Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Monitor miast kultury i kreatywności

Bruksela, 6 lipca 2017 r.

Pytania i odpowiedzi

UE jest gospodarką opartą na wiedzy i kreatywności, w której sektor kultury i sektor kreatywny mają do odegrania szczególną rolę. Zaliczają się one do najbardziej dynamicznych gałęzi gospodarki, jako siły napędowe innowacji, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy oraz sprzyjające spójności społecznej. Lepsze wspieranie kreatywności i kreatywnych talentów ma kluczowe znaczenie dla przekształcenia unijnego podejścia do wzrostu gospodarczego i innowacji w nowym środowisku ekonomicznym charakteryzującym się wspólnym wykorzystywaniem technologii cyfrowych.

Ta pierwsza analiza miast kultury i kreatywności pokazuje wyniki, jakie osiągnęło 168 wybranych miast w 30 krajach Europy (UE28 oraz Norwegia i Szwajcaria) w kontekście szeregu starannie wybranych środków pogrupowanych według dziewięciu wymiarów opisujących „dynamikę kultury”, „gospodarkę kreatywną” i „korzystne środowisko” miasta.

Analiza ta wspiera starania Komisji Europejskiej, aby zapewnić kulturze poczesne miejsce w jej agendzie politycznej oraz wspierać rozwój społeczny i gospodarczy miast i regionów. Inicjatywa „Europejskie Stolice Kultury”, jeden z najbardziej uznanych projektów UE, ma zapewnić miastom centralne miejsce w życiu kulturalnym. Jest ona wspierana z komisyjnego programu „Kreatywna Europa”, w ramach którego finansowane są również udane projekty polityczne w tej dziedzinie, takie jak program Kultura dla Miast i Regionów, europejska sieć centrów kreatywności czy sieć Creative Lenses/Trans Europe Halles. Oto przykłady pomyślnej współpracy z gminami, dla których sektor kultury i sektor kreatywny są bardzo ważnym zagadnieniem.

Wyniki analizy pokazują, jakie są mocne strony miast, a w jakich dziedzinach istnieje pole do poprawy. Wynika z nich również, że miasta, które radzą sobie najlepiej wcale niekoniecznie są najlepsze we wszystkim, wykorzystują natomiast swoje mocne strony w różnych dziedzinach.

Jaki jest kontekst polityki UE w dziedzinie kultury?

Od czasu przyjęcia pierwszej „Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata” (2007 r.) kultura zajmuje coraz bardziej znaczące miejsce w polityce Unii Europejskiej. Przekrojowy wymiar kultury i kreatywności jako czynników przyczyniających się do inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz jako katalizatorów innowacji w całej gospodarce uznano w różnych dokumentach dotyczących polityki UE, takich jak komunikat „Promowanie sektora kultury i sektora kreatywnego na rzecz wzrostu i miejsc pracy w UE (2012 r.), komunikat w sprawie dziedzictwa kulturowego (2014 r.) lub rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie spójnej polityki UE dla sektora kultury i sektora kreatywnego (2016 r.).

Zgodnie z tym, co określono w unijnym planie prac w dziedzinie kultury na lata 2015–2018, jeden z czterech obszarów priorytetowych dotyczy sektora kultury i sektora kreatywnego, a zwłaszcza roli gospodarki kreatywnej w pobudzaniu innowacji.

Jaki jest główny cel monitora miast kultury i kreatywności?

Dokonanie spisu wartości kulturowych i kreatywnych oraz zmierzenie ich wartości i oddziaływania w sposób systematyczny i porównywalny w całej Europie jest zadaniem skomplikowanym, biorąc pod uwagę brak wspólnych definicji i miar, zwłaszcza na poziomie miast.

Wspólne Centrum Badawcze (JRC), wewnętrzna służba naukowa Komisji, opracowała „monitor miast kultury i kreatywności” w celu zaradzenia temu brakowi informacji. Dostarcza on wspólnej bazy danych na temat kultury i kreatywności na poziomie miast, aby:

  • wspierać decydentów w określeniu mocnych stron, porównywać ich miasto z innymi i uczyć się od nich, a także oceniać wpływ ich polityki;
  • podkreślać znaczenie kultury i kreatywności dla poprawy społeczno-gospodarczych perspektyw i odporności oraz komunikować na ten temat;
  • inspirować nowe badania i podejścia w zakresie badania roli kultury i kreatywności w miastach.

Ogólnie rzecz biorąc, celem monitora miast kultury i kreatywności jest doprowadzenie do tego, aby zarówno obywatele jak i decydenci w pełni uznali znaczenie kultury i kreatywności dla dzisiejszego społeczeństwa i uruchamiali inwestycje promujące kulturę i kreatywność.

Co mierzy analiza?

Pierwsze analiza miast kultury i kreatywności pozwala monitorować i oceniać wyniki działalności 168 miast kultury i kreatywności w Europie w porównaniu do innych miast przy wykorzystaniu danych ilościowych i jakościowych.

Informacje ilościowe dzielą się na 29 wskaźników odnoszących się do dziewięciu wymiarów, które odzwierciedlają trzy główne aspekty kondycji kulturowej, społecznej i gospodarczej miast:

  • dynamika kultury mierzy kulturowy „puls” miasta pod kątem infrastruktury kulturalnej i udziału w życiu kulturalnym;
  • gospodarka kreatywna oddaje to, w jaki sposób sektor kultury i sektor kreatywny przyczyniają się do zatrudnienia w mieście, tworzenia miejsc pracy i zdolności innowacyjnych;
  • korzystne środowisko określa aktywa materialne i niematerialne, dzięki którym miasto przyciąga kreatywne talenty i pobudza zaangażowanie kulturalne.

Wykres 1. Ramy koncepcyjne i wskaźniki monitora miast kultury i kreatywności

Element jakościowy uwzględnia najważniejsze fakty i przejawy życia kulturalnego i twórczego miast, począwszy od głównych obiektów kulturalnych, instytucji artystycznych i imprez na żywo po opracowywanie strategii politycznych i infrastruktury (takich jak fundusze, zachęty podatkowe, inkubatory przedsiębiorczości, Fab Lab, tj. małych warsztatów oferujących cyfrowe urządzenia produkcyjne, gdzie odpowiednie urządzenia umożliwiają eksperymentowanie z produkcją cyfrową – drukarki 3D, obrabiarki itp.– gdzie spotykają się ludzie, fizycznie lub wirtualnie przez internet, aby tworzyć razem zabawki, projekty doświadczalne i inne narzędzia). Są one dowodem zaangażowania miast na rzecz wspierania kultury i kreatywności.

Wykres 2. „Idealne” miasto kultury i kreatywności

Wyniki pokazują, w czym miasta są dobre (aby pomóc im np. we wzmocnieniu strategii inteligentnej specjalizacji) oraz gdzie mogą osiągnąć jeszcze lepsze wyniki, korzystając z przykładu podobnych miast. Różnorodność europejska stanowi zatem rodzaj platformy edukacyjnej dla miast, które chcą dalej rozwijać dynamiczny ekosystem w kontekście kultury i kreatywności.

Co pozwala twierdzić, że mniejsze miasta przeznaczają większą część na kulturę niż większe miasta?

Kontrola danych przebiegała w kilku etapach. Jednym z nich jest wyrażenie wskaźników w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Podejście to ma przede wszystkim na celu umożliwienie porównywalności między miastami, a jednocześnie nagradza miasta, które mają większy kapitał kulturowy i kreatywny w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Z tego właśnie powodu mniejsze miasta mogą uzyskiwać lepsze oceny niż większe (i często bez wątpienia bogate i prężne). Na przykład irlandzkie miasto Limerick uzyskuje lepszą ocenę w kontekście muzeów niż Lizbona czy Paryż. Aby uniknąć błędnych interpretacji, zainteresowanych użytkowników zachęca się do porównywania z podobnymi miastami. Platforma internetowa daje użytkownikom możliwość sprawdzenia wyników odnoszących się do podobnych wielkości populacji, wskaźników zatrudnienia i kategorii społeczno-ekonomicznych. Policentryczny model „dynamiki kultury”, z silnymi stolicami i miastami niebędącymi stolicami w wielu częściach Europy, ukazuje siłę miast różnej wielkości, w tym mniejszych lub mniej centralnie położonych obszarów miejskich Europy, przyciągania i zatrzymywania u siebie osób wykształconych i twórczych.

W jaki sposób dokonano wyboru miast?

168 miast wybrano na podstawie trzech wymiernych i porównywalnych kryteriów, które można konsekwentnie stosować do szerokiego i różnorodnego zbioru miast w Europie (patrz załącznik I sprawozdania):

  1. 93 miasta, które były lub będą europejskimi stolicami kultury do 2019 r. lub zostały wybrane z listy kandydatów, aby stać się europejskimi stolicami kultury do 2021 r.;
  2. 22 kreatywnych miast UNESCO (w tym najnowszych laureatów z 2015 r.) – poza przypadkami, kiedy miasto zdobyło także tytuł europejskiej stolicy kultury;
  3. 53 miast, które goszczą u siebie co najmniej dwa międzynarodowe festiwale kultury, odbywające się regularnie co najmniej do 2015 r.

Do grupy wybranych miast należą także wszystkie stolice 30 państw objętych monitorem (UE plus Norwegia i Szwajcaria).

W analizie uwzględniono 13 miast, które nie figurują jednak w klasyfikacjach ostatecznych, gdyż nie spełniały kryterium zakresu danych, oznaczającego co najmniej 45% zakres danych na poziomie wskaźników i co najmniej 33% zakres na poziomie wskaźników częściowych „dynamiki kultury” i „gospodarki kreatywnej”.

Dlatego też przedstawione klasyfikacje i badania opierają się zawsze na łącznej liczbie 155 miast, podczas gdy informacje jakościowe dotyczą całej próby 168 miast.

Jednakże wybrana grupa miast nie jest ani wyczerpująca ani ostateczna. Nie ulega wątpliwości, że wiele innych miast może być aktywnych w promowaniu twórczości artystycznej i kulturalnej oraz powiązanych zawodów i działalności w zakresie kreatywności, aby osiągnąć swoje cele społeczno-gospodarcze. Możliwe jest na przykład, że miasta przyjęły ambitne strategie kulturalne lub rozpoczęły związane z kulturą projekty rewitalizacji obszarów miejskich.

Jaka jest przyszłość monitora?”

Narzędzie to stanowi pierwszy krok na rzecz stworzenia warunków pozwalających na lepszy pomiar i lepsze zrozumienie sposobu, w jaki poszczególne miasta kultury i kreatywności zachowują się i funkcjonują w całej Europie, na podstawie na podstawie krótkiego przeglądu ostatnich lat.

Analiza z 2017 r. ustanawia solidny punkt wyjścia, oczekuje się jednak, że będzie on aktualizowany co dwa lata w celu upewnienia się, że obraz jest nadal wierny pod względem koncepcyjnym i statystycznym w poszczególnych krajach, miastach i czasie oraz że dostrzegalny jest postęp. Zespół JRC już teraz bada w szczególności duże zbiory danych, które zwiększyłyby możliwość uwzględnienia w analizie nieformalnych miejsc kultury – takich jak na przykład kluby kultury. Google Maps czy Open Street Map są źródłami, z których można by uzyskać tego rodzaju informacje.

Oprócz tego w 2018 r. uruchomiona zostanie aplikacja pozwalająca uzupełnić profile miast kultury i kreatywności o przedstawiane przez obywateli fakty i opinie na temat „ukrytych skarbów” miast.

Czy w następnym wydaniu będzie można dodać nowe miasta?

Niektóre europejskie miasta, które spełniają co najmniej jedno z trzech kryteriów wyboru, nie zostały uwzględnione w analizie miast kultury i kreatywności z 2017 r. ze względu na niską jakość danych. Niektóre z nich będą mogły zostać dodane w kolejnych wydaniach, o ile dostępnych będzie więcej danych. Ogólnie rzecz biorąc, analiza miast kultury i kreatywności jest instrumentem otwartym: każde miasto ma możliwość monitorowania swoich wyników w zakresie aspektów związanych z kulturą i kreatywnością. Podczas gdy trzy kryteria wyboru stanowią pragmatyczny punkt wyjścia przy wyborze pierwszej próby miast, platforma internetowa umożliwia użytkownikom wprowadzanie nowych danych lub zmianę wagi wymiarów i wskaźników częściowych, aby lepiej odzwierciedlały aspekty mające lokalnie największe znaczenie.

Więcej informacji:

Komunikat prasowy

MEMO/17/1804

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar