Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska inwestuje 600 milionów euro w badania naukowe, dzięki którym zmniejszy się zagęszczenie w europejskiej przestrzeni powietrznej

European Commission - MEMO/13/666   10/07/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO HR

Komisja Europejska

NOTATKA

Bruksela, 10 lipca 2013 r.

Komisja Europejska inwestuje 600 milionów euro w badania naukowe, dzięki którym zmniejszy się zagęszczenie w europejskiej przestrzeni powietrznej

– Najczęściej zadawane pytania

Natężenie ruchu lotniczego w Europie – wyzwania

Europejskiej przestrzeni powietrznej i europejskim lotniskom grozi przepełnienie. Już teraz co roku lotniska, których jest w Europie ponad 440, obsługują około 800 mln pasażerów. Codziennie odbywa się około 27 tys. lotów kontrolowanych – w skali roku daje to liczbę 9 mln. 80 proc. tych lotów to loty w obrębie UE.

Europejski sektor transportu lotniczego sprawnie radzi sobie z aktualną sytuacją, ale trzeba pamiętać, że w normalnych warunkach ekonomicznych ruch lotniczy może wzrastać o wartość wynoszącą do 3 proc. rocznie. W ciągu kolejnych 10–20 lat liczba lotów prawdopodobnie wzrośnie o 50 proc.

Jeśli nie podejmiemy żadnych działań, w przestrzeni powietrznej zapanuje chaos. Europejska gospodarka musiałaby zrezygnować z wykorzystania dużej części potencjalnego popytu, a my na niespotykaną dotychczas skalę bylibyśmy narażeni na opóźnienia i odwołane loty. Gdybyśmy zdecydowali się nic nie robić, do roku 2050 koszty zagęszczenia w przestrzeni powietrznej wzrosłyby o połowę.

Podstawowym problemem jest to, że europejskie systemy zarządzania ruchem lotniczym są rozdrobnione i nieefektywne.

Europejska przestrzeń powietrzna podlega 27 różnym krajowym systemom kontroli i jest podzielona na ponad 650 sektorów. Obsługa lotów odbywa się za pośrednictwem około 60 ośrodków ruchu lotniczego. Oznacza to, że przestrzeń powietrzna jest uporządkowana według granic państwowych, co sprawia, że wykonywanie bezpośrednich połączeń bywa niemożliwe. Na skutek rozdrobnienia przestrzeni powietrznej w Europie samolot ma średnio do przebycia trasę o 42 km dłuższą niż jest to absolutnie niezbędne, przez co wydłuża się czas lotu, powstają opóźnienia, zwiększa się zużycie paliwa i rosną emisje CO2 do atmosfery.

Poza tym obecny system zarządzania ruchem lotniczym opiera się w dużej mierze na technologiach opracowanych w latach 50. XX wieku. W tej chwili są one przestarzałe.

Mała efektywność spowodowana rozdrobnieniem europejskiej przestrzeni powietrznej generuje co roku dodatkowe koszty w wysokości około 5 mld euro. Ponoszą je przewoźnicy i pasażerowie. Koszty kontroli ruchu lotniczego to aktualnie 6–12 proc. ceny biletu.

System kontroli ruchu stosowany w Stanach Zjednoczonych jest dwa razy wydajniejszy niż system europejski – ponosi takie same koszty, a obsługuje dwa razy więcej lotów i dysponuje trzykrotnie mniejszą liczbą ośrodków kontroli.

W związku z opisanymi wyzwaniami w 2004 r. UE zainicjowała projekt stworzenia jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej, którego celem jest usunięcie granic krajowych w transporcie lotniczym, a co za tym idzie:

a) dziesięciokrotne podwyższenie poziomu bezpieczeństwa,

b) trzykrotne zwiększenie przepustowości przestrzeni powietrznej,

c) zmniejszenie kosztów zarządzania ruchem lotniczym o 50 proc.,

d) zmniejszenie wpływu transportu lotniczego na środowisko naturalne o 10 proc.

Jak opracować nowe technologie, które pozwolą zwiększyć przepustowość europejskiej przestrzeni powietrznej i obniżyć koszty?

Technologicznym zapleczem jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej jest wspólny program badań w dziedzinie zarządzania ruchem lotniczym SESAR. Jednolita europejska przestrzeń powietrzna zapewnia ramy prawne potrzebne do zaspokojenia w przyszłości potrzeb w zakresie bezpieczeństwa, przepustowości i efektywności na poziomie europejskim, a nie krajowym. Celem programu SESAR jest zapewnienie rozwiązań technicznych i operacyjnych, które umożliwią realizację projektu europejskiej jednolitej przestrzeni powietrznej.

Jak funkcjonuje SESAR?

Program SESAR (ang. „Single European Sky ATM Research”) stanowi zaplecze technologiczne projektu jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (ang. „Single European Sky”). Jego celem jest modernizacja systemu zarządzania ruchem lotniczym w Europie dzięki wdrożeniu nowej koncepcji funkcjonowania systemów i operacji zarządzania ruchem lotniczym, której wymaga realizacja celów projektu jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej. Koncepcja, na której bazuje program SESAR, opiera się na zasadzie, że użytkownicy przestrzeni powietrznej i kontrolerzy powinni wspólnie, poprzez współpracę i wymianę informacji, określić optymalne, gwarantujące przewidywalność i terminowość trasy przelotu samolotów. U podstaw tej koncepcji leżą innowacyjne technologie i nowe procedury operacyjne powstałe w wyniku realizacji trzech powiązanych ze sobą, ciągłych i ulegających zmianom procesów. Są to: zdefiniowanie zakresu działań i priorytetów za pośrednictwem wspólnie ustalonego planu działania, centralnego planu zarządzania ruchem lotniczym w Europie (ang. „ATM Master Plan”) 1 działania badawczo-rozwojowe i walidacyjne dotyczące potrzebnych systemów technicznych, elementów i procedur operacyjnych oraz, na ostatnim etapie, wdrażanie nowych systemów i procedur operacyjnych.

Wspólne przedsięwzięcie – program badań w dziedzinie zarządzania ruchem lotniczym (SESAR) – to partnerstwo publiczno-prywatne powołane do życia w 2007 r. Jego zadaniem jest nadzorowanie realizacji projektów badawczych, rozwojowych i walidacyjnych SESAR zgodnie z centralnym planem zarządzania ruchem lotniczym w Europie, którego jest również wykonawcą.

Polityka w dziedzinie jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej wykracza poza interesy poszczególnych krajów lub sektorów przemysłu. Podstawowym celem jest wyeliminowanie przeszkód utrudniających funkcjonowanie rynku wewnętrznego w przestrzeni powietrznej. Polityka jednolitej przestrzeni powietrznej ma wspierać prace na rzecz osiągnięcia efektywności, opłacalności, ograniczenia szkodliwego wpływu na środowisko itp. Partnerstwo, w którym uczestniczą różne podmioty i które wykorzystuje połączone zasoby partnerów publicznych i prywatnych z całej Europy, skutecznie działa na zasadach współpracy, a jego wsparcie ma dzisiaj równie zasadnicze znaczenie, jak w chwili ustanowienia wspólnego przedsięwzięcia SESAR. Badania naukowe w dziedzinie zarządzania ruchem lotniczym w Europie wymagają stabilności i długoterminowej perspektywy ze względu na długi czas trwania cyklu innowacji.

Jakie są cele wspólnego przedsięwzięcia SESAR?

  • Zagwarantować centralizację i koordynację wszystkich działań badawczych związanych z zarządzaniem ruchem lotniczym w UE w celu realizacji centralnego planu zarządzania ruchem lotniczym.

  • Przyczynić się do realizacji celów projektu jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (zob. Notatka 13/525 ).

  • Stworzyć skuteczne metody umożliwiające:

  1. połączenie i skoordynowaną realizację publicznych i prywatnych inwestycji w badania naukowe w duchu współpracy oraz współdziałanie najważniejszych podmiotów należących do sektora zarządzania ruchem powietrznym z całej Europy w celu realizacji centralnego planu zarządzania ruchem powietrznym,

  2. intensywniejszą wymianę wiedzy, zarówno między podmiotami, jak i dyscyplinami oraz

  3. zgromadzenie zasobów niezbędnych do walidacji wyników operacyjnych badań.

Kto uczestniczy we wspólnym przedsięwzięciu SESAR?

W skład wspólnego przedsięwzięcia SESAR wchodzą dwaj członkowie-założyciele (UE i Eurocontrol) oraz 15 członków reprezentujących wszystkie podmioty zainteresowane kwestią zarządzania ruchem lotniczym. Są to: cywilne i wojskowe instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej, producent samolotów Airbus, producenci sprzętu tacy jak Thales, Indra, Alenia Aermacchi, Frequentis, Selex SI i Honeywell oraz porty lotnicze. Poza tym w działaniach na rzecz realizacji programu wspólnego przedsięwzięcia uczestniczą użytkownicy przestrzeni powietrznej, organizacje pracowników, instytucje naukowe oraz szereg partnerów stowarzyszonych.

Jakie są dotychczasowe najważniejsze osiągnięcia programu SESAR?

  1. Podstawą przedsięwzięcia SESAR jest zarządzanie trajektorią lotu 4D. Polega ono na wprowadzeniu do zarządzania trajektorią lotu czwartego wymiaru, czyli czasu. Pozwala to na określenie z większą precyzją – w porównaniu z obecnie wykorzystywanymi systemami – informacji o przewidywalnej trajektorii lotu samolotu, które można przekazać ośrodkom kontroli, aby zagwarantować optymalne i bezpieczne operacje lotnicze.

  2. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono już z dobrym skutkiem, w środowisku operacyjnym opartym na satelitarnej technologii wspomagającej, pierwsze loty z zastosowaniem czterowymiarowego zarządzania trajektorią lotu.

  3. Wprowadzenie systemu SWIM (zarządzanie informacją obejmującą cały system transportu lotniczego) stanowi radykalną zmianę w sposobie zarządzania informacjami w całym europejskim systemie zarządzania ruchem lotniczym. SWIM ma w przyszłości funkcjonować jako intranet systemu zarządzania ruchem lotniczym. Z doświadczeń zrealizowanych przy wykorzystaniu prototypu wynika, że umożliwia on natychmiastową wymianę informacji między lotniskami, instytucjami dostarczającymi informacje o pogodzie, przewoźnikami i ośrodkami kontroli ruchu lotniczego.

  4. Pierwsza zdalnie sterowana wieża kontroli lotów jest gotowa do eksploatacji. To zupełnie nowa koncepcja, zgodnie z którą zadania z zakresu kontroli ruchu lotniczego są realizowane poza lokalną wieżą kontroli lotów. To rozwiązanie pozwoli na ograniczenie kosztów, ponieważ można będzie efektywniej wykorzystywać zasoby ludzkie i nie będzie trzeba budować ani obsługiwać wież kontrolnych na niektórych lotniskach lokalnych.

  5. Z wykorzystaniem innowacyjnych rozwiązań opracowanych w ramach programu SESAR zrealizowano już 10 tys. lotów, w tym 500 wojskowych.

  6. Wyniki 80 proc. projektów realizowanych w ramach programu SESAR przetestowano w realnych warunkach.

Dlaczego należy nadal finansować wspólne przedsięwzięcie SESAR?

Zgodnie z rozporządzeniem (WE) 219/2007 (w sprawie wspólnego przedsięwzięcia SESAR) SESAR ma przestać funkcjonować z dniem 31 grudnia 2016 r. Wynika to z faktu, że fundusze przeznaczone na to przedsięwzięcie należały do środków objętych unijnymi ramami finansowymi na lata 2007–2013.

Celem nowej propozycji jest rozbudowanie istniejących struktur w ramach kolejnego okresu finansowania, a konkretnie w ramach inicjatywy „Horyzont 2020”, aby kontynuować związane z zarządzaniem ruchem lotniczym działania badawczo-rozwojowe i walidacyjne. Celem wspólnego przedsięwzięcia SESAR jest koordynacja wszelkich działań badawczych w całej Unii związanych z zarządzaniem ruchem lotniczym. Aby osiągnąć wyniki, jakie zaplanowano w związku z realizacją projektu jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej, należy zapewnić ciągłość koordynacji tych działań badawczych.

Podstawą planu działania przedsięwzięcia SESAR jest centralny plan zarządzania ruchem lotniczym. Przewiduje on, że realizacja koncepcji SESAR przebiegać będzie w trzech etapach. Etap 1 polegał będzie na opracowaniu technologii niezbędnych do zsynchronizowania europejskiego systemu zarządzania ruchem lotniczym dzięki skutecznej wymianie informacji między wszystkimi zainteresowanymi. Etap 2 obejmie efektywniejsze planowanie trajektorii lotu, a celem etapu 3 będzie osiągnięcie optymalnego poziomu wydajności dzięki zastosowaniu płynnie funkcjonującego systemu powietrze–ziemia. Aktualny program prac przedsięwzięcia SESAR skoncentrowany jest na etapie pierwszym oraz większości elementów etapu drugiego. Działania, które powinny zostać zrealizowane w okresie objętym wieloletnimi ramami finansowymi 2014–2020, dotyczą zaawansowanych elementów etapu drugiego (technologie i operacje niezbędne do jego realizacji powinny być dostępne do 2016 r.) i całości etapu trzeciego.

Na co przeznaczone zostaną nowe fundusze?

Nowe środki finansowe przeznaczone zostaną w pierwszym rzędzie na:

  1. opracowanie metod umożliwiających liniom lotniczym obsługiwanie bardziej im odpowiadających (i bardziej bezpośrednich) tras, przy użyciu nowych technologii wymiany danych między przestrzenią powietrzną a ziemią,

  2. włączenie do systemu zarządzania ruchem lotniczym nowych typów statków powietrznych, takich jak statki bezpilotowe,

  3. optymalizację zarządzania ruchem, w szczególności na ziemi oraz na przykład zagwarantowanie efektywniejszego i bezpieczniejszego dostępu do pasów startowych oraz wyjścia z nich, bez względu na warunki pogodowe.

Z tego budżetu finansowane będą badania poszukiwawcze z zakresu zarządzania ruchem lotniczym (6 proc.), badania stosowane (47 proc.), badania poprzedzające produkcję przemysłową (28 proc.) oraz projekty demonstracyjne na dużą skalę (9 proc.). Podane wartości mają charakter orientacyjny.

Dlaczego SESAR jest skuteczny?

  • W ramach wspólnego przedsięwzięcia SESAR wszystkie zainteresowane strony, których ono dotyczy, uczestniczą w procesie decyzyjnym i ponoszą wspólną odpowiedzialność. Przedłużenie mandatu przedsięwzięcia SESAR umożliwi intensyfikację współpracy między zainteresowanymi podmiotami a tzw. centrami doskonałości oraz zacieśnienie współpracy w ramach partnerstw strategicznych. W związku z tym, że w przedsięwzięcie zaangażowani są również dostawcy, silniejsze będą jego związki z rynkiem. Pozytywny wpływ tego zjawiska na terminowe wdrożenie projektu SESAR może być szczególnie odczuwalny na etapie realizacji niezbędnych projektów demonstracyjnych.

  • Koordynacja, programowanie i realizacja związanych z SESAR-em działań badawczych, innowacyjnych i walidacyjnych leży w zakresie odpowiedzialności wspólnego przedsięwzięcia. Gwarantuje to ciągłość działania i zapobiega rozdrobnieniu badań i innowacji. Interakcje między uczestnikami, współzależności między projektami oraz mechanizmy koordynacji są częścią ogólnej, europejskiej koncepcji, a u podstaw architektury systemu leżą umowy wielostronne.

  • Wybór wariantu partnerstwa publiczno-prywatnego na poziomie UE pozwala zagwarantować, że w programie uwzględnione zostaną ważne ze społecznego punktu widzenia cele jednolitej przestrzeni powietrznej, takie jak bezpieczeństwo i obniżenie emisyjności gospodarki. Zastosowane podejście umożliwiło połączenie zasobów i wiedzy fachowej oraz bardziej skoordynowane działanie niż w przypadku podobnych projektów realizowanych w skali krajowej lub regionalnej. Dzięki temu można było wykorzystać umiejętności i zdolności innowacyjne sektora prywatnego w ramach odpowiednich struktur podziału ryzyka.

  • Wdrożenie projektów SESAR może przynieść znaczące korzyści gospodarcze, społeczne i środowiskowe, których skutki makroekonomiczne można wycenić na 428 mld euro2. Dzięki połączeniu zasobów, zaangażowaniu wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz skutecznemu zarządzaniu konfliktami interesów wspólne przedsięwzięcie SESAR gwarantuje realizację programu SESAR, która jest warunkiem powstania jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej.

  • W tej chwili wspólne przedsięwzięcie SESAR stanowi punkt odniesienia w dziedzinie modernizacji systemów zarządzania ruchem lotniczym. Będzie ono nadal gwarantowało UE mocną pozycję na arenie międzynarodowej w ogóle, a w bardziej konkretnym wymiarze – na forum międzynarodowych organów normalizacyjnych.

Ile kosztuje to przedsięwzięcie?

Aktualnie wspólne przedsięwzięcie SESAR zarządza inwestycjami w wysokości 2,1 mld euro w okresie objętym bieżącymi wieloletnimi ramami finansowymi (2007–2013). Wkład każdego z członków-założycieli (UE i Europol) wynosi 700 mln euro, a kolejne 700 mln euro wnosi przemysł. Komisja proponuje przeznaczenie na ten cel kwoty 600 mln euro3 w ramach programu „Horyzont 2020”.

Więcej informacji

http://www.sesarju.eu/

http://ec.europa.eu/transport/modes/air/sesar/

1 :

SESAR, Plan działania na rzecz zrównoważonego systemu zarządzania ruchem lotniczym („The Roadmap for Sustainable Air Traffic Management – European ATM Master Plan”), wydanie 2, październik 2012 r.

2 :

Ocena skutków makroekonomicznych projektów SESAR („Assessing the macroeconomic impact of SESAR”), wspólne przedsięwzięcie SESAR, 2011 r.

3 :

Kwota orientacyjna według cen bieżących. Będzie ona zależeć od ostatecznej kwoty ustalonej dla Dyrekcji Generalnej ds. Mobilności i Transportu na pozycję „Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport”, która zostanie zatwierdzona przez władzę budżetową w wersji ostatecznej oceny skutków finansowych regulacji.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website