Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Zalecenie Komisji w sprawie środków do celów skutecznego zwalczania nielegalnych treści w internecie

Bruksela, 1 marca 2018 r.

Najczęściej zadawane pytania

W komunikacie z września 2017 r. w sprawie zwalczania nielegalnych treści w internecie Komisja Europejska obiecała monitorować postępy w zwalczaniu nielegalnych treści w internecie oraz dokonać oceny, czy konieczne są dodatkowe środki w celu zapewnienia szybkiego i proaktywnego wykrywania i usuwania nielegalnych treści w internecie, w tym ewentualne środki ustawodawcze uzupełniające istniejące ramy regulacyjne. W ramach działań następczych Komisja wydała dziś zalecenie zawierające zestaw środków operacyjnych (wraz z odpowiednimi zabezpieczeniami), które mają być stosowane przez przedsiębiorstwa i państwa członkowskie, aby przyspieszyć prace w tej dziedzinie. Następnie Komisja oceni, czy konieczne będzie zaproponowanie nowych przepisów. Zalecenie ma zastosowanie do wszelkich form nielegalnych treści, takich jak treści o charakterze terrorystycznym, podżeganie do nienawiści i przemocy, materiały przedstawiające niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, produkty podrobione i naruszanie prawa autorskiego.

Treści terrorystyczne są najbardziej szkodliwe w pierwszych godzinach po ich pojawieniu się w sieci, ponieważ szybko się rozprzestrzeniają i niosą ze sobą poważne zagrożenie dla obywateli i społeczeństwa ogółem. Ze względu na pilną potrzebę działań oraz apele przywódców UE i organizacji międzynarodowych, takich jak ONZ i G-7, w zaleceniu położono szczególny nacisk na zwalczanie treści terrorystycznych: powinny one być usuwane w ciągu godziny od otrzymania przez platformy sygnału o ich wykryciu od organów ścigania, a także Europolu.

Zalecenie takiej praktyki oparte zostało na realizowanych nadal we współpracy z branżą dobrowolnych inicjatywach na rzecz zapewnienia, by internet był wolny od nielegalnych treści, i stanowi rozwinięcie działań podejmowanych w ramach różnych inicjatyw.

Co uznaje się za nielegalne treści w internecie?

To, co jest nielegalne offline, jest również nielegalne online. Nielegalne treści to wszelkie informacje, które nie są zgodne z prawem UE lub prawem państwa członkowskiego. Obejmują one: treści terrorystyczne, materiały przedstawiające niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych (dyrektywa w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych), nielegalne nawoływanie do nienawiści (decyzja ramowa w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych), nadużycia i oszustwa handlowe (między innymi dyrektywa w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych lub dyrektywa w sprawie praw konsumentów) lub naruszenia praw własności intelektualnej (między innymi dyrektywa w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym).

Treści terrorystyczne to wszelkie materiały, które kwalifikuje się do przestępstw terrorystycznych na podstawie dyrektywy UE w sprawie zwalczania terroryzmu lub na podstawie przepisów prawa krajowego – w tym materiały, których twórcami są wymienione w wykazach UE lub ONZ organizacje terrorystyczne lub które można takim organizacjom przypisać. 

 

Jaki jest związek między zaleceniem a wytycznymi, które Komisja przedstawiła we wrześniu 2017 r.?

Zalecenie wydano w celu nadania skuteczności wytycznym politycznym określonym w komunikacie w sprawie zwalczania nielegalnych treści w internecie, przedstawionym przez Komisję we wrześniu 2017 r. Wytyczne te zachowują ważność.

Opublikowane dziś zalecenie stanowi rozwinięcie odnośnych prac i formalnie określa środki operacyjne, jakie przedsiębiorstwa i państwa członkowskie powinny wprowadzić na potrzeby wykrywania i usuwania nielegalnych treści za pomocą biernych mechanizmów (tzw. „zgłaszanie i reagowanie”) lub proaktywnych działań. Zawiera ono precyzyjne definicje różnych aspektów zwalczania nielegalnych treści online. Stanowi ono kolejny krok w uznawaniu roli zaufanych podmiotów sygnalizacyjnych w zwalczaniu nielegalnych treści i wskazuje, jak wdrożyć w całej Europie procedury zgłaszania i reagowania oraz proaktywne działania – w tym narzędzia zautomatyzowane – aby ułatwić usuwanie nielegalnych treści, przy jednoczesnym zastosowaniu odpowiednich zabezpieczeń w postaci możliwości zgłoszenia sprzeciwu, przejrzystości i sprawozdawczości.

W kwestii treści terrorystycznych w internecie w zaleceniu przypomniano ustalone na Forum UE ds. Internetu priorytety dotyczące wyeliminowania treści terrorystycznych z internetu oraz sprecyzowano zakres obowiązków przedsiębiorstw i rodzaj oraz zakres działań, jakie powinny one podjąć – w szczególności w odniesieniu do środków reagowania (przede wszystkim na zgłoszenia ze strony właściwych organów i Europolu), ale również w odniesieniu do środków proaktywnych. W zaleceniu przedstawiono jasne mechanizmy dokonywania i przetwarzania zgłoszeń, skutecznego wykrywania i identyfikowania treści terrorystycznych oraz zapobiegania ich ponownemu pojawieniu się po usunięciu, w tym szczegółowe wskazówki dotyczące ram czasowych (godzina od zgłoszenia) oceny i działań następczych w celu usunięcia określonych treści – takich jak treści zgłoszone przez unijną jednostkę ds. zgłaszania podejrzanych treści w internecie (ang. Internet Referral Unit, IRU) w Europolu oraz pełniące tę samą funkcję jednostki w państwach członkowskich, w przypadku których powinno się stosować przyspieszone procedury.

Ponadto, uwzględniając apele przywódców UE, w omawianym dokumencie zalecono regularne składanie przez platformy internetowe przejrzystych sprawozdań z podjętych działań i ich wymiernego wpływu. Pomoże to ocenić i skonsolidować poczynione postępy, a także ułatwi podjęcie decyzji, czy konieczne są dodatkowe środki w celu wzmożenia działań przeciwko treściom terrorystycznym, jak zapowiedziano w komunikacie Komisji z września 2017 r. i powtórzono w najnowszym sprawozdaniu z postępu prac w zakresie unii bezpieczeństwa.

Czego Komisja oczekuje od platform internetowych w zakresie zapobiegania pojawianiu się, wykrywania i usuwania wszystkich form nielegalnych treści w internecie?

W zaleceniu określono mechanizmy, jakie platformy internetowe powinny wprowadzić w zakresie sygnalizowania nielegalnych treści, opisano również szczegółowo sposoby przetwarzania zgłoszeń dotyczących nielegalnych treści („procedury zgłaszania i reagowania”). Platformy internetowe zachęca się także do podejmowania proaktywnych działań w celu identyfikacji i usuwania nielegalnych treści, w tym w sposób automatyczny, na przykład przy użyciu filtrów uruchamianych przy zamieszczaniu treści, stosownie do przypadku.

Dodatkowo w zaleceniu zachęca się platformy internetowe do współpracy z państwami członkowskimi, zaufanymi podmiotami sygnalizującymi oraz między sobą, aby działać wspólnie i korzystać z najlepszych praktyk. Pomoże to mniejszym przedsiębiorstwom w zwalczaniu nielegalnych treści.

W zaleceniu wymaga się także od platform internetowych wprowadzenia szeregu środków na rzecz przejrzystości, w tym dotyczących ich polityki w zakresie treści, jak też składania regularnych sprawozdań z działań podejmowanych przez nie w odniesieniu do nielegalnych treści. Ułatwi to również organom regulacyjnym ocenę, czy zaproponowane środki są skuteczne.

 

Dlaczego w zaleceniu wprowadzono rozróżnienie na treści terrorystyczne i inne nielegalne treści w internecie?

Ze względu na szczególnie pilną potrzebę przeciwdziałania zagrożeniom dla obywateli i społeczeństwa, jakie wiążą się z treściami terrorystycznymi, potrzebne są zalecenia uzupełniające dotyczące wyłącznie takich treści. Rozpowszechnianie treści terrorystycznych jest jednym z narzędzi radykalizacji i rekrutacji, wykorzystywane jest także do zapewniania finansowania działalności terrorystycznej, do przygotowywania i nawoływania do ataków, jak również podawania instrukcji ich przeprowadzania.

Dzisiejsze zalecenie podejmuje w szczególności kwestie potrzeby proaktywnych działań oraz wymaganego tempa oceny i zwalczania treści terrorystycznych, które są szczególnie szkodliwe w pierwszych godzinach po pojawieniu się ich w internecie. Jest to zgodne ze stanowiskiem Komisji, która uznała, że w stosownych i uzasadnionych przypadkach powinno uwzględnić się różnice sektorowe.

W zaleceniu wykorzystano i skonsolidowano postępy osiągnięte do tej pory na Forum UE ds. Internetu – stanowiące jeden z kluczowych rezultatów prac w ramach Europejskiej agendy bezpieczeństwa – uznając jednocześnie pilną potrzebę szybkiej i bardziej kompleksowej reakcji. Zostało to potwierdzone przez Radę Europejską w dniach 22–23 czerwca 2017 r., która w konkluzjach stwierdziła, iż „oczekuje, że branża […] opracuje nowe technologie i narzędzia usprawniające automatyczne wykrywanie treści podżegających do aktów terrorystycznych i usuwanie tych treści.W razie konieczności należy to uzupełnić odpowiednimi środkami ustawodawczymi na szczeblu UE”. Podobnie Parlament Europejski, w swojej rezolucji w sprawie platform internetowych z czerwca 2017 r., wezwał platformy „do wzmocnienia środków zwalczania nielegalnych i szkodliwych treści w internecie”, apelując jednocześnie do Komisji o przedstawienie wniosków w celu rozwiązania tych kwestii.

Jaki powinien wyglądać proces usuwania treści terrorystycznych z internetu?

Zgodnie z działaniami uzgodnionymi na Forum UE ds. Internetu w zaleceniu określono pewną liczbę środków służących skutecznemu zahamowaniu zamieszczania i rozpowszechniania propagandy terrorystycznej w internecie. Obejmują one między innymi następujące elementy:

  • Odmowa hostingu treści terrorystycznych: przedsiębiorstwa powinny wyraźnie wskazywać w swoich warunkach świadczenia usług, że nie będą świadczyć hostingu w przypadku treści terrorystycznych.

  • Usprawniony system zgłaszania: należy wprowadzić specjalne mechanizmy dokonywania i przetwarzania zgłoszeń od właściwych organów – jak również od działającej w Europolu jednostki ds. zgłaszania podejrzanych treści w internecie – wraz z przyspieszonymi procedurami usuwania treści w ciągu godziny od ich zgłoszenia. Jednocześnie państwa członkowskie powinny zapewnić posiadanie koniecznych zdolności i środków do wykrywania i identyfikowania treści terrorystycznych oraz powiadamiania o nich platformy internetowe.

  • Zasada „w godzinę od zgłoszenia”: mając na uwadze fakt, że treści terrorystyczne są szczególnie szkodliwe w pierwszych godzinach po ich pojawieniu się w internecie, przedsiębiorstwa powinny co do zasady usuwać takie treści w ciągu godziny od otrzymania sygnału o nich od organów ścigania i Europolu.

  • Szybsze proaktywne wykrywanie i skuteczne usuwanie: do skutecznego i szybkiego wykrywania, identyfikowania i niezwłocznego usuwania treści terrorystycznych lub zablokowania dostępu do nich oraz zapobiegania ich ponownemu pojawieniu się po usunięciu niezbędne są proaktywne działania, w tym wykrywanie automatyczne. Przedsiębiorstwa powinny udostępniać sobie nawzajem odpowiednie narzędzia technologiczne i je optymalizować oraz wprowadzić uzgodnienia organizacyjne w celu usprawnienia współpracy z właściwymi organami, w tym z Europolem.

  • Zabezpieczenia: aby móc należycie ocenić treści zgłoszone jako terrorystyczne lub treści wykryte przez narzędzia automatyczne, przedsiębiorstwa powinny wprowadzić niezbędne zabezpieczenia – w tym etap weryfikacji przez człowieka, zanim dana treść zostanie usunięta – aby uniknąć niezamierzonych lub błędnych usunięć treści niebędących treściami nielegalnymi.

    Dążąc do sprostania w pełni wyzwaniu związanemu z treściami terrorystycznymi w internecie, należy mieć na uwadze fakt, że ograniczanie dostępu do propagandy terrorystycznej jest tylko jedną stroną reakcji. Druga polega na wspieraniu wiarygodnych głosów, by mogły one upowszechniać pozytywne alternatywne narracje w internecie. W tym celu Komisja uruchomiła program na rzecz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego (ang. Civil Society Empowerment Programme, CSEP), w ramach Forum UE ds. Internetu, zapewniający partnerom ze społeczeństwa obywatelskiego rozwój zdolności i finansowanie na opracowywanie takich narracji.

Jakie zabezpieczenia przewidziano w celu zapewnienia poszanowania praw podstawowych?

Podstawowe znaczenie ma zagwarantowanie, aby wszelkie działania podjęte w celu zwalczania nielegalnych treści w internecie objęte były odpowiednimi i skutecznymi zabezpieczeniami, w szczególności w celu zapewnienia, by platformy internetowe zapobiegały niezamierzonemu usuwaniu treści niebędących treściami nielegalnymi.

Po pierwsze, w zaleceniu wzywa się platformy internetowe do zachowania należytej staranności i proporcjonalności w działaniach wobec treści będących przedmiotem hostingu, w szczególności przy przetwarzaniu zgłoszeń i sprzeciwów wobec zgłoszeń oraz przy podejmowaniu decyzji o ewentualnym usunięciu treści uznanych za nielegalne lub zablokowaniu dostępu do nich.

Szczególne zabezpieczenia, przede wszystkim nadzór i weryfikacja przez człowieka, powinny być stosowane, w przypadku gdy platformy internetowe korzystają z technik automatycznego usuwania treści (zasada udziału czynnika ludzkiego), ponieważ wymagana jest ocena kontekstu w celu ustalenia, czy dana treść powinna zostać uznana za nielegalną.

Po drugie, w zaleceniu zachęca się platformy internetowe do zapewnienia użytkownikom, którzy zamieścili daną usuniętą treść, możliwości zakwestionowania decyzji o usunięciu poprzez zgłoszenie sprzeciwu. Dzięki temu będzie można przywrócić treść, która została omyłkowo usunięta.

Po trzecie, w zaleceniu wzywa się platformy internetowe do regularnego publikowania sprawozdań wyjaśniających użytkownikom sposób, w jaki platformy te stosują swoją politykę zarządzania treściami.

 

Czy zalecenie będzie miało zastosowanie zarówno do dużych, jak i do małych platform internetowych? Czy małe platformy otrzymają jakiekolwiek wsparcie w gestii usuwania nielegalnych treści?

Zalecenie będzie miało zastosowanie do wszystkich platform, dużych i małych, ponieważ nielegalne treści, a szczególnie treści terrorystyczne, zamieszczane są w coraz większym stopniu na mniejszych platformach internetowych, uznawanych za „miękkie” (gorzej zabezpieczone) cele. W zaleceniu zwrócono jednak szczególną uwagę na potrzeby małych platform, wnioskując o proporcjonalność działań i uznając, że niektóre platformy dysponują jedynie ograniczonymi zasobami i wiedzą fachową.

Komisja zaleca ściślejszą współpracę między platformami internetowymi w celu wymiany doświadczeń i rozwiązań technologicznych, w szczególności aby zapewnić wsparcie mniejszym platformom w realizacji zalecenia w odniesieniu do nielegalnych treści, a przede wszystkim treści terrorystycznych.

 

Czy zalecenie wprowadza zmiany do dyrektywy o handlu elektronicznym z 2000 r., w której pośredników internetowych zwolniono pod pewnymi warunkami z odpowiedzialności za treści, którymi zarządzają?

Nie. Ten tekst prawny nie narusza przepisów dyrektywy o handlu elektronicznym, w tym zawartych w niej przepisów dotyczących odpowiedzialności. W komunikacie dotyczącym platform internetowych z 2016 r. Komisja stwierdziła, że zobowiązuje się do zachowania zrównoważonego i przewidywalnego systemu odpowiedzialności w odniesieniu do platform internetowych, ponieważ kluczowe ramy regulacyjne są niezbędne do utrzymania poziomu innowacyjności cyfrowej na całym jednolitym rynku cyfrowym.

Zalecenie stanowi środek o charakterze niewiążącym i nie może wprowadzać zmian w dorobku prawnym UE. Wypływa ono jednak z zakresu określonego w dyrektywie o handlu elektronicznym, przewidującego możliwość podejmowania przez branżę działań samoregulacyjnych lub możliwość określenia przez państwa członkowskie szczegółowych wymogów w zakresie usuwania nielegalnych treści z internetu.

 

Jakie są powiązania między zaleceniem a przepisami UE dotyczącymi audiowizualnych usług medialnych, służącymi ochronie małoletnich w internecie?

Omawiane zalecenie pozostaje bez uszczerbku dla toczących się negocjacji w sprawie przeglądu dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Stanowi ono uzupełnienie tego przeglądu, ponieważ w dyrektywie tej określono specjalne środki ustawodawcze w celu ochrony małoletnich w sieci, zapewniając, by platformy mediów społecznościowych chroniły ich przed szkodliwymi treściami, a wszystkich obywateli przed nawoływaniem do nienawiści. Szczegółowe środki obejmują narzędzia umożliwiające użytkownikom zgłaszanie i oznaczanie szkodliwych treści oraz systemy weryfikacji wieku lub kontroli rodzicielskiej.

 

Jakie będą kolejne kroki?

Komisja będzie uważnie monitorować działania podejmowane przez platformy internetowe w odpowiedzi na zalecenie i ustali, czy konieczne są dodatkowe kroki, w tym środki prawne. Komisja będzie nadal analizować poczynione postępy i w najbliższych tygodniach rozpocznie konsultacje publiczne.

Państwa członkowskie i przedsiębiorstwa muszą przedstawić w terminie trzech miesięcy odpowiednie informacje na temat treści terrorystycznych, a w terminie sześciu miesięcy – na temat treści nielegalnych.

W kwestii treści terrorystycznych w internecie Forum UE ds. Internetu będzie kontynuować dobrowolną współpracę, aby osiągnąć postępy w realizacji swojego ambitnego planu działania na rzecz zwalczania treści terrorystycznych w internecie, obejmującego stosowanie automatycznego wykrywania takich nielegalnych treści, dzielenie się powiązanymi technologiami i narzędziami z mniejszymi przedsiębiorstwami, osiągnięcie pełnego wdrożenia i korzystanie z „bazy hashów” oraz wzmocnienie roli społeczeństwa obywatelskiego w tworzeniu alternatywnych narracji.

W kwestii materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych Komisja będzie w dalszym ciągu pracować z państwami członkowskimi nad wdrażaniem dyrektywy w sprawie niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych oraz wspierać WeProtect, światowy sojusz przeciwko wykorzystywaniu seksualnemu dzieci w internecie, i realizację zobowiązań podjętych w tym zakresie przez państwa i partnerów z branży.

W dziedzinie bezpieczeństwa konsumentów Komisja prowadzi obecnie z kilkoma platformami internetowymi prace nad poprawą bezpieczeństwa produktów sprzedawanych przez internet. Ponadto oczekuje się podjęcia przez platformy dalszych dobrowolnych zobowiązań do poprawy bezpieczeństwa produktów, wykraczających poza ich zobowiązania prawne.

Komisja, przy wsparciu ze strony organizacji społeczeństwa obywatelskiego, będzie nadal monitorować postępy we wdrażaniu Kodeksu postępowania w zakresie zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie, czynione przez uczestniczące w tej inicjatywie przedsiębiorstwa z branży IT. Celem jest rozszerzenie tej inicjatywy na kolejne platformy internetowe. Zalecenie oparto na postępach osiągniętych dzięki wdrażaniu kodeksu. Stanowi ono jego uzupełnienie poprzez podjęcie takich kwestii, jak przejrzystość i informacje zwrotne od użytkowników.

Komisja przedstawiła pakiet dotyczący własności intelektualnej, w tym wytyczne dotyczące dyrektywy w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej. Będzie ona również kontynuować prace nad ustanowieniem protokołów ustaleń z poszczególnymi pośrednikami w celu wypracowania konkretnych rozwiązań w kwestii usuwania podrobionych towarów w internecie.

 

Dodatkowe informacje

Komunikat prasowy: Europa, która chroni: Komisja wzmacnia reakcję UE na nielegalne treści w internecie

Zestawienie informacji na temat nielegalnych treści w internecie

Wstępna ocena skutków i inne przydatne linki

Komunikat prasowy: Unia bezpieczeństwa: Komisja wypełnia zobowiązania dotyczące przeciwdziałania radykalizacji terrorystycznej

Oświadczenie: Usuwanie nielegalnych treści publikowanych w internecie: Komisja wzywa wszystkie strony do większych wysiłków i szybszych postępów

Komunikat prasowy: Unia bezpieczeństwa: Komisja energiczniej zwalcza nielegalne treści w internecie

Komunikat: Zwalczanie nielegalnych treści w internecie. W kierunku większej odpowiedzialności platform internetowych

MEMO/18/1170

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar