Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τις πολιτικές της ΕΕ για την καλλιέργεια και τις εισαγωγές ΓΤΟ

European Commission - MEMO/13/952   06/11/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Βρυξέλλες, 6 Νοεμβρίου 2013

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τις πολιτικές της ΕΕ για την καλλιέργεια και τις εισαγωγές ΓΤΟ

Ποια είναι η ισχύουσα διαδικασία έγκρισης για την καλλιέργεια ΓΤΟ;

Η έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) σε επίπεδο ΕΕ γίνεται κατά περίπτωση ύστερα από αίτηση που υποβάλλει η εταιρεία. Αιτήσεις για καλλιέργειες ΓΤΟ μπορούν να υποβάλλονται βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές ή βάσει της οδηγίας για τη σκόπιμη απελευθέρωση ΓΤΟ στο περιβάλλον (οδηγία 2001/18/ΕΚ). Και στις δύο περιπτώσεις, τα κράτη μέλη διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, διενεργώντας αρχική εκτίμηση της επικινδυνότητας των ΓΤΟ προς καλλιέργεια.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες έγκρισης:

http://ec.europa.eu/food/plant/gmo/authorisation/index_en.htm

Υπάρχουν ΓΤΟ που ήδη καλλιεργούνται στην ΕΕ;

Ναι. Υπάρχει ένας γενετικά τροποποιημένος αραβόσιτος –ο MON 810– ο οποίος καλλιεργείται για εμπορικούς σκοπούς στην ΕΕ. Η γενετική τροποποίηση του εν λόγω προϊόντος έχει σκοπό να προστατεύσει την καλλιέργεια από ένα επιβλαβές παράσιτο –την πυραλίδα του αραβοσίτου. Το προϊόν αυτό εγκρίθηκε το 1998.

Το 2012 καλλιέργειες του προϊόντος MON 810 υπήρχαν κυρίως στην Ισπανία (116 306 εκτάρια), την Πορτογαλία (9 278 εκτάρια), την Τσεχική Δημοκρατία (3 052 εκτάρια), τη Ρουμανία (217 εκτάρια) και τη Σλοβακία (189 εκτάρια)1. Ο εν λόγω ΓΤΟ αντιπροσωπεύει το 1,35 % από τα 9,5 εκατομμύρια εκτάρια αραβοσίτου που καλλιεργούνται στην ΕΕ, και το 0,23 % των 55,1 εκατ. εκταρίων του γενετικώς τροποποιημένου αραβοσίτου που καλλιεργούνται σε παγκόσμιο επίπεδο2.

Το 2010 μια γενετικώς τροποποιημένη πατάτα αμυλοποιίας, γνωστή ως πατάτα Amflora, εγκρίθηκε για καλλιέργεια και βιομηχανική μεταποίηση στην ΕΕ. Η πατάτα αυτή δεν καλλιεργείται πλέον στην ΕΕ από το 2011.

Έχουν ήδη κάποια κράτη μέλη απαγορεύσει την καλλιέργεια ΓΤΟ;

Ναι. Οκτώ κράτη μέλη (Αυστρία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Πολωνία) έχουν εγκρίνει μέτρα διασφάλισης και απαγορεύουν την καλλιέργεια του ΓΤ αραβόσιτου ΜΟΝ810 στην επικράτειά τους. Η Γαλλία είχε επίσης απαγορεύσει την καλλιέργεια έως τον Αύγουστο του 2013, όταν η απαγόρευση ακυρώθηκε από το γαλλικό Συμβούλιο της Επικρατείας. Επιπλέον, η Αυστρία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, το Λουξεμβούργο και η Πολωνία έχουν κοινοποιήσει στην Επιτροπή την απαγόρευση της καλλιέργειας της πατάτας Amflora. Όλες οι ρήτρες διασφάλισης που έχουν υποβληθεί στην EFSA έχουν χαρακτηριστεί αβάσιμες από επιστημονική άποψη.

Για ποιο λόγο η Επιτροπή αποστέλλει σήμερα στο Συμβούλιο σχέδιο απόφασης έγκρισης για τον αραβόσιτο 1507 της εταιρείας Pioneer;

Το 2001 η εταιρεία Pioneer κατέθεσε αίτηση έγκρισης για την καλλιέργεια του αραβόσιτου 1507 (ο οποίος προσδίδει ανθεκτικότητα σε συγκεκριμένες επιβλαβείς για τον αραβόσιτο προνύμφες, όπως η ευρωπαϊκή πυραλίδα του αραβοσίτου) για καλλιέργεια σύμφωνα με την οδηγία 2001/18/ΕΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ στο περιβάλλον. Το 2007 η Pioneer άσκησε την πρώτη προσφυγή για παράλειψη κατά της Επιτροπής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή η τελευταία δεν υπέβαλε προς ψηφοφορία στην κανονιστική επιτροπή απόφαση έγκρισης του εν λόγω αραβόσιτου. Το Δικαστήριο έκλεισε την προσφυγή ύστερα από την υποβολή εκ μέρους της Επιτροπής, τον Φεβρουάριο του 2009, σχεδίου απόφασης για έγκριση στην κανονιστική επιτροπή, χωρίς να διατυπώσει γνώμη. Το 2010 η Pioneer κίνησε δεύτερη προσφυγή για παράλειψη (υπόθεση Τ-164/10) κατά της Επιτροπής για τη μη υποβολή στο Συμβούλιο πρότασης απόφασης για έγκριση, ελλείψει γνωμοδότησης από την κανονιστική επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπολογίας που ίσχυε την εποχή εκείνη (απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου).

Στις 26 Σεπτεμβρίου 2013 το Γενικό Δικαστήριο εξέδωσε απόφασή για την υπόθεση Τ-164/10 στην οποία αποφάνθηκε ότι η Επιτροπή παρέλειψε να ενεργήσει σύμφωνα με την οδηγία 2001/18/ΕΚ, καθώς δεν υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου.

Επομένως, σύμφωνα με το άρθρο 266 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί με την απόφαση αυτή και να θέσει τέρμα στην παράλειψη και υποβάλλει στο Συμβούλιο σχέδιο απόφασης έγκρισης για τον αραβόσιτο 1507. Για να εξασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, το σχέδιο απόφασης έγκρισης έχει ελαφρώς τροποποιηθεί προκειμένου να περιλαμβάνει τις συστάσεις που εξέδωσε η EFSA το 2011 και το 2012.

Αυτό σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπέρ της καλλιέργειας του αραβόσιτου 1507 της Pioneer;

Η Επιτροπή δεν εκφράζει γνώμη υπέρ ή κατά του συγκεκριμένου ΓΤΟ. Η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη, ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, να εφαρμόζει την υφιστάμενη νομοθεσία. Υπενθυμίζεται ότι η οδηγία 2001/18/ΕΚ, η οποία αποτελεί τη βασική πράξη για την εν λόγω έγκριση εκδόθηκε από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο το 2001 για να ενισχύσει το πλαίσιο για την έγκριση των ΓΤΟ για καλλιέργεια. Υπενθυμίζεται επίσης ότι ύστερα από αίτημα αρκετών κρατών μελών, η Επιτροπή πρότεινε τον Ιούλιο του 2010 την τροποποίηση της εν λόγω νομοθεσίας ώστε να παρέχεται στα κράτη μέλη η ελευθερία να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την καλλιέργεια ΓΤΟ στην επικράτειά τους.

Πού βρισκόμαστε σχετικά με τη νομοθετική πρόταση που υποβλήθηκε από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2010 για την τροποποίηση της νομοθεσίας σχετικά με την καλλιέργεια των ΓΤΟ; (Βλ. ΜΕΜΟ 10/325 της 13ης Ιουλίου 2010)

Ανταποκρινόμενη σε ένα μακροχρόνιο αίτημα αρκετών κρατών μελών, η Επιτροπή δημοσίευσε, τον Ιούλιο του 2010, πρόταση κανονισμού για την αναθεώρηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, ώστε να παρέχεται νομική βάση στα κράτη μέλη για να αποφασίζουν σχετικά με την καλλιέργεια ΓΤΟ για λόγους εκτός εκείνων που βασίζονται σε επιστημονική εκτίμηση της επικινδυνότητας για την υγεία και για το περιβάλλον που πραγματοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Χάρη σε αυτή την τροποποίηση τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την καλλιέργεια ΓΤΟ σε τμήμα ή στο σύνολο της επικράτειάς τους, χωρίς προσφυγή σε ρήτρες διασφάλισης που μέχρι τώρα δεν έχουν την υποστήριξη της EFSA.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση γνώμη για την πρόταση τον Ιούλιο του 2011. Στο Συμβούλιο, παρά τις προσπάθειες των διαδοχικών προεδριών, και κυρίως της δανικής προεδρίας το 2012, δεν ήταν δυνατή η επίτευξη συμφωνίας λόγω του βέτο που άσκησε μια μειοψηφία κρατών μελών. Η Επιτροπή ουδέποτε έπαυσε να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να κατευνάσει τις ανησυχίες που εξέφρασαν τα εν λόγω κράτη μέλη και να κερδίσει την υποστήριξη μιας ευρείας πλειονότητας των κρατών μελών υπέρ της πρότασης.

Γιατί η Επιτροπή αναμένει από τα κράτη μέλη να σημειώσουν πρόοδο όσον αφορά την εν λόγω νομοθετική πρόταση σχετικά με την καλλιέργεια;

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα προβλήματα που οδήγησαν νομοθετική πρόταση για τις καλλιέργειες του 2010 εξακολουθούν να μην έχουν επιλυθεί και να παραμένουν έντονα, όπως καθίσταται προφανές σήμερα με την υποβολή στο Συμβούλιο σχεδίου απόφασης για τον αραβόσιτο 1507 ύστερα από την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υπόθεση Τ-164/10.

Λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη τα εποικοδομητικά στοιχεία που προκύπτουν από τη γνώμη, σε πρώτη ανάγνωση, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις συνεχείς εκκλήσεις από το μεγαλύτερο μέρος των κρατών μελών που υποστηρίζουν το σχέδιο να τους επιτραπεί να απαγορεύσουν ή να περιορίσουν την καλλιέργεια ΓΤΟ στην επικράτειά τους στο πνεύμα της προσέγγισης που υιοθετείται στην πρόταση για την καλλιέργεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ουσιαστικής σημασίας και προβλεπόμενο να δοθεί νέα πολιτική ώθηση για να επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σχετικά με τον φάκελο αυτό στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο τους προσεχείς μήνες.

Ποια γενετικώς τροποποιημένα φυτά έχουν εγκριθεί στην ΕΕ για χρήση σε ζωοτροφές και/ή τρόφιμα;

Εκτός από την καλλιέργεια, και η διάθεση στην αγορά της ΕΕ ΓΤΟ όπως και η χρήση των παράγωγων προϊόντων τους στην αλυσίδα τροφίμων και ζωοτροφών υπόκειται στην έγκριση της ΕΕ, η οποία εξαρτάται από την απόδειξη της απουσίας κινδύνου για την υγεία του ανθρώπου και των ζώων και για το περιβάλλον, μετά από ενδελεχή αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Μέχρι σήμερα, ο κατάλογος των 49 ΓΤΟ που έχουν εγκριθεί για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές περιλαμβάνει 27 προϊόντα αραβόσιτου, 8 προϊόντα βάμβακος, 7 σπόρους σόγιας, 3 σπόρους ελαιοκράμβης, 1 ζαχαρότευτλο, 1 πατάτα και 2 μικροοργανισμούς.

Ο κατάλογος των εγκεκριμένων γενετικά τροποποιημένων φυτών και το ακριβές πεδίο της έγκρισής τους παρατίθεται στο μητρώο ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών της ΕΕ, το οποίο βρίσκεται στην ακόλουθη σελίδα: http://ec.europa.eu/food/dyna/gm_re/index_en.cfm

Για περισσότερες πληροφορίες:

IP/13/1038

http://ec.europa.eu/food/plant/index_en.htm

1 :

Πηγή: Ετήσια έκθεση παρακολούθησης σχετικά με την καλλιέργεια της γενετικής τροποποίησης MON 810 για το 2012 στην ΕΕ, η οποία υποβλήθηκε από τη Monsanto. http://ec.europa.eu/food/plant/gmo/reports_studies/report_2012_mon_810_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website