Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Βρυξέλλες, 21 Αυγούστου 2013

Σχέσεις ΕΕ-Αιγύπτου

Πολιτικές σχέσεις

Η ΕΕ και η Αίγυπτος συνήψαν διπλωματικές σχέσεις το 1966 και δεσμεύονται από τη Συμφωνία Σύνδεσης που τέθηκε σε ισχύ το 2004. Η ΕΕ επιδιώκει την ανάπτυξη στενών σχέσεων με την Αίγυπτο ως γειτονική χώρα και σημαντικό εταίρο σε μια περιοχή με στρατηγική σημασία. Η ατζέντα των σχέσεων ΕΕ-Αιγύπτου καθορίζεται στο σχετικό Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ).

Από την εξέγερση της 25ης Ιανουαρίου 2011 μέχρι σήμερα, η ΕΕ στηρίζει σταθερά το νόμιμο αίτημα των Αιγυπτίων για αστικά, πολιτικά και κοινωνικο-οικονομικά δικαιώματα. Χαιρέτισε τις πρώτες δημοκρατικές προεδρικές εκλογές στην Αίγυπτο που ανέδειξαν νικητή τον Μοχάμεντ Μόρσι του Κόμματος Ελευθερίας και Δικαιοσύνης. Κατά την επίσκεψη του κ. Μόρσι στις Βρυξέλλες τον Σεπτέμβριο του 2012, συμφωνήθηκε η συγκρότηση Ειδικής Ομάδας ΕΕ-Αιγύπτου, της οποίας συμπροεδρεύει η Ύπατη Εκπρόσωπος – Αντιπρόεδρος Κάθριν Άστον. Αυτή η Ειδική Ομάδα ανωτάτου επιπέδου αποτελεί μια νέα μορφή ευρωπαϊκής διπλωματίας, που σκοπό έχει να ενισχύσει τον ρόλο της ΕΕ σε χώρες που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο μέσω της αξιοποίησης όλων των πλεονεκτημάτων της ΕΕ και της συνεργασίας τόσο με τον δημόσιο όσο και με τον ιδιωτικό τομέα.

Μετά τη Συνταγματική Διακήρυξη του Νοεμβρίου 2012 και την εσπευσμένη έγκριση του Συντάγματος από την Άνω Βουλή στην οποία επικρατούσαν οι Ισλαμιστές, ο πολιτικός κόσμος της Αιγύπτου διχάστηκε ανάμεσα στους Ισλαμιστές που υποστηρίζουν τον Μόρσι και την αντιπολίτευση που τάσσεται υπέρ του κοσμικού και φιλελεύθερου χαρακτήρα του κράτους και εκπροσωπείται κατά κύριο λόγο από το Εθνικό Μέτωπο Σωτηρίας. Η ΕΕ συμμετείχε σε συνομιλίες με στόχο την προσέγγιση των μερών. Όμως την άνοιξη του 2013 η πολιτική πόλωση κλιμακώθηκε και, μετά τις εκτεταμένες διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα κατά του Κόμματος Ελευθερίας και Δικαιοσύνης, ο πρόεδρος Μόρσι ανετράπη στις 3 Ιουλίου 2013.

Τις τελευταίες εβδομάδες, η ΕΕ έχει καταβάλει έντονες προσπάθειες για την προώθηση του διαλόγου και της ειρηνικής επίλυσης της αιγυπτιακής κρίσης μέσα από τη συνεχή δέσμευση όλων των κομμάτων. Τέτοιες προσπάθειες έγιναν και στο πλαίσιο των τελευταίων επισκέψεων της Ύπατης Εκπροσώπου - Αντιπροέδρου Άστον στις 17 και στις 29-30 Ιουλίου, καθώς και μέσω της δράσης που ανέπτυξε ο Ειδικός Εντεταλμένος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή της Νότιας Μεσογείου, Μπερναντίνο Λεόν. Και οι δύο έχουν επανειλημμένως δηλώσει ότι η Αίγυπτος χρειάζεται να ακολουθήσει μια μεταβατική διαδικασία χωρίς αποκλεισμούς, στην οποία θα μετέχουν όλες οι πολιτικές ομάδες, με στόχο τη διενέργεια ελεύθερων και δίκαιων εκλογών και τη συγκρότηση μη στρατιωτικής κυβέρνησης. Τα στοιχεία αυτά συνιστούν απαραίτητη προϋπόθεση για μια σταθερή, ευημερούσα και δημοκρατική Αίγυπτο.

Παρ’ όλα αυτά, τον Αύγουστο τα γεγονότα πήραν μια τραγική τροπή, καθώς υπήρξαν απώλειες ζωών και πολλοί τραυματισμοί. Η ΕΕ εξέφρασε την έντονη ανησυχία της και κάλεσε όλα τα μέρη να σταματήσουν τη βία. Στις 21 Αυγούστου συνεδρίασε έκτακτα το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων με θέμα την κατάσταση στην Αίγυπτο.

Η διμερής βοήθεια της ΕΕ προς την Αίγυπτο

1) Ειδική Ομάδα ΕΕ-Αιγύπτου - Νοέμβριος 2012: δέσμευση για συνδρομή ύψους 5 δισ. ευρώ από την ΕΕ

Στο πλαίσιο της συνεδρίασης της Ειδικής Ομάδας ΕΕ-Αιγύπτου τον Νοέμβριο του 2012, η ΕΕ και τα συνδεδεμένα με αυτήν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης) δεσμεύθηκαν να χορηγήσουν βοήθεια ύψους σχεδόν 5 δισ. ευρώ ως πρόσθετο συνολικό πακέτο μακροπρόθεσμης βοήθειας για στήριξη της Αιγύπτου σε διάφορα πλαίσια.

  1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύθηκε να παράσχει πρόσθετη χρηματοδοτική βοήθεια στην Αίγυπτο συνολικού ύψους 800 εκατ. ευρώ περίπου με τη μορφή επιχορηγήσεων και δανείων:

  • 303 εκατ. ευρώ με τη μορφή επιχορηγήσεων (90 εκατ. ευρώ από κονδύλια στο πλαίσιο του προγράμματος «SPRING», 50 εκατ. ευρώ ως επιχορήγηση στο πλαίσιο της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, 163 ευρώ από το Ταμείο Επενδύσεων Γειτονίας),

  • 450 εκατ. ευρώ με τη μορφή δανείων (μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή συνδεόμενη με τη σύναψη δανείου Αιγύπτου-ΔΝΤ που δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί).

  1. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ανακοίνωσε πιθανή δανειοδότηση ύψους ενός δισ. ευρώ ετησίως, δηλαδή έως και 2 δισ. ευρώ την περίοδο 2012-13.

  2. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης ανακοίνωσε σχέδια αύξησης της δανειοδότησης σε 1 δισ. ευρώ ετησίως, δηλαδή έως και 2 δισ. ευρώ την περίοδο 2012-13.

Αυτά τα 5 δισ. ευρώ συμπληρώνουν την παραδοσιακή συνδρομή συνεργασίας που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

2) Τακτική Συνδρομή Συνεργασίας

Κατά τη χρηματοδοτική περίοδο 2007-2013, η ΕΕ κατέστησε διαθέσιμα πάνω από 1 δισ. ευρώ στην Αίγυπτο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, που είναι το σημαντικότερο χρηματοδοτικό μέσο για προγράμματα παροχής βοήθειας στην περιοχή. Επί του παρόντος, τα εφαρμοζόμενα προγράμματα ανέρχονται σε 892 εκατ. ευρώ περίπου. Δυστυχώς, τα επίπεδα εκταμίευσης όσον αφορά τα τρέχοντα προγράμματα έχουν μειωθεί: π.χ. το 2013, μόνον 16 εκατ. ευρώ έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα, λόγω της συνεχιζόμενης αστάθειας στη χώρα και της μη συμμόρφωσης με τους συμφωνηθέντες όρους.

Η τομεακή δημοσιονομική στήριξη (δηλαδή τα κονδύλια που διοχετεύονται μέσω του κρατικού προϋπολογισμού για τη στήριξη της μεταρρύθμισης ενός συγκεκριμένου τομέα) είναι ο κύριος τρόπος παροχής βοήθειας –πάνω από τα μισά τρέχοντα προγράμματα-, ενώ το υπόλοιπο μερίδιο στήριξης παρέχεται μέσω σχεδίων. Από το 2012 και μετά, κανένα νέο πρόγραμμα δημοσιονομικής στήριξης δεν έχει εγκριθεί για την Αίγυπτο λόγω της μη εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων.

Εκτός από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, η ΕΕ παρέχει συνδρομή μέσω άλλων χρηματοδοτικών μηχανισμών, όπως το Ταμείο Επενδύσεων Γειτονίας, το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, καθώς και τα θεματικά προγράμματα στο πλαίσιο του Μηχανισμού Αναπτυξιακής Συνεργασίας. Η στήριξη που παρέχεται σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και μη κυβερνητικούς φορείς στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών αυτών εργαλείων (εκτός από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης) ανέρχεται στα 23 εκατομμύρια ευρώ περίπου.

Παραδείγματα σχεδίων

Χάρη στη στήριξη που έχει χορηγήσει μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή – ιδίως στο πλαίσιο των προγραμμάτων τομεακής δημοσιονομικής στήριξης-, έχουν παρασχεθεί και επεκταθεί βασικές κοινωνικές υπηρεσίες (στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης κ.λπ.) για τις φτωχότερες και πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Για παράδειγμα, η στήριξη που παρείχε η ΕΕ στον τομέα της παιδείας συνέβαλε α) στη δημιουργία καλύτερων συνθηκών ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση χάρη στην αύξηση των δυνατοτήτων παροχής βοηθητικών μαθημάτων, β) στην ένταξη των παιδιών με αναπηρία στα κανονικά σχολεία χάρη στην κατάλληλη κατάρτιση και τις κατάλληλες υποδομές, και γ) στη μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στα κοινά.

Επιπροσθέτως, αυξήθηκε η στήριξη της κοινωνίας των πολιτών, και ιδιαίτερα των γυναικών, καθώς τα σχέδια που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών ισοδυναμούν με το 25% της τρέχουσας στήριξης της ΕΕ στην κοινωνία των πολιτών της Αιγύπτου. Μεταξύ των δραστηριοτήτων που λαμβάνουν στήριξη, συγκαταλέγονται η προώθηση της συμμετοχής των γυναικών σε προεκλογικές εκστρατείες και η καταπολέμηση της βίας και της κακοποίησης των γυναικών.

Εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Αιγύπτου

Η ΕΕ και η Αίγυπτος είναι σημαντικοί εμπορικοί εταίροι στην περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Η έναρξη ισχύος της Συμφωνίας Σύνδεσης το 2004 βελτίωσε τις συνθήκες εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Αιγύπτου. Από το 2004 και μετά, το διμερές εμπόριο ΕΕ-Αιγύπτου υπερδιπλασιάστηκε και το 2012 ανήλθε στο υψηλότερο έως σήμερα επίπεδο (από 11,5 δισ. ευρώ το 2004 σε 23,8 δισ. ευρώ το 2012).

Οι εισαγωγές προϊόντων από την Αίγυπτο στην ΕΕ αφορούν σε συντριπτικό ποσοστό τον κλάδο της ενέργειας, και στη συνέχεια των χημικών και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Αίγυπτο συνίστανται κυρίως σε μηχανήματα και χημικά προϊόντα.

Στις εξαγωγές υπηρεσιών από την ΕΕ στην Αίγυπτο κυριαρχούν οι υπηρεσίες υποστήριξης των επιχειρήσεων, ενώ οι εισαγωγές υπηρεσιών από την Αίγυπτο στην ΕΕ συνίστανται κυρίως σε ταξιδιωτικές υπηρεσίες και μεταφορές.

Για περισσότερες πληροφορίες:

Σχέσεις ΕΕ-Αιγύπτου

Χρηματοδοτική συνδρομή στην Αίγυπτο

Εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Αιγύπτου


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website