Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Βρυξέλλες, 26 Σεπτεμβρίου 2013

Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τις γλώσσες στην Ευρώπη

IP/13/875

Τι σημαίνει ο όρος «πολυγλωσσία»;

  • Είναι η κατάσταση στην οποία ομιλούνται πολλές γλώσσες εντός μιας ορισμένης γεωγραφικής περιοχής·

  • Είναι η ικανότητα ενός ατόμου να κατέχει διάφορες γλώσσες·

  • Είναι επίσης η πολιτική η οποία απαιτεί από μια οργάνωση, μια εταιρεία ή ένα θεσμικό όργανο να χρησιμοποιεί περισσότερες από μία γλώσσες για την εσωτερική και/ή την εξωτερική επικοινωνία του.

Η πολυγλωσσία αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της Ευρώπης με όλες αυτές τις έννοιες.

Η εκμάθηση ξένων γλωσσών και η γλωσσική πολυμορφία είναι μία από τις προτεραιότητες του προγράμματος «Erasmus+» του νέου προγράμματος εκπαίδευσης, κατάρτισης και αθλητισμού της ΕΕ για την περίοδο 2014-20.

Ποιες είναι οι επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ);

Οι 24 επίσημες γλώσσες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι τα αγγλικά, τα βουλγαρικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά, τα δανικά, τα ελληνικά, τα εσθονικά, τα ιρλανδικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά, τα κροατικά, τα λετονικά, τα λιθουανικά, τα μαλτεζικά, τα ολλανδικά, τα ουγγρικά, τα πολωνικά, τα πορτογαλικά, τα ρουμανικά, τα σλοβακικά, τα σλοβενικά, τα σουηδικά, τα τσεχικά και τα φινλανδικά.

Ποιος αποφασίζει για τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ;

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο εκπροσωπούνται όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, αποφασίζει ομόφωνα σχετικά με το θέμα αυτό. Κάθε μελλοντικό κράτος μέλος, πριν προσχωρήσει στην ΕΕ, ορίζει ποια γλώσσα επιθυμεί να χρησιμοποιεί ως επίσημη γλώσσα στο πλαίσιο της ΕΕ. Κάθε μεταγενέστερη αλλαγή —προσθήκη νέας επίσημης γλώσσας ή αφαίρεση υπάρχουσας— πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα από όλα τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο.

Τι συμβαίνει με τις περιφερειακές γλώσσες που ομιλούνται στα κράτη μέλη;

Το Συμβούλιο της ΕΕ, δηλ. όλα τα κράτη μέλη, αποφάσισε ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιούν επίσης γλώσσες που αναγνωρίζονται από το Σύνταγμα του κράτους μέλους, ακόμη και εάν δεν είναι επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν συνάψει συμφωνία με την ισπανική κυβέρνηση, για τη χρήση της βασκικής, της καταλανικής και της γαλικιανής γλώσσας σε έγγραφα. Υπάρχει μια παρόμοια συμφωνία σχετικά με τη χρήση της ουαλικής και της σκοτσέζικης γαελικής με την κυβέρνηση του ΗΒ. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, οι μεταφράσεις παρέχονται από την κυβέρνηση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, όπως και όταν χρειαστεί, με έξοδά τους.

Η διερμηνεία από (αλλά όχι προς) τη βασκική, την καταλανική, τη γλώσσα της Βαλένθιας, τη γλώσσα των Βαλεαρίδων νήσων και τη γαλικιανή παρέχεται κατόπιν αίτησης για ορισμένους σχηματισμούς του Συμβουλίου στους οποίους συμμετέχουν εκπρόσωποι των περιφερειών, καθώς επίσης και στις συνεδριάσεις ολομέλειας της Επιτροπής των Περιφερειών και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής. Για τις συνεδριάσεις της Επιτροπής δεν προβλέπεται κάποια περιφερειακή ισπανική γλώσσα. Το κόστος αυτής της διερμηνείας καλύπτεται από το αντίστοιχο κράτος μέλος. Παρόμοια ρύθμιση έχει συμφωνηθεί και με τις αρχές της Ουαλίας και της Σκωτίας.

Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προάγει την πολυγλωσσία;

Επειδή θέλει 1) να προωθήσει τον διαπολιτισμικό διάλογο και τη δημιουργία μιας κοινωνίας με λιγότερους αποκλεισμούς· β) να βοηθήσει τους πολίτες των 28 κρατών μελών να αναπτύξουν μια αίσθηση ιθαγένειας της ΕΕ· 3) να δώσει σε νέους ανθρώπους την ευκαιρία να σπουδάσουν και να εργαστούν στο εξωτερικό και 4) να ανοίξει νέες αγορές για τις επιχειρήσεις της ΕΕ που ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Εν ολίγοις, ποιος είναι ο στόχος των γλωσσικών πολιτικών της ΕΕ;

Οι γλωσσικές πολιτικές της ΕΕ έχουν στόχο να προστατεύσουν τη γλωσσική πολυμορφία και να προωθήσουν τη γνώση των γλωσσών για λόγους πολιτιστικής ταυτότητας και κοινωνικής ενσωμάτωσης, αλλά, επίσης, επειδή οι πολίτες που γνωρίζουν περισσότερες γλώσσες είναι σε καλύτερη θέση για να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες εκπαίδευσης και απασχόλησης στην ενιαία αγορά.

Ο στόχος είναι μια Ευρώπη στην οποία όλοι θα διδάσκονται τουλάχιστον δύο γλώσσες εκτός από τη μητρική τους από πολύ μικρή ηλικία. Ο στόχος «μητρική γλώσσα +2» καθορίστηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη διάσκεψη κορυφής της Βαρκελώνης τον Μάρτιο του 2002.

Ποιο είναι το κόστος της μετάφρασης και της διερμηνείας στα όργανα της ΕΕ;

Το συνολικό κόστος της μετάφρασης και της διερμηνείας σε όλα τα όργανα της Ένωσης (συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου, του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών) είναι περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 1% του προϋπολογισμού της ΕΕ ή μόλις πάνω από 2 ευρώ ανά πολίτη. Στο προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανήκουν περίπου 3 000 μεταφραστές και διερμηνείς.

Το δίκαιο της ΕΕ προστατεύει τη χρήση των γλωσσών;

Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της ΕΕ όσον αφορά τις γλώσσες κατοχυρώνονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο. Για παράδειγμα, η Συνθήκη της ΕΕ (άρθρο 3) και το κεφάλαιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρα 21 & 22) απαγορεύουν διακρίσεις για λόγους γλώσσας και δηλώνουν ότι η Ένωση σέβεται τη γλωσσική πολυμορφία.

Ο πρώτος κοινοτικός κανονισμός, που ψηφίστηκε το 1958, απαιτεί από τα κοινοτικά θεσμικά όργανα να μεταφράζουν τη νομοθεσία σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ, καθώς και να απαντούν σε ερωτήσεις πολιτών στην ίδια γλώσσα όπως και η ερώτηση (άρθρο 2, επίσης άρθρα 20 & 24 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Η ΕΕ σκέφτεται να μειώσει τον αριθμό των επίσημων γλωσσών;

Όχι. Επειδή το σημερινό σύστημα υπηρετεί τη δημοκρατία και τη διαφάνεια. Κανένα κράτος μέλος δεν είναι πρόθυμο να εγκαταλείψει τη γλώσσα του, ενώ οι υποψήφιες χώρες θέλουν να προσθέσουν και τις δικές τους γλώσσες στον κατάλογο των επίσημων γλωσσών.

Η καθιέρωση μιας γλώσσας για όλους θα ήταν ικανοποιητική λύση;

Μερικές φορές προτείνονται τα λατινικά ή η εσπεράντο ως η ενιαία, πανευρωπαϊκή γλώσσα που θα έπρεπε να υιοθετήσει η ΕΕ. Ωστόσο, επειδή σχεδόν όλοι θα έπρεπε να μάθουν μία από τις γλώσσες αυτές από την αρχή, αυτή η λύση θα ήταν εξίσου δύσκολη και όχι ιδιαίτερα χρήσιμη στις σχέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο. Η κατάρτιση των εκπαιδευτικών και η διδασκαλία μιας νέας γλώσσας σε 500 σχεδόν εκατομμύρια Ευρωπαίους θα ήταν πολύ χρονοβόρα και δαπανηρή. Η ιδέα ότι μια ενιαία γλώσσα θα μπορούσε να είναι η λύση για όλες τις γλωσσικές ανάγκες είναι πάρα πολύ απλοϊκή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η προσήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πολυγλωσσία προάγει περισσότερο την πολυμορφία παρά την ομοιομορφία.

Ποιος είναι ο ρόλος της μετάφρασης και της διερμηνείας;

Ο ρόλος των υπηρεσιών μετάφρασης και διερμηνείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι, αφενός, να υποστηρίζουν και να ενισχύουν την πολυγλωσσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, αφετέρου, να βοηθούν ώστε οι πολιτικές της Ένωσης να έρχονται πιο κοντά στους πολίτες της. Η πληροφόρηση των πολιτών, ιδίως για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους βάσει του δικαίου της ΕΕ, και η επικοινωνία μαζί τους στις δικές τους γλώσσες έχουν ουσιώδη σημασία για τη διαφάνεια, τη νομιμότητα, τη λογοδοσία και την αποδοτικότητα της ΕΕ.

Μεταφράζεται κάθε έγγραφο της ΕΕ σε όλες τις επίσημες γλώσσες;

Όχι. Τα έγγραφα μεταφράζονται ανάλογα με τις καθορισμένες προτεραιότητες: αυτές εξαρτώνται από το κοινό στο οποίο απευθύνεται κάθε έγγραφο και από τον σκοπό του. Η νομοθεσία και τα έγγραφα που έχουν μεγάλη δημόσια σημασία ή ενδιαφέρον παράγονται και στις 24 επίσημες γλώσσες. Άλλα έγγραφα (π.χ. αλληλογραφία με τις εθνικές αρχές και αποφάσεις που απευθύνονται σε μεμονωμένα άτομα ή φορείς) μεταφράζονται μόνο στις γλώσσες που χρειάζεται.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρησιμοποιεί στις εσωτερικές της εργασίες τρεις «διαδικαστικές» γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά.

Τι γίνεται με τους ιστοτόπους;

Η χρήση του διαδικτύου για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τις δράσεις της ΕΕ και των ωφελειών που αυτές συνεπάγονται για εκείνους αποκτά διαρκώς μεγαλύτερη σημασία. Όσον αφορά τους ιστοτόπους της Επιτροπής, δεν υπάρχει καμία νομική υποχρέωση να μεταφράζεται κάθε σελίδα σε όλες τις επίσημες γλώσσες. Ωστόσο, η Επιτροπή παρέχει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες στους δικτυακούς της τόπους, σε όσο το δυνατόν περισσότερες γλώσσες.

Ποια γλώσσα είναι η σημαντικότερη;

Όλες οι γλώσσες θεωρούνται εξίσου σημαντικές. Η γλώσσα της ΕΕ με τον μεγαλύτερο αριθμό φυσικών ομιλητών εντός της ΕΕ είναι τα γερμανικά. Αλλά δεν χρησιμοποιείται ευρέως έξω από τη Γερμανία και την Αυστρία. Οι γλώσσες της ΕΕ που χρησιμοποιούνται περισσότερο στον κόσμο είναι τα αγγλικά και τα ισπανικά —αλλά οι περισσότεροι από τους ομιλητές δεν είναι στην Ευρώπη. Τα γαλλικά είναι η επίσημη γλώσσα —ή μία από τις επίσημες γλώσσες— τριών κρατών μελών (Βέλγιο, Γαλλία και Λουξεμβούργο). Ομιλείται σε πολλά μέρη του κόσμου και διδάσκεται σε πολλά σχολεία της ΕΕ —αλλά είναι πολύ περισσότερο ευρέως γνωστή στη νότια και τη δυτική παρά στη βόρεια και την ανατολική Ευρώπη. Τα αγγλικά είναι η ευρύτερα γνωστή δεύτερη γλώσσα στην ΕΕ. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι, ακόμη και σήμερα, λιγότερο από το 50% του πληθυσμού της ΕΕ την γνωρίζει αρκετά καλά για να μπορεί να επικοινωνήσει.

Σε τι θα με ωφελήσει η εκμάθηση ξένων γλωσσών;

Σε περιόδους αυξανόμενης ανεργίας, η ικανότητα να γνωρίζει και να κατανοεί κανείς ξένες γλώσσες είναι πλεονέκτημα για την προσωπική εξέλιξη, την απασχολησιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Η κατανόηση ξένων γλωσσών βοηθά επίσης τους ανθρώπους να κατανοήσουν διαφορετικές κουλτούρες και να βελτιώσουν την αμοιβαία κατανόηση.

Γιατί είναι οι γλώσσες σημαντικές για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες;

Επειδή είναι χρήσιμο να γνωρίζετε τη γλώσσα του πελάτη σας. Το 2006 εκπονήθηκε, για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μελέτη που υπολόγισε πόσο κοστίζει στις επιχειρήσεις της ΕΕ η έλλειψη δεξιοτήτων ξένων γλωσσών. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι χιλιάδες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις χάνουν επιχειρηματικές ευκαιρίες και ευκαιρίες για σύναψη συμφωνιών κάθε χρόνο λόγω έλλειψης γλωσσικών δεξιοτήτων. Η μελέτη υπολόγισε ότι το 11 % των ευρωπαϊκών ΜΜΕ που πραγματοποιούν εξαγωγές (945 000 εταιρείες) θα μπορούσαν να χάσουν επιχειρηματικές ευκαιρίες λόγω των εμποδίων στην επικοινωνία.

Ποια είναι η άποψη των Ευρωπαίων για τις γλώσσες;

Σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρομέτρου η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2012, σχεδόν εννέα στους δέκα πολίτες της ΕΕ θεωρούν ότι η καλή γνώση ξένων γλωσσών είναι πολύ χρήσιμη, ενώ το 98% δηλώνουν ότι η γνώση ξένων γλωσσών αποτελεί πλεονέκτημα για το μέλλον των παιδιών τους. Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν άριστα τα οφέλη της πολυγλωσσίας: σε ποσοστό 72% συμφωνούν με τον στόχο αυτόν, ενώ το 77 % θεωρούν ότι πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα· το 53% χρησιμοποιεί γλώσσες στην εργασία και το 45% πιστεύουν ότι βρήκαν καλύτερη θέση εργασίας στη χώρα τους χάρη στις δεξιότητες τους ξένων γλωσσών.

Πόσο ικανοί στη χρήση ξένων γλωσσών είναι οι Ευρωπαίοι;

Η χώρα της ΕΕ που έχει τη μεγαλύτερη πολυγλωσσία είναι το Λουξεμβούργο, στο οποίο το 99% των πολιτών κατέχουν τουλάχιστον μια ξένη γλώσσα. Ο αριθμός των Ευρωπαίων που δήλωσαν ότι μπορούν να συνεννοούνται σε μια ξένη γλώσσα μειώθηκε ελαφρά, από το 56 % στο 54 %. Δοκιμές που διενεργήθηκαν μεταξύ των εφήβων μαθητών σε 14 ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν ότι μόνο το 42 % έχει επάρκεια στην πρώτη του ξένη γλώσσα και μόλις το 25 % στη δεύτερη γλώσσα. Ένας σημαντικός αριθμός, 14% για την πρώτη ξένη γλώσσα και 20% για τη δεύτερη, δεν κατορθώνουν να φτάσουν ούτε καν στο επίπεδο του «βασικού χρήστη».

Το ποσοστό των μαθητών που χρησιμοποιούν με ευχέρεια την πρώτη ξένη γλώσσα τους κυμαίνεται από 82% στη Μάλτα και τη Σουηδία (όπου τα αγγλικά είναι η πρώτη ξένη γλώσσα) έως μόνο στο 14% στη Γαλλία (εκμάθηση αγγλικών) και στο 9% στο Ηνωμένο Βασίλειο (εκμάθηση γαλλικών). Το διαδίκτυο διευκόλυνε τους ανθρώπους να διευρύνουν τις «παθητικές» τους δεξιότητες ανάγνωσης και ακουστικής κατανόησης ξένων γλωσσών. Ο αριθμός των Ευρωπαίων που χρησιμοποιούν τακτικά ξένες γλώσσες στο διαδίκτυο, π.χ. στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυξήθηκε κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, από 26% σε 36%.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website