Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE ES IT PT HR

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δελτίο Τύπου

ΕΕ: πρώτος χορηγός βοήθειας στα θύματα κρίσεων παγκοσμίως

Βρυξέλλες, 18 Αυγούστου 2017

Όταν μια χώρα αντιμετωπίζει φυσικές καταστροφές, λ.χ. δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς, ή χρειάζεται βοήθεια έκτακτης ανάγκης λόγω άλλου είδους κρίσεων, η ΕΕ διαθέτει ένα ευρύ φάσμα χρηματοδοτικών μέσων και μέσων αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης για να τη συνδράμει.

Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εκ των ένδον

Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης: βοήθεια προς τα κράτη μέλη και τους πολίτες τους

Ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ

Όταν οι εθνικές ικανότητες αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών δεν επαρκούν, οι χώρες της Ευρώπης εκφράζουν συχνά την αλληλεγγύη τους στέλνοντας βοήθεια με τη μορφή εξοπλισμού, εμπειρογνωμόνων και μέσων όπως αεροσκάφη ή οχήματα, στο στάδιο αντιμετώπισης του επείγοντος περιστατικού.

Η βοήθεια αυτή διατίθεται μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, ο οποίος εφέτος το καλοκαίρι ανέλαβε δράση 8 φορές για να συνδράμει χώρες στις οποίες ξέσπασαν δασικές πυρκαγιές, όπως η Ιταλία, η Γαλλία, η Πορτογαλία, η Αλβανία και το Μαυροβούνιο.

  • Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ) αποτελεί τον κόμβο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Λειτουργεί ολόκληρο το εικοσιτετράωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, 365 ημέρες τον χρόνο. Συντονίζει την πανευρωπαϊκή βοήθεια μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας και εξασφαλίζει ότι όλα τα κράτη που συμμετέχουν στον μηχανισμό πληροφορούνται γρήγορα τις ανάγκες της χώρας που αντιμετωπίζει κρίση. Η απόφαση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας δεν λαμβάνεται από την Επιτροπή, αλλά από τις εθνικές αρχές της πληγείσας χώρας.
  • Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ διευκολύνει και συγχρηματοδοτεί τη μεταφορά βοήθειας στην πληγείσα περιοχή.
  • Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ 34 ευρωπαϊκών κρατών (των 28 κρατών μελών της ΕΕ, της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, της Ισλανδίας, του Μαυροβουνίου, της Νορβηγίας, της Σερβίας και της Τουρκίας) για την αντιμετώπιση καταστροφών. Τα συμμετέχοντα κράτη συνενώνουν τους πόρους τους και τους θέτουν στη διάθεση χωρών που πλήττονται από καταστροφές σε όλο τον κόσμο.
  • Από τη δρομολόγησή του, το 2001, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ έχει παρακολουθήσει περισσότερες από 400 καταστροφές και έχει λάβει σχεδόν 300 αιτήματα συνδρομής. Έχει παρέμβει σε κάποιες από τις χειρότερες καταστροφές που έπληξαν τον πλανήτη, όπως οι πλημμύρες στη Σερβία και τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (2014), η επιδημία του ιού Έμπολα στη Δυτική Αφρική (2014), οι συγκρούσεις στην Ουκρανία (2014), ο σεισμός στο Νεπάλ (2015), η σύγκρουση στο Ιράκ (2016) και ο τυφώνας «Matthew» στην Αϊτή (2016).

Χρηματοδότηση της ΕΕ για ανασυγκρότηση έπειτα από φυσικές καταστροφές

Η ΕΕ παρέχει βοήθεια, μέσω χρηματοδότησης, στους πολίτες της και στα κράτη μέλη όταν πλήττονται από φυσικές καταστροφές.

  • Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργήθηκε για να εκφράζει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε περιοχές που έχουν πληγεί από καταστροφές στα κράτη μέλη και στις χώρες που συμμετέχουν σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ένωση. Το Ταμείο ιδρύθηκε μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την Κεντρική Ευρώπη το καλοκαίρι του 2002. Από τότε, έχει χρησιμοποιηθεί για 76 καταστροφές, μεταξύ των οποίων πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές, σεισμοί, καταιγίδες και ξηρασία. Μέχρι στιγμής, 24 χώρες έχουν λάβει στήριξη ύψους άνω των 5 δισ. EUR.
  • Το Ταμείο συμπληρώνει τις δημόσιες δαπάνες των κρατών μελών για τη χρηματοδότηση ζωτικών λειτουργιών έκτακτης ανάγκης, όπως: αποκατάσταση των βασικών υποδομών (παροχή ενέργειας, υδροδότηση, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες, υγεία και εκπαίδευση)· προσωρινή στέγαση και κόστος των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης για την κάλυψη των άμεσων αναγκών του πληθυσμού· διασφάλιση των υποδομών πρόληψης, όπως φράγματα και αναχώματα· μέτρα για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς· δραστηριότητες καθαρισμού.
  • Το μεγαλύτερο ποσό που έχει μέχρι στιγμής χορηγηθεί στο πλαίσιο του Ταμείου Αλληλεγγύης της ΕΕ — 1,2 δισ. EUR — προτάθηκε πρόσφατα να διατεθεί στην Ιταλία, μετά τους σεισμούς που έπληξαν τη χώρα το 2016 και το 2017.
  • Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν πλέον (από τον Ιούλιο του 2017) να ενεργοποιήσουν ειδική στήριξη της ΕΕ υπό μορφή αυξημένου στο 95 % ποσοστού συγχρηματοδότησης της ΕΕ για τη χρηματοδότηση έργων ανασυγκρότησης που συνδέονται με φυσικές καταστροφές μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Αυτή η ειδική στήριξη της ΕΕ μπορεί να ενεργοποιηθεί από την πρώτη ημέρα μιας καταστροφής, και για καταστροφές που συνέβησαν μετά την έναρξη της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού, δηλαδή μετά την 1η Ιανουαρίου 2014. Μπορεί επομένως να συμπληρώσει τη στήριξη που παρέχει το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ για την ταχεία και αποτελεσματική παροχή συνδρομής στις πληγείσες περιοχές.

Τέλος, η Επιτροπή είναι πρόθυμη να τροποποιήσει τα προγράμματα περιφερειακής πολιτικής, κατόπιν αιτήματος των εθνικών αρχών και στο πλαίσιο της ευελιξίας των ισχυόντων κανόνων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν νέες προτεραιότητες σε μια περιοχή. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα για την πορτογαλική περιφέρεια Centro έχει τροποποιηθεί και ανακατανεμήθηκαν πόροι για την αποκατάσταση ζωτικών υποδομών και την αναζωογόνηση της οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια μετά τις πυρκαγιές που ξέσπασαν τον Ιούνιο του 2017.

Στήριξη έκτακτης ανάγκης εντός της ΕΕ για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης

Από το 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να χρηματοδοτεί δράσεις ανθρωπιστικής βοήθειας για άτομα που έχουν ανάγκη εντός του εδάφους της ΕΕ στο πλαίσιο του μέσου στήριξης έκτακτης ανάγκης. Μέχρι το 2018 θα διατεθούν έως 700 εκατ. EUR από την ΕΕ μέσω οργανώσεων-εταίρων, όπως υπηρεσίες του ΟΗΕ, ο Ερυθρός Σταυρός και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει παράσχει τέτοια επείγουσα στήριξη σε χιλιάδες προσφύγων στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην παροχή στέγης, τροφής, νερού, καθώς και στην προστασία των παιδιών προσφύγων.

Η ανθρωπιστική βοήθεια που χορηγεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπληρώνει άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ που στηρίζουν ήδη με σημαντικά ποσά την Ελλάδα, όπως το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ), το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ), το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (FEAD) και το πρόγραμμα υγείας της ΕΕ. Συμπληρώνει, επίσης, την εθελοντική προσφορά υλικής βοήθειας από τα κράτη που συμμετέχουν στον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ.

Η αλληλεγγύη της ΕΕ στην πράξη: το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης

Στην Ευρώπη, το νεοσύστατο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης παρέχει σε νέους Ευρωπαίους από18 έως 30 ετών την ευκαιρία να προσφέρουν βοήθεια σε άτομα που τη χρειάζονται περισσότερο, είτε ως εθελοντές είτε στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης ή εργασίας. Έντεκα μόλις μήνες αφότου ο Πρόεδρος κ. Juncker ανακοίνωσε για πρώτη φορά τη νέα πρωτοβουλία στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης το 2016, περισσότεροι από 34 000 νέοι συμμετέχουν ήδη στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης. Τον Μάρτιο του 2017 ξεκίνησε η επιλογή των συμμετεχόντων βάσει των αναγκών διαφόρων οργανισμών. Έκτοτε, πραγματοποιήθηκαν επαφές με περίπου 15 000 συμμετέχοντες και έγιναν δεκτές 700 τοποθετήσεις σε θέσεις εργασίας, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν ήδη αρχίσει. Μόλις αυτή την εβδομάδα, η πρώτη ομάδα εθελοντών του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης κατέφθασε στη Norcia της Ιταλίας για να συμβάλει στο έργο αποκατάστασης των ζημιών και ανασύστασης των κοινωνικών υπηρεσιών της τοπικής κοινότητας που έπληξε ο Εγκέλαδος πριν από έναν χρόνο. Συνολικά, 230 μέλη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης θα συνδράμουν κατά τα επόμενα έτη τις σεισμόπληκτες κοινότητες της Ιταλίας. Στόχος είναι η συμμετοχή 100 000 νέων στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης έως το τέλος του 2020.

 

Εκτός της ΕΕ: πρώτος χορηγός ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας παγκοσμίως

Ανθρωπιστική βοήθεια έκτακτης ανάγκης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από κοινού με τη χρηματοδότηση από τα κράτη μέλη της ΕΕ, είναι ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως. Η βοήθεια παρέχεται σε όσους την έχουν περισσότερο ανάγκη σε χώρες όπως η Συρία και οι γειτονικές της χώρες που φιλοξενούν μεγάλο αριθμό προσφύγων. Παρέχεται επίσης σε βίαια εκτοπισθέντες πληθυσμούς στην Αφρική και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Η ανθρωπιστική βοήθεια στο σύνολό της παρέχεται κατά τρόπο αμερόληπτο και ανεξάρτητο σε μη κυβερνητικές οργανώσεις και διεθνείς οργανισμούς, στα Ηνωμένα Έθνη και τον Ερυθρό Σταυρό.

  • Συνολικά, η ανθρωπιστική βοήθεια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ το 2016 συνέδραμε πάνω από 120 εκατομμύρια ανθρώπους που δοκιμάστηκαν από φυσικές καταστροφές ή συγκρούσεις σε περισσότερες από 80 χώρες ανά τον κόσμο.
  • Για το 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το μεγαλύτερο κονδύλιο που έχει διαθέσει μέχρι σήμερα για ανθρωπιστική βοήθεια, ύψους 2,1 δισ. EUR, λόγω των άνευ προηγουμένου αναγκών σε όλο τον κόσμο.
  • Σημαντικό ποσοστό της ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ διατίθεται σε πρόσφυγες και εκτοπισθέντες· η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε πάνω από 1,9 δισ. EUR από τον ετήσιο προϋπολογισμό ανθρωπιστικής βοήθειας της Ένωσης για το 2016 σε προγράμματα στήριξης προσφύγων και εσωτερικά εκτοπισθέντων σε 56 χώρες. Η χρηματοδότηση αυτή περιλαμβάνει έργα που βοηθούν βίαια εκτοπισθέντες να αποκτήσουν πρόσβαση σε στέγαση, προστασία, τροφή και άλλες βασικές υπηρεσίες όπως ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, σίτιση, ύδρευση, αποχέτευση και εκπαίδευση. Δεδομένων αυτών των άνευ προηγουμένου ανθρωπιστικών κρίσεων που ανέκυψαν το 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρείχε στοχευμένα ανθρωπιστική βοήθεια στα άτομα με τη μεγαλύτερη ανάγκη και στα πιο ευάλωτα άτομα, ενισχύοντας την πολιτική της απόκριση. Κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Ανθρωπιστικής Διάσκεψης Κορυφής που διοργανώθηκε τον Μάιο του 2016, η ΕΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη δρομολόγηση της «Μεγάλης Συμφωνίας», με την οποία τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ θα ανακατευθυνθεί τα επόμενα πέντε χρόνια στην πρώτη γραμμή της ανθρωπιστικής δράσης όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες.

Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη υποστηρίζεται από τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών της ΕΕ: σχεδόν εννέα στους δέκα Ευρωπαίους θεωρούν ότι η ανθρωπιστική βοήθεια που χρηματοδοτείται από την ΕΕ είναι σημαντική, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρομέτρου.

Η αλληλεγγύη της ΕΕ στην πράξη: το Ευρωπαϊκό Σώμα Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας

Το Ευρωπαϊκό Σώμα Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας της ΕΕ συγκεντρώνει εθελοντές και οργανώσεις από διάφορες χώρες, παρέχει πρακτική υποστήριξη σε έργα ανθρωπιστικής βοήθειας και συμβάλλει στην ενίσχυση της ικανότητας και της ανθεκτικότητας τοπικών κοινοτήτων που έχουν πληγεί από καταστροφές σε ολόκληρο τον κόσμο. Το πρόγραμμα προσφέρει ευκαιρίες σε Ευρωπαίους πολίτες ώστε να γίνουν εθελοντές ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ σε ανθρωπιστικά έργα σε όλον τον κόσμο, επιδεικνύοντας αλληλεγγύη προς όσους την έχουν μεγαλύτερη ανάγκη· παρέχει επαγγελματική υποστήριξη από εκπαιδευμένους και καλά προετοιμασμένους εθελοντές σε κοινότητες που έχουν πληγεί από καταστροφές, συμβάλλει στην ανάπτυξη των ικανοτήτων του τοπικού προσωπικού και των εθελοντών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε χώρες που πλήττονται από καταστροφές και προσφέρει τεχνική βοήθεια σε οργανώσεις που έχουν την έδρα τους στην Ευρώπη για την ενίσχυση της ικανότητάς τους να συμμετέχουν στην πρωτοβουλία των εθελοντών ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ. Τα σχέδια εθελοντισμού μπορούν να διαρκούν από 1 έως 18 μήνες. Συνολικά, 4 000 εθελοντές ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ θα αναλάβουν επιτόπια δράση κατά τη διάρκεια της 6ετούς αυτής πρωτοβουλίας.

Μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή βοήθεια

Η ΕΕ είναι επίσης ο μεγαλύτερος χορηγός βοήθειας στον κόσμο. Η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια που παρασχέθηκε από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της ανήλθε σε 75,5 δισ. EUR το 2016, ποσό αυξημένο κατά 11 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2015.

Η βοήθεια της ΕΕ χορηγείται στις φτωχότερες περιοχές του κόσμου και η ΕΕ συνεργάζεται με τις χώρες εταίρους για την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών πληθυσμών. Θέτουμε σε εφαρμογή προγράμματα για την ενδυνάμωση των γυναικών και των νέων, την ενίσχυση της επισιτιστικής και διατροφικής ασφάλειας, τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ως αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών, περισσότερα κορίτσια και αγόρια πηγαίνουν σήμερα στο σχολείο σε σχέση με το παρελθόν, ενώ λιγότερα παιδιά και μητέρες πεθαίνουν από αίτια που θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία πολύ φιλόδοξων συμμαχιών σε ορισμένες σημαντικές διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες θα καθορίσουν το παγκόσμιο πλαίσιο των εξωτερικών μας δράσεων μέχρι το 2030. Αναφέρουμε ενδεικτικά το πρόγραμμα δράσης της Αντίς Αμπέμπα, μια ρηξικέλευθη προσέγγιση στη χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης, η συνολική και οικουμενικής εμβέλειας Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, το μακρόπνοο Πλαίσιο του Sendai για την ενίσχυση των ικανοτήτων μείωσης του κινδύνου καταστροφών, καθώς και η πρώτη στην ιστορία νομικά δεσμευτική παγκόσμια δέσμευση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

 

MEMO/17/2661

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Ερωτήσεις του κοινού: Europe Direct τηλεφωνικά 00 800 67 89 10 11 ή με ηλεκτρονικό μήνυμα


Side Bar