Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Inicjatywy w zakresie kształcenia i szkolenia

Bruksela, 17 stycznia 2018 r.

Pytania i odpowiedzi

1. Projekt zalecenia Rady w sprawie kluczowych kompetencji w procesie uczenia się przez całe życie

Jaki jest główny cel zalecenia?

Celem proponowanego zalecenia jest poprawa rozwoju – w ramach systemów edukacji – kluczowych kompetencji (np. umiejętności czytania i pisania, znajomości języków obcych, kompetencji obywatelskich oraz umiejętności cyfrowych) u osób w każdym wieku, w ciągu całego ich życia, oraz dostarczenie państwom członkowskim wskazówek co do sposobów osiągnięcia tego celu. Jest to ważne dla lepszego przygotowania obywateli do zmieniających się rynków pracy i do przyjmowania przez nich aktywnej postawy obywatelskiej w coraz bardziej zróżnicowanych, mobilnych, cyfrowych i globalnych społeczeństwach. W tym celu w zaleceniu kładzie się szczególny nacisk na rozwijanie przedsiębiorczości oraz innowacyjnego sposobu myślenia.

Wniosek jest również elementem działań na rzecz poprawy systemów edukacji w całej Europie. Ma to służyć skuteczniejszemu sprostaniu różnym wyzwaniom ujawnionym w najnowszych badaniach PISA, w których średnie wyniki w ramach UE w zakresie podstawowych umiejętności nie okazały się dobre.

 

W jaki sposób zalecenie pomoże państwom członkowskim we wdrażaniu kształcenia, szkolenia i uczenia się ukierunkowanych na kompetencje?

Nowe zalecenie jest odpowiedzią na najistotniejsze wyzwania napotkane dotychczas przy wprowadzaniu kształcenia, szkolenia i uczenia się ukierunkowanych na kompetencje. Są to mianowicie: niewystarczające wsparcie kadry dydaktycznej, ograniczony rozwój metod i narzędzi oceny i uznawania kompetencji, a także potrzeba wprowadzenia nowych sposobów uczenia się w celu udoskonalenia rozwoju kompetencji.

W załączniku do zalecenia przedstawiono w zarysie dobre praktyki, które mogą sprzyjać przyjmowaniu podejść ukierunkowanych na kompetencje w zakresie kształcenia i szkolenia oraz uczenia się pozaformalnego. Dotyczą one wspomnianych powyżej problemów oraz pokazują ewentualne możliwości ich przezwyciężenia.

W jaki sposób Komisja Europejska zamierza wspierać realizację zalecenia?

Komisja Europejska będzie wspierać realizację zalecenia i stosowanie załączonych do niego europejskich ram odniesienia w zakresie kompetencji kluczowych poprzez pomoc państwom członkowskim we wzajemnym uczeniu się. Komisja będzie również we współpracy z państwami członkowskimi opracowywać materiały referencyjne i narzędzia, np. masowe otwarte kursy internetowe (MOOC), narzędzia oceny, sieci, w tym eTwinning, największą światową sieć nauczycieli, oraz ePlatformę na rzecz uczenia się dorosłych w Europie (EPALE). Będzie wreszcie monitorować nabywanie kompetencji w poszczególnych państwach członkowskich.

Jakie zmiany zaszły w stosunku do poprzednich ram kluczowych kompetencji z 2006 r.?

Zaktualizowano osiem kompetencji kluczowych, m. in.:

  • Położono większy nacisk na umiejętności podstawowe (umiejętność czytania i pisania, znajomość języków i podstawowe umiejętności cyfrowe), a także kompetencje przekrojowe, jak kreatywność, umiejętność rozwiązywania problemów, krytyczne myślenie i komunikacja. Kompetencje te sprzyjają odporności obywateli oraz ich przystosowywaniu się do niestabilnych rynków pracy i szybko zmieniających się społeczeństw.
  • Szczególnie zaakcentowano propagowanie edukacji na rzecz przedsiębiorczości i nabywania doświadczeń w tym zakresie na wszystkich szczeblach edukacji. Komisja zaleca państwom członkowskim, aby w ramach edukacji obowiązkowej zapewnić co najmniej raz możliwość praktycznej nauki przedsiębiorczości. Zachęca również do tworzenia platform gromadzących szkoły i przedsiębiorców, opracowywania odpowiednich szkoleń dla nauczycieli i dyrektorów, a także zakładania miniprzedsiębiorstw w szkołach.
  • Skoncentrowano się na poprawie nabywania kompetencji w zakresie nauk przyrodniczych, techniki, inżynierii i matematyki (STEM) oraz zwiększeniu atrakcyjności kariery zawodowej w tych dziedzinach.
  • Zaktualizowano definicję umiejętności cyfrowych, uwzględniając w niej kodowanie, kwestię cyberbezpieczeństwa i aspekty obywatelstwa cyfrowego.
  • W zakresie kompetencji obywatelskich zaakcentowano postawy obywatelskie, wartości demokratyczne i prawa człowieka, zaś w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej – umiejętności międzykulturowe.

 

2. Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej

W jaki sposób UE może pomóc osobom prywatnym i instytucjom edukacyjnym w przystosowaniu się do transformacji cyfrowej?

W planie działania w dziedzinie edukacji cyfrowej wyszczególniono szereg inicjatyw wspierających osoby i organizacje w przystosowywaniu się do szybkich przemian cyfrowych. Plan działania koncentruje się na rozwoju kompetencji cyfrowych (umiejętności, wiedzy i postaw) przydatnych w pracy i służących szerszemu uczestnictwu w życiu społecznym, a także na efektywnym wykorzystywaniu technologii w edukacji oraz korzystaniu z danych i prognoz w celu poprawy systemów kształcenia. Wśród opisanych działań figurują: wyposażanie szkół w szybkie łącza szerokopasmowe, szersze wykorzystywanie SELFIE – nowego opracowanego przez Komisję narzędzia samooceny wspomagającego szkoły w lepszym korzystaniu z technologii w dydaktyce, a także publiczna kampania uświadamiająca na temat bezpieczeństwa internetowego, cyberhigieny i umiejętności korzystania z mediów.

W jaki sposób Komisja Europejska będzie wspierać wdrażanie planu?

W planie działania przedstawiono szereg inicjatyw, które Komisja, we współpracy z państwami członkowskimi i zainteresowanymi podmiotami, będzie wdrażać do końca 2020 r. Plan działania będzie realizowany w kontekście procesu „Kształcenie i szkolenie 2020” (ET 2020) – unijnych ram współpracy państw członkowskich w dziedzinie kształcenia i szkolenia. Komisja będzie ściśle współpracować z zainteresowanymi podmiotami, w tym z grupą roboczą ds. umiejętności i kompetencji cyfrowych w ramach ET 2020.

Jakie są główne priorytety planu?

Plan działania obejmuje trzy główne cele:

  • Lepsze wykorzystanie technologii cyfrowych w nauczaniu i uczeniu się
  • Rozwijanie umiejętności cyfrowych potrzebnych do życia i pracy w czasach szybkich przemian cyfrowych
  • Poprawa edukacji dzięki lepszej analizie danych i prognozowaniu.

Co można zrobić, aby zwiększyć zainteresowanie technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (ICT) oraz dziedzinami STEM wśród dziewcząt?

Badania wykazują, że zainteresowanie studiami i karierą w dziedzinach nauk przyrodniczych, techniki, inżynierii i matematyki (określanych łącznie skrótem STEM) wśród uczennic niejednokrotnie spada przed wiekiem 15 lat. Dziewczętom brakuje kobiecych wzorców i praktycznego doświadczenia w tych dziedzinach. W ramach planu działania Komisja zobowiązuje się współpracować z przedstawicielami przemysłu, organizacji pozarządowych i systemów kształcenia, aby zapewnić uczennicom możliwości rozwoju umiejętności cyfrowych oraz dostarczyć im wzorców i autorytetów w celu osiągnięcia uczestnictwa kobiet w studiach i zawodach w tych dziedzinach na równi z mężczyznami.

Komisja będzie zachęcać do tego, aby w ramach inicjatywy Europejskiego Tygodnia Kodowania odbywało się więcej lekcji kodowania dla dziewcząt. Będzie również współpracować z koalicją na rzecz umiejętności cyfrowych i zatrudnienia i innymi organizacjami w całej Europie w promowaniu działań mających zachęcić dziewczęta i kobiety do rozwijania umiejętności cyfrowych. Komisja zamierza wspólnie z przedsiębiorstwami i społeczeństwem obywatelskim zwalczać stereotypy i dążyć do zapewnienia dziewczętom lepszych informacji o możliwościach zatrudnienia w sektorze ICT. Będzie również wykorzystywać udane inicjatywy promowane przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), na przykład warsztaty skierowane do uczniów szkół średnich.

W jaki sposób Komisja Europejska będzie wspierać modernizację szybkich łączy szerokopasmowych w szkołach?

Istnieje wyraźna przepaść cyfrowa między krajami UE. W niektórych przyłączono już szkoły do szybkich łączy szerokopasmowych. Inne jednak pozostają w tyle – między innymi dlatego, że wśród szkół i władz lokalnych niejednokrotnie brakuje świadomości co do dostępności i asortymentu usług szerokopasmowych oraz dostępnych źródeł wsparcia i finansowania. Komisja Europejska będzie działać na rzecz zmiany tego stanu rzeczy, m. in. poprzez utworzoną niedawno unijną sieć biur kompetencji w zakresie łączności szerokopasmowej.

Komisja rozważy też wspieranie dostępu szkół do szybkich łącz internetowych, w szczególności poprzez system bonów, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów w niekorzystnej sytuacji.

Dlaczego Komisja proponuje ramy cyfrowo poświadczonych kwalifikacji?

Technologie cyfrowe oferują nowe sposoby zwiększenia wiarygodności i przejrzystości kwalifikacji oraz ochrony przeciwko fałszowaniu dokumentów. Cyfrowe poświadczenia kwalifikacji są bardziej przenośne niż świadectwa papierowe; można je przechowywać na kilku serwerach lub w kilku instytucjach. Mogą one obejmować obszerne metadane. Ułatwią prezentowanie kwalifikacji w życiorysach zawodowych, mediach społecznościowych i na osobistych stronach internetowych, gdzie będą miały do nich dostęp zainteresowane strony.

Dzięki stworzeniu europejskiego obszaru edukacji nawet kwalifikacje uzyskane u niewielkich usługodawców będą uznawane i godne zaufania, w szczególności w kontekście transgranicznym. Ramy cyfrowo poświadczonych kwalifikacji pozwolą na większą spójność i będą stanowić wsparcie na rzecz zapewniania jakości; ułatwią też przenoszenie i porównywalność kwalifikacji oraz będą sprzyjać mobilności, współpracy i wymianie.

 

W jaki sposób Komisja Europejska będzie promować naukę kodowania?

Komisja postawiła sobie za cel zaangażować w Europejski Tydzień Kodowania do 2020 r. co najmniej połowę szkół. Europejski Tydzień Kodowania to dynamiczny oddolny ruch zmierzający do tego, aby rozpowszechnić umiejętność kodowania i inne umiejętności cyfrowe – w przyjemny i ciekawy sposób – wśród Europejczyków, umożliwiając im zapoznanie się z podstawami programowania i poruszając przy tym takie tematy, jak sprzęt komputerowy, drukowanie 3D, roboty itp.

Korzystając w tym zakresie z pośrednictwa szkół, można dotrzeć do wszystkich młodych ludzi – zarówno dziewcząt, jak i chłopców. Ponadto zapoznanie nauczycieli – i jednocześnie uczniów – z podstawami programowania w ramach nauki różnych przedmiotów pozwala im rozwinąć kompetencje w zakresie stosowania kodowania jako narzędzia nauczania umiejętności cyfrowych.

W celu propagowania umiejętności kodowania Komisja będzie współpracować z ambasadorami Europejskiego Tygodnia Kodowania, państwami członkowskimi, siecią eTwinning, koalicją na rzecz umiejętności cyfrowych i zatrudnienia, liderami cyfryzacji oraz innymi zainteresowanymi instytucjami i organizacjami.

 

Jakie zagrożenia napotykają uczniowie przy korzystaniu z technologii i co może zrobić UE, by ich chronić i wspierać?

Coraz gęstsza sieć połączeń cyfrowych oznacza zagrożenie dla danych osobowych i cyberbezpieczeństwa oraz ryzyko nadużyć finansowych, fałszywych informacji, nękania w internecie i brutalnej radykalizacji postaw. Żadnego aspektu bezpieczeństwa w internecie i cyberhigieny nie można zaniedbywać. Wszyscy muszą wiedzieć na przykład, jak zarządzać swoją obecnością w internecie i jak chronić swoje konta, informacje i urządzenia.

Fundamentalne znaczenie ma tu uczenie dzieci i młodzieży krytycznego myślenia i umiejętności korzystania z mediów. Technologie cyfrowe nadal będą stawać się coraz bardziej nieodłącznym elementem naszego życia fizycznego i psychicznego. Niezależnie od pokolenia, każdy musi stawać się obywatelem świadomym cyfrowo – korzystać z możliwości, jakie oferują technologie informatyczne, zdając sobie jednocześnie sprawę ze związanych z nimi zagrożeń i rozwijając odporność na nie.

UE będzie propagować działania edukacyjne i uświadamiające mające na celu rozwijanie potencjału wszystkich obywateli UE, aby stawali się aktywnymi, odpowiedzialnymi, krytycznymi i bezpiecznymi użytkownikami technologii. Jednym z takich działań będzie uruchomienie ogólnounijnej kampanii w dziedzinie higieny cybernetycznej oraz znajomości mediów w ogóle i mediów społecznościowych w szczególności, a także skutecznych sposobów przeciwdziałania takim zagrożeniom jak cyberprzemoc, fałszywe informacje lub niepokojące treści. Kampania obejmie wszystkie zainteresowane strony i ma dotrzeć do dzieci, młodzieży, rodziców i wychowawców. Ponadto działania te, obejmujące opracowywanie i prowadzenie kursów dla nauczycieli przez internet i w sposób bezpośredni, będą stanowić pomoc dla pedagogów w całej Europie w zrozumieniu i nauczaniu bezpieczeństwa cybernetycznego.

 

3. Zalecenie Rady w sprawie promowania wspólnych wartości, edukacji włączającej i europejskiego wymiaru nauczania

Jaki jest cel zalecenia?

Obecnie dla państw członkowskich UE poważnym wyzwaniem jest zachowanie otwartości, uczciwości i spójności społeczeństw w obliczu rosnącego populizmu, ksenofobii, podziałów wynikających z postaw nacjonalistycznych, dyskryminacji, radykalizacji oraz rozpowszechniania fałszywych wiadomości i dezinformacji.

Wszystkie te zjawiska stanowią zagrożenie dla fundamentów naszych społeczeństw. Podważają one spójność społeczną, tłumią poczucie wspólnej przynależności i osłabiają zaufanie obywateli do instytucji publicznych i naszych systemów demokratycznych. Ponadto wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, jak działa Unia Europejska i jakie są jej cele; często też niewiele wiedzą o innych państwach członkowskich i ich różnorodności.

Edukacja ma do odegrania fundamentalną rolę w przeciwdziałaniu tym tendencjom poprzez propagowanie naszych wspólnych wartości, promowanie włączenia społecznego i pomoc obywatelom w lepszym zrozumieniu Unii Europejskiej i siebie nawzajem.

Dlaczego UE formułuje wytyczne w sprawie wartości, edukacji włączającej i europejskiego wymiaru nauczania?

Niniejsze zalecenie zmierza do większego zaangażowania państw członkowskich w dziedzinie, która wchodzi w zakres ich wyłącznych kompetencji.

Działanie na szczeblu UE jest szczególnie istotne w kontekście finansowania konkretnych projektów (zob. poniżej). W szczególności poprzez finansowanie mobilności pomiędzy szkołami i oraz wymian wirtualnych w ramach eTwinning Unia może pomóc szkołom, nauczycielom i uczniom w wymianie i nawiązywaniu znajomości z rówieśnikami i partnerami w innych państwach, a przez to w bezpośrednim doświadczaniu, co to znaczy być Europejczykiem.

Wytyczne UE mogą pomóc decydentom i praktykom w określeniu najlepszych wzorców, uczeniu się od partnerów w innych krajach i czerpaniu inspiracji z przyjętych gdzie indziej sposobów postępowania w odniesieniu do podobnych kwestii.

Jakie konkretne narzędzia wdroży Komisja Europejska w celu wspierania państw członkowskich w tych działaniach?

Komisja będzie się starać o odpowiednie środki na program Erasmus+ w ramach finansowania UE na okres po 2020 r., aby zapewnić coraz liczniejszym studentom, praktykantom i stażystom, ale przede wszystkim nauczycielom i uczniom, możliwość korzystania z transgranicznej mobilności w ramach tego programu. Już w roku 2018 Komisja przeznaczy na wymiany szkolne do 180 mln euro.

W ciągu najbliższych 10 lat Komisja będzie dążyć do zaangażowania w sieci eTwinning 1 mln nauczycieli i szkół w celu wspierania ich działalności. Pozwoli to jeszcze liczniejszym uczniom i nauczycielom na komunikowanie się, współpracę i opracowywanie projektów w ramach tej wspólnoty edukacyjnej.

Komisja będzie w dalszym ciągu nadawać ramy instrumentom finansowania, takim jak program Erasmus+, Kreatywna Europa i Europa dla Obywateli, przyznając pierwszeństwo projektom wspierającym propagowanie wspólnych wartości i edukacji włączającej, a także coraz lepsze rozumienie UE i jej państw członkowskich. Również europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne przyczyniają się do propagowania edukacji włączającej poprzez wspieranie projektów dotyczących systemów edukacji, nauczycieli i uczniów. Finansują one inicjatywy wspomagające młodych ludzi w ukończeniu kształcenia i uzyskiwaniu umiejętności, które sprzyjają ich konkurencyjności na rynku pracy. Do istotnych priorytetów należy zmniejszenie odsetka osób przedwcześnie kończących naukę, a także poprawa możliwości kształcenia zawodowego i studiów wyższych. W latach 2014–2020 na osiągnięcie tego celu przeznaczono ponad 39 mld euro.

Więcej informacji:

Komunikat Prasowy „Pakiet edukacyjny”

MEMO/18/103

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar