Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

NOTATKA PRASOWA

Bruksela, 26 lutego 2014 r.

Pytania i odpowiedzi: nowe reguły dotyczące wyrobów tytoniowych

W dniu dzisiejszym Parlament Europejski zatwierdził zmienioną unijną dyrektywę w sprawie wyrobów tytoniowych. Zmieniona dyrektywa zaostrza zasady regulujące sposoby wytwarzania, produkcji i prezentowania wyrobów tytoniowych w UE oraz ustanawia nowe reguły w odniesieniu do pewnych produktów związanych z tytoniem. Niniejsza notatka udziela odpowiedzi na aktualne pytania, w szczególności o to, co konkretnie się zmieni po wprowadzeniu w życie zmienionej dyrektywy.

Dlaczego Komisja postanowiła zmienić reguły?

Głównym celem zmiany dyrektywy jest poprawa funkcjonowania unijnego rynku wewnętrznego wyrobów tytoniowych przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego. Komisja była niejednokrotnie wzywana, zarówno przez Radę, jak i przez Parlament Europejski, do przeprowadzenia przeglądu dyrektywy z 2001 r. ze względu na istotne zmiany zachodzące przede wszystkim w trzech dziedzinach.

Po pierwsze, ogłoszenie nowych wyników badań naukowych, między innymi dotyczących substancji aromatyzujących dodawanych do tytoniu oraz skuteczności ostrzeżeń zdrowotnych.

Po drugie, pojawianie się na rynku nowych produktów w rodzaju e-papierosów (papierosów elektronicznych) i mocno aromatyzowanych wyrobów tytoniowych.

Po trzecie, znaczące postępy ustaleń na szczeblu międzynarodowym w ciągu ostatniej dekady doprowadziły w poszczególnych krajach Unii do znaczącego zróżnicowania rozwiązań regulacyjnych w odniesieniu do tytoniu. Sama Unia Europejska, jak również wszystkie jej państwa członkowskie są stronami prawnie wiążącej Ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu, która weszła w życie w lutym 2005 r.

Jednym z najbardziej przekonujących argumentów przemawiających za zaostrzeniem przepisów dotyczących wyrobów tytoniowych jest ich szkodliwy wpływ na zdrowie publiczne. Palenie tytoniu jest co roku przyczyną około 700 000 możliwych do uniknięcia zgonów w UE. Zdecydowana większość palaczy zaczyna w bardzo młodym wieku: 70 proc. z nich przed 18., zaś 94 proc. — przed ukończeniem 25 roku życia. Zmieniona dyrektywa ma doprowadzić do ograniczenia atrakcyjności wyrobów tytoniowych i używania tytoniu w UE, zwłaszcza wśród młodzieży.

Jak ma wyglądać paczka papierosów w przyszłości?

Jak widać na zdjęciu, w przyszłości na opakowaniach umieszczone będą obowiązkowe ilustracje, wraz z tekstem ostrzeżeń zdrowotnych pokrywające w 65 proc. – od górnej krawędzi – przednią i tylną stronę paczki papierosów. Także boczne strony paczki będą w 50 proc. pokryte ostrzeżeniami (w rodzaju: „Palenie zabija – rzuć już teraz!” albo „Dym tytoniowy zawiera ponad 70 substancji wywołujących raka”), zamiast

obecnie stosowanego opisu zawartości substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla.

Minimalne wymiary ostrzeżeń zdrowotnych mają zapewnić widoczność; stąd też wąskie paczki papierosów, jak adresowane do młodych kobiet opakowania w kształcie szminki, będą zakazane.

Dla zagwarantowania widoczności ostrzeżeń zdrowotnych, dopuszczone będą wyłącznie opakowania papierosów w kształcie prostopadłościanu zawierające co najmniej 20 papierosów.

Żadne elementy zachęcające ani wprowadzające w błąd lub nadmiernie pochlebne opisy na opakowaniach nie będą dozwolone. Zakaz obejmuje na przykład pozytywne odniesienia do stylu życia, do smaku, środków aromatyzujących oraz ich braku (np. „bez dodatków”), oferty specjalne i sugestie, że dany produkt jest mniej szkodliwy niż inne.

Podobne zasady będą obowiązywały w odniesieniu do tytoniu do samodzielnego skręcania papierosów – 65 proc. powierzchni opakowania będzie trzeba przeznaczyć na obrazkowo-tekstowe ostrzeżenia zdrowotne na przedniej i tylnej stronie, niezależnie od dodatkowych ostrzeżeń tekstowych. Opakowanie takiego tytoniu może mieć kształt prostopadłościenny lub cylindryczny, może też mieć postać torebki, przy czym każde opakowanie musi zawierać co najmniej 30 g tytoniu.

Co z oznakowaniem mniej znanych wyrobów tytoniowych?

Zważywszy, że unijna dyrektywa obejmuje wszystkie wyroby tytoniowe, państwom członkowskim pozostawiono pewien margines swobody, jeśli chodzi o przepisy dotyczące etykietowania produktów, które nie są obecnie używane w znacznych ilościach, takich jak tytoń fajkowy, cygara, cygaretki czy też wyroby bezdymne.

Państwa członkowskie mogą zwolnić te produkty z bardziej rygorystycznych zasad etykietowania, rezygnując np. z obrazkowo-tekstowych ostrzeżeń zdrowotnych, pozostanie to jednak bez wpływu na bezwzględny obowiązek opatrzenia ostrzeżeniem ogólnym i dodatkowym tekstem ostrzeżenia. Wyroby tytoniowe bezdymne, a więc nieprzeznaczone do palenia, również obejmie wymóg ostrzeżenia zdrowotnego umieszczonego na dwóch największych powierzchniach opakowania. Tak, jak do tej pory, specjalne przepisy dyrektywy określają warunki umieszczenia i wielkości wymaganych ostrzeżeń.

Czy państwa mogą wprowadzać jednolite opakowania?

Nowe przepisy stanowią, że ostrzeżenia zdrowotne mają obejmować znaczną część całkowitej powierzchni opakowania, w przypadku standardowej paczki papierosów pozostawiają jednak pewną powierzchnię mogącą służyć wyróżnieniu marki. Nowa dyrektywa wyraźnie zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie dodatkowych środków odnoszących się do normalizacji opakowań — bądź jednolitego opakowania — gdy jest to uzasadnione względami zdrowia publicznego, a podjęte kroki są proporcjonalne i nie prowadzą do ukrytych barier w handlu między państwami członkowskimi.

Czy środki aromatyzujące będą zakazane? A co z dodatkami itp.?

Stosowanie substancji aromatyzujących w papierosach i tytoniu do skręcania nie może sięgać ilości, które nadawałyby produktowi wyróżniający („charakterystyczny”) smak inny niż tytoń. Dyrektywa zakazuje wszelkich papierosów i tytoniu do skręcania posiadających jakikolwiek charakterystyczny smak tego rodzaju. Pomocą i doradztwem przy podejmowaniu decyzji w konkretnych przypadkach służy Komisji i państwom członkowskim niezależna europejska komisja doradcza. Mentol uznano za charakterystyczny w smaku, zostanie zatem zakazany po upływie czteroletniego okresu wycofywania — okres ten ma zastosowanie do wszystkich produktów, które osiągnęły przynajmniej trzyprocentowy udział w rynku w UE.

Co do innych wyrobów tytoniowych, jak cygara, cygaretki i wyroby bezdymne, są one zwolnione z zakazu charakterystycznych aromatów. Odstępstwo to zostanie zniesione w razie istotnej zmiany okoliczności (np. wielkości sprzedaży lub popularności wśród młodych ludzi). Wyroby tytoniowe do stosowania doustnego (snus) wyłączono z tego zakazu, jak również z niektórych innych przepisów dotyczących składników.

Dodatki niezbędne do produkcji wyrobów tytoniowych, w tym cukier tracony w trakcie dojrzewania, są w dalszym ciągu dozwolone. Dyrektywa nie wprowadza prawnego rozróżnienia między odmianami tytoniu, takimi jak Virginia, Burley lub tytoń wschodni.

Jakich informacji wymaga się od wytwórców wyrobów tytoniowych?

Przewidziano obowiązkowe sprawozdania dotyczące składników wyrobów tytoniowych, składane w znormalizowanym formacie elektronicznym. Poszerzone obowiązki w dziedzinie sprawozdawczości obejmą niektóre z często spotykanych w papierosach i w tytoniu do skręcania substancji (wykaz priorytetów). Udostępni to organom regulacyjnym lepszy wgląd w informacje na temat składników zawartych w wyrobach tytoniowych i ocenę ich skutków dla zdrowia i wpływu na efekt uzależnienia.

Podobnie jak poprzednio, dyrektywa przewiduje obowiązkowe składanie sprawozdań dotyczących emisji substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla przez palone papierosy, jak również innych emisji, o ile takie informacje są dostępne. Państwa członkowskie mogą także wymagać od producentów prowadzenia dalszych badań na temat wpływu dodatków na zdrowie konsumenta.

Czy sprzedaż i używanie e-papierosów będzie nadal legalne?

Tak. Wejście w życie nowych przepisów oznacza, że konsumenci będą mogli być pewni ich jakości i bezpieczeństwa. Nowe reguły mają zapewnić równe traktowanie e-papierosów zawierających nikotynę w całej UE (produkty niezawierające nikotyny leżą poza zakresem stosowania dyrektywy).

Istnieją e-papierosy jednorazowego użytku (jak zwykłe papierosy), wielokrotnego użytku (wyposażone w wymienne, jednorazowe kartridże) lub nadające się do ponownego napełniania płynem zawierającym nikotynę (jak wieczne pióro).

Dlaczego potrzebne są nowe przepisy dotyczące e-papierosów?

Papierosy elektroniczne są stosunkowo nową kategorią produktów, a ich udział w rynku wciąż rośnie. O ile mogą one odgrywać pewną rolę przy rzucaniu bądź ograniczaniu palenia, ich długofalowe skutki dla zdrowia publicznego nie zostały jeszcze rozpoznane. Jako że nikotyna jest toksyczną substancją uzależniającą, zawierające ją e-papierosy wymagają zachowania pewnych norm bezpieczeństwa i jakości.

Nowe obowiązki sprawozdawcze są konieczne, ażeby władze publiczne mogły śledzić rozwój sytuacji i dowiadywać się więcej o tych nowych produktach. Szereg decyzji dotyczących e-papierosów zostanie pozostawiony państwom członkowskim, np. regulacje ws. stosowania substancji smakowych, reklamy bez skutków dla zagranicy i ograniczeń wiekowych.

Nowe przepisy nie będą miały zastosowania do e-papierosów leczniczych (zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE) ani wyrobów medycznych (objętych dyrektywą 93/42/EWG), ale dotyczą wszystkich konsumpcyjnych papierosów elektronicznych wprowadzanych do obrotu na rynku UE.

Co się zmieni dla konsumentów i producentów e-papierosów?

Konsument e-papierosów:

  • skorzysta z podniesionych wymogów jakości i bezpieczeństwa produktów. Zważywszy na zaliczenie nikotyny do substancji toksycznych, wprowadzony zostanie maksymalny poziom zawartości nikotyny dla papierosów elektronicznych, maksymalna objętość kartridżów i pojemników z płynem nikotynowym. E-papierosy muszą być zabezpieczone przed dziećmi oraz możliwością przeróbek, przy ograniczeniu ryzyka wyciekania, by chronić konsumentów, w szczególności dzieci — przed przypadkowym połknięciem albo kontaktem z toksyczną substancją. Płyn nikotynowy może zawierać wyłącznie składniki o najwyższej czystości, a e-papierosy muszą gwarantować równomierne dawkowanie nikotyny przy zachowaniu normalnych warunków użycia. Znaczy to, że uwalniana z e-papierosa przy zaciągnięciu się o określonej długości i mocy dawka nikotyny musi być stosunkowo stała.

  • będzie lepiej poinformowany, dzięki nowym wymogom dotyczącym opakowań i etykietowania: obowiązkowe będą ostrzeżenia zdrowotne na każdej paczce papierosów, podobnie jak instrukcje sposobu ich używania oraz informacje na temat toksyczności i właściwości uzależniających, wykaz zawartych w produkcie substancji oraz wskazanie zawartości nikotyny. Na opakowaniu nie dopuszcza się żadnych elementów reklamy.

  • będzie lepiej chroniony: organy państw członkowskich i Komisja będą mogły interweniować w przypadku uzasadnionych obaw dotyczących bezpieczeństwa w odniesieniu do tych produktów. Odpowiednie władze będą monitorowały rynek, śledząc ewentualne naukowe wskazania dotyczące wpływu e-papierosów prowadzącego do uzależnienia lub do konsumpcji zwykłego tytoniu, zwłaszcza wśród młodych i niepalących, a Komisja przedstawi sprawozdanie o ewentualnych elementach ryzyka i tendencjach w rozwoju rynku.

Producent e-papierosów (poza obowiązkiem wytwarzania ich zgodnie z wspomnianymi wymogami jakości, bezpieczeństwa i formy opakowań) będzie zobowiązany:

  • powiadamiać państwa członkowskie przed wprowadzeniem nowych produktów do obrotu: powiadomienie będzie zawierało informacje dotyczące producenta, użytych składników i przeciętnej emisji, dawki i absorpcji nikotyny, specyfikacje produktu i procesu produkcji oraz oświadczenie, że producent weźmie na siebie pełną odpowiedzialność za jakość i bezpieczeństwo produktu przy normalnym użytkowaniu.

  • zdawać roczne sprawozdanie państwu członkowskiemu: o wielkości sprzedaży poszczególnych produktów, grupach konsumentów i występujących wśród nich tendencjach i upodobaniach.

  • spełniać szczegółowe warunki reklamy: zasady reklamy ponad granicami i reguły propagowania produktów tytoniowych będą miały zastosowanie również do e-papierosów.

Czy przepisy dotyczące e-papierosów będą ulegały zmianom?

Monitorowanie i sprawozdawczość dotyczące e-papierosów, w szczególności zmian sytuacji w zakresie zdrowia i rozwoju rynku zyskało umocowanie prawne w nowej wersji dyrektywy. Zebrane informacje będą umożliwiały bieżący ogląd i ocenę, czy konieczne są ewentualne dalsze działania legislacyjne, a w razie potrzeby Komisja może zawsze wrócić do tego zagadnienia.

Tytoń do stosowania doustnego (snus) będzie nadal zakazany?

Tak. W UE wyroby tytoniowe do stosowania doustnego – ale nie do żucia – (takie jak snus) są zakazane od 1992 r. Szwecja uzyskała wyłączenie na mocy Traktatu o przystąpieniu, jednak pod warunkiem gwarancji, że produkt nie jest sprzedawany poza terytorium Szwecji. Snus wywołuje uzależnienie i jest szkodliwy dla zdrowia. Już przed 1992 r. niektóre państwa członkowskie wprowadzały zakaz tego produktu, ze względu na jego znaczny potencjał wzrostu i atrakcyjność dla młodych ludzi.

Jakie działania są podejmowane w celu zwalczania nielegalnego handlu wyrobami tytoniowymi?

Dyrektywa wprowadza skuteczne środki zwalczania obrotu nielegalnymi wyrobami tytoniowymi, dla zapewnienia, aby w UE sprzedawane były wyłącznie produkty zgodne z dyrektywą. Dyrektywa wprowadza ogólnounijny system śledzenia ruchu i pochodzenia w ramach legalnego systemu dystrybucji oraz widoczne i niewidoczne elementy zabezpieczające (np. hologramy), co powinno ułatwić egzekwowanie prawa i umożliwić odpowiednim organom i konsumentom rozpoznanie nielegalnych produktów. Środki przewidziane w nowej dyrektywie przyczynią się do ograniczenia handlu wyrobami tytoniowymi do legalnych kanałów, wspomagając państwa członkowskie w odzyskaniu utraconych dochodów. System śledzenia ruchu i pochodzenia wyrobów tytoniowych będzie wdrażany stopniowo, obejmując z początku papierosy i tytoń do skręcania, by rozszerzyć się z czasem na wszystkie inne wyroby tytoniowe.

Czy transgraniczna sprzedaż na odległość będzie zakazana?

Transgraniczna sprzedaż na odległość nie będzie zakazana na poziomie UE, poszczególne państwa członkowskie mogą jednak zdecydować o zakazie takiej sprzedaży. W takim przypadku zagraniczni sprzedawcy detaliczni nie będą mogli dostarczać towaru konsumentom znajdujących się w danym państwie członkowskim. Jeśli państwa członkowskie nie wprowadzą zakazu sprzedaży tych produktów, dostawca detaliczny, chcąc sprzedawać wyroby tytoniowe za granicą, musi powiadomić o swoich działaniach przed pierwszą transakcją sprzedaży władze w państwie członkowskim, w którym się znajduje, i w tych państwach członkowskich, do których oferuje wyroby tytoniowe na sprzedaż. Musi przy tym stosować system weryfikacji wieku klientów, dzięki czemu nie dopuszcza do sprzedaży wyrobów tytoniowych dzieciom i młodzieży.

Jakie korzyści dla zdrowia publicznego i gospodarki wynikają ze zmian w dyrektywie?

Rygorystyczne zasady dotyczące opakowań i atrakcyjnych smaków powinny zniechęcać młodych ludzi do eksperymentowania z tytoniem, chroniąc ich przed uzależnieniem. Zmiany przepisów powinny zagwarantować około dwuprocentowy spadek konsumpcji tytoniu w ciągu 5 lat. Oznaczałoby to spadek liczby palaczy w całej UE rzędu 2,4 mln.

Rządy i ogół społeczeństwa skorzystają na poprawie zdrowia publicznego, między innymi poprzez wydłużenie życia o całe lata przeżyte w dobrym zdrowiu. Zdrowie publiczne stanowi wartość samą w sobie, a jego ochrona stanowi ważny czynnik wzrostu gospodarczego. Ograniczenie konsumpcji wyrobów tytoniowych wynikające z nowych przepisów przyniesie opiece zdrowotnej roczne oszczędności w wysokości 506 mln euro.

Bardziej przejrzyste i dokładne informacje dotyczące wyrobów tytoniowych przyczynią się do podejmowania bardziej przemyślanych decyzji. Producenci wyrobów tytoniowych będą mogli korzystać z jaśniejszych przepisów, lepszego funkcjonowania rynku wewnętrznego i równych warunków działania. Nowe przepisy uwzględniają też szczególne potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Dyrektywa powinna wejść w życie w maju 2014 r. Trwający dwa lata okres transpozycji dla państw członkowskich pozwalający na uzgodnienie przepisów krajowych ze zmienioną dyrektywą oznacza, że większość nowych przepisów będzie obowiązywać już w pierwszej połowie 2016 r. Jednak dyrektywa przewiduje również okres przejściowy w odniesieniu do wszystkich kategorii produktów, aby dać producentom i detalistom czas na wyprzedaż obecnych zapasów pod warunkiem zgodności z przepisami poprzedniej wersji dyrektywy i z zachowaniem innych stosownych przepisów. Jak wspomniano powyżej, czteroletni okres wycofania jest przewidziany dla wszystkich produktów o więcej niż 3-procentowym udziale w rynku unijnym, np. papierosów mentolowych.

Więcej informacji:

http://ec.europa.eu/health/tobacco/products/index_pl.htm

Czytaj nasze wpisy na Twitterze:: @EU_health


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website