Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Pytania i odpowiedzi: wejście w życie zaktualizowanego statusu blokującego

Bruksela, 6 sierpnia 2018 r.

Czym jest status blokujący?

Unia Europejska wprowadziła status blokujący w 1996 r. (rozporządzenie 96/2271) w odpowiedzi na prawodawstwo Stanów Zjednoczonych dotyczące sankcji eksterytorialnych. Jego celem jest przeciwdziałanie skutkom amerykańskich sankcji dla podmiotów gospodarczych z UE prowadzących legalną działalność w relacji z państwami trzecimi. Status blokujący stanowi ważne osiągnięcie w ramach jednolitych działań unijnych wobec prawodawstwa eksterytorialnego państw trzecich.

Jak działa status blokujący?

Status blokujący ma zastosowanie do prawodawstwa eksterytorialnego wymienionego w załączniku do wspomnianego rozporządzenia („wymienione prawodawstwo eksterytorialne”).

Zakazuje on unijnym rezydentom i spółkom („podmioty”) stosowania się do wymienionego prawodawstwa eksterytorialnego, chyba że zostaną oni do tego upoważnieni przez Komisję w wyjątkowych przypadkach; umożliwia podmiotom unijnym uzyskanie odszkodowania z tytułu zastosowania się do przedmiotowego prawodawstwa od osób fizycznych bądź innych podmiotów wyrządzających szkodę; oraz unieważnia na terenie UE skutki wszelkich orzeczeń sądów zagranicznych wydanych na podstawie tego prawodawstwa.

Podmioty unijne w terminie 30 dni od uzyskania informacji powinny poinformować Komisję Europejską o wszelkich zdarzeniach wynikających z wymienionego prawodawstwa eksterytorialnego, które miałyby wpływ na ich interesy gospodarcze lub finansowe.

Dlaczego status blokujący został zaktualizowany?

Przyczyną aktualizacji była jednostronna decyzja USA z dnia 8 maja 2018 r. o ponownym zastosowaniu sankcji wobec Iranu (po upływie okresów „wygaśnięcia”: 90-dniowego i 180-dniowego, tj. po dniu 6 sierpnia 2018 r. i dniu 4 listopada 2018 r.), przy jednoczesnym wycofaniu się ze Wspólnego kompleksowego planu działania (JCPOA), uzgodnionego w 2015 r. pomiędzy Iranem, z jednej strony, a Chinami, Francją, Niemcami, Unią Europejską, Rosją, Zjednoczonym Królestwem i Stanami Zjednoczonymi, z drugiej strony. Niektóre z ponownie zastosowanych sankcji mają skutki eksterytorialne i mogłyby mieć wpływ na podmioty unijne prowadzące legalną działalność gospodarczą z Iranem.

Jak zmieniono status blokujący?

UE zmieniła załącznik do statusu blokującego poprzez dodanie do jego zakresu wykazu eksterytorialnych sankcji amerykańskich względem Iranu, które Stany Zjednoczone ponownie nałożyły.

Zmianę wprowadza się za pomocą rozporządzenia delegowanego Komisji, które zostało przyjęte przez Komisję w dniu 6 czerwca 2018 r. i wobec którego ani Rada, ani Parlament Europejski nie wyraziły sprzeciwu w ciągu 2 miesięcy okresu kontroli, przewidzianego do tego celu. Rozporządzenie to zostanie opublikowane i wejdzie w życie w dniu 7 sierpnia.

Jakiego rodzaju odszkodowania mogą domagać się podmioty unijne?

Zgodnie ze statusem blokującym podmioty unijne są uprawnione do uzyskania „odszkodowania, w tym do zwrotu kosztów prawnych, z tytułu szkód poniesionych [...] w wyniku zastosowania przepisów prawnych określonych w Załączniku lub w wyniku działań opartych na tych przepisach lub z nich wynikających”.

Od kogo podmioty unijne mogą dochodzić takiego odszkodowania?

Zgodnie ze statusem blokującym podmioty unijne mogą dochodzić odszkodowania od „osoby fizycznej lub prawnej, lub od każdego innego podmiotu wyrządzającego szkody, bądź też od osoby działającej w jego imieniu lub w charakterze pośrednika”.

W jaki sposób unijne podmioty mogą ubiegać się o odszkodowanie?

Skargę można wnieść do sądów w państwach członkowskich, a odszkodowanie może przybrać formę konfiskaty i sprzedaży majątku, jaki osoba wyrządzająca szkodę, jej pośrednicy lub osoby działające w jej imieniu posiadają. Podobnie jak w przypadku sporu o odszkodowanie, sędzia będzie orzekać co do istoty sprawy lub oceniać związek przyczynowy.

Kto jest odpowiedzialny za wykonanie statusu blokującego?

Wykonanie statusu blokującego, w tym ustanawianie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar za ewentualne przypadki naruszenia, należy do kompetencji państw członkowskich. Egzekwowanie tych kar spoczywa również na państwach członkowskich.

Na czym polega rola Komisji Europejskiej?

Komisja Europejska pełni kilka ról: gromadzi od podmiotów unijnych informacje dotyczące ewentualnych przypadków stosowania wymienionego prawodawstwa eksterytorialnego; działa w porozumieniu z organami krajowymi z państw członkowskich UE w odniesieniu do takich przypadków podlegających ich jurysdykcji; otrzymuje od państw członkowskich informacje o środkach przyjętych na podstawie statusu blokującego i innych stosownych aspektach oraz dzieli się z nimi tymi informacjami.

W wyjątkowych przypadkach Komisja może również upoważnić podmiot unijny do całkowitego lub częściowego zastosowania się do wymienionego prawodawstwa eksterytorialnego, jeżeli brak takiego zastosowania się poważnie zaszkodziłby interesom podmiotu lub interesom Unii Europejskiej. W wykonywaniu powyższych zadań Komisję wspiera Komitet ds. Prawodawstwa o Charakterze Eksterytorialnym składający się z przedstawicieli państw członkowskich.

Po uzyskaniu pełnego poparcia ze strony Komitetu również rozporządzenie wykonawcze zawierające kryteria, w oparciu o które Komisja będzie oceniać takie wnioski o upoważnienie, zostanie opublikowane w dniu 7 sierpnia.

Więcej informacji:

Komunikat prasowy: Wchodzi w życie zaktualizowany status blokujący na poparcie porozumienia jądrowego z Iranem

MEMO/18/4786

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar