Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Pytania i odpowiedzi w sprawie komunikatu Komisji Europejskiej: Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r

Bruksela, 25 luty 2015

1. Jaki jest cel komunikatu?

Komunikat przedstawia unijną wizję przejrzystego, dynamicznego i prawnie wiążącego porozumienia ONZ w sprawie zmiany klimatu, które utoruje światu drogę do tego, by globalne ocieplenie nie osiągnęło niebezpiecznych poziomów. Trwają międzynarodowe negocjacje, mające zakończyć się na konferencji klimatycznej w Paryżu w grudniu 2015 r.

W komunikacie zaproponowano unijny cel redukcji emisji, który ma znaleźć się w nowym porozumieniu (tzw. zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład (Intended Nationally Determined Contribution, INDC). Cel ten jest konsekwencją decyzji podjętych na szczycie europejskim w październiku 2014 r.

2. W jaki sposób komunikat wpisuje się w ogłoszoną dziś strategię europejskiej unii energetycznej?

Komunikat jest zasadniczym elementem realizacji priorytetu Komisji Junckera, polegającego na utworzeniu stabilnej unii energetycznej z perspektywiczną polityką w kwestii zmiany klimatu.

W październiku 2014 r. przywódcy UE uzgodnili krajowe cele redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 proc. do 2030 r. oraz przyjęli inne główne elementy ram polityki do 2030 r. Celem tej polityki jest zwiększenie konkurencyjności, bezpieczeństwa i stabilności gospodarki oraz systemu energetycznego Unii Europejskiej, a także osiągnięcie celu 27 proc. w zakresie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych oraz oszczędności energii do 2030 r. W ramach przepisów obowiązujących po 2020 r. funkcjonował będzie zmieniony unijny system handlu emisjami.

Przeciwdziałanie zmianie klimatu wymaga skoordynowanych działań na poziomie międzynarodowym. UE jest odpowiedzialna za ok. 10 proc. globalnych emisji i jej udział będzie dalej malał w najbliższym dziesięcioleciu. W 2011 r. 196 państw i organizacji będących stronami Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu postanowiło, że do końca 2015 r., kiedy to w Paryżu odbędzie się konferencja w sprawie zmiany klimatu, opracują nowe, wiążące dla wszystkich porozumienie. W omawianym komunikacie zaproponowano treść głównych elementów tego porozumienia.

3. Dlaczego potrzebujemy nowego porozumienia klimatycznego?

Społeczność międzynarodowa uznała dowody naukowe, według których roczny globalny wzrost temperatury musi być utrzymywany znacznie poniżej 2°C (3,6°F) w stosunku do temperatury sprzed epoki przemysłowej, aby globalne ocieplenie nie osiągnęło niebezpiecznych poziomów. Jednakże dotychczasowe działania podjęte na poziomie międzynarodowym nie są wystarczające: szacuje się, że przyrost średniej temperatury na powierzchni Ziemi w skali światowej będzie wynosił w 2100 r. od 3,7 do 4,8 stopni Celsjusza powyżej średniej z lat 1850–1900, podczas gdy obecny wzrost temperatury osiągnął 0,85 stopni Celsjusza.

Według najnowszych analiz nauki o klimacie sporządzonych przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) szanse na utrzymanie wzrostu temperatury poniżej 2°C maleją w zastraszającym tempie. Ograniczenie wzrostu temperatury będzie wymagało znacznego i trwałego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych przez wszystkie kraje. Opóźnianie działań będzie bardziej kosztowne, trudniejsze pod względem technologicznym i zmniejszy możliwości skutecznego ograniczenia emisji i przygotowania się na skutki zmiany klimatu.

Od 1994 r. Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), którą podpisały niemal wszystkie państwa świata (196 stron, w tym UE), usiłuje zapobiec niebezpiecznemu wpływowi działalności człowieka na globalny system klimatyczny. Protokół z Kioto był pierwszym istotnym krokiem ku realizacji tego celu, ale uczestniczyło w nim tylko 39 państw uprzemysłowionych. Nigdy nie zakładano też, że sam protokół rozwiąże problem zmiany klimatu. Po konferencji w Kopenhadze do 2014 r. ponad 90 państw, zarówno rozwiniętych jak i rozwijających się, poczyniło dobrowolne zobowiązania w zakresie redukcji emisji do 2020 r. Zobowiązania te są jednak niewystarczające, aby osiągnąć uzgodniony cel „poniżej 2 °C”.

Z tego powodu w 2011 r. strony UNFCCC rozpoczęły negocjacje w sprawie nowego, prawnie wiążącego porozumienia, które miałoby zastosowanie do wszystkich stron, i które skieruje świat na drogę ku realizacji celu „poniżej 2 °C”. Porozumienie to ma zostać zawarte w Paryżu w grudniu 2015 r. i wejść w życie w 2020 r.

UE stoi na stanowisku, że nowy protokół powinien zawierać prawnie wiążące zobowiązania w zakresie redukcji emisji. Zapewni to najbardziej wyraźny sygnał dla rządów, rynków i ogółu społeczeństwa, że strony protokołu są zdeterminowane, by przeciwdziałać zmianie klimatu. Tego rodzaju zobowiązania stanowią najsilniejszy wyraz woli politycznej strony do osiągnięcia jej celów, zapewniają też niezbędną przewidywalność i pewność dla wszystkich podmiotów publicznych i prywatnych, a także trwałość w kontekście zmian na krajowej scenie politycznej. Można to osiągnąć tylko za sprawą nowego porozumienia wiążącego wszystkie strony.

4. Jakie są najważniejsze elementy komunikatu?

Komunikat obejmuje następujące główne kwestie:

  • Przekłada on decyzję podjętą przez przywódców UE na szczycie Rady Europejskiej w październiku 2014 r. na zaproponowany cel UE w zakresie redukcji emisji, który ma znaleźć się w nowym globalnym porozumieniu w sprawie zmiany klimatu. Cel został ustalony zgodnie z wymogami informacyjnymi uzgodnionymi w Limie. UE będzie gotowa do przedłożenia swojego wkładu do sekretariatu UNFCCC do końca marca 2015 r.
  • Komunikat wzywa wszystkie państwa, by przedstawiły proponowane cele w zakresie redukcji emisji w okresie od 2020 do 2025/2030 r. z odpowiednim wyprzedzeniem przed konferencją w Paryżu. W szczególności Chiny, USA i inne kraje grupy G-20 powinny być w stanie uczynić to przed końcem pierwszego kwartału 2015 r.
  • Komunikat określa unijną wizję przejrzystego i dynamicznego prawnie wiążącego porozumienia, zawierającego sprawiedliwe i ambitne zobowiązania wszystkich stron na podstawie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Dowody naukowe pokazują, że łącznie zobowiązania te powinny przybliżyć świat do osiągnięcia celu zmniejszenia do 2050 r. światowych emisji o co najmniej 60 proc. poniżej poziomu z 2010 r.
  • Proponuje się, by porozumienie z 2015 r. przyjęło formę protokołu do UNFCCC, który wejdzie w życie w momencie ratyfikacji przez 40 państwa odpowiedzialne za ponad 40Gt emisji wyrażonych w ekwiwalencie CO2. Stanowi to około 80 proc. emisji na świecie. UE, Chiny i USA powinny pokazać swą wiodącą rolę polityczną, przystępując do protokołu w najwcześniejszym możliwym terminie.
  • Nowy protokół powinien nie tylko zobowiązywać do redukcji emisji, ale także zachęcać wszystkie państwa do udziału w finansowaniu działań związanych ze zmianą klimatu, do rozwoju i transferu technologii oraz do budowania zdolności.
  • Aby państwa mogły osiągnąć zrównoważony rozwój odporny na zmianę klimatu, protokół powinien wzmocnić zobowiązania stron do podjęcia działań w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu oraz wspierać skuteczne i efektywne wykorzystanie strategii w zakresie redukcji emisji i przystosowania do niekorzystnych skutków zmiany klimatu.
  • W komunikacie podkreślono, że protokół powinien zobowiązywać do redukcji emisji gazów cieplarnianych wszystkie sektory, w tym transport lotniczy i morski, a także do redukcji emisji gazów fluorowanych. Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) i strony protokołu montrealskiego powinny podjąć działania w tej dziedzinie do końca 2016 r.
  • Komunikat pokazuje, jak inne polityki UE, takie jak polityka handlowa, w zakresie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji, jak też współpraca gospodarcza i na rzecz rozwoju mogą wspierać i wzmacniać międzynarodową politykę klimatyczną UE.
  • Komunikat został uzupełniony planem działania na rzecz dyplomacji klimatycznej, który ma na celu zwiększenie zasięgu wpływu UE i budowanie sojuszów z ambitnymi międzynarodowymi państwami partnerskimi spoza UE w ramach przygotowań do konferencji w Paryżu.

5. Dlaczego wszystkie państwa państwa powinny wnieść wkład i na czym powinien on polegać?

Nowy protokół musi odzwierciedlać zmieniającą się rolę poszczególnych państw w gospodarce światowej, jak również obecną rzeczywistość geopolityczną i możliwości poszczególnych państw.

W listopadzie 2014 r. Chiny i USA, kraje odpowiedzialne za najwięcej emisji na świecie, w ślad za UE ogłosiły swoje cele na okres po 2020 r. Łącznie cele te obejmują zaledwie około połowy aktualnych emisji na świecie. Warunkiem skuteczności protokołu jest jak najszerszy zasięg geograficzny oraz najwyższy możliwy poziom ambicji. Państwa o największej roli w gospodarce i największych możliwościach powinny zaproponować najambitniejsze cele, ale ważne jest uczestnictwo wszystkich państw i to, by każde z nich poczyniło własne zobowiązania. Wkład każdej ze stron powinien być znacznie ambitniejszy i szerszy pod względem zakresu od jej dotychczasowego zobowiązania. Wkład taki powinien wykazać konwergencję na niskich poziomach całkowitych emisji oraz poprawę w zakresie intensywności emisji w czasie.

6. W jaki sposób nowe porozumienie może pomóc w zdobyciu środków na finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu?

Przejście na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu będzie wymagało znacznych zmian w strukturze inwestycji. Istotne są zarówno środki publiczne, jak i prywatne. Protokół powinien zapewnić stronom ramy pozyskiwania inwestycji w niskoemisyjne programy odporne na zmianę klimatu. Mogłoby to przybrać formę np. zobowiązania wszystkich stron nowego protokołu do wzmocnienia tzw. „sprzyjających warunków” w celu promowania inwestycji w niskoemisyjne technologie odporne na zmianę klimatu. Aby przyciągnąć środki na finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu, konieczne jest określenie odpowiednich lokalnych warunków prawnych, organizacyjnych, podatkowych, informacyjnych i politycznych. Strony nowego protokołu powinny także zobowiązać się do uwzględniania kwestii zmiany klimatu w swoich politykach, strategiach rozwoju oraz inwestycjach, aby wykorzystać liczne możliwości synergii między finansowaniem rozwoju i działań związanych ze zmianą klimatu. Pełna skala finansowania działań w związku ze zmianą klimatu, niezbędnego do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej po 2020r., będzie lepiej znana po opublikowaniu większości zaplanowanych, ustalonych na szczeblu krajowym wkładów oraz krajowych planów przystosowawczych.  

7. Czy UE będzie nadal wspierać działania związane ze zmianą klimatu w krajach rozwijających się?

Tak, UE zobowiązuje się do dalszego wspierania krajów rozwijających się. UE przygotowała szeroki wachlarz instrumentów finansowych odpowiadających na potrzeby finansowe w różnych krajach i sektorach. Państwa najmniej rozwinięte i najbardziej narażone na skutki zmiany klimatu nadal będą miały preferencyjny dostęp do dotacji, na przykład w ramach prowadzonego przez UE światowego sojuszu na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu lub w ramach unijnych programów współpracy z poszczególnymi państwami i regionami. Poza przyznawaniem dotacji UE ułatwia także zdobycie pożyczek i prywatnych inwestycji przy pomocy swoich regionalnych instrumentów inwestycyjnych. Od 2007 r. za pośrednictwem tych instrumentów udzielono dotacji UE na kwotę ok. 1 mld euro oraz pożyczek publicznych na kwotę ponad 6 mld euro, dzięki czemu sfinansowano w krajach rozwijających się ponad 120 projektów w dziedzinie klimatu o łącznej wartości 25 mld euro. Ponadto wiele państw członkowskich UE wspiera kraje rozwijające się w ramach obszernych programów współpracy dwustronnej, a także za pośrednictwem funduszy wielostronnych, takich jak ekofundusz klimatyczny i Fundusz na rzecz Globalnego Środowiska. Tylko w 2013 r. UE i państwa członkowskie łącznie przekazały ok. 9,5 mld euro (ok. 12 mld dol.) w formie dotacji i pożyczek na działania związane ze zmianą klimatu w krajach rozwijających się.

8. Jak wygląda proces przygotowywania i zbierania wkładów do porozumienia z 2015 r. dotyczących redukcji emisji?

Każda strona UNFCCC opracowuje na szczeblu krajowym zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład (INDC), tak jak zrobiła to UE i jej państwa członkowskie. Wymogi informacyjne dotyczące opisu proponowanych celów w jasny, przejrzysty i zrozumiały sposób zostały określone w apelu z Limy na rzecz działań w dziedzinie klimatu, uzgodnionym na konferencji klimatycznej w Peru w grudniu 2014 r.

Wszystkie strony powinny przedstawić swoje INDC z odpowiednim wyprzedzeniem przed konferencją w Paryżu. UE oczekuje, że wszystkie państwa G20, inne duże gospodarki oraz pozostałe kraje będą w stanie to uczynić i przedstawić swoje zaplanowane wkłady do końca pierwszego kwartału 2015 r.

Zaplanowany wkład UE przedstawiony jest w komunikacie i wytycza jej cel w zakresie redukcji emisji w formie INDC zgodnego z ustalonymi wymogami. UE będzie gotowa do przedłożenia swojego INDC do końca marca 2015 r.

UNFCCC stworzyła specjalny portal, na którym strony mogą zamieszczać swoje INDC. Będą one publikowane na stronie internetowej. Zgodnie z ustaleniami z konferencji klimatycznej z Limy UNFCCC opracowuje do 1 listopada 2015 r. sumaryczny raport na temat zagregowanych skutków proponowanych wkładów zgłoszonych przez strony do 1 października 2015 r.

9. Jaki będzie wkład UE do nowego porozumienia?

Wkład UE do porozumienia z Paryża z 2015 r. będzie miał postać wiążącego celu redukcji wewnętrznych emisji gazów cieplarnianych w całej gospodarce o co najmniej 40 proc. do 2030 r. Aby osiągnąć ogólny cel, sektory objęte unijnym systemem handlu emisjami (EU ETS) będą musiały do 2030 r. zmniejszyć emisje o 43 proc. w stosunku do 2005 r. Emisje z sektorów nieobjętych EU ETS będą musiały zmniejszyć się o 30 proc. poniżej poziomu z 2005 r. Cel polegający na redukcji emisji o co najmniej 40 proc. jest ambitny, sprawiedliwy i zgodny z racjonalną pod względem kosztów ścieżką redukcji emisji wewnętrznych o co najmniej 80 proc. do roku 2050.

10. Co się stanie, jeżeli suma zaproponowanych wkładów okaże niewystarczająca do osiągnięcia celu utrzymania wzrostu temperatury poniżej 2 stopni uzgodnionego na konferencji w Paryżu?

Jeżeli zbiorowe zobowiązania podjęte w Paryżu nie zapewnią tego, co według nauki jest niezbędne do utrzymania wzrostu temperatury poniżej 2 stopni, nowy protokół i decyzje, które zapadną w Paryżu, powinny zapewnić jak najszybsze wejście na właściwą drogę do osiągnięcia tego celu.

Po pierwsze porozumienie powinno być dynamiczne i przewidywać proces regularnego przeglądu i wzmacniania zobowiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, zgodnie z długoterminowym celem i najnowszymi dowodami naukowymi. Jeżeli globalne działania będą kształtować się poniżej niezbędnego poziomu, ten pięcioletni proces powinien zachęcić strony do zwiększenia obecnych zobowiązań w kolejnych okresach. Pięcioletni okres przeglądu, rozpoczynający się w 2020 r., przyczyni się do przejrzystości, jasności i lepszego zrozumienia zobowiązań stron w zakresie łagodzenia zmiany klimatu w świetle ich wkładu w osiągnięcie celu utrzymania wzrostu temperatury poniżej 2 stopni. W ramach przeglądu należy zaprosić strony, aby przedstawiły swoje postępy w wypełnianiu zobowiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, oraz wytłumaczyły, dlaczego uznają swoje działania za sprawiedliwe i ambitne. Proces ten powinien także uwzględniać zmiany możliwości, ról i okoliczności krajowych.

Po drugie w Paryżu należy podjąć decyzję o procesie rozpoczynającym się w 2016 r., w ramach którego zostaną zidentyfikowane dziedziny, w których można w znacznym stopniu złagodzić skutki zmiany klimatu. Proce ten powinien doprowadzić także do realizacji niewykorzystanych możliwości współpracy międzynarodowej, np. ekofunduszu klimatycznego.

Po trzecie należy w dalszym ciągu zwiększać skalę działań lokalnych, pozarządowych i w sektorze prywatnym, które uzupełniają działania na szczeblu rządowym. Wiele inicjatyw zostało uruchomionych na szczycie klimatycznym Sekretarza Generalnego ONZ we wrześniu 2014 r. oraz na konferencji w sprawie zmiany klimatu w Limie.

11. Skąd będziemy wiedzieć, czy państwa wywiązują się z założonych celów?

Jedynym sposobem osiągnięcia niezbędnego zaufania do nowego protokołu jest ujęcie w nim solidnego mechanizmu przejrzystości i rozliczania. Mechanizm ten musi obejmować prawnie wiążące zasady dotyczące pomiaru, raportowania i weryfikacji (MRV) oraz rozliczania dla wszystkich stron, a także związany z nimi proces kontroli zgodności.

Wspólne ramy MRV i rozliczania utrzymują uczciwość zobowiązań, pozwalając stronom na wykazanie w przejrzysty i spójny sposób, że wywiązują się one ze swoich zobowiązań i że raportowane wyniki są rzeczywiste. Ramy te umożliwią także stronom zmierzenie wspólnych postępów i dostarczą informacji niezbędnych do sformułowania skutecznej krajowej polityki łagodzenia skutków zmiany klimatu. Proces kontroli zgodności będzie sprzyjał terminowemu i skutecznemu wdrażaniu porozumienia przez wszystkie strony i ułatwi takie wdrażanie. Proces ten zwiększy także zaufanie co do tego, że wszystkie strony wywiązują się ze swoich zobowiązań, oraz zagwarantuje pewność prawną i przewidywalność. Kwestie te mają zasadnicze znaczenie dla pozostania na drodze do osiągnięcia celu „poniżej 2 °C”.

12. Jaką rolę w nowym porozumieniu klimatycznym odegra przystosowanie się do zmiany klimatu?

Ambitne działania ograniczające emisję są bardzo istotne, jednak równie ważne są indywidualne i zbiorowe przygotowania do niekorzystnych skutków zmiany klimatu i przystosowanie się do nich. Takie działania zajmą więc poczesne miejsce w nowym protokole. Należy w nim podkreślić zobowiązanie wszystkich państw do wprowadzenia środków ułatwiających odpowiednie przystosowanie się, do włączenia tych kwestii do stosownych procesów planowania na szczeblu krajowym i regionalnym oraz do współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju odpornego na zmianę klimatu.

Aby możliwa była ocena postępów w realizacji celu konwencji, protokół powinien poprawić sprawozdawczość w formie raportów krajowych na temat skuteczności działań przystosowawczych oraz wniosków wyciągniętych z budowania odporności. Protokół powinien rozwinąć pomoc dla tych regionów i krajów, które są szczególnie narażone na negatywne skutki zmiany klimatu, w tym zwiększyć pomoc finansową i wsparcie techniczne oraz budowanie potencjału.

13. Jakie są szanse, że dojdzie do zawarcia ogólnoświatowego porozumienia?

Szanse są spore. Wyzwaniem jest zapewnienie, by nowy protokół dobrze nadawał się do swojego celu przez wiele kolejnych lat. Aby tak się stało, protokół musi być ambitny, solidny, dynamiczny, i musi być w stanie poprowadzić świat do osiągnięcia celu „poniżej 2 °C”.

UE jest przekonana, że nowy protokół znacznie wzmocni i zintensyfikuje wspólne wysiłki wspólnoty międzynarodowej mające na celu przeciwdziałanie zmianie klimatu. W ciągu ostatnich 12 miesięcy na świecie zapanowała dobra atmosfera polityczna, sprzyjająca bardziej intensywnemu przeciwdziałaniu zmianie klimatu. Wyraźnym dowodem na ogólną determinację w tym zakresie jest ustanowienie przez przywódców UE w październiku 2014 r. celu redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 proc., a także późniejsze ogłoszenie przez USA i Chiny ich własnych przyszłych celów. Na konferencji klimatycznej w Limie zadeklarowano wkłady do ekofunduszu klimatycznego, z którego otrzymają pomoc kraje rozwijające się. Zobowiązania te opiewały na kwotę 10 mld dol., z czego niemal połowa pochodzi od państw członkowskich UE.

Z piątego sprawozdania oceniającego IPCC wynika bardzo istotny wniosek: osiągnięcie celu poniżej 2°C jest nadal możliwe, choć konieczne jest pilne podjęcie ambitnych zbiorowych działań w skali globalnej.

Silna wola polityczna wszystkich stron, w szczególności G20 oraz innych państw o wysokim i średnim dochodzie, będzie niezbędnym warunkiem osiągnięcia skutecznego porozumienia.

14. Co będzie dziać się dalej?

Komunikat zostanie przedstawiony unijnym ministrom ds. środowiska na posiedzeniu 6 marca. W najbliższych tygodniach UE zakończy prace nad swoim wkładem do nowego globalnego porozumienia klimatycznego i przekaże go do UNFCCC do końca marca.

Priorytetem UE w nadchodzących miesiącach będzie intensywny dialog i współpraca z państwami partnerskimi oraz zachęcanie G20 oraz innych gospodarek o wysokim i średnim dochodzie, by przejawiły inicjatywę i zaproponowały w odpowiednim terminie ambitne wkłady. Unia będzie prowadzić takie działania w szczególności na forum największych gospodarek świata, w ramach G20 i G7.

Komisja Europejska rozważa zorganizowanie międzynarodowej konferencji, której celem byłoby lepsze wzajemne zrozumienie zakresu proponowanych wkładów (INDC) oraz adekwatności zbiorowego poziomu ambicji w przededniu konferencji w Paryżu.

15. Kto na tym skorzysta?

Jeżeli uda się zapobiec osiągnięciu niebezpiecznych poziomów zmiany klimatu, korzyści odniosą wszystkie państwa świata i ich obywatele. Piąte sprawozdanie oceniające przygotowane przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu przedstawia negatywne zjawiska, z jakimi musimy się liczyć, jeżeli nie uda nam się skutecznie przeciwdziałać zmianie klimatu.

Poza ograniczeniem skutków zmiany klimatu UE odniesie następujące korzyści gospodarcze i środowiskowe:

- większe bezpieczeństwo energetyczne, szczególnie za sprawą spadku zużycia i przywozu paliw kopalnych

- większą efektywność energetyczną niż w ramach obecnej polityki, co pomoże obniżyć koszty, utworzyć nowe miejsca pracy i zwiększyć konkurencyjność

- mniejsze zanieczyszczenie powietrza z korzyścią dla zdrowia ludzi

- jeżeli chodzi o rynek pracy, spodziewane jest utworzenie nowych miejsc pracy w nowych sektorach wzrostu w takich dziedzinach jak inżynieria, produkcja, środki transportu, budownictwo i usługi biznesowe.

MEMO/15/4487

Zapytania od obywateli:


Side Bar