Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie investeert 600 miljoen euro in nieuw onderzoek om Europees luchtverkeer meer ruimte te geven

European Commission - MEMO/13/666   10/07/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

Europese Commissie

MEMO

Brussel, 10 juli 2013

Europese Commissie investeert 600 miljoen euro in nieuw onderzoek om Europees luchtverkeer meer ruimte te geven

Vaak gestelde vragen

Congestie in het Europees luchtruim: de problemen

Het Europese luchtruim en de Europese luchthavens dreigen verzadigd te raken. Nu al maken jaarlijks bijna 800 miljoen passagiers gebruik van de meer dan 440 luchthavens in Europa. Elke dag vinden in het Europees luchtruim ongeveer 27 000 gecontroleerde vluchten plaats, wat neerkomt op 9 miljoen per jaar. Hiervan wordt 80 % geëxploiteerd in de EU.

Momenteel heeft de Europese luchtvervoerssector de situatie goed onder controle, maar naar verwachting zal het luchtverkeer, in normale economische omstandigheden, tot 3 % per jaar groeien. In de komende 10 tot 20 jaar zal het aantal vluchten waarschijnlijk met 50 % toenemen.

Als we niet ingrijpen, ontstaat chaos. Europa zou niet alleen een groot gedeelte van de potentiële vraag moeten weigeren, maar zou ook kwetsbaar zijn voor vertragingen en annuleringen op nooit eerder geziene schaal. Als wij op dezelfde voet verder gaan, zullen de congestiekosten tegen 2050 met ongeveer 50 % stijgen.

De kern van het probleem is dat de Europese systemen voor luchtverkeersbeheer versnipperd en inefficiënt zijn.

Het Europese luchtruim is verdeeld in meer dan 650 sectoren en in 27 nationale luchtverkeersleidingssystemen die hun diensten verlenen vanuit een zestigtal luchtverkeersleidingscentra. De structuur van het luchtruim volgt nog altijd de nationale grenzen, waardoor vluchten vaak niet de kortste route kunnen nemen. Door de versnippering van het luchtruim legt een vliegtuig in Europa gemiddeld 42 km meer af dan strikt noodzakelijk is, met langere vluchttijden, vertragingen en extra brandstofverbruik en CO2-uitstoot tot gevolg.

Daarnaast is het huidige luchtverkeersbeheer grotendeels gebaseerd op technologie uit de jaren 1950. Die is nu sterk verouderd.

De versnippering van het Europese luchtruim en de daaruit voortvloeiende inefficiëntie kost jaarlijks ongeveer 5 miljard euro extra. Deze kosten worden doorberekend aan de sector en de passagiers. Luchtverkeersleiding maakt momenteel 6 tot 12 % van de kostprijs van een ticket uit.

Het systeem voor luchtverkeersbeheer in de VS is dubbel zo efficiënt als dat van de EU; het beheert dubbel zoveel vluchten, tegen een vergelijkbare kostprijs en vanuit slechts een derde van het aantal verkeersleidingscentra.

Naar aanleiding van deze problemen heeft de EU in 2004 het initiatief genomen voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim (SES) om de nationale grenzen in de lucht af te schaffen en een gemeenschappelijk luchtruim op te richten. Hierdoor:

a) zou de veiligheid met een factor tien verbeteren,

b) zou de capaciteit van het luchtruim verdrievoudigen,

c) zouden de kosten van het luchtverkeersbeheer met 50 % dalen,

d) zou het effect op het milieu met 10 % afnemen.

Hoe kan de nieuwe technologie voor het verhogen van de capaciteit en het verlagen van de kosten van het Europees luchtruim worden ontwikkeld?

Het onderzoek naar luchtverkeersbeheer in het gemeenschappelijk Europees luchtruim (Single European Sky Air Traffic Management Research, SESAR) is de technologische pijler van het gemeenschappelijk Europees luchtruim. Het gemeenschappelijk Europees luchtruim voorziet in een wettelijk kader waardoor de toekomstige problemen op het vlak van veiligheid, capaciteit en efficiëntie kunnen worden aangepakt op Europees in plaats van op nationaal niveau. SESAR is gericht op het vinden van technische en operationele oplossingen om de doelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim te kunnen halen.

Hoe werkt SESAR?

Het SESAR-project is de technologische pijler van het gemeenschappelijk Europees luchtruim. Het is gericht op de modernisering van het Europees luchtverkeersbeheer (air traffic management, ATM) door het invoeren van nieuwe ATM-handelingen en –systemen. Dit is noodzakelijk om de prestatiedoelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim te halen. Het SESAR-concept gaat ervan uit dat de gebruikers van het luchtruim en de luchtverkeersleiders in onderling overleg de optimale, voorspelbare en tijdige baan voor luchtvaartuigen bepalen, via samenwerkingsprocessen en informatie-uitwisseling. Dit concept steunt op innovatieve technologieën en nieuwe operationele procedures die voortvloeien uit een cyclus van drie onderling samenhangende, doorlopende en zich ontwikkelende processen: vaststelling van de inhoud en de prioriteiten via een gemeenschappelijk overeengekomen stappenplan, het Europees masterplan voor luchtverkeersbeheer (ATM-masterplan)1; onderzoek naar, ontwikkeling van en validering van de vereiste technologische systemen, onderdelen en operationele procedures; en ten slotte het uitrollen van de nieuwe systemen en operationele procedures.

De Gemeenschappelijke Onderneming SESAR is een publiek-privaat partnerschap dat werd opgericht in 2007. De gemeenschappelijke onderneming is belast met de processen voor onderzoek, ontwikkeling en validering van het SESAR-project in overeenstemming met het ATM-masterplan, waarvan de gemeenschappelijke onderneming SESAR ook de “hoedster” en de uitvoerster is.

Het gemeenschappelijk Europees luchtruim behandelt kwesties die de nationale belangen en de belangen van de industrie overstijgen. De algemene doelstelling is de belemmeringen voor de interne markt in de lucht weg te nemen. Het gemeenschappelijk Europees luchtruim wil snellere vooruitgang op het gebied van energie-efficiëntie, kostenefficiëntie, positieve milieueffecten enz. Het partnerschap met belanghebbenden, dat middelen van publieke en private partners in heel Europa bundelt, heeft goed en efficiënt samengewerkt. Het is vandaag de dag nog even belangrijk als toen de gemeenschappelijke onderneming SESAR werd opgericht. Een stabiel en langlopend Europees ATM-onderzoek is nodig om de langdurige innovatiecycli te ondersteunen.

Doelstellingen van de gemeenschappelijke onderneming SESAR

  • Zorgen voor de bundeling en coördinatie van alle relevante ATM-onderzoeksactiviteiten in de EU voor de uitvoering van het ATM-masterplan;

  • Bijdragen tot het halen van de prestatiedoelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim (SES) (zie MEMO 13/525);

  • Voorzien in een efficiënt uitvoeringsinstrument voor:

  1. het op een constructieve manier bundelen en coördineren van openbare en particuliere onderzoeksinvesteringen en het samenbrengen van de belangrijkste betrokkenen uit de Europese ATM-sector met het oog op de uitvoering van het ATM-masterplan;

  2. een betere kennisuitwisseling tussen actoren en vakgebieden; en

  3. het verzamelen van de nodige middelen om de operationele onderzoekresultaten te valideren.

Wie maakt deel uit van de gemeenschappelijke onderneming SESAR?

De gemeenschappelijke onderneming SESAR bestaat uit twee oprichters (de EU en Eurocontrol) en 15 leden die alle ATM-belanghebbenden vertegenwoordigen: civiele en militaire verleners van luchtvaartnavigatiediensten, vliegtuigbouwer Airbus, fabrikanten van apparatuur waaronder Thales, Indra, Alenia Aermacchi, Frequentis, Selex SI en Honeywell, en luchthavens. Bovendien zijn bij de gemeenschappelijke onderneming luchtruimgebruikers, beroepsorganisaties, wetenschappelijke instellingen en een aantal geassocieerde partners betrokken voor activiteiten die het programma vervolledigen.

Wat zijn de belangrijkste verwezenlijkingen van de gemeenschappelijke onderneming SESAR tot nu toe?

  1. 4D-trajectbeheer vormt een hoeksteen van het SESAR-concept. In wezen introduceert het tijd, de vierde dimensie, in het vluchtbanenbeheer. Dit resulteert, vergeleken met de huidige systemen, in een zeer nauwkeurig en voorspelbaar vliegtuigtraject dat met controlecentra kan worden gedeeld, wat voor optimale en veiliger vluchten zorgt.

  2. De gemeenschappelijke onderneming SESAR heeft met succes initiële 4D-trajectvluchten in een operationele omgeving uitgevoerd, ondersteund door satelliettechnologie.

  3. SWIM (System Wide Information Management infrastructure, infrastructuur voor systeemomvattend informatiebeheer) betekent een complete omslag in de manier waarop informatie in het Europese ATM-systeem wordt beheerd. Het wordt het intranet van het toekomstige ATM-systeem. Aan de hand van een prototype is al aangetoond dat luchthavens, meteorologische diensten, luchtvaartmaatschappijen en luchtverkeersleidingscentra bliksemsnel informatie kunnen uitwisselen.

  4. De eerste controletoren op afstand is gebruiksklaar. Het gaat om een nieuw concept waarbij de luchtverkeersdiensten van een luchthaven niet door een lokale controletoren worden verzorgd, maar door een controletoren elders. Daardoor wordt geld bespaard, want personele middelen worden efficiënter ingezet en op sommige lokale luchthavens hoeven geen controletorens en faciliteiten te worden gebouwd en onderhouden.

  5. Op basis van de innovatieve oplossingen van SESAR zijn al 10 000 vluchten uitgevoerd, waaronder 500 militaire.

  6. Van 80 % van de SESAR-projecten zijn de resultaten in de praktijk getest.

Waarom moeten de financiering en het mandaat van de gemeenschappelijke onderneming SESAR worden verlengd?

Verordening (EG) nr. 219/2007 stelt dat de gemeenschappelijke onderneming SESAR ophoudt te bestaan op 31 december 2016, omdat de Unie-financiering van de gemeenschappelijke onderneming moest worden beperkt tot de periode bestreken door het financieel kader 2007-2013.

Het huidige voorstel is erop gericht de bestaande structuur aan te houden tijdens het volgende financiële kader, en meer in het bijzonder in het kader van Horizon 2020, om door te kunnen gaan met gecoördineerde onderzoeks-, ontwikkelings- en valideringsactiviteiten in verband met ATM-systemen. Het doel van de gemeenschappelijke onderneming SESAR is in feite alle ATM-gerelateerd onderzoek in de Unie te coördineren. Continuïteit in de coördinatie van dit onderzoek is noodzakelijk om de prestatiedoelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim te halen.

Het ATM-masterplan vormt de basis voor het werkprogramma van de gemeenschappelijke onderneming SESAR. Volgens het masterplan wordt het SESAR-concept in drie achtereenvolgende stappen uitgerold: stap 1 — voorzien in de noodzakelijke technologie voor het synchroniseren van het Europees ATM-systeem door een doeltreffende uitwisseling van informatie tussen alle actoren; stap 2 — een efficiëntere planning van de vluchtbanen; stap 3 — het behalen van het hoogste prestatieniveau door een geïntegreerd en naadloos lucht-/grondsysteem. Het huidige werkprogramma van de gemeenschappelijke onderneming SESAR is alleen gericht op de realisatie van stap 1 en van het merendeel van stap 2. De activiteiten in het kader van het meerjarig financieel kader 2014-2020 dekken het laatste ontwikkelingsstadium van stap 2, waarvoor de technologie en de werkwijzen naar verwachting tegen 2016 beschikbaar zullen zijn, en stap 3 in zijn geheel.

Wat wordt het resultaat van de nieuwe financiering?

Bij de nieuwe financiering zal de nadruk worden gelegd op

  1. de ontwikkeling van nieuwe technologieën voor gegevensuitwisseling tussen het vliegtuig en de grond zodat kortere verbindingen mogelijk worden op de door de luchtvaartmaatschappijen gewenste routes;

  2. integratie van nieuwe luchtvaartuigen, zoals drones, in het systeem voor luchtverkeersbeheer;

  3. optimalisatie van het luchtverkeersbeheer, met name op de grond; bijvoorbeeld door het grondverkeer naar en van de start- en landingsbanen in alle weersomstandigheden efficiënter en veiliger te maken.

Ter indicatie: de nieuwe financiering is bestemd voor verkennend ATM-onderzoek (6 %); toegepast onderzoek (47 %), preïndustriële ontwikkelingen (28 %) en grootschalige demonstratieprojecten (9 %).

Welke voordelen biedt de werkwijze van de gemeenschappelijke onderneming SESAR?

  • Binnen de gemeenschappelijke onderneming SESAR zijn alle relevante belanghebbenden betrokken bij de besluitvormingsprocessen en delen ze de verantwoordelijkheden. Als het mandaat van de gemeenschappelijke onderneming SESAR wordt verlengd, zullen de belanghebbenden de banden met kenniscentra kunnen versterken en de strategische partnerschappen kunnen verdiepen. De gemeenschappelijke onderneming SESAR zal ook de koppeling met de markt versterken, omdat ook leveranciers erbij betrokken zijn; in de context van de tijdige uitrol van SESAR verleent dit een duidelijk voordeel voor het opzetten van de nodige demonstratieactiviteiten.

  • De gemeenschappelijke onderneming is verantwoordelijk voor de coördinatie, de programmering en de tenuitvoerlegging van onderzoek en innovatie in het kader van SESAR, en voor de validering. Dit waarborgt de continuïteit en voorkomt dat onderzoek en innovatie worden versnipperd. Onderlinge afhankelijkheden en coördinatiemechanismen tussen deelnemers en projecten worden geïntegreerd in een overkoepelend Europees concept. De architectuur van het systeem wordt gewaarborgd door multilaterale contractuele overeenkomsten.

  • Door te kiezen voor een publiek-privaat partnerschap op EU-niveau is het mogelijk de doelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim met groot maatschappelijk belang, zoals de veiligheid en het koolstofarm maken van de sector, in het programma te integreren. Deze aanpak heeft de bundeling van financiële middelen en knowhow mogelijk gemaakt en heeft de door soortgelijke nationale en regionale projecten veroorzaakte versnippering teruggedrongen, waardoor de vaardigheden en de innovatiecapaciteit van de private sector in het kader van passende regelingen voor risicospreiding konden worden benut.

  • De uitrol van SESAR kan aanzienlijke economische, maatschappelijke en milieuvoordelen opleveren met een geschatte waarde van 428 miljard euro2. Door de middelen te bundelen, waarbij alle ATM-belanghebbenden worden betrokken en belangenconflicten worden vermeden, garandeert de gemeenschappelijke onderneming SESAR de voltooiing van het SESAR-programma, wat van essentieel belang is voor het behalen van de doelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim.

  • De gemeenschappelijke onderneming SESAR is een erkend referentiepunt voor de modernisering van ATM-systemen geworden, waardoor de EU een sterke internationale positie kan blijven innemen, met name onder de normalisatie-instellingen.

Wat kost het?

Gedurende de looptijd van het huidig meerjarig financieel kader (2007-2013) beheert de gemeenschappelijke onderneming SESAR een investering van 2,1 miljard euro. De oprichters (de Unie en Eurocontrol) leveren elk 700 miljoen euro. Nog eens 700 miljoen euro is afkomstig van het bedrijfsleven. De Commissie stelt voor een bedrag van maximaal 600 miljoen euro te reserveren3 in het kader van Horizon 2020.

Meer informatie

http://www.sesarju.eu/

http://ec.europa.eu/transport/modes/air/sesar/

1 :

SESAR, The Roadmap for Sustainable Air Traffic Management – European ATM Master Plan (edition 2), oktober 2012.

2 :

Assessing the macroeconomic impact of SESAR, Gemeenschappelijke onderneming SESAR (2011).

3 :

Indicatief bedrag in huidige prijzen. Het bedrag hangt af van het bedrag dat aan het directortaat-generaal Mobiliteit en vervoer zal worden toegekend voor het thema 'slim, groen en geïntegreerd vervoer'. De goedkeuring wordt gegeven door de begrotingsautoriteit in de definitieve versie van het financieel memorandum.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website