Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

CETA – umowa handlowa wyznaczająca nowy standard w handlu światowym

Strasburg, 15 lutego 2017 r.

W dniu 15 lutego Parlament Europejski zagłosował za przyjęciem kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej między UE a Kanadą (CETA)

Umowa stworzy nowe możliwości dla unijnych firm poprzez zwiększenie wymiany handlowej i zacieśnienie stosunków gospodarczych. Umowa ułatwi prowadzenie interesów z Kanadą, zniesie cła, znacznie poprawi dostęp do zamówień publicznych, otworzy nowe sektory kanadyjskiego rynku usług, zapewni przewidywalne warunki dla inwestorów i ochronę 143 wysokiej jakości europejskich produktów rolno-spożywczych, znanych pod nazwą oznaczeń geograficznych. Korzyści odniosą także przedsiębiorstwa z wielu sektorów, w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), dzięki wyeliminowaniu wymogu podwójnego testowania.

Jednocześnie dzięki swojemu postępowemu charakterowi CETA ustanowi nowy globalny standard dla rozdziałów dotyczących zrównoważonego rozwoju w umowach handlowych, gdyż w jej ramach UE i Kanada zobowiązują się zapewnić, by wzrost gospodarczy, rozwój społeczny i ochrona środowiska wzajemnie się uzupełniały.

Obniżka stawek celnych o wartości powyżej 500 mln euro rocznie z korzyścią dla dużych i małych przedsiębiorstw

CETA przyniesie europejskim przedsiębiorstwom wymierne korzyści, gdyż zakłada zniesienie niemal 99% stawek celnych, i to w większości przypadków zaraz po wejściu w życie. Od pierwszego dnia stosowania CETA Kanada zniesie cła o wartości 400 mln euro na towary pochodzące z UE. Pod koniec okresów przejściowych przewidzianych na zniesienie ceł wartość ta wzrośnie do ponad 500 mln euro rocznie. Przykłady przedsiębiorstw, które skorzystają z tych obniżek ceł, takich jak polscy hodowcy jabłek, hiszpańscy i francuscy producenci win, czy włoscy wytwórcy krawatów, można znaleźć tutaj.

Większy wybór dla 500 mln konsumentów przy jednoczesnym utrzymaniu Europejskich standardów

Otwarcie rynków może również przyczynić się do obniżania cen i zapewnić konsumentom większy wybór. Jednocześnie swobodny handel nie oznacza obniżenia czy zmiany standardów unijnych, które chronią zdrowie i bezpieczeństwo obywateli, ich prawa socjalne, prawa konsumenckie czy środowisko naturalne. Normy te pozostaną nienaruszone, a przywóz z Kanady będzie musiał w całości – i bez wyjątku – spełniać wymogi wszystkich przepisów UE dotyczących produktów. Oznacza to, że CETA nie zmieni sposobu, w jaki UE reguluje bezpieczeństwo żywności, w tym kwestie dotyczące produktów GMO lub wołowiny z hodowli opartych na stosowaniu hormonów.

Otwarcie kanadyjskiego rynku usług i wspieranie inwestycji

CETA jest zdecydowanie najbardziej ambitną umową, jaką UE kiedykolwiek zawarła w dziedzinie usług i inwestycji. Europejskie przedsiębiorstwa będą odnosić nowe korzyści, jeśli chodzi o zatwierdzanie projektów inwestycyjnych w Kanadzie. Ponadto zyskają też szersze możliwości w zakresie świadczenia usług, np. specjalistycznych usług morskich takich jak bagrowanie, przemieszczanie pustych kontenerów lub transport niektórych rodzajów ładunków na terenie Kanady. W innych sektorach usług, takich jak usługi w zakresie ochrony środowiska, telekomunikacji i finansów, zapewniony jest dostęp do rynku, zarówno na poziomie federalnym, jak i – po raz pierwszy – na poziomie regionalnym. Podobnie jak wszystkie umowy handlowe UE, również CETA w pełni chroni służby użyteczności publicznej.

Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych

Umowa zapewnia ramy zatwierdzające uznawanie kwalifikacji w przypadku zawodów regulowanych, takich jak zawód architekta, księgowego i inżyniera. Stosowne organizacje zawodowe w UE i Kanadzie będą musiały wspólnie opracować szczegóły techniczne dotyczące uznawania zdefiniowanych przez siebie kwalifikacji na podstawie takich ram. Właściwe władze w Kanadzie i UE będą następnie zatwierdzać ich ustalenia i nadawać im skutek prawny.

Mniej ograniczeń w przemieszczaniu się na drugą stronę Atlantyku w celu podjęcia tymczasowej pracy

CETA ułatwi pracownikom przedsiębiorstw i innym osobom prowadzącym działalność zawodową pracę po drugiej stronie Atlantyku, a przedsiębiorstwom ułatwi tymczasowe przenoszenie pracowników między UE i Kanadą. Pomoże to europejskim przedsiębiorstwom prowadzić działalność w Kanadzie. Ponadto innym osobom prowadzącym działalność zawodową łatwiej będzie tymczasowo świadczyć np. usługi prawne, księgowe czy architektoniczne.

Zwiększanie konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw na rynku kanadyjskim

CETA sprawi, że europejskie przedsiębiorstwa staną się bardziej konkurencyjne na rynku kanadyjskim, gdyż ułatwi im świadczenie usług posprzedażowych. Pomoże to przedsiębiorstwom UE w eksporcie sprzętu, urządzeń i oprogramowania, gdyż CETA umożliwi im wysyłanie inżynierów ds. obsługi technicznej i innych specjalistów w celu świadczenia usług posprzedażowych i usług powiązanych oraz zapewnienia klientom wsparcia.

Udzielenie unijnym przedsiębiorstwom bezprecedensowego dostępu do zamówień publicznych

Kanada udzieliła przedsiębiorstwom unijnym szerszego dostępu do zamówień publicznych niż innym swoim partnerom handlowym. Przedsiębiorstwa unijne będą mogły zgłaszać się do przetargów na dostarczanie towarów i usług nie tylko na szczeblu federalnym, lecz także na poziomie prowincji i gmin Kanady. Tym samym będą to pierwsze przedsiębiorstwa spoza Kanady mające taką możliwość. Szacuje się, że kanadyjski rynek zamówień na poziomie prowincji jest dwukrotnie większy niż rynek federalny. Kanada zgodziła się także zwiększyć przejrzystość i w tym celu publikować wszystkie zamówienia publiczne na jednej stronie internetowej poświęconej zamówieniom publicznym. Słaby dostęp do informacji jest jedną z największych przeszkód dla mniejszych przedsiębiorstw w dostępie do rynków międzynarodowych, taka strona będzie więc bardzo pomocna dla mniejszych przedsiębiorstw w Europie. Przykłady przedsiębiorstw, które skorzystają na tym bezprecedensowym dostępie do zamówień publicznych, takich jak niemiecka firma recyklingowa, można znaleźć tutaj.

Obniżanie kosztów przedsiębiorstw bez uszczerbku dla norm

UE i Kanada zgodziły się wzajemnie akceptować swoje certyfikaty oceny zgodności w obszarach takich jak urządzenia elektryczne, sprzęt elektroniczny i radiowy, zabawki, urządzenia maszynowe i sprzęt do pomiaru. Oznacza to, że w pewnych okolicznościach unijny organ oceny zgodności może badać zgodność produktów unijnych przeznaczonych na wywóz do Kanady z przepisami obowiązującymi w Kanadzie i odwrotnie. Pozwoli to obu stronom uniknąć sytuacji, w której przeprowadza się te same testy, i może pozwolić na znaczne obniżenie kosztów zarówno po stronie przedsiębiorstw, jak i konsumentów. Mogą na tym skorzystać przede wszystkim mniejsze przedsiębiorstwa, dla których koszty wykonania tego samego testu dwukrotnie bywają zaporowe.

Zreformowany system ochrony inwestycji

CETA zapewnia ochronę inwestycji, a jednocześnie przewiduje prawo rządów do wprowadzania regulacji w interesie publicznym – również takich, które mogą mieć wpływ na inwestycje zagraniczne. Tradycyjną formę rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem stosowaną w wielu umowach handlowych wynegocjowanych przez państwa członkowskie zastąpiono nowym i udoskonalonym systemem sądów ds. inwestycji.

Nowy mechanizm będzie publiczny, a nie oparty na sądach tworzonych ad hoc. Wskazywanych przez UE i Kanadę profesjonalnych i niezależnych sędziów będą obowiązywały najwyższe normy etyczne poparte rygorystycznym kodeksem postępowania. Procedury stosowane w sądzie ds. inwestycji będą przejrzyste dzięki otwartym przesłuchaniom i publikacji dokumentów przedkładanych w trakcie postępowań. Postanowienia dotyczące inwestycji ograniczają liczbę przypadków, kiedy inwestor może pozwać państwo, i nie chronią tak zwanych spółek fasadowych i fikcyjnych – kwalifikują się tylko przedsiębiorstwa posiadające rzeczywisty związek z gospodarką. W żadnym wypadku podmiot publiczny nie może być zmuszany do zmiany aktu prawnego lub wypłaty odszkodowania o charakterze sankcji.

Zmieniony system sądów ds. inwestycji jest nową koncepcją w umowach handlowych, a debata publiczna w wielu państwach członkowskich nadal trwa. Dlatego też zgodnie z wolą państw członkowskich – popieranych przez Komisję – system ten nie będzie stosowany w ramach tymczasowego stosowania CETA, co oznacza, że zostanie wdrożony dopiero po ratyfikacji umowy przez wszystkie państwa członkowskie. Zgodnie z umową Komisja we współpracy z Kanadą podejmie w tym czasie działania mające na celu dopracowanie pewnych rozwiązań nowego systemu, takich jak wybór sędziów, dostęp małych i średnich przedsiębiorstw do nowego systemu i mechanizm odwoławczy.

Nowe możliwości dla rolników i producentów żywności przy jednoczesnej ochronie europejskich oznaczeń geograficznych

Kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa stwarza nowe możliwości dla rolników i producentów żywności, przy jednoczesnej pełnej ochronie wrażliwych obszarów unijnych. Możliwości zbytu niektórych produktów na unijnych rynkach są ograniczone i wyselekcjonowane oraz rekompensowane przez możliwości zbytu na rynkach kanadyjskich pozwalające na realizację ważnych europejskich interesów eksportowych w odniesieniu do serów, wina, alkoholu, owoców i warzyw, produktów przetworzonych i oznaczeń geograficznych. Import z Kanady będzie musiał w całości być zgodny z przepisami unijnymi. Do UE będzie można przykładowo importować jedynie mięso niezawierające hormonów.

CETA jest także ważnym krokiem naprzód dla wielu średnich i małych przedsiębiorstw w społecznościach wiejskich, zajmujących się handlem produktami rolnymi. Odtąd będą one korzystać ze zgody Kanady na ochronę 143 specyficznych produktów pochodzących z określonych regionów geograficznych w UE. Produkty, które będą objęte taką ochroną w ramach CETA, należą do najczęściej eksportowanych produktów spożywczych i napojów w UE. Są to m.in.: ser Roquefort, ocet balsamiczny z Modeny czy też holenderski ser Gouda. Od teraz produkty europejskie będą chronione przed podrabianiem na poziomie porównywalnym do prawa UE i nie będzie istnieć ryzyko, że ich nazwa zostanie w Kanadzie uznana za nazwę rodzajową.

Ochrona europejskich wynalazców i artystów

CETA pozwoli na wyrównanie szans między Kanadą i UE w dziedzinie praw własności intelektualnej. Zwiększy na przykład ochronę praw autorskich poprzez harmonizację kanadyjskich przepisów z przepisami UE o ochronie środków technologicznych i zarządzaniu prawami cyfrowymi. CETA sprawi ponadto, że kanadyjski system ochrony praw własności intelektualnej będzie lepiej chronił patenty na unijne produkty lecznicze. Poprawi również egzekwowanie przepisów, gdyż przewiduje środki tymczasowe i nakazy sądowe dla pośredników uczestniczących w działaniach naruszających prawo. Kanada zgodziła się ponadto na zaostrzenie środków granicznych przeciwko towarom oznaczonym podrobionym znakiem towarowym, pirackim towarom naruszającym prawa autorskie i towarom oznaczonym podrobionym oznaczeniem geograficznym.

Ochrona praw pracowniczych i ochrona środowiska naturalnego

UE i Kanada potwierdzają w CETA swoje zaangażowanie na rzecz zrównoważonego rozwoju. Zarówno UE, jak i Kanada zgadzają się, że zwiększony handel i inwestycje powinny promować ochronę środowiska i prawa pracy, a nie odbywać się ich kosztem. W ramach CETA Kanada i UE zobowiązują się do dopilnowania, by wzrost gospodarczy, rozwój społeczny i ochrona środowiska wzajemnie się uzupełniały. CETA łączy zobowiązania UE i Kanady odnoszące się do międzynarodowych przepisów w zakresie praw pracowniczych i ochrony środowiska i klimatu. CETA zakłada istotny udział społeczeństwa obywatelskiego w UE i Kanadzie w wykonaniu zobowiązań w tych dziedzinach w ramach CETA. CETA ustanawia również proces rozstrzygania sporów, obejmujący m.in. konsultacje rządowe i zespół ekspertów.

CETA zawiera ambitny i kompleksowy rozdział dotyczący handlu i zrównoważonego rozwoju, w tym pracy i ochrony środowiska. Postanowienia te są wiążące, tworzą zobowiązania o takiej samej wartości prawnej, jak wszelkie inne zobowiązania w umowie. Są one również możliwe do wyegzekwowania, gdyż podlegają specjalnemu mechanizmowi rozstrzygania sporów, z jasną, obowiązkową i określoną w czasie procedurą rozwiązywania wszelkich związanych z nimi wątpliwości. Mechanizm ten łączy zaangażowanie rządów z oceną zewnętrzną przez niezależny panel ekspertów, zaangażowaniem społeczeństwa obywatelskiego oraz doświadczeniem Międzynarodowej Organizacji Pracy. Wyniki postępowania są publicznie dostępne i mogą być wykorzystane do naciskania na stronę naruszającą przepisy, by podjęła odpowiednie działania.

Mechanizm ten uwzględnia również charakter zobowiązań i jest nastawiony na eliminowanie źródeł problemów aż do ich całkowitego rozwiązania. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego, w tym związki zawodowe, biorą udział w tym procesie rozwiązywania sporów na wszystkich jego etapach. Mechanizm ten odzwierciedla obecne stanowisko UE w tej sprawie.

Wspólny instrument interpretacyjny

Razem z CETA Kanada i UE podpisały wspólny instrument interpretacyjny, który będzie miał moc prawną i objaśni bardziej szczegółowo, w sposób jasny i jednoznaczny, co Kanada i Unia Europejska uzgodniły w szeregu artykułów CETA (dotyczących na przykład nowego systemu sądów ds. inwestycji, prawa do regulowania, usług publicznych czy pracy i ochrony środowiska).

Kontekst i dalsze kroki

W dniu 30 października 2016 r. UE i Kanada podpisały umowę handlową CETA, a dziś Parlament Europejski wydał na nią zgodę, która toruje drogę do jej tymczasowego wejścia w życie po zakończeniu ratyfikacji przez Kanadę. Zgodnie z wcześniejszą praktyką unijną tymczasowe stosowanie tej umowy ma na celu umożliwienie racjonalnego stosowania jej treści. CETA zostanie w pełni ratyfikowana, gdy wszystkie parlamenty w państwach członkowskich zatwierdzą ją zgodnie ze swoimi krajowymi wymogami konstytucyjnymi.

Równocześnie z przyjęciem decyzji o podpisaniu CETA w październiku 2016 r. Rada przyjęła inną decyzję, określającą, które postanowienia są wyłączone z tymczasowego stosowania. Dotyczą one przede wszystkim następujących obszarów:

1) ochrona inwestycji;

2) dostęp do rynku inwestycji w odniesieniu do inwestycji portfelowych

3) system sądów ds. inwestycji.

W odniesieniu do handlu i zrównoważonego rozwoju, pracy i ochrony środowiska decyzja Rady zawiera sformułowania, które pozwalają na tymczasowe stosowanie tych rozdziałów w poszanowaniu podziału kompetencji między Unię i państwa członkowskie. 

Więcej informacji:

Komunikat prasowy: Początek nowej ery w relacjach między UE a Kanadą

Strona internetowa poświęcona CETA, a na niej między innymi „pytania i odpowiedzi” dotyczące CETA

Strona „CETA w Twoim mieście”, zawierająca arkusze informacyjne o poszczególnych krajach i graficzne przedstawienia danych dotyczących eksportu poszczególnych państw członkowskich do Kanady

Wideoklip: Dlaczego CETA? (wywiady i przykłady)

Publikacja: The Benefits of CETA and exporters' stories [Korzyści wynikające z CETA oraz historie eksporterów]

Strona internetowa z konkretnymi przykładami korzyści handlowych dla europejskich przedsiębiorstw

Tekst umowy

MEMO/17/271

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar