Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Orędzie o stanie Unii 2018: Pytania i odpowiedzi na temat wniosku Komisji dotyczącego zniesienia sezonowych zmian czasu

Strasburg, 12 września 2018 r.

Pytania i odpowiedzi na temat wniosku Komisji dotyczącego zniesienia sezonowych zmian czasu

Baner

Dlaczego czas letni i zimowy jest zharmonizowany na poziomie UE?

W większości państw członkowskich UE historia ustaleń dotyczących czasu letniego jest długa i sięga często czasów pierwszej i drugiej wojny światowej lub kryzysu naftowego lat 70-tych. W przeszłości państwa członkowskie wprowadzały mechanizm zmiany czasu, aby zaoszczędzić energię (głównie węgiel do produkcji energii elektrycznej) i dostosować swój czas do sąsiadujących państw. Data zmiany czasu była jednak różna w różnych krajach. Było to źródłem problemów na rynku wewnętrznym, wynikających z nieskoordynowanego wprowadzania zmian czasu (w różne dni) w ciągu roku. Były one szczególnie dotkliwe w sektorach transportu i energii. W związku z tym stopniowo wprowadzano środki europejskie mające na celu zharmonizowanie daty zmiany czasu, co doprowadziło do uchwalenia obecnie obowiązujących przepisów dyrektywy 2000/84/WE.

Jak tę kwestię rozwiązano na świecie?

Ustalenia dotyczące czasu letniego obowiązują w około 60 krajach, głównie w Ameryce Północnej i Oceanii. Coraz więcej państw sąsiadujących z UE lub partnerów handlowych UE nie decyduje się na stosowanie zmiany czasu na letni albo postanawia z niej zrezygnować, na przykład: Islandia, Chiny (od 1991 r.), Rosja (od 2011 r.), Białoruś (od 2011 r.) i ostatnio Turcja (od 2016 r.).

Dlaczego Komisja przedstawia omawiany wniosek?

Komisja włączyła ustalenia dotyczące czasu letniego do swojego programu politycznego, ponieważ jej przewodniczący Jean-Claude Juncker zadeklarował działania na dużą skalę w sprawach ważnych oraz pozostawienie państwom członkowskim swobody podejmowania decyzji w sprawach, które są w stanie najlepiej rozwiązać same. Po dokonaniu oceny obowiązujących ustaleń dotyczących sezonowych zmian czasu (prawo UE przewiduje obowiązkową zmianę czasu co sześć miesięcy) Komisja doszła do wniosku, że to państwa członkowskie mają najlepsze warunki do zdecydowania o tym, czy chcą na stałe utrzymać czas letni czy zimowy, pod warunkiem że uniknie się fragmentacji.

W swojej ocenie Komisja uwzględniła szereg elementów, takich jak głosowanie w Parlamencie Europejskim w sprawie rezolucji na ten temat w lutym 2018 r., wnioski ze strony niektórych państw członkowskich UE, analiza dostępnych dowodów, a także konsultacje publiczne przeprowadzone przez Komisję w dniach od 4 lipca do 16 sierpnia 2018 r. W ramach tych konsultacji otrzymano 4,6 mln odpowiedzi ze wszystkich 28 państw członkowskich. Jest to najwyższa liczba odpowiedzi w historii konsultacji publicznych przeprowadzonych przez Komisję. Zgodnie z wynikami końcowymi 84 proc. respondentów opowiedziało się za zniesieniem sezonowych zmian czasu. Wszystkie te elementy skłoniły Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego zaprzestania sezonowych zmian czasu, przy zachowaniu skoordynowanego podejścia, aby zapewnić należyte funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Co proponuje Komisja?

Komisja proponuje, aby w 2019 r. w całej UE znieść zmiany czasu stosowane dotychczas dwa razy w roku. Zakończyłoby to praktykę przesuwania wskazówek zegara o jedną godzinę wprzód w marcu i o jedną godzinę wstecz w październiku. Aby uniknąć fragmentacji rynku wewnętrznego, państwa członkowskie podejmą decyzję, czy chcą na stałe stosować czas letni czy zimowy. O swojej decyzji powiadomią Komisję Europejską. Po tym fakcie państwa członkowskie nie będą już mogły stosować sezonowej zmiany czasu. Państwa członkowskie będą mogły nadal swobodnie wybierać strefę, której czas chcą stosować na swoim terytorium.

Czy Komisja proponuje stały czas letni/zimowy w całej Unii Europejskiej?

Nie. Wniosek Komisji Europejskiej ma na celu skoordynowane zniesienie sezonowych zmian czasu. Decyzję o stosowaniu na stałe czasu letniego lub zimowego podejmie każde państwo członkowskie. Pożądane jest, aby państwa członkowskie w uzgodniony sposób podjęły decyzje w sprawie czasu standardowego, który każde z nich będzie stosowało od 2019 r.

Dlaczego niektóre państwa członkowskie nie mogą nadal stosować sezonowych zmian czasu, jeśli sobie tego życzą?

Komisja proponuje zniesienie sezonowych zmian czasu w całej Unii Europejskiej. Innymi słowy, państwa członkowskie nie utrzymają w mocy krajowych ustaleń dotyczących sezonowych zmian czasu. Ma to służyć zapewnieniu należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego i uniknięciu zakłóceń, które mogłyby być spowodowane nieskoordynowanymi działaniami państw członkowskich. Takie ewentualne zakłócenia mogłyby dotyczyć harmonogramu usług transportowych oraz funkcjonowania systemów informacyjnych i łączności, a także wyższych kosztów w handlu transgranicznym czy niższej wydajności na rynku towarów i usług. Niezbędna jest zatem kontynuacja systemu zharmonizowanego, w ramach którego wszystkie państwa członkowskie zniosą przeprowadzane co pół roku zmiany czasu.

Jak i kiedy zmiana ta zostałaby wdrożona?

W celu umożliwienia sprawnego przejścia na nowy system wniosek Komisji przewiduje, że każde państwo członkowskie powinno powiadomić Komisję do kwietnia 2019 r. o zamiarze zastosowania na stałe czasu letniego lub zimowego. Decyzja ta powinna opierać się na koordynacji między państwami członkowskimi, na ewentualnych konsultacjach oraz ocenach na szczeblu krajowym i europejskim.

Ostatnia obowiązkowa zmiana czasu na letni odbyłaby się w niedzielę 31 marca 2019 r. Potem państwa członkowskie, które chcą na stałe przejść na czas zimowy, nadal mogłyby ostatni raz wprowadzić czas zimowy: w niedzielę 27 października 2019 r. Po tym terminie sezonowe zmiany czasu nie byłyby już możliwe.

Harmonogram ten zależy od przyjęcia wniosku Komisji przez Parlament Europejski i Radę najpóźniej do marca 2019 r.

Jakie są korzyści wynikające z zaprzestania obecnej praktyki zmiany czasu?

Obywatele nie będą już musieli pamiętać o przestawianiu zegarków. Zmiany były źródłem nieporozumień, ponieważ nie jest oczywiste, kiedy i w jakim kierunku należy przesuwać wskazówki. Respondenci biorący udział w konsultacjach publicznych uzasadniali potrzebę zniesienia praktyki zmiany czasu również jej negatywnym wpływem na zdrowie i liczbę wypadków drogowych oraz brakiem oszczędności energii. Wraz z końcem tej praktyki do zmian czasu nie będzie już musiał dostosowywać się organizm człowieka.

Korzyści odniosą także przedsiębiorstwa. Nowe rozwiązania ułatwią planowanie w sektorach energii i transportu (np. w przypadku pociągów nocnych) i uproszczą działanie aplikacji opierających się na pomiarze czasu. Głównym motywem wprowadzenia obecnego systemu było oszczędzanie energii, jednak z badań wynika, że obecnie oszczędności energii wynikające ze zmiany czasu są ograniczone.

Które strefy czasowe będą miały zastosowanie w UE?

Obecnie w UE obowiązują trzy strefy czasowe: czas zachodnioeuropejski (Irlandia, Portugalia, Wielka Brytania), czas środkowoeuropejski (17 państw członkowskich) oraz czas wschodnioeuropejski (Bułgaria, Cypr, Estonia, Finlandia, Grecja, Litwa, Łotwa i Rumunia). Państwa członkowskie, które zdecydują się na stosowanie stałego czasu letniego, automatycznie zmienią swoją strefę czasową na kolejną (czas standardowy + 1 godzina). Ponadto państwa członkowskie będą miały swobodę wprowadzania zmian swojego czasu standardowego, które nie są związane ze zmianami sezonowymi. Wniosek przewiduje, że Komisja zostanie powiadomiona o wszelkich zmianach stref czasowych z 6-miesięcznym wyprzedzeniem, co umożliwi odpowiednio szybkie dostosowanie systemów opierających się na pomiarze czasu.

Czego dotyczyły konsultacje publiczne?

Uczestnicy zostali zaproszeni do opowiedzenia o swoich doświadczeniach związanych ze zmianą czasu oraz do wyrażenia opinii na temat dwóch rozwiązań alternatywnych (utrzymanie obecnego systemu lub jego zniesienie w całej UE). Respondenci mogli też wskazać, czy gdyby obecny system został zniesiony, woleliby utrzymać czas letni czy zimowy. Obywatele i zainteresowane podmioty z UE zostali zaproszeni do przedstawienia swoich poglądów za pomocą następującego kwestionariusza online (dostępnego we wszystkich językach UE) w okresie od dnia 4 lipca do dnia 16 sierpnia.

Gdzie mogę zapoznać się z końcowymi wynikami konsultacji?

W ramach konsultacji internetowych otrzymano 4,6 mln odpowiedzi ze wszystkich 28 państw członkowskich. Jest to najwyższa liczba odpowiedzi w historii konsultacji publicznych przeprowadzonych przez Komisję. 84 proc. respondentów opowiedziało się za zniesieniem zmiany czasu przeprowadzanej co pół roku. Wyniki konsultacji szczegółowo streszczono i przetłumaczono na wszystkie języki UE. Streszczenie dostępne jest tutaj.

Dodatkowe informacje

Strona internetowa poświęcona orędziu o stanie Unii Europejskiej 2018

Podstrona poświęcona sezonowym zmianom czasu

Komunikat prasowy: Orędzie o stanie Unii Europejskiej 2018: Komisja proponuje zniesienie sezonowych zmian czasu

Sprawozdanie końcowe z konsultacji publicznych

MEMO/18/5641

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar