Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

NOTATKA

Bruksela, dnia 21 sierpnia 2013 r.

Stosunki Unia Europejska – Egipt:

Stosunki polityczne

UE i Egipt nawiązały stosunki dyplomatyczne w 1966 r. i są one związane układem o stowarzyszeniu, który wszedł w życie w 2004 r. Unia Europejska dąży do nawiązania bliższych stosunków z Egiptem, swoim sąsiadem i głównym partnerem w strategicznym regionie. Szczegóły stosunków UE-Egipt zostały przedstawione w planie działania UE-Egipt w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS).

Od zrywu ludności z 25 stycznia 2011 r. UE stale wspiera uzasadnione postulaty Egipcjan dotyczące praw obywatelskich, politycznych i społeczno-gospodarczych. Z zadowoleniem przyjęła ona pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie w Egipcie, które wygrał Muhammad Mursi z partii Wolność i Sprawiedliwość. W trakcie jego wizyt w Brukseli we wrześniu 2012 r. zdecydowano o utworzeniu grupy zadaniowej EU-Egipt, której przewodzi m.in. najwyższa przedstawiciel wiceprzewodnicząca Catherine Ashton. Grupa zadaniowa wysokiego szczebla jest nowym narzędziem europejskiej dyplomacji, które ma na celu zwiększyć zaangażowanie UE w krajach będących w okresie transformacji poprzez mobilizację wszystkich aktywów UE i współpracę z sektorem publicznym oraz prywatnym.

Po przyjęciu deklaracji konstytucyjnej w listopadzie 2012 r. i pośpiesznym przyjęciu konstytucji przez wyższą izbę parlamentu zdominowaną przez islamistów, scena polityczna Egiptu została podzielona między islamistów popierających Mursiego oraz świecką i liberalną opozycję reprezentowaną głownie przez Front Ocalenia Narodowego. UE zaangażowała się w dialog mający na celu zbliżenie obu stron. Polityczna polaryzacja pogłębiła się jednak wiosną 2013 r., a po dużych ogólnonarodowych protestach przeciwko rządom partii Wolność i Sprawiedliwość prezydent Mursi został usunięty z urzędu dnia 3 lipca 2013 r.

W ostatnich tygodniach UE podjęła poprzez stałą współpracę ze wszystkimi stronami intensywne starania o dialog i pokojowe rozwiązanie kryzysu egipskiego, włączając w to ostatnie wizyty najwyższej przedstawiciel wiceprzewodniczącej Catherine Ashton, które miały miejsce 17 i między 29, a 30 lipca, a także działania specjalnego przedstawiciela Unii Europejskiej w południowym regionie Morza Śródziemnego Bernardino Leona. Oboje podkreślali przy różnych okazjach, że Egipt potrzebuje procesu transformacji, w który będą włączone wszystkie grupy polityczne, co umożliwi zorganizowanie wolnych i uczciwych wyborów oraz cywilnego rządu. Elementy te są niezbędne, aby Egipt był państwem stabilnym, dobrze prosperującym i demokratycznym.

W sierpniu wydarzenia przyjęły jednak tragiczny obrót, czego rezultatem było wielu zabitych i rannych. UE wyraziła silne zaniepokojenie i wezwała wszystkie strony do zaprzestania przemocy. 21 sierpnia zwołano nadzwyczajne posiedzenie Rady Spraw Zagranicznych na temat sytuacji w Egipcie.

Pomoc dwustronna UE dla Egiptu

1) Spotkanie grupy zadaniowej EU-Egipt w listopadzie 2012 r.: 5 mld EUR przekazane przez UE

Na spotkaniu grupy zadaniowej UE-Egipt w listopadzie 2012 r. UE oraz związane z nią instytucje finansowe (EBI i EBOR) przekazały w ramach różnych programów 5 mld EUR jako dodatkowy pakiet całościowy długoterminowej pomocy dla Egiptu.

  1. Komisja Europejska zobowiązała się przekazać Egiptowi dodatkową pomoc finansową w wysokości prawie 800 mln EUR w formie dotacji i pożyczek:

  • 303 mln EUR w formie dotacji (90 mln EUR w ramach programu SPRING, 50 mln EUR w ramach operacji pomocy makrofinansowej, 163 mln EUR w ramach sąsiedzkiego funduszu inwestycyjnego);

  • 450 mln EUR w formie pożyczek (pomoc makrofinansowa związana z pożyczką udzieloną Egiptowi przez MFW, która nie została jeszcze zrealizowana)

  1. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) ogłosił, że może udzielić pożyczek w wysokości do 1 mld EUR rocznie, czyli do 2 mld EUR w latach 2012-2013.

  2. Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) ogłosił plan udzielenia pożyczek w wysokości 1 mld EUR rocznie, czyli do 2 mld EUR w latach 2012-2013.

Wspomniane 5 mld EUR przekazane zostanie niezależnie od tradycyjnego wsparcia udzielanego przez Komisję Europejską.

2) Regularne wsparcie

W latach 2007-2013 UE przekazała Egiptowi ponad 1 mld EUR w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), który jest głównym programem pomocowym dla tego regionu. Środki przekazane w ramach obecnych programów wynoszą około 892 mln EUR. Niestety poziom nakładów bieżących programów jest niższy.: np. w 2013 r. wypłacono tylko 16 mln EUR, co związane jest z obecnym brakiem stabilności w kraju i naruszeniem postanowień umowy.

Sektorowe wsparcie budżetowe (czyli fundusze realizowane za pośrednictwem budżetu państwa przekazywane na wspieranie reform w różnych sektorach) jest głównym sposobem udzielania pomocy: jest to ponad połowa aktualnych programów. Pozostała część realizowana jest w formie projektów. Od 2012 r. nie zatwierdzono żadnych nowych programów wsparcia budżetowego dla Egiptu, gdyż nie są wdrażane tam reformy.

Poza wsparciem w ramach ENPI, UE udziela pomocy poprzez inne narzędzia finansowe, takie jak sąsiedzki fundusz inwestycyjny, Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka lub programy tematyczne w ramach Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju. Wsparcie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i podmiotów niepublicznych w ramach innych instrumentów finansowych (poza ENPI) wynosi około 23 mln EUR.

Przykłady projektów

Wsparcie udzielone dotychczas przez Komisję Europejską, w szczególności w ramach programów sektorowego wsparcia budżetowego, umożliwiło świadczenie i rozwój podstawowych usług społecznych (opieki zdrowotnej, edukacji itp.), tak aby były one dostępne dla najbiedniejszej i najbardziej potrzebującej ludności. Na przykład wsparcie udzielone przez UE dla sektora edukacji przyczyniło się do (i) równego dostępu do edukacji poprzez zwiększenie dostępności środków zaradczych; (ii) integracji dzieci niepełnosprawnych w szkołach powszechnych dzięki szkoleniom i infrastrukturze; oraz (iii) wzrostu zaangażowania społecznego.

Ponadto zwiększone zostało wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego, a w szczególności dla kobiet. Projekty dotyczące praw kobiet stanowią 25% wsparcia udzielanego obecnie przez UE dla społeczeństwa obywatelskiego w Egipcie. Wspierane działania to m.in. promowanie udziału kobiet w kampaniach wyborczych oraz walka z naruszaniem swobód i praw kobiet.

Stosunki handlowe Unia Europejska – Egipt

UE i Egipt są ważnymi partnerami handlowymi w południowym regionie Śródziemnomorskim. Wejście w życie układu o stowarzyszeniu w 2004 r. poprawiło warunki handlowe między UE a Egiptem. Od 2004 r. obrót w dwustronnej wymianie handlowej między UE a Egiptem wzrósł ponad dwukrotnie i w 2012 r. osiągnął najwyższy poziom w historii (z 11.5 mld EUR w 2004 r. do 23.8 mld EUR w 2012 r.).

Towary importowane z Egiptu do UE to w głównej mierze energia, a także chemikalia oraz tekstylia i odzież. UE eksportuje do Egiptu głównie maszyny i chemikalia.

Eksport usług z UE do Egiptu jest zdominowany przez usługi biznesowe, podczas gdy importuje się głównie usługi turystyczne i transportowe.

Dodatkowe informacje:

Stosunki UE – Egipt:

Finansowe wsparcie dla Egiptu

Stosunki handlowe UE – Egipt:


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website