Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE IT

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Βρυξέλλες, 20 Φεβρουαρίου 2014

Ερωτήσεις και απαντήσεις γύρω από την ευρωπαϊκή στρατηγική για τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό

Τι είναι ο παράκτιος και θαλάσσιος τουρισμός;

Ο παράκτιος τουρισμός περιλαμβάνει τον "τουρισμό παραλίας" και τις σχετικές δραστηριότητες αναψυχής (π.χ. κολύμβηση, σέρφινγκ κλπ.), καθώς και άλλες ψυχαγωγικές δραστηριότητες σε παράκτιες περιοχές (π.χ. επισκέψεις σε ενυδρεία). Ο θαλάσσιος τουρισμός καλύπτει τις θαλάσσιες δραστηριότητες (π.χ. ταξίδια με σκάφη και ιστιοφόρα, κρουαζιέρες, θαλάσσια αθλήματα), αλλά και τη λειτουργία εγκαταστάσεων στην ξηρά (υπηρεσίες ναύλωσης, κατασκευή εξοπλισμού και άλλες υπηρεσίες).

Από γεωγραφική άποψη, παράκτιες περιοχές είναι αυτές που βρέχονται από τη θάλασσα ή τουλάχιστον το μισό της επιφάνειάς τους βρίσκεται εντός απόστασης 10 χλμ από την ακτή.1 Ο παράκτιος και θαλάσσιος τουρισμός έχει επισημανθεί ως ένας από τους τομείς με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης και απασχόλησης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη "γαλάζια ανάπτυξη".

Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εστιάζει την προσοχή της στον τομέα του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού;

Λόγω της οικονομικής του βαρύτητας και του άμεσου και έμμεσου αντικτύπου που έχει στις τοπικές και περιφερειακές οικονομίες, ο παράκτιος και θαλάσσιος τουρισμός μπορεί να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη, ιδίως απομακρυσμένων περιοχών με περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, οι παράκτιοι προορισμοί αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα που εμποδίζουν την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Παρόλο που τα προβλήματα αυτά επηρεάζουν και άλλες τουριστικές δραστηριότητες, είναι ακόμα εντονότερα για τον κλάδο του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού:

  1. κατακερματισμός του κλάδου με υψηλό ποσοστό μικρομεσαίων επιχειρήσεων,

  2. περιορισμένη ή καθόλου πρόσβαση σε χρηματοδότηση,

  3. έλλειψη καινοτομίας και διαφοροποίησης,

  4. αύξηση του ανταγωνισμού παγκοσμίως,

  5. μεταβλητότητα και εποχικές διακυμάνσεις της ζήτησης,

  6. αναντιστοιχία δεξιοτήτων και προσόντων,

  7. αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις.

Το 2010 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την υποστήριξη του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εξέδωσε την ανακοίνωση «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο», η οποία τονίζει την ανάγκη μιας στρατηγικής για έναν βιώσιμο παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό. Η Στρατηγική για τη Γαλάζια Ανάπτυξη που εκδόθηκε το 20122 επεσήμανε τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό ως έναν από τους πέντε τομείς ενδιαφέροντος της "γαλάζιας οικονομίας" με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας στις παράκτιες περιοχές.

Τι προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;

Η ανακοίνωση παρουσιάζει τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος και παρουσιάζει μια νέα στρατηγική για την αντιμετώπισή τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσδιόρισε 14 δράσεις που μπορούν να συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου και να παράσχουν πρόσθετη ώθηση στις παράκτιες περιοχές της Ευρώπης. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη, τις περιφερειακές και τοπικές αρχές και τον κλάδο για την υλοποίηση των δράσεων αυτών.

Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τα εξής:

  1. Δημιουργία ενός διαδικτυακού οδηγού με τις κύριες δυνατότητες χρηματοδότησης για τον κλάδο (ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις).

  2. Προώθηση του διαλόγου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ των διοργανωτών κρουαζιερών, λιμένων και ενδιαφερόμενων φορέων του παράκτιου τουρισμού.

  3. Εστίαση στις παράκτιες και θαλάσσιες παραμέτρους των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνει η ΕΕ στον τομέα του τουρισμού, συμπεριλαμβανομένων των εκστρατειών προώθησης και επικοινωνίας.

  4. Στήριξη της ανάπτυξης διακρατικών και διαπεριφερειακών συμπράξεων, δικτύων3, συνεργατικών σχηματισμών και στρατηγικών έξυπνης ειδίκευσης.

  5. Προώθηση καινοτόμων συστημάτων διαχείρισης με τη βοήθεια εργαλείων ΤΠΕ4 και της διαδικτυακής πύλης τουριστικών επιχειρήσεων.

  6. Μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και πληρότητα των δεδομένων για τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό.

  7. Ανάπτυξη του οικοτουρισμού και της σύνδεσής του με άλλες δράσεις που προάγουν τη βιωσιμότητα του κλάδου.

  8. Προώθηση στρατηγικών για την πρόληψη των αποβλήτων και τη διαχείριση των θαλάσσιων απορριμμάτων, με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού.

  9. Εκπόνηση μελέτης για τον τρόπο βελτίωσης της ακτοπλοϊκής σύνδεσης των νησιών και τον σχεδιασμό καινοτόμων τουριστικών στρατηγικών για τα (απομονωμένα) νησιά.

  10. Εκπόνηση μελέτης για τον εντοπισμό καινοτόμων πρακτικών για την ανάπτυξη μαρινών.

Τι καλούνται να κάνουν τα κράτη μέλη, οι ενδιαφερόμενοι φορείς και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές;

Το προτεινόμενο στρατηγικό πλαίσιο δίνει μια συνεκτική απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος συμπληρώνοντας και προσθέτοντας αξία στις υφιστάμενες πρωτοβουλίες των κρατών μελών, των περιφερειών και των άλλων ενδιαφερομένων.

Τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν την κύρια αρμοδιότητα για τον τουρισμό, καλούνται να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές, να κάνουν χρήση των διαθέσιμων πόρων, και να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές.

Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στην προώθηση διακρατικών και διαπεριφερειακών συμπράξεων, την ανάπτυξη διαλόγου και συνεργασίας, με ταυτόχρονη ενσωμάτωση των θεμάτων γύρω από τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό στα υφιστάμενα προγράμματα και πολιτικές.

Τόσο οι επιχειρήσεις του κλάδου όσο και οι ενδιαφερόμενοι φορείς καλούνται να αναπτύξουν νέα επιχειρηματικά μοντέλα, καθώς και καινοτόμα και διαφοροποιημένα προϊόντα για την ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης του κλάδου και την αξιοποίηση του δυναμικού ανάπτυξής του. Οι προτεινόμενες δράσεις αποσκοπούν επίσης στο να βελτιωθεί η δυνατότητα πρόσβασης, η διασύνδεση και η προβολή της τουριστικής προσφοράς, και να προαχθεί η βιωσιμότητα μέσω του περιορισμού των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των τουριστικών δραστηριοτήτων.

Ποια είναι η οικονομική σημασία του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού;

Ο παράκτιος και θαλάσσιος τουρισμός είναι ο μεγαλύτερος επιμέρους τομέας του τουρισμού, η μεγαλύτερη ενιαία θαλάσσια οικονομική δραστηριότητα και η βασική κινητήρια δύναμη της οικονομίας σε πολλές παράκτιες περιοχές και νησιά της Ευρώπης. Απασχολεί περίπου 3,2 εκατομμύρια άτομα και η συνολική συμβολή του στο ΑΕΠ της ΕΕ ανέρχεται σε 183 δισ. ευρώ (στοιχεία του 2011 για τα 22 κράτη μέλη που διαθέτουν ακτογραμμή, εκτός από την Κροατία).

Το ένα τρίτο σχεδόν της συνολικής τουριστικής δραστηριότητας στην Ευρώπη λαμβάνει χώρα σε παράκτιες περιοχές, ενώ το 51% περίπου των διαθέσιμων κλινών σε ξενοδοχεία σε όλη την Ευρώπη είναι συγκεντρωμένο σε περιοχές με θαλάσσια σύνορα.

Το 2012 ο κύκλος εργασιών του τουρισμού με κρουαζιερόπλοια και μόνον ανήλθε σε 15,5 δισ. ευρώ και απασχολήθηκαν 330.000 άτομα, ενώ από τα ευρωπαϊκά λιμάνια διακινήθηκαν 29,3 εκατομμύρια επιβάτες. Τα τελευταία 10 χρόνια, η παγκόσμια ζήτηση για κρουαζιέρες έχει σχεδόν διπλασιαστεί, ενώ ο κλάδος αυτός αναπτύχθηκε στην Ευρώπη με ποσοστό μεγαλύτερο από 10% ετησίως.

Το 2012, η βιομηχανία σκαφών (κατασκευαστές σκαφών, κατασκευαστές εξοπλισμού για σκάφη και θαλάσσια αθλήματα, εμπόριο και υπηρεσίες όπως ναυλώσεις) περιλάμβανε πάνω από 32.000 εταιρείες στην Ευρώπη (ΕΕ μη συμπεριλαμβανομένης της Κροατίας, Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος και Ελβετία), με 280.000 άμεσες θέσεις απασχόλησης.

Βαλτική

Θάλασσα

Βόρεια Θάλασσα

Ατλαντικός

Μεσόγειος

Εύξεινος Πόντος

Σύνολο

Συνολική ΑΠΑ

18

31,1

34,5

90,3

1,3

183

Παράκτιος τουρισμός

11,7

20,8

26

62,3

1,3

130 α)

Τουρισμός με κρουαζιερόπλοια

1,7

1,9

1,8

9,0

0,0

15

Ιστιοφόρα και μαρίνες

4,6

8,4

6,7

19,0

0,0

38

Συνολική απασχόληση

306,2

564,3

594,5

1.540,8

26

3.182

Παράκτιος τουρισμός

226

401

502

1.203

25

2,507 α)

Τουρισμός με κρουαζιερόπλοια

36

83

28

155

1

303

Ιστιοφόρα και μαρίνες

44,2

80,3

64,5

182,8

0,0

371,9

Συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ σε δισ.) και απασχόληση (X 1000) στον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό στην ΕΕ το 2011 (εξαιρ. Κροατία).

Ο τουρισμός είναι ένας αναπτυσσόμενος επιχειρηματικός κλάδος, και η Ευρώπη είναι ο νούμερο 1 τουριστικός προορισμός παγκοσμίως. Το 2012 οι αφίξεις τουριστών στην Ευρώπη ανήλθαν σε 534 εκατομμύρια, ήταν δηλαδή αυξημένες κατά 17 εκατομμύρια σε σχέση με το 2011 (52% επί του συνόλου των αφίξεων σε παγκόσμιο επίπεδο). Τα έσοδα από τον εισερχόμενο τουρισμό ανήλθαν σε 356 δισ. ευρώ (ποσό που αντιστοιχεί στο 43% των εσόδων σε παγκόσμιο επίπεδο).5


Διεθνείς αφίξεις τουριστών στην Ευρώπη (σε εκατ.)6

Πώς μπορεί η στρατηγική αυτή να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η ΕΕ για το 2020;

Η ανάπτυξη του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το 2020 με διάφορους τρόπους:

  • Η εφαρμογή της στρατηγικής αυτής μπορεί να βοηθήσει τον κλάδο να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες που έχει να αναδειχθεί σε μοχλό ανάπτυξης και απασχόλησης, κυρίως για τους νέους και ειδικότερα στις παράκτιες περιοχές.

  • Η αξιολόγηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων και προσόντων στον κλάδο θα δώσει πληρέστερη εικόνα των υφιστάμενων αναγκών και θα βοηθήσει να επικεντρωθούν οι δράσεις κατάρτισης και εκπαίδευσης στην ανάπτυξη ενός καλύτερα εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού με μεγαλύτερη κινητικότητα.

  • Χάρη στην προώθηση του οικολογικού τουρισμού και την πρόληψη των αποβλήτων, η στρατηγική μπορεί να βοηθήσει τον κλάδο να περιορίσει τις αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Περισσότερες πληροφορίες

Ιστοσελίδα για τον παράκτιο τουρισμό στον ιστότοπο της Γενικής Διεύθυνση Θαλάσσιας Πολιτικής: http://ec.europa.eu/maritimeaffairs/policy/coastal_tourism/index_en.htm

Ιστοσελίδα για τον τουρισμό στον ιστότοπο της Γενικής Διεύθυνσης Επιχειρήσεις και Βιομηχανία: http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/tourism/index_en.htm

Βλ. επίσης IP/14/171

1 :

Σύμφωνα με ορισμό της Eurostat.

2 :

COM(2012) 494, 13.09.2012

3 :

π.χ. το Enterprise Europe Network Το φθινόπωρο του 2013 ξεκίνησε μια μελέτη για τις προοπτικές της ανάπτυξης συνεργατικών μηχανισμών στη Μεσόγειο.

4 :

Στα εργαλεία ΤΠΕ συγκαταλέγεται, για παράδειγμα, το Ηλεκτρονικό Παρατηρητήριο Τουρισμού (http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/tourism/vto/index_en.htm), η πλατφόρμα "Tourism Link" (http://www.tourismlink.eu/tourism-link) και η πλατφόρμα "e Calypso" (http://www.ecalypso.eu/steep/public/index.jsf)

5 :

Ετήσια έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού 2012.

http://dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/annual_report_2012.pdf

6 :

Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού ("Tourism 2020 Vision"). Διαθέσιμα δεδομένα για τους τουρίστες γενικά, όχι μόνον των παράκτιων περιοχών.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website