μελλοντική συμφωνία μπορεί να δημιουργήσει πρωτοφανείς ευκαιρίες. Με τη δημιουργία ισχυρής πολιτικής συμμαχίας, η ΕΕ και οι εταίροι της θα είναι σε θέση να αναπτύξουν λύσεις για τις υφιστάμενες προκλήσεις σε κάθε περιφέρεια. Οι προκλήσεις αυτές περιλαμβάνουν την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ανθρώπινη ανάπτυξη και την ειρήνη, καθώς και θέματα μετανάστευσης και ασφάλειας. Πολλές από τις σημερινές παγκοσμίων διαστάσεων προκλήσεις απαιτούν εναρμονισμένη, πολυμερή προσέγγιση για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Το 2015 δημιουργήσαμε ένα επιτυχή συνασπισμό που οδήγησε τελικά στη σύναψη της συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Το γεγονός αυτό καθιστά εμφανές ότι η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ έχει τη δύναμη να παρέχει πολύτιμες λύσεις για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Εάν ενώσουμε τις δυνάμεις μας, μπορούμε να σχηματίσουμε πλειοψηφία σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς οι χώρες ΕΕ και ΑΚΕ αντιπροσωπεύουν πάνω από το ήμισυ των μελών των Ηνωμένων Εθνών. Μαζί μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά και να καθορίσουμε την παγκόσμια ημερήσια διάταξη στα διεθνή φόρουμ. Σύμφωνα με τις οδηγίες διαπραγμάτευσης, στις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ περιλαμβάνονται:

- η επιτάχυνση της προόδου προς την επίτευξη των στόχων του θεματολογίου των Ηνωμένων Εθνών με ορίζοντα το 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη και η εξάλειψη της φτώχειας σε όλες της τις διαστάσεις·

- η προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης·

- η δημιουργία ισχυρότερων κρατών και κοινωνιών (μέσω της ειρήνης, της ασφάλειας, της δικαιοσύνης και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας)·

- η στήριξη της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα και η ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης·

- η προώθηση και η διασφάλιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης·

- η διαχείριση της κινητικότητας και της μετανάστευσης·

- η στήριξη της μετάβασης σε χαμηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και η ανάπτυξη οικονομιών ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή·

- η διασφάλιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων.

Πώς σκοπεύουν η ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ να επιτύχουν αυτούς τους στόχους;

Μέσω μιας νέας διάρθρωσης που θα είναι καλύτερα προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε περιφέρειας. Η νέα εταιρική σχέση μας μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό εργαλείο, αφενός, για να ενισχυθούν οι σχέσεις μας με όλες τις χώρες συνολικά, καθώς και με κάθε επιμέρους «περιφέρεια» (συγκεκριμένα την Αφρική, την Καραϊβική και τον Ειρηνικό) και, αφετέρου, για να επικεντρωθούμε σε βασικές εξατομικευμένες προτεραιότητες. Με τον τρόπο αυτό, εξάλλου, θα αναπτυχθεί περαιτέρω η «διηπειρωτική» σχέση μας με την Αφρική.

Η προτεινόμενη νέα διάρθρωση συνίσταται σε έναν συνδυασμό:

- μιας κοινής βασικής συμφωνίας (που περιέχει αξίες και αρχές κοινές για την ΕΕ και την Αφρική, την Καραϊβική και τον Ειρηνικό, καθώς και τους γενικούς στόχους) σε επίπεδο ΕΕ-ΑΚΕ·

- τριών ενισχυμένων περιφερειακών εταιρικών σχέσεων (ΕΕ-Αφρικής, ΕΕ-Καραϊβικής, ΕΕ-Ειρηνικού), με τη μορφή ειδικών πρωτοκόλλων. Αυτοί οι τρεις ισχυροί πυλώνες, με βάση τους οποίους θα χαραχθούν συγκεκριμένες δράσεις, θα παρέχουν τη δυνατότητα στους σχετικούς φορείς να συμμετέχουν στη διαπραγμάτευση, τη διακυβέρνηση και την υλοποίηση της μελλοντικής εταιρικής σχέσης, τηρώντας παράλληλα την αρχή της επικουρικότητας.

Οι τρεις εν λόγω «περιφέρειες» θα διαχειρίζονται οι ίδιες τις ευέλικτες περιφερειακές εταιρικές σχέσεις, μεριμνώντας για την ενίσχυση του ρόλου των σχετικών περιφερειακών οργανώσεων στη δημιουργία και τη διαχείριση των μελλοντικών περιφερειακών εταιρικών σχέσεων.

Ποιες ειδικές προτεραιότητες προτείνονται για την περιφέρεια της Αφρικής;

Οι προτεραιότητες που προτείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την εταιρική σχέση ΕΕ-Αφρικής είναι να επικεντρωθεί στην επίτευξη της ειρήνης και της σταθερότητας, στη διαχείριση της μετανάστευσης και της κινητικότητας, στην εδραίωση της δημοκρατίας και της χρηστής διακυβέρνησης, στην αξιοποίηση των οικονομικών ευκαιριών, στη συμμόρφωση με τα πρότυπα ανθρώπινης ανάπτυξης, καθώς και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η πρόταση συνάδει πλήρως με το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής Αφρικανικής Ένωσης-Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2017 στο Αμπιτζάν.

Ποια είναι η σχέση μεταξύ της μελλοντικής εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ και της νέας Συμμαχίας Αφρικής-Ευρώπης για βιώσιμες επενδύσεις και θέσεις εργασίας, η οποία ανακοινώθηκε από τον Πρόεδρο Γιούνκερ;

Η νέα Συμμαχία Αφρικής-Ευρώπης για βιώσιμες επενδύσεις και θέσεις εργασίας αποσκοπεί στην προσέγγιση των ηπείρων μας προωθώντας σημαντική αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων τόσο από τους Ευρωπαίους όσο και από τους Αφρικανούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την τόνωση του εμπορίου και τη δημιουργία θέσεων εργασίας και υποστηρίζοντας παράλληλα την εκπαίδευση και τις δεξιότητες που θα ωφελήσουν εξίσου τους λαούς της Ευρώπης και της Αφρικής.

Ως εκ τούτου, η εν λόγω συμμαχία θα συμβάλει στο οικονομικό πρόγραμμα του αφρικανικού περιφερειακού πυλώνα της μελλοντικής εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ.

Η αύξηση των υπεύθυνων επενδύσεων στην Αφρική, ιδίως σε τομείς στους οποίους η Ένωση έχει προστιθέμενη αξία, είναι μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων της ΕΕ. Η νέα Συμμαχία Αφρικής-Ευρώπης για βιώσιμες επενδύσεις και θέσεις εργασίας δεν αποτελεί αυτοτελή πρωτοβουλία. Είναι μέρος του ευρύτερου συνόλου στρατηγικών πλαισίων και αποτελεί βασική συνιστώσα για την υλοποίηση της δήλωσης της συνόδου κορυφής ΑΕ-ΕΕ του Αμπιτζάν.

Ποιες ειδικές προτεραιότητες προτείνονται για την περιφέρεια της Καραϊβικής;

Οι βασικοί τομείς συνεργασίας στο πλαίσιο της περιφερειακής εταιρικής σχέσης με την Καραϊβική περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ευπάθειας, την ασφάλεια των πολιτών, τη χρηστή διακυβέρνηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ανθρώπινη ανάπτυξη και τη κοινωνική συνοχή. Ομοίως, η προώθηση της χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, η εμβάθυνση της περιφερειακής ολοκλήρωσης, η διακυβέρνηση των ωκεανών και η μείωση των φυσικών καταστροφών συγκαταλέγονται επίσης μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων.

Ποιες ειδικές προτεραιότητες προτείνονται για την περιφέρεια του Ειρηνικού;

Ο μεγάλος αριθμός νησιωτικών κρατών και οι τεράστιες θαλάσσιες περιoxές τους καθιστούν τις χώρες του Ειρηνικού σημαντικό παράγοντα για την ΕΕ όσον αφορά την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων, ιδίως λόγω της ευπάθειάς τους απέναντι στις φυσικές καταστροφές και στην κλιματική αλλαγή. Οι άλλες προτεραιότητες θα πρέπει να εστιαστούν στους τομείς της ασφάλειας στη θάλασσα, της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων, της χρηστής διακυβέρνησης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ιδίως της ισότητας των φύλων, και της χωρίς αποκλεισμούς βιώσιμης ανάπτυξης.

Οι περιφερειακοί οργανισμοί θα διαδραματίσουν ρόλο στην εταιρική σχέση μετά το 2020;

Από τη δεκαετία του 1990 η ανάπτυξη περιφερειακών φορέων αποτέλεσε σημαντική τάση. Έχουν εμφανιστεί πολλοί περιφερειακοί οργανισμοί σε όλες τις χώρες ΑΚΕ, ορισμένοι εκ των οποίων έχουν εξελιχθεί σε βασικούς παράγοντες των διεθνών σχέσεων. Ιδίως η Αφρικανική Ένωση, το Φόρουμ των Νήσων του Ειρηνικού και το CARIFORUM, καθώς και υποπεριφερειακοί οργανισμοί στην Αφρική, όπως η Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών κρατών (ECOWAS) και η Κοινότητα για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής (SADC), ενίσχυσαν τους αντίστοιχους ρόλους τους. Η ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ θα εξακολουθήσουν να βασίζονται σε πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης που επιτρέπει την ανάληψη δράσης στο καταλληλότερο επίπεδο (εθνικό, περιφερειακό, ηπειρωτικό ή ΑΚΕ), σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της συμπληρωματικότητας.

Οι μη κρατικοί φορείς διαδραματίζουν ρόλο στη συμφωνία;

Η ΕΕ αποδίδει αξία στον διαρθρωμένο διάλογο και είναι υπέρ μιας πολυμερούς προσέγγισης που περιλαμβάνει μη κρατικούς φορείς – τον ιδιωτικό τομέα, την κοινωνία των πολιτών και τις τοπικές αρχές. Οι εταίροι αυτοί θα πρέπει να μπορούν να εργάζονται σε ευνοϊκό περιβάλλον και να έχουν την ευκαιρία να συνεισφέρουν ουσιαστικά στην εθνική, περιφερειακή και παγκόσμια διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Καθεστώς παρατηρητή

Η συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει διάταξη που να ορίζει ότι μπορεί να χορηγείται καθεστώς παρατηρητή στα τρίτα μέρη που συμμερίζονται τις αξίες και τις αρχές στις οποίες βασίζεται η συμφωνία και που έχουν προστιθέμενη αξία για την προώθηση των ειδικών στόχων και των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης.

Ποιος είναι ο επικεφαλής διαπραγματεύσεων της ΕΕ;

Η κύριος διαπραγματευτής της ΕΕ είναι ο επίτροπος Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης, κ. Νέβεν Μίμιτσα. Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε στενή συνεργασία με την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, την κ. Φεντερίκα Μογκερίνι.

Ποιος διαπραγματεύεται εξ ονόματος της ομάδας των κρατών ΑΚΕ;

Η κεντρική ομάδα διαπραγματεύσεων απαρτίζεται από εκπροσώπους των τριών περιφερειών (Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού) με επικεφαλής τον κ. Robert Dussey, υπουργό εξωτερικών, συνεργασίας και αφρικανικής ολοκλήρωσης του Τόγκο.

Πού πραγματοποιούνται οι διαπραγματεύσεις;

Στην ΕΕ και στις χώρες ΑΚΕ.

Πόσο αναμένεται να διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις;

Η συμφωνία του Κοτονού πρόκειται να λήξει στις 29 Φεβρουαρίου 2020. Επομένως, η νέα συμφωνία πρέπει να έχει οριστικοποιηθεί και εγκριθεί πριν από την ημερομηνία αυτή.

Πόσο θα διαρκέσει η νέα συμφωνία;

Θα προταθεί η σύναψη της μελλοντικής συμφωνίας ΕΕ-ΑΚΕ για αρχικό χρονικό διάστημα 20 ετών. Τρία έτη πριν από τη λήξη της, θα πρέπει να ξεκινήσει διαδικασία για την επανεξέταση των ρυθμίσεων που θα πρέπει να διέπουν τις μελλοντικές σχέσεις. Η συμφωνία ανανεώνεται σιωπηρά για μέγιστη περίοδο 5 ετών, μέχρις ότου συμφωνηθούν νέες διατάξεις ή προσαρμογές από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, εκτός αν ληφθεί απόφαση για τη λύση ή την παράταση της συμφωνίας από τα συμβαλλόμενα μέρη. Η συμφωνία θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει ρήτρα «ραντεβού» για τη συνολική αναθεώρηση των στρατηγικών προτεραιοτήτων, μετά τη λήξη του θεματολογίου των Ηνωμένων Εθνών με ορίζοντα το 2030.

Οι οδηγίες διαπραγμάτευσης δημοσιοποιούνται;

Ναι. Οι οδηγίες διαπραγμάτευσης της ΕΕ είναι διαθέσιμες εδώ.

 

Περισσότερες πληροφορίες

Δελτίο Τύπου - Νέα εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ: οι επικεφαλής διαπραγματεύσεων ολοκληρώνουν επιτυχημένη σειρά περιφερειακών διαβουλεύσεων, οι οποίες κορυφώνονται με τη συνάντηση των Αφρικανών ηγετών

Δελτίο Τύπου - Νέα εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ: η ΕΕ συζητά τις μελλοντικές σχέσεις ΕΕ-Καραϊβικής

Δελτίο Τύπου - Νέα εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ: οι ηγέτες της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ εντείνουν τις περιφερειακές συνομιλίες στη Σαμόα

MEMO/18/5903

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Ερωτήσεις του κοινού: Europe Direct τηλεφωνικά 00 800 67 89 10 11 ή με ηλεκτρονικό μήνυμα


Side Bar