Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δελτίο Τύπου

Κείμενο: Νέος σχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα συμφωνία για τους καταναλωτές

Βρυξέλλες, 15 Ιούλιος 2015

Νέος σχεδιασμός της αγοράς ώστε να ανοίξει ο δρόμος για να κάνουν νέες συμφωνίες οι καταναλωτές

Βλέπε επίσης:Δελτίο τύπου: Τροποποίηση του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης. Η καλοκαιρινή της δέσμη μέτρων της Επιτροπής για την ενέργεια ανοίγει το δρόμο (15 Ιουλίου)

 

Τι σημαίνει σχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας;

Σχεδιασμός της αγοράς είναι το σύνολο ρυθμίσεων οι διέπουν τον τρόπο με το οποίο οι παράγοντες της αγοράς παράγουν, εμπορεύονται, προμηθεύουν και καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια και χρησιμοποιούν την υποδομή ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυτό που έχει σημασία είναι να μπορέσουν αυτές οι ρυθμίσεις, ή με άλλα λόγια ο εν λόγω σχεδιασμός, να τροποποιήσουν το ενεργειακό σύστημα και να δώσουν τη δυνατότητα στους φορείς εκμετάλλευσης του δικτύου, στους παραγωγούς και στους καταναλωτές- τόσο τους οικιακούς όσο και τους βιομηχανικούς- να επωφεληθούν πλήρως από την νέα τεχνολογία.

Η χοντρική και η λιανική αγορά πρέπει να παράσχουν τη βάση για τη λήψη των επενδυτικών αποφάσεων και να τονώσουν την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και καινοτομικών επιχειρήσεων. Σε μια βιομηχανία δικτύου όπως είναι η ηλεκτρική ένας αποτελεσματικός σχεδιασμός της αγοράς χρειάζεται αποτελεσματική ρυθμιστική εποπτεία, ιδίως των φορέων εκμετάλλευσης των συστημάτων διανομής και μεταφοράς

. Η νέα πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα νέο σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας έχει ως στόχο να βελτιώσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να κυκλοφορεί ελεύθερα η ηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, να προκύψουν τα μέγιστα οφέλη για την κοινωνία από τον διασυνοριακό ανταγωνισμό και να δοθούν τα κατάλληλα σήματα και κίνητρα για την προώθηση των ορθών επενδύσεων, ενώ παράλληλα θα ενσωματώνονται πλήρως τα αυξανόμενα ποσοστά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Γιατί χρειαζόμαστε τον νέο σχεδιασμό της αγοράς;

Το ηλεκτρικό σύστημα της Ευρώπης βρίσκεται στα μέσα μιας περιόδου ριζικών αλλαγών. Το ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα αυξηθεί Αλλά ακόμη και όταν δεν υπάρχει αρκετός ήλιος ή αέρας θα πρέπει να παράγεται ηλεκτρική ενέργεια σε επαρκείς ποσότητες, ώστε να εφοδιάζονται οι καταναλωτές και να διατηρείται σταθερό το δίκτυό Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη και η σημερινή αγορά διαφέρει θεμελιωδώς από την αγορά πριν από πέντε έτη.

Δεδομένου ότι η ΕΕ επιθυμεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ένα αξιόπιστο και οικονομικά προσιτό ενεργειακού εφοδιασμό για όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ και να καταστεί η ΕΕ παγκόσμιος ηγέτης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι αλλαγές αυτές πρέπει να συνεχιστούν. Καταρχάς αυτό σημαίνει ολοένα και περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια θα αποτελεί αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών και πέραν των εθνικών συνόρων και αυτό απαιτεί αποτελεσματική συνεργασία από όλους τους φορείς της αγοράς. Καθώς θα αυξάνεται το ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας που θα παράγεται από ανανεώσιμες πηγές , τα δίκτυα θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα διασυνοριακής συνεργασίας ώστε να αντανακλούν την αυξανόμενη διαφοροποίηση της παραγωγής.

Οι νέες τεχνολογίες γενικής εφαρμογής όπως είναι τα ευφυή δίκτυα, η ευφυής μέτρηση, τα ευφυή σπίτια και ο εξοπλισμός ίδιας παραγωγής και αποθήκευσης επιτρέπουν στους καταναλωτές να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την ενεργειακή μετάβαση, χρησιμοποιώντας αυτές τις τεχνολογίες για να μειώσουν το λογαριασμό τους και να συμμετάσχουν ενεργά στην αγορά.

Πώς μπορούν να γίνουν πιο ευέλικτες οι αγορές;

Ευέλικτες μπορούν να γίνουν οι αγορές :

- με το να παρέχεται στους καταναλωτές η δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά, προσαρμόζοντας την κατανάλωσή τους με βάση τις τρέχουσες τιμές

— με τη διασφάλιση ότι οι αγορές θα δίνουν τα σωστά σήματα για επενδύσεις στην παραγωγή και την αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων,

— με τη δημιουργία νέων υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και την καλύτερη χρήση των υφιστάμενων υποδομών

— με τη διασφάλιση ευέλικτου εμπορίου: για την αποτελεσματική ενσωμάτωση των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας στο δίκτυο, οι παραγωγοί, οι προμηθευτές και οι έμποροι πρέπει να είναι σε θέση να εμπορεύονται ηλεκτρική ενέργεια όσο το δυνατόν πλησιέστερα στον πραγματικό χρόνο, καθώς αυτό θα τους επιτρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις καλύτερες προβλέψεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα παράγεται η ηλιακή ή η αιολική ενέργεια ,

— με την εξάλειψη των ρυθμιζόμενων τιμών αφενός και των μη αποτελεσματικών καθεστώτων στήριξης, αφετέρου. Εάν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας δεν αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος, θα δίνονται εσφαλμένα μηνύματα στους επενδυτές και τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας,

— με την καθιέρωση μιας εναρμόνισης των καθεστώτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα διάφορα κράτη μέλη. Οι επενδύσεις θα πρέπει να καθοδηγούνται από τις αγορές. Σε μια εύρυθμη αγορά , όταν υπάρχει άφθονη προσφορά οι τιμές είναι χαμηλές και όταν η παραγωγή είναι μικρή οι τιμές είναι υψηλές. Αυτό έχει ως συνέπεια να καθορίζουν οι τιμές πού συμφέρει να γίνονται επενδύσεις.

Οι παραγωγοί ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές πρέπει να είναι σε θέση να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις με τους συμβατικούς παραγωγούς ενέργειας. Όταν χρειάζεται κρατική ενίσχυση για να εξασφαλισθεί αυτό, τα καλύτερα αποτελέσματα θα μπορούσαν να επιτευχθούν με την εναρμόνιση των καθεστώτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε διασυνοριακό επίπεδο, ιδίως μέσω της ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας.

Χρειαζόμαστε περισσότερα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας;

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την αποτελεσματική χρήση της δυναμικότητας των δικτύων. Η αποκαλούμενη σύζευξη των αγορών (δηλαδή συνδυασμένη πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και ισχύος διασύνδεσης) σε μεγάλες περιοχές της Ευρώπης και ο υπολογισμός της ισχύος με βάση τη ροή (λαμβάνοντας καλύτερα υπόψη την πραγματική φυσική ροή ηλεκτρικής ενέργειας στο διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό δίκτυο) έχει οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις των χρησιμοποιήσιμων ισχύων του δικτύου. Ωστόσο, θα χρειασθούν και άλλα δίκτυα, τόσο εντός των χωρών της ΕΕ όσο και διασυνοριακά . Προκειμένου να αποφευχθούν οι υπερβολικές επενδύσεις σε δίκτυα, πρέπει να χρησιμοποιούνται άλλες επιλογές ευελιξίας, παρέχοντας, μεταξύ άλλων τη δυνατότητα στους καταναλωτέςνα προσαρμόζουν τη ζήτησή τους στα πρότυπα παραγωγής.

Τι πρέπει να γίνει για την εξισορρόπηση των δικτύων όταν παρουσιάζει διακυμάνσεις η παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας;

Πρώτον, η υψηλή παραγωγή σε ορισμένες περιοχές μπορεί να αντισταθμίσει τη χαμηλή παραγωγή σε άλλες, εάν η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές διανεμηθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω των διασυνδεδεμένων δικτύων. Ταυτόχρονα, η αγορά πρέπει να δώσει σαφή οικονομικά κίνητρα στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές να κάνουν την παραγωγή τους όσο το δυνατόν πιο προβλέψιμη. Επιπλέον, σε περιόδους χαμηλής παραγωγής και υψηλών τιμών, μειώνοντας τη ζήτησή τους, οι καταναλωτές μπορούν να συμβάλουν στην κάλυψη του χάσματος με τη μείωση της ζήτησή τους, ενώ η αγορά θα πρέπει να διασφαλίζει ότι θα αποζημιώνονται επαρκώς για το ρόλο αυτό.

Η μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε συνδυασμό με αποδοτικό ενεργειακό σύστημα συμβαίνει στις αγορές χονδρικής. Για ποιο λόγο δεν μπορούν οι ιδιώτες καταναλωτές να απολαμβάνουν τα οφέλη ;

Σήμερα, οι περισσότεροι καταναλωτές της ΕΕ δεν έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με το μεταβαλλόμενο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος της χρήσης ενέργειας σε διάφορες χρονικές στιγμές στη διάρκεια της ημέρας, της εβδομάδας ή του έτους. Το κόστος αυτό κυμαίνεται κάθε χρόνο λόγω των καιρικών συνθηκών και της καθημερινής ρουτίνας μας, μεταξύ άλλων.

Οι περισσότεροι λιανικοί καταναλωτές πληρώνουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, εν αγνοία τους, ένα τίμημα για τη σταθερότητα. Αυτό όχι μόνο καθιστά ακριβότερη την ενέργεια, επειδή θα πρέπει να πληρώνουν για περισσότερους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και περισσότερα δίκτυα με σκοπό την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων αιχμής της ζήτησης, αλλά σημαίνει επίσης ότι εισάγουμε και καταναλώνουμε περισσότερα ορυκτά καύσιμα από όσο χρειαζόμαστε.

Ωστόσο, ορισμένοι καταναλωτές μπορούν να επιλέγουν τις συμβάσεις που προσαρμόζονται στις διακυμάνσεις της αγοράς και να μειώνουν το λογαριασμό τους. Για παράδειγμα, οι καταναλωτές στη Φινλανδία και τη Σουηδία που επιλέγουν συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας με δυναμικά προσαρμοζόμενες τιμές μειώνουν κατά 15 %- 30 % τους λογαριασμούς τους για ηλεκτρική ενέργεια χάρις στις δυναμικές συμβάσεις και στα έξυπνα συστήματα μέτρησης.

Ένα άλλο εμπόδιο για τους καταναλωτές να επωφεληθούν πλήρως από την τρέχουσα ενεργειακή μετάβαση είναι η δυσκολία της σύγκρισης των λογαριασμών και της διαφήμισης από διάφορες εταιρείες ενέργειας — μια κατάσταση που ενθαρρύνει τους καταναλωτές να μένουν προσκολλημένοι στον προμηθευτή που έχουν. Ενώ οι αγορές χονδρικής πώλησης γίνονται όλο και πιο διαφανείς και ανταγωνιστικές, στους ιδιώτες καταναλωτές εξακολουθεί να υπάρχει σύγχυση σχετικά με τις δυνατότητες εφοδιασμού τους. Επιπλέον, ακόμη και αν ο καταναλωτής μπορεί να βρει καλύτερους όρους, οι συμβατικές υποχρεώσεις και τα διοικητικά εμπόδια μπορούν να τον αποθαρρύνουν από το να αλλάξει προμηθευτή.

Τι θα κάνει μια νέα συμφωνία για τους καταναλωτές;

Μια θεμελιώδης αλλαγή είναι αναγκαία για το ρόλο που διαδραματίζουν οι καταναλωτές στην αγορά. Πρέπει να δοθεί στους καταναλωτές η δυνατότητα να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους, ώστε να επωφελούνται σε πραγματικό χρόνο από τις διακυμάνσεις της προσφοράς και της ζήτησης.

Οι καταναλωτές πρέπει επίσης να είναι σε θέση να ενεργούν ως αγοραστές και πωλητές- με καινοτόμες επιχειρήσεις που θα τους παρέχουν νέες υπηρεσίες οι οποίες θα βασίζονται σε σαφέστερους και συγκρίσιμους λογαριασμούς και κανόνες διαφήμισης, οι οποίοι διευκολύνουν την αλλαγή προμηθευτών, αλλά και μέσω της πρόσβασης σε αξιόπιστα και κατάλληλα εργαλεία σύγκρισης των τιμών, ώστε να μπορέσουν να αυξήσουν στο μέγιστο τη διαπραγματευτική τους ικανότητα μέσω συλλογικών καθεστώτων (π.χ. μαζική αλλαγή προμηθευτή, συνεταιρισμοί του κλάδου της ενέργειας). Οι καταναλωτές πρέπει να είναι ελεύθεροι να παράγουν και να καταναλώνουν την δική τους ενέργεια υπό δίκαιους όρους για να εξοικονομούν χρήματα, να προστατεύεται το περιβάλλον και να διασφαλίζεται η ασφάλεια του εφοδιασμού.

Τέλος, οι καταναλωτές σε επικίνδυνες καταστάσεις ή σε καταστάσεις ενεργειακής φτώχειας και τα νοικοκυριά που έχουν μικρή δυνατότητα να μειώσουν ζήτησής τους ή να γίνουν παραγωγοί καταναλωτές πρέπει να προστατεύονται αποτελεσματικά κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης και να τους παρέχεται στοχευόμενη βοήθεια ώστε να βελτιώσουν την ενεργειακή επίδοση των σπιτιών τους.

Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές και τα δεδομένα τους προστατεύονται σε αυτό το νέο πλαίσιο;

Η νομοθεσία της ΕΕ παρέχει ήδη στους καταναλωτές ενέργειας εκτεταμένα δικαιώματα και η επιβολή των δικαιωμάτων αυτών παραμένει ως προτεραιότητα. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο της δημιουργίας νέων ειδικών νόμων για την ενέργεια στο πλαίσιο του κανονισμού για τη συνεργασία όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών. Θα δεσμεύσει πόρους για τη βελτίωση της παρακολούθησης της ενεργειακής πενίας σε όλη την Ένωση και τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών, ώστε να διασφαλισθεί ότι οι πολίτες από όλα τα κοινωνικά στρώματα θα επωφεληθούν από τη μετάβαση αυτή.

Η αποτελεσματική χρήση των έξυπνων συστημάτων μέτρησης απαιτεί την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την παροχή ασφάλειας. Η Επιτροπή συνιστά την προσέγγιση της «εκ σχεδιασμού ασφάλειας και προστασίας δεδομένων» .

Ποια είναι ίδια κατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές;

Σήμερα, χάρη στη σημαντική μείωση του τεχνολογικού κόστους, οι καταναλωτές μπορούν να παράγουν επιτόπου τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (π.χ. ηλιακή ή αιολική ενέργεια) και να καταναλώνουν το σύνολο ή μέρος του, είτε αμέσως είτε αποθηκεύοντας ένα μέρος αυτής ώστε να την καταναλώσουν αργότερα (π.χ. αντλία θερμότητας ή συσσωρευτές). Με αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές που παράγουν μπορούν να εξοικονομούν χρήματα παράγοντας οι ίδιοι την ηλεκτρική ενέργεια αντί να την αγοράζουν και να διοχετεύουν μάλιστα τα μη καταναλωθέντα πλεονάσματα ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο.

Η ίδια κατανάλωση μπορεί να συμβάλει στη μείωση των απωλειών δικτύου, λόγω του ότι η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται και καταναλώνεται τοπικά. Μπορεί επίσης να μειώσει το κόστος του ενεργειακού συστήματος, π.χ. η ηλιακή φωτοβολταϊκή ενέργεια που παράγεται στις ηλιόλουστες χώρες μπορεί να συμβάλει στη μείωση της ζήτησης αιχμής που οφείλεται στα κλιματιστικά. Τέλος, η ίδια κατανάλωση μπορεί να συμβάλει στην πραγματοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων για τη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης.

Ταυτόχρονα, η ίδια κατανάλωση μπορεί να επιφέρει νέες προκλήσεις και να μειώσει τα έσοδα των φορέων εκμετάλλευσης του δικτύου.. Το δίκτυο μπορεί επίσης να χρειασθεί τεχνολογικές προσαρμογές για να διατηρηθεί η ασφάλεια και αξιοπιστία. Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει άριστες πρακτικές για να ενισχύσει τις χώρες της ΕΕ να προωθούν την ίδια κατανάλωση κατά τρόπο οικονομικά αποδοτικό

Ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η αποθήκευση ενέργειας με τον νέο σχεδιασμό της αγοράς;

Η ασφαλής λειτουργία του δικτύου έχει καταστεί δυσκολότερη εξαιτίας της ταχείας ανάπτυξης των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οπότε οι παραγωγοί και οι καταναλωτές πρέπει να έχουν τη δυνατότητα και το κίνητρο να ανταποκριθούν σε αυτήν πρόκληση για ευελιξία. Η ενσωμάτωση της αποθήκευσης στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξήσει περαιτέρω την αναγκαία ευελιξία: η ηλεκτρική ενέργεια θα πρέπει να αποθηκεύεται όταν υπάρχει πλεόνασμα και οι τιμές είναι χαμηλές·και θα πρέπει να διοχετεύται στην αγορά όταν η παραγωγή είναι περιορισμένη και οι τιμές είναι υψηλές, ώστε να εξομαλύνεται η μεταβλητή ηλεκτροπαραγωγή.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η Επιτροπή θα επεξεργαστεί συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2016. Θα μορούσε να προβλέψει κανείς ότι ενδέχεται να τροποποιηθεί η νομοθεσία περί εσωτερικής αγοράς, η οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση και ο κανονισμός για τις υποδομές.

Επίσης, η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους ενδιαφερόμενους φορείς για τη δημιουργία εργαλείων που θα επιτρέπουν στους καταναλωτές να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά, όπως εργαλεία σύγκρισης, προσδιορίζοντας τα ελάχιστα πρότυπα για τις βασικές πληροφορίες, για την τιμολόγηση και την προστασία των δεδομένων.

Θέλετε να μάθετε περισσότερα;

Για περισσότερες πληροφορίες και τεκμηρίωση βλέπε:

https://ec.europa.eu/energy/en/news/new-electricity-market-consumers

Για πληροφορίες σχετικά με τις αγορές χοντρικής και λιανικής πώλησης βλέπε

http://ec.europa.eu/energy/en/topics/markets-and-consumers

Βλέπε ενημερωτικό γράφημα στο παράρτημα του παρόντος ενημερωτικού δελτίου.

MEMO/15/5351

Αρμόδιοι επικοινωνίας

Ερωτήσεις του κοινού:


Side Bar

Documents


Retail Market.pdf