Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Pytania i odpowiedzi: Międzynarodowy Dzień przeciwko Przemocy wobec Kobiet

Bruksela, 24 listopada 2017 r.

Co robi Komisja, aby zwalczać molestowanie seksualne?

OŚWIADCZENIE/17/4848

 

Co robi Komisja, aby zwalczać molestowanie seksualne?

Rok 2017 r. był rokiem, który Komisja poświęciła na walkę z przemocą wobec kobiet w całej UE. Komisja rozpoczęła kampanię w mediach społecznościowych w celu zwiększenia świadomości i zajęcia zdecydowanego stanowiska przeciwko przemocy wobec kobiet.

Komisja finansuje konkretne projekty, prowadząc działania w zakresie zapobiegania, zwiększania świadomości oraz podejmując konkretne kroki. Przeznaczono na przykład kwotę 15 mln euro na przeszkolenie osób zawodowo zajmujących się udzielaniem pomocy kobietom, które doświadczyły przemocy. Kobiety powinny mieć pewność, że ich głos zostanie potraktowany poważnie; dzięki temu częściej będą skłaniać się ku zgłaszaniu przypadków nękania lub przemocy seksualnej.

W maju 2017 r. Rada przyjęła decyzję w sprawie podpisania Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencji stambulskiej), w następstwie wniosku złożonego przez Komisję (zob. oświadczenie). Konwencja stambulska stanowi prawnie wiążący traktat, którego celem jest zwalczanie przemocy wobec kobiet i dziewcząt, zapobieganie przemocy oraz ochrona ofiar i walka z bezkarnością sprawców. Komisja poczyniła pierwszy ważny krok: Unia Europejska podjęła zobowiązanie jako pełnoprawna strona konwencji na mocy prawa międzynarodowego. Trwają negocjacje w sprawie decyzji, która pozwoli na ratyfikowanie konwencji przez UE. Przed przyjęciem przez Radę decyzji w sprawie zawarcia umowy przez UE zgodę wyrazić musi Parlament Europejski.

Finansowanie udostępniono również w innych obszarach. W ramach Erasmus+ wspierane są projekty i partnerstwa między instytucjami edukacyjnymi, ukierunkowane na walkę z dyskryminacją ze względu na płeć, a także projekty ukierunkowane na walkę z przemocą ze względu na płeć w sporcie (np. projekt VOICE: głos na rzecz prawdy i godności – walka z przemocą ze względu na płeć w europejskim sporcie dzięki świadectwu tych, których ta przemoc dotknęła).

Jakie konkretne działania podejmuje Komisja, aby chronić swoich pracowników?

Komisja prowadzi politykę zerowej tolerancji dla wszelkich form nękania. Nasz wewnętrzny regulamin wymaga od naszych pracowników uczciwego zachowania oraz zakazuje wszelkich form nękania.

Od 2006 r. w Komisji Europejskiej obowiązują środki zapobiegające wszelkim formom nękania. Niedawno przyjęta strategia na rzecz różnorodności i włączenia społecznego wzmacnia te środki i obejmuje dalsze działania zapobiegawcze.

Obowiązują u nas zdecydowane zasady i procedury, które – w przypadku niewłaściwego zachowania – zachęcają pracowników do zabrania głosu, czy to w sposób formalny czy nieformalny.

Zespół współpracowników z działu kadr ma za zadanie rozpatrzenie każdej skargi. W razie potrzeby przeprowadzane jest dochodzenie.

Niedawne wydarzenia na całym świecie wywołały burzę pytań o przypadki molestowania seksualnego w Europie, w tym w instytucjach europejskich. Czy Komisja robi wystarczająco dużo?

Dajemy przykład i tym samym przyczyniamy się do dalszej poprawy. Dokonamy przeglądu naszego regulaminu wewnętrznego, zwłaszcza, aby ująć w nim nowe orzecznictwo. Naszą ambicją jest wypracowanie nowej, aktualnej polityki przeciwko nękaniu jeszcze w 2018 r.

Należy stwierdzić wyraźnie: jeden przypadek nękania to o jeden przypadek za dużo. Komisja będzie zatem kontynuować działania prewencyjne oraz promować środowisko pracy oparte na wzajemnym szacunku. W odpowiednich przypadkach wszczynane będą formalne dochodzenia i nakładane kary.

W jaki sposób chronione i wspierane są ofiary przemocy?

Począwszy od listopada 2015 r. dyrektywa o prawach ofiar określa zestaw wiążących praw, jakie przysługują ofiarom przestępstw. Państwa członkowskie zostały w niej wyraźnie zobowiązane do zapewnienia tych praw w praktyce. Prawa te odzwierciedlają fakt, że ofiary przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej są szczególnie bezbronne. Ofiary mają prawo do ochrony i dostępu do usług wsparcia, stosownie do potrzeb. (zob. IP/15/6095 oraz nota informacyjna).

Dzięki unijnym przepisom w sprawie uznawania nakazów ochrony ofiary przemocy domowej korzystają ze szczególnej ochrony również wówczas, gdy podróżują do innych państw UE. Przepisy te są określone w dyrektywie i w rozporządzeniu.

Obowiązują również przepisy dotyczące odszkodowań dla ofiar przestępstw. W myśl dyrektywy o odszkodowaniach osoby fizyczne, które są ofiarami umyślnych i brutalnych przestępstw w innym państwie członkowskim UE, mogą otrzymać godziwą rekompensatę od państwa, w którym doszło do przestępstwa.

Jakie działania podejmowane są na szczeblu UE w celu wyeliminowania zjawiska handlu ludźmi?

Zdecydowana większość zarejestrowanych w UE ofiar handlu ludźmi to kobiety i dziewczęta (80 proc). UE uznała, że handel kobietami jest formą przemocy wobec kobiet i przyjęła obszerne ramy prawne i polityczne, które mają przeciwdziałać temu zjawisku. Dyrektywa w sprawie zwalczania handlu ludźmi wprowadziła przepisy służące ochronie ofiar; celem dyrektywy jest również zapobieganie dalszym ofiarom. Przepisy te uzupełnia strategia UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi na lata 2012–2016, w której przewidziano szereg działań, w tym działania skupiające się na aspekcie płci w handlu ludźmi. W ramach realizacji tej strategii Komisja opublikowała w marcu 2016 r. badanie dotyczące wymiaru płci w handlu ludźmi. Również w 2016 r. Komisja opublikowała pierwsze sprawozdanie z postępów dokonanych w obszarze walki z handlem ludźmi, w którym znajdują się ustalenia dotyczące kobiet i dziewcząt.

W najbliższym czasie Komisja opublikuje swoje priorytetowe działania ukierunkowane na zwalczanie handlu ludźmi. Będą one opierać się na prowadzonych obecnie pracach z uwzględnieniem osiągnięć strategii UE na lata 2012–2016, a ponadto zagwarantują kontynuację starań (z uwzględnieniem aspektu płci), ich koordynację z zainteresowanymi stronami i zwiększenie bazy wiedzy.

Jakie dane są gromadzone w celu lepszego zrozumienia tego zjawiska?

Skuteczna polityka wymaga dokładnych i porównywalnych danych dotyczących przemocy ze względu na płeć.

Pierwsze ogólnounijne badanie dotyczące różnych form przemocy doświadczanych przez kobiety, przeprowadzone przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), pokazuje, że przemoc wobec kobiet jest w Europie nadal powszechna. W badaniu ustalono, że co trzecia kobieta była w swoim życiu ofiarą przemocy fizycznej lub seksualnej, zaś molestowania seksualnego doświadczyło 55 proc. kobiet.

Opierając się na badaniu Agencji Praw Podstawowych, Komisja zapoczątkowała przygotowanie nowego, ogólnoeuropejskiego badania na temat występowania przemocy ze względu na płeć. Badanie koordynowane jest przez Eurostat we współpracy z krajowymi urzędami statystycznymi. Badanie zostanie przeprowadzone w latach 2019–2020, po okresie pilotażowym w 2018 r. Eurostat gromadzi ponadto statystyki dotyczące przestępstw – zgłoszonych przypadków umyślnego zabójstwa, gwałtu i napaści na tle seksualnym, Dane pokazują, że w wielu państwach członkowskich ponad połowa kobiet, które padły ofiarą zabójstw, zginęła z rąk partnera, krewnego lub członka rodziny.

Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn opracował metody i zestaw wskaźników pozwalających oszacować ryzyko okaleczenia żeńskich narządów płciowych. Instytut ten opracował również sposób pomiaru zjawiska przemocy na tle płciowym, opierając się w tym celu na wskaźniku równouprawnienia płci.

Komisja Europejska opublikowała ponadto badanie dotyczące przemocy ze względu na płeć w sporcie. W badaniu tym znajduje się charakterystyka problemu, a także przegląd ram prawnych i politycznych w państwach członkowskich. Określono w nim szereg dobrych praktyk zwalczania przemocy na tle płciowym w sporcie oraz zawarto zalecenia dla Komisji, państw członkowskich i organizacji sportowych, które dotyczą działań w przyszłości. Znajduje się w nim m.in. zalecenie, aby osobom z kręgów sportowych, które popełniły przestępstwa w przeszłości, uniemożliwiono podejmowanie jakichkolwiek obowiązków w środowisku sportowców w Unii Europejskiej.

W jaki sposób UE walczy z przemocą na tle płciowym w kontekście swojej polityki azylowej?

W kontekście trwającej reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego Komisja Europejska zaproponowała wzmocnienie przepisów dotyczących wnioskodawców wymagających szczególnego traktowania. Wiąże się to z bardziej ambitnymi przepisami dotyczącymi oceny statusu osoby wymagającej szczególnego traktowania oraz zobowiązującymi państwa członkowskie do uwzględniania specyficznych potrzeb kobiet ubiegających się o azyl, które doświadczyły przemocy uwarunkowanej płcią. Celem wzmocnionych przepisów jest także dopilnowanie, aby osoby wnioskujące o azyl miały dostęp do opieki medycznej, wsparcia prawnego, odpowiedniej terapii pourazowej i opieki psychospołecznej. We wniosku dotyczącym nowego rozporządzenia w sprawie procedur azylowych poparto podejście do ochrony międzynarodowej uwzględniającej aspekt płci. Kobiety powinny mieć na przykład faktyczną możliwość przeprowadzenia rozmowy wyjaśniającej w osobności, bez małżonka lub innych członków rodziny. W miarę możliwości powinny one być wspierane przez ustnych tłumaczy i lekarzy płci żeńskiej, zwłaszcza jeżeli są ofiarami przemocy ze względu na płeć.

Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) opracował szereg narzędzi pozwalających na skuteczne wdrożenie przepisów prawnych związanych z kwestiami płci.

Jakie działania podejmuje UE, aby promować równość płci poza Unią Europejską?

Unia Europejska stawia prawa kobiet w kontekście praw człowieka oraz kwestię równości płci w centrum wszystkich swoich polityk zewnętrznych. Podejmuje wszelkie możliwe starania, aby umocnić głos kobiet i dziewcząt i aby utrwalić ich polityczne, społeczne i ekonomiczne prawa na całym świecie.

Unijny plan działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020, dokument zatytułowany „Strategiczne zaangażowanie na rzecz równości płci w latach 2016–2019” oraz globalna strategia UE stanowią ramy dla działań UE i dla jej współpracy z krajami partnerskimi, organizacjami międzynarodowymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i sektorem prywatnym. W Unijnym planie działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020 określono ambitny cel, jakim jest umieszczenie działań związanych z aspektem płci w 85 proc. wszystkich nowych inicjatyw UE do 2020 r. Postępy są niezaprzeczalne: 92 proc. wszystkich nowych inicjatyw podejmowanych w obszarze unijnej polityki zagranicznej i około 60 proc. wszystkich nowych inicjatyw podejmowanych w dziedzinie unijnej polityki współpracy i rozwoju w sposób zdecydowany i znaczący jest ukierunkowanych na promowanie równości płci lub wzmocnienie pozycji kobiet. W 2016 r. Komisja Europejska przeznaczyła kwotę 419 mln euro na konkretne działania z zakresu promowania równości płci i wzmacniania pozycji kobiet.

Równość płci pojawia się we wszystkich elementach agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i ma decydujące znaczenie dla osiągnięcia wszystkich celów zrównoważonego rozwoju. W związku z tym UE będzie wspierać ten kluczowy czynnik rozwoju, między innymi skupiając się na konkretnych działaniach skierowanych przeciwko wszelkim formom przemocy wobec kobiet i dziewcząt, jak i na działaniach zapobiegawczych, dostosowując kulturę instytucjonalną UE i jej państw członkowskich tak, aby realizowały one swoje zobowiązania, a ponadto wspierając państwa partnerskie w ich dążeniach do stworzenia bardziej sprzyjających warunków dla pełnego wdrożenia praw kobiet i dziewcząt. Przyjęty niedawno Europejski konsensus w sprawie rozwoju jest elementem ogólnej odpowiedzi na agendę 2030. Po raz kolejny potwierdzono w nim zobowiązanie UE do promowania równości płci, praw kobiet i dziewcząt oraz ich wzmocnienia jako priorytetu we wszystkich obszarach działania oraz do zapewnienia ujęcia perspektywy płci we wszystkich politykach i strategiach.

W szczególności będziemy wspierać kobiety i dziewczęta, których prawa są naruszane na całym świecie, które nie mają dostępu do edukacji, do rynku pracy i do życia politycznego, które zmagają się z nierównymi prawami odnośnie do dziedziczenia, obywatelstwa i posiadania ziemi. W 2017 r. zapewnimy szczególne wsparcie ofiarom przemocy w najodleglejszych i najbardziej niestabilnych obszarach. W tym celu UE i ONZ wspólnie uruchomiły inicjatywę „Spotlight”, aby wyeliminować wszelkie formy przemocy wobec kobiet i dziewcząt. Na inicjatywę przeznaczono 500 mln euro.

UE znajduje się na pierwszej linii walki, jeżeli chodzi o równość płci i prawa kobiet w sytuacjach konfliktowych. Jest to element wdrażania przez UE agendy na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa. Podejmujemy działania w zakresie wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa oraz jej siedmiu rezolucji następczych.

Ściśle współpracujemy z ONZ i wszystkimi właściwymi zainteresowanymi podmiotami na całym świecie, skupiając się na potrzebie odpowiedniego włączenia kobiet w zapobieganie sytuacjom konfliktowym i pokonfliktowym, w tym na ich uczestnictwie w procesach pokojowych oraz w walce przeciwko wszelkim formom przemocy wobec kobiet, w tym przemocy ze względu na płeć oraz przemocy seksualnej w sytuacjach konfliktowych.

UE aktywnie angażuje się w działania z krajami partnerskimi na wielostronnych forach, nieustannie przyczyniając się do realizacji programu równouprawnienia. Dotyczy to zwłaszcza corocznych sesji Komisji ONZ ds. statusu kobiet oraz cokwartalnych sesji Rady Praw Człowieka ONZ – kluczowych forów ONZ kształtujących politykę.

Systematycznie podnosimy kwestie płci w dialogach politycznych, dialogach na temat praw człowieka, podkomitetach ds. praw człowieka, nieformalnych grupach roboczych oraz prowadzonych z krajami partnerskimi debatach powiązanych z prawami człowieka. W nowych strategiach poszczególnych krajów dotyczące praw człowieka oraz strategiach demokratycznych na lata 2016–2020 wprowadzono zagadnienie równości płci jako jeden z najważniejszych priorytetów. Ponadto UE prowadzi polityczne zabiegi, zajmuje stanowiska i finansuje działania związane z nierównością oraz dyskryminacją kobiet i dziewcząt. Kwestie płci są w dużym zakresie objęte naszymi strategiami i programami przewidującymi obserwację wyborów, dotyczącymi sprawiedliwości okresu przejściowego, obrony praw człowieka oraz Międzynarodowego Trybunału Karnego.

Jakie działania podejmuje UE, aby chronić kobiety w sytuacji kryzysów humanitarnych?

Konflikty oraz klęski żywiołowe w odmienny sposób dotykają kobiet, dziewcząt, chłopców i mężczyzn. Kluczowym przykładem są finansowane ze środków UE projekty pomocy humanitarnej na całym świecie, które są dostosowane do różnych potrzeb chłopców, mężczyzn, kobiet i dziewcząt. Wszystkie projekty uwzględniają kwestie płci, aby zapewnić maksymalne efekty i aby pomoc dotarła do tych, którzy jej najbardziej potrzebują. We wszystkich finansowanych przez UE projektach humanitarnych dążymy do zagwarantowania, aby pomoc była przeznaczona na konkretne potrzeby kobiet i dziewcząt, z uwzględnieniem ich szczególnego położenia.

Podejście Komisji Europejskiej do problematyki płci i przemocy ze względu na płeć w kontekście pomocy humanitarnej przedstawiono w dokumencie strategicznym „Problematyka płci w pomocy humanitarnej: różne potrzeby, dostosowana pomoc”. Podejście to rozwinięto dalej w dokumencie „Ochrona humanitarna: poprawa wyników ochrony w celu ograniczenia zagrożenia dla ludzi w sytuacji kryzysów humanitarnych”. Ponadto UE wprowadziła wskaźnik równości płci i wieku – narzędzie pozwalające ocenić, na ile działania z zakresu pomocy humanitarnej, finansowane ze środków UE, uwzględniają kwestie płci i wieku.

UE reaguje na przemoc ze względu na płeć w sytuacji kryzysów humanitarnych, podejmując ukierunkowane działania i tworząc odpowiedni potencjał. W 2016 r. UE udzieliła wsparcia na rzecz 62 projektów humanitarnych, które dotyczyły kwestii przemocy ze względu na płeć. Środki przeznaczone na finansowanie w ramach tych projektów wynoszą niemal 24,5 mln euro i dotrą do 3,4 mln kobiet, dziewcząt, chłopców i mężczyzn na całym świecie. Od 2014 r. UE przeznaczała ponad 1 mln euro rocznie na projekty, które przyczyniają się do budowania zdolności systemu humanitarnego, do regulowania kwestii równości płci oraz do walki z przemocą ze względu na płeć. UE jest aktywnym członkiem światowej inicjatywy wzywającej do działania w celu ochrony przed przemocą uwarunkowaną płcią.

Ponadto UE wspiera wdrożenie konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW), a także deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformy działania oraz programu działania Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju.

Dla UE zasadnicze znaczenie ma uzyskanie wsparcia także ze strony pozarządowych podmiotów. Współpracujemy ściśle z podmiotami społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza organizacjami kobiet, prywatnymi fundacjami, sektorem prywatnym i popieramy ich cele. Przyczyni się to do eliminowania przyczyn zróżnicowania sytuacji kobiet i mężczyzn: braku dostępu do środków finansowych i materialnych, nierównych relacji władzy, dyskryminacji, stygmatyzacji, stereotypów dotyczących płci i przemocy.

 

 

 

MEMO/17/4849

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar