Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Pytania i odpowiedzi na temat nowego Funduszu Społecznego i Funduszu Dostosowania do Globalizacji na okres 2021–2027

Bruksela, 30 maja 2018 r.

Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+)

IP/18/3923

Jakie nowości wnosi rozporządzenie w sprawie EFS+?

W ciągu ostatnich 60 lat Europejski Fundusz Społeczny był głównym unijnym instrumentem finansowym służącym inwestowaniu w ludzi, pomagając im w znalezieniu lepszej pracy i zapewniając wszystkim obywatelom UE bardziej sprawiedliwe możliwości zatrudnienia.

W tym samym duchu, jak w przypadku obecnego Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejski Fundusz Społeczny+ będzie głównym instrumentem finansowym UE służącym inwestowaniu w ludzi oraz głównym nośnikiem wzmocnienia spójności społecznej, poprawy sprawiedliwości społecznej i zwiększania konkurencyjności w Europie. W przyszłości priorytety Europejskiego Funduszu Społecznego+ zostaną w jeszcze większym stopniu dostosowane do zaleceń i analiz krajowych przedstawionych w ramach europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej, a także będą ukierunkowane na urzeczywistnienie zasad Europejskiego filaru praw socjalnych w praktyce.

W rozporządzeniu w sprawie EFS+ połączono obecny Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym, program na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz Program UE w dziedzinie zdrowia. Jest to istotny krok na drodze do usprawniania i upraszczania obowiązujących przepisów dotyczących poszczególnych funduszy, jak i zwiększania synergii między różnymi komponentami funduszu w celu zapewnienia lepszego wpływu.

Jak wygląda budżet przyszłego EFS+ w porównaniu z budżetem obecnego programu?

W okresie 2021–2027 Komisja proponuje przyznanie EFS+ z budżetu UE 101,2 mld euro w cenach bieżących. Tym samym udział Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ogólnym budżecie polityki spójności zwiększyłby się z obecnego faktycznego udziału w wysokości 23 proc. funduszy strukturalnych do 27 proc.

Jaką kwotą dysponuje każdy z komponentów EFS+?

Łączna kwota w wysokości 101,2 mld euro obejmuje 100 mld euro na EFS+ w ramach zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi. Co najmniej 25 proc. tej kwoty zostanie przeznaczone na wspieranie włączenia społecznego, a co najmniej 4 proc. na walkę z deprywacją materialną, aby nadal realizować priorytety i działania obecnego Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym. Ponadto państwa członkowskie, w których odsetek młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (NEET) jest wyższy od średniej unijnej w 2019 r. będą zobowiązane do przeznaczenia co najmniej 10 proc. swoich środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wsparcie zatrudnienia ludzi młodych. Pozostałe 1,2 mld euro przeznaczone jest na zarządzanie bezpośrednie: komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne” – 761 mln euro oraz komponent „Zdrowie” – 413 mln euro. Te dwa komponenty zapewnią możliwość testowania innowacyjnych rozwiązań w podejściu transgranicznym, na przykład w celu wspierania mobilności pracowników w Europie oraz w celu pomocy państwom członkowskim w przyszłych systemach zdrowotnych.

Jakie są cele EFS+?

Głównym celem EFS+ jest przyczynianie się do silniejszego wymiaru społecznego Europy oraz wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych, zwiększając tym samym pozytywną konwergencję społeczno-gospodarczą w Europie. Finansowanie z EFS + przyczyni się również do wdrożenia wytycznych w sprawie zatrudnienia określonych w ramach europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej oraz do realizacji ogólnego celu, jakim jest inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu po 2020 r. (cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju), jak zapewnienie wysokiego poziomu zdrowia ludzkiego. Inicjatywa przyczyni się do poprawy możliwości zatrudnienia, poziomu życia, zwiększenia mobilności pracowników oraz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

Inwestycje EFS+ skupią się w trzech głównych obszarach: 1) kształcenie, szkolenie i uczenie się przez całe życie; 2) skuteczność rynków pracy oraz równy dostęp do wysokiej jakości zatrudnienia; 3) włączenie społeczne, zdrowie i zwalczanie ubóstwa.

W jaki dokładnie sposób EFS+ będzie wspierał wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych?

Rozporządzenie w sprawie EFS+ wskazuje na bezpośredni związek między celami EFS+ a trzema rozdziałami filaru: 1) równe szanse i dostęp do zatrudnienia (w tym do wysokiej jakości systemów kształcenia i szkolenia sprzyjających włączeniu społecznemu), 2) sprawiedliwe warunki pracy i 3) ochrona socjalna i włączenie społeczne. Programy EFS + będą musiały odzwierciedlać te priorytety zgodnie z zasadami filaru. Priorytety dla poszczególnych krajów będą omawiane w świetle zaleceń i analiz przedstawionych w ramach europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej. Określenie takich priorytetów powinno odbywać się w sposób integracyjny, ponieważ wniosek w sprawie EFS + ma na celu wzmocnienie partnerstw. Fundusz będzie promował zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron na różnych etapach jego wdrażania, w tym organów publicznych, partnerów gospodarczych i społecznych, odpowiednich organów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie oraz organów odpowiedzialnych za promowanie włączenia społecznego, praw podstawowych, praw osób niepełnosprawnych, równości płci i niedyskryminacji. Oczekuje się, że państwa członkowskie przydzielą odpowiednią kwotę środków z EFS+ w każdym programie na budowanie zdolności partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

W jaki sposób wzmocnione zostanie powiązanie między EFS+ a procesem europejskiego semestru?

We wniosku Komisji ustanowiono jeszcze bardziej bezpośredni związek między europejskim semestrem a inwestycjami z EFS+ niż miało to już miejsce w ramach obecnego Europejskiego Funduszu Społecznego. Zalecenia dla poszczególnych krajów przyjęte w kontekście europejskiego semestru, podobnie jak inne główne wyzwania polityczne określone wspólnie przez Komisję i państwa członkowskie będą punktem wyjścia dla programowania EFS+. Państwa członkowskie będą musiały przeznaczyć wystarczające środki z EFS+, aby pomóc w sprostaniu tym wyzwaniom i realizacji zaleceń.

Przeprowadzone zostaną dwa główne etapy definiowania priorytetów w celu zapewnienia, że inwestycje są dobrze dostosowane do wyzwań politycznych w poszczególnych krajach: państwa członkowskie zdefiniują je na początku okresu programowania, a następnie w kontekście przeglądu śródokresowego programów operacyjnych. Monitorowanie będzie prowadzone w ramach rocznego cyklu europejskiego semestru.

W jaki sposób EFS+ uprości zarządzanie funduszami i ich wypłatę?

Jedną z głównych nowości będzie ułatwienie krajowym organom ds. EFS i podmiotom realizującym projekty wskazywanie kosztów i ujmowanie ich w sprawozdaniach. Aby uwzględnić potrzebę uproszczenia i skupić się na osiąganiu wyników, rozporządzenie w sprawie EFS+ zwiększy w szczególności wykorzystanie uproszczonych form kosztów do zwracania kosztów państwom członkowskim na podstawie kwot ryczałtowych lub kosztów standardowych uzgodnionych wcześniej z państwami członkowskimi. Jeżeli w przypadku niektórych organów krajowych trudno jest uzyskać kurs średni, na przykład w kontekście nowego programu szkoleniowego, Komisja sama zaproponuje kurs średni w przypadku niektórych standardowych środków, takich jak szkolenia, w oparciu o dane ze wszystkich państw członkowskich, z uwzględnieniem kontekstu krajowego. Komisja zwróci każdemu państwu członkowskiemu określoną kwotę po pomyślnym zakończeniu działania szkoleniowego.
Rozporządzenie w sprawie EFS+ również wykorzystuje nową opcję zwrotu kosztów państwom członkowskim na podstawie osiągnięcia rezultatów lub spełnienia warunków.

Znacznie zmniejszone zostaną ponadto wymogi dotyczące monitorowania i sprawozdawczości, zaś wymogi dotyczące gromadzenia danych będą uproszczone.

Jak w ramach EFS+ zostanie zapewnione wsparcie dla grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i dla osób najbardziej potrzebujących?

Co najmniej 25 proc. zasobów EFS+ zostanie przydzielone na wspieranie włączenia społecznego. Grupy defaworyzowane, takie jak osoby bierne zawodowo czy długotrwale bezrobotni, dzieci, społeczności marginalizowane, takie jak Romowie, osoby najbardziej potrzebujące i obywatele państw trzecich są konkretnie wskazane w ramach komponentu dotyczącego włączenia społecznego EFS+.

W ramach EFS+ utrzymane zostanie ukierunkowane wsparcie dla osób najbardziej potrzebujących, realizowane obecnie poprzez Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym, obejmujące pomoc żywnościową, podstawową pomoc materialną i środki towarzyszące. Na poziomie Unii co najmniej 4 proc. zasobów komponentu EFS+ w ramach zarządzania dzielonego powinno wspierać osoby najbardziej potrzebujące.

Projekty Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD) i EFS są często zarządzane oddzielnie w obecnym kontekście regulacyjnym, a wymagania dotyczące projektów są różne. Z dowodów wynika jednak, że połączenie tych dwóch funduszy pozwoliłoby na bardziej strategiczne podejście polityczne, wzmacniając związek między wsparciem w postaci pomocy materialnej (wspieranym ze środków FEAD) a całkowitym wsparciem społecznym i aktywizacją zawodową (wspierane ze środków EFS). Zainteresowane strony działające w ramach Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym podkreśliły potrzebę lepszej koordynacji między projektami FEAD i EFS.

W związku z tym połączenie nie będzie miało wpływu na zasady mające zastosowanie w zakresie dostępu do pomocy dla osób najbardziej potrzebujących. Komponent FEAD będzie nadal korzystać z uproszczonych przepisów, aby zagwarantować dostępność funduszy dla jeszcze większej liczby beneficjentów, w szczególności małych organizacji pozarządowych.

Czy w ramach EFS + zostanie utrzymane ukierunkowane wsparcie zatrudnienia ludzi młodych?

Wniosek Komisji opiera się na osiągnięciach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych w okresie programowania 2014–2020, która jest głównym instrumentem finansowym służącym realizacji gwarancji dla młodzieży. Od 2013 r. około 18 mln młodych osób zarejestrowało się, a 11 mln osób otrzymało ofertę zatrudnienia, dalszego kształcenia, szkolenia lub przygotowania zawodowego. Liczba młodych bezrobotnych spadła o 2,2 mln, a liczba młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się zmniejszyła się o 1,4 mln.

Aby nadal stwarzać dla młodzieży jeszcze więcej możliwości znalezienia pierwszego zatrudnienia, obecny wniosek Komisji ma na celu zapewnienie, aby państwa członkowskie borykające się z wysokim odsetkiem młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (młodzieży NEET) przeznaczały co najmniej 10 proc. zasobów EFS+ na działania w zakresie młodzieży. Mogą to być działania ukierunkowane na wspieranie zatrudnienia ludzi młodych, w szczególności w kontekście wdrażania krajowych programów gwarancji dla młodzieży. Upraszcza to niektóre z wymogów dotyczących programowania w celu ułatwienia realizacji praktycznej zarówno dla organów, jak i dla beneficjentów. Państwa członkowskie będą ponadto mogły zaprogramować środki na wsparcie zatrudnienia młodzieży, o ile określono to jako wyzwanie w kontekście europejskiego semestru oraz w odpowiednich zaleceń dla poszczególnych krajów.

Jaka będzie rola EFS+ w integracji obywateli państw trzecich?

Komisja jest zdecydowana wspierać wysiłki państw członkowskich na rzecz długoterminowej integracji legalnie przebywających na terenie UE obywateli państw trzecich. EFS+ będzie wspierać długoterminową integrację społeczno-ekonomiczną tych obywateli państw trzecich za pomocą działań mających na celu ograniczenie ubóstwa, promowanie włączenia społecznego i zdrowia oraz walkę z dyskryminacją i nierównościami. EFS+ będzie to czynić w uzupełnieniu do Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (AMIF), który będzie reagował na krótkoterminowe potrzeby.

Od 2014 r. liczba obywateli państw trzecich migrujących do UE zwiększyła się, w szczególności liczba uchodźców. [1] Dowody wskazują, że migranci napotykają znaczne trudności w wejściu na rynek pracy w porównaniu z obywatelami UE. W związku z tym konieczne są większe inwestycje w integrację migrantów. Jako główny instrument Unii służący inwestowaniu w ludzi, niezależnie od ich przynależności państwowej i statusu obywatelstwa, EFS+ jest odpowiednim narzędziem do wykorzystania w tym celu.

Wniosek dotyczący rozporządzenia zawiera szczegółowy cel dotyczący integracji obywateli państw trzecich oraz wskaźnika monitorowania.

W jakim stopniu przyjęte niedawno rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów wpływa na EFS+?

W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów określono ramy działania większości funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, w tym EFS+ realizowanego w trybie zarządzania dzielonego.

Zmiany przepisów w ramach rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, które będą miały pozytywny wpływ na EFS+, są następujące:

  • do 2025 r. przewiduje się większą elastyczność w okresie siedmioletnim; alokacje na ostatnie dwa lata zostaną określone na podstawie przeglądu śródokresowego; treść programów będzie usprawniona i strategiczna, na przykład poprzez wspólny wzór programu dla EFS+, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności;
  • kontynuowane będzie przekazywanie danych w formie elektronicznej, co znacznie zmniejszyło obciążenie administracyjne;
  • zadania i odpowiedzialności różnych organów w systemie zarządzania i kontroli zostaną wyraźniej określone;
  • obciążenie administracyjne będzie mniejsze, poprzez znaczne ograniczenie liczby kontroli i audytów przy jednoczesnym utrzymaniu środków zapobiegających możliwości niewłaściwego wykorzystania środków.

W jaki sposób EFS+ będzie wchodził w interakcje z innymi unijnymi instrumentami inwestującymi w ludzi?

Aby Europejski filar praw socjalnych stał się rzeczywistością, EFS+ będzie działał wspólnie z innymi właściwymi funduszami w ramach działów „Spójność i wartości” wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności będą nadal wspierać infrastrukturę społeczną, a Erasmus+ przyczyni się również do wspierania umiejętności, podnoszenia umiejętności i kompetencji informatycznych. Europejski Korpus Solidarności inwestował będzie w rozwój osobisty i rozwój umiejętności poprzez możliwości zawodowe i wolontariat.

Realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych towarzyszyć będzie pewna liczba instrumentów i programów w ramach innych działów, takich jak „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich czy Fundusz Azylu i Migracji, wspierając działania w ramach EFS+. EFS+ będzie również współdziałać z innymi instrumentami UE, udzielając wsparcia na rzecz realizacji reform, w szczególności programu wspierania reform.

Dzięki usprawnionemu Funduszowi InwestEU zostanie zapewnione finansowanie w wysokości 15,2 mld euro, w tym 4 mld euro na inwestycje społeczne i rozwój umiejętności w ramach specjalnej puli, koncentrujące się na przedsiębiorstwach społecznych i mikroprzedsiębiorstwach osób w niekorzystnej sytuacji społecznej. Zastąpi obecną oś mikrofinansowanie/przedsiębiorstwa społeczne w ramach programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI).

EFS+ i EFG w dalszym ciągu będą się uzupełniać, ponieważ z EFS+ nadal wspierane będą środki zapobiegawcze i wyprzedzające, natomiast EFG pozostanie funduszem reagowania na sytuacje nadzwyczajne, w przypadku znacznej restrukturyzacji, nieobjętym WRF.

W jaki sposób EFS+ będzie wspierać inwestycje w dziedzinie zdrowia?

Program UE w dziedzinie zdrowia zostanie włączony do EFS+, a jego priorytety będą zgodne z zasadą polityki zdrowia publicznego w ramach Europejskiego filaru praw socjalnych.

Już dziś program UE w dziedzinie zdrowia przyczynia się do skuteczności, dostępności i odporności systemów opieki zdrowotnej państw członkowskich, ułatwia dostęp do lepszej i bezpieczniejszej opieki zdrowotnej dla obywateli Unii, wspiera prawodawstwo UE w dziedzinie zdrowia i wzmacnia współpracę transgraniczną. Na przykład w ramach programu w dziedzinie zdrowia utworzono 24 europejskich sieci referencyjnych, pomagając od 27 do 36 mln osób cierpiących na rzadkie choroby.

Dzięki zmniejszeniu nierówności w zakresie zdrowia w państwach członkowskich i pomiędzy nimi, ochrona obywateli przed poważnymi transgranicznymi zagrożeniami zdrowotnymi, wspieranie promocji zdrowia i zapobiegania chorobom, komponent „Zdrowie” przyczyni się do zwiększenia odporności i mobilności obywateli, a także do zachęcania do zdrowego stylu życia, uzupełniając działania w ramach EFS+.

Jakie są cele komponentu „Zdrowie”?

Komponent „Zdrowie” w ramach programu EFS+ ma na celu wspieranie i uzupełnianie wysiłków państw członkowskich zmierzających do osiągnięcia następujących celów:

  • wzmocnienia gotowości na wypadek kryzysu, zarządzania i reagowania w UE w celu ochrony obywateli przed transgranicznymi zagrożeniami dla zdrowia;
  • wzmocnienia pozycji systemów opieki zdrowotnej poprzez inwestowanie w promocję zdrowia i zapobieganie chorobom, wspieranie transformacji cyfrowej w dziedzinie zdrowia i opieki; opracowania zrównoważonego systemu informacji zdrowotnej UE; oraz krajowych procesów reform na rzecz bardziej skutecznych, dostępnych i odpornych systemów opieki zdrowotnej.
  • Wspieranie prawodawstwa UE w dziedzinie zdrowia w zakresie: produktów leczniczych, wyrobów medycznych, oceny technologii medycznych, substancji pochodzenia ludzkiego, tytoniu, opieki zdrowotnej za granicą oraz wspierania komitetów naukowych Komisji: Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów oraz Komitetu Naukowego ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska oraz Pojawiających się Zagrożeń,
  • wspierania zintegrowanych działań na rzecz europejskich sieci referencyjnych, rozwoju współpracy w zakresie oceny technologii medycznych w ramach opracowywania nowych zharmonizowanych przepisów, oraz wdrożenia najlepszych praktyk w celu wspierania innowacji strukturalnych, w szczególności w dziedzinie zdrowia publicznego.

Jakie są cele Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji po 2020 r.?

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) jest konkretnym wyrazem solidarności UE z obywatelami Europy, którzy stracili pracę. Od czasu jego uruchomienia w 2007 r. Fundusz uruchomił środki w wysokości 611 mln euro ukierunkowane na 147 tys. zwolnionych pracowników oraz młodych ludzi, którzy nie pracują, nie kształcą się ani nie szkolą (NEET). Finansowanie z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji ma na celu poprawę umiejętności i szans na zatrudnienie pracowników oraz ułatwienie ogólnego podniesienia kwalifikacji europejskich pracowników, aby nikt nie został pominięty i aby pomóc zwalnianym pracownikom w znalezieniu nowej pracy.

Co nowego w odniesieniu do EFG w ramach kolejnego budżetu UE?

Obecnie przypadki zwolnień kwalifikują się do wsparcia z EFG tylko wtedy, gdy są spowodowane zmianami w handlu światowym lub skutkami kryzysu finansowego i gospodarczego. Zgodnie z wnioskiem Komisji dotyczącym kolejnego budżetu UE do finansowania będzie się kwalifikować szerszy zakres istotnych wydarzeń restrukturyzacyjnych. Dzięki temu Fundusz będzie wystarczająco elastyczny, aby reagować na obecne lub przyszłe wyzwania gospodarcze, takie jak automatyzacja i cyfryzacja, oraz stanie się bardziej integracyjny.

Komisja proponuje również obniżenie progu kwalifikowalności zwolnionych pracowników z 500 do 250. W wielu regionach bardzo duże przedsiębiorstwa po prostu nie istnieją, ale wydarzenia restrukturyzacyjne obejmujące mniejszą liczbę zwolnień mają bardzo istotny wpływ na te regionach.

Wreszcie poziom współfinansowania przez Fundusz, który wynosi obecnie 60 proc., zostanie dostosowany do najwyższych stawek współfinansowania EFS+ dla danego państwa członkowskiego. W kilku przypadkach oznaczałoby to, że UE współfinansuje większą część kosztów całkowitych.

Ile środków finansowych przeznaczono na Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji?

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji pozostanie jednym z instrumentów specjalnych, które pozwolą Unii reagować na nieprzewidziane okoliczności. Znajduje się zatem poza pułapami budżetowymi określonymi w wieloletnich ramach finansowych. Maksymalna kwota, którą można wykorzystać w ramach EFG na okres 2021–2027, wynosi około 1,6 mld euro (w cenach bieżących), średnio 225 mln euro rocznie w porównaniu ze 170 mln euro rocznie obecnie.

 

[1] Według danych Eurostatu w latach 2015–2017 około 3,1 mln obywateli państw trzecich złożyło wnioski o udzielenie azylu (wnioski po raz pierwszy) w Unii Europejskiej, z czego 1,4 mln (45 proc.) stanowiły osoby objęte ochroną międzynarodową. Nie obejmuje to małoletnich bez opieki. Źródło: http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Asylum_statistics

 

 

MEMO/18/3922

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar