Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

NOTATKA

Bruksela, 26 czerwca 2013 r.

Reforma wspólnej polityki rolnej (WPR) – wyjaśnienie najważniejszych elementów

Komisja, Rada i Parlament Europejski osiągnęły dzisiaj porozumienie polityczne w sprawie reformy wspólnej polityki rolnej – przy czym konieczne jest jeszcze formalne zatwierdzenie tekstu przez Radę i PE jako porozumienia osiągniętego w pierwszym czytaniu po tym, jak zostanie przyjęta jego formalna wersja we wszystkich językach. Projekt porozumienia opiera się na czterech wnioskach Komisji z października 2011 r. (zob. IP/11/1181 i MEMO/11/685) dotyczących czterech podstawowych rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady w następujących obszarach wspólnej polityki rolnej: (i) płatności bezpośrednie, (ii) wspólna organizacja rynków produktów rolnych (WORR), (iii) rozwój obszarów wiejskich oraz (iv) rozporządzenie horyzontalne w zakresie finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej. Wiele kwestii zostanie poddanych dyskusji oddzielnie w ramach negocjacji dotyczących wieloletnich ram finansowych (MFF) na lata 2014–2020, zwłaszcza takie kwestie jak przenoszenie środków między pierwszym filarem (płatności bezpośrednie) a drugim filarem (rozwój obszarów wiejskich), przeznaczenie środków krajowych na płatności bezpośrednie i rozwój obszarów wiejskich oraz stawki współfinansowania, a także kwestie zastosowania górnego limitu i stopniowego obniżania.

Poniżej podsumowano najważniejsze elementy wniosków.

1. Płatności bezpośrednie

W dążeniu do bardziej sprawiedliwego podziału pomocy system płatności bezpośrednich WPR zostanie oparty na innych niż dotychczasowe założeniach, które przewidują przyznawanie pomocy na poszczególne państwa członkowskie i rolników na bazie historycznych danych. Oznacza to wyraźne i faktyczne przekształcenie płatności, nie tylko pomiędzy państwami członkowskimi, lecz również w obrębie państw członkowskich. Ponadto wprowadzenie płatności na zazielenienie – 30 proc. środków dostępnych dla danego państwa powiązane jest z realizacją określonych praktyk w zakresie zrównoważonego rolnictwa – oznacza, że znaczna część dotacji będzie w przyszłości nagradzać rolników za prowadzenie działalności korzystnej dla środowiska i będącej w interesie publicznym. Wszystkie płatności uzależnione będą od spełnienia szeregu wymogów środowiskowych i innych

System płatności podstawowej (SPP): państwa członkowskie przeznaczą 70 proc. środków przyznanych im na płatności bezpośrednie na nowy system płatności podstawowych (po odjęciu wszelkich kwot przyznanych na dopłaty dla młodych rolników, i kwot przeznaczonych na inne cele, takie jak dopłaty do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, mechanizm dla drobnych producentów rolnych, redystrybucyjne płatności oraz płatności związane z wielkością produkcji. W przypadku państw UE-12 data wygaśnięcia systemu zryczałtowanej jednolitej płatności obszarowej (SAPS) zostanie przesunięta na 2020 r.

Ujednolicenie wewnętrzne: te państwa członkowskie, które nadal utrzymują system oparty na historycznych danych dotyczących produkcji muszą pójść w kierunku bardziej zbliżonych poziomów płatności za każdy hektar. Państwa te mają do wyboru różne opcje: mogą przyjąć podejście krajowe lub podejście regionalne (w oparciu o kryteria administracyjne lub agronomiczne); mogą zapewnić osiągnięcie poziomu regionalnego/krajowego do 2019 r., lub zagwarantować, by te gospodarstwa rolne, które otrzymują mniej niż 90 proc. średniej regionalnej/krajowej, uzyskały stopniowe zwiększenie, zapewniając przy tym dodatkową gwarancję, że do 2019 r. każdy rolnik otrzyma minimalną płatność wynoszącą 60 proc. średniej krajowej/regionalnej. Kwoty dostępne dla rolników otrzymujących więcej niż średnia regionalna/krajowa zostaną proporcjonalnie skorygowane, przy czym państwa członkowskie będą mieć możliwość ograniczenia „strat” do 30 proc.

Państwa członkowskie mają również prawo przyznać redystrybucyjne płatności za pierwsze hektary, czyli mogą spożytkować do 30 proc. puli na płatności dla rolników za ich pierwsze 30 hektarów (lub za obszar odpowiadający średniemu gospodarstwu w danym państwie, jeżeli jest większy niż 30 hektarów). Uzyskany zostanie w ten sposób znaczący efekt redystrybucyjny. Dodatkową opcją jest zastosowanie maksymalnej płatności za hektar.

Młodzi rolnicy: aby zachęcić do zmiany pokoleniowej, płatność podstawowa dla młodych rolników (w wieku poniżej 40 lat) rozpoczynających działalność powinna być zasilana dodatkowymi 25 proc. w pierwszych pięciu latach od rozpoczęcia przez nich działalności. Ma być na to przeznaczone do 2 proc. środków przyznanych danemu państwu i będzie to obowiązkowe dla wszystkich państw członkowskich Działanie to jest dodatkowe w stosunku do innych środków dostępnych dla młodych rolników w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich;

System wsparcia dla drobnych producentów rolnych: każde państwo członkowskie może zdecydować, że każdy rolnik występujący z wnioskiem o przyznanie wsparcia może zdecydować o swoim udziale w systemie wsparcia dla drobnych producentów rolnych, w ramach którego może otrzymać płatność roczną ustalaną przez państwa członkowskie w kwocie od 500 do 1 250 euro, bez względu na wielkość gospodarstwa. Państwa członkowskie mogą wybrać różne metody obliczania płatności rocznych, w tym opcję, w ramach której rolnicy otrzymywaliby po prostu kwotę, którą otrzymywaliby normalnie. Będzie to stanowić znaczne uproszczenie dla zainteresowanych rolników oraz dla administracji krajowych. Uczestnicy systemu będą poddani mniej rygorystycznym wymogom w zakresie wzajemnej zgodności i zostaną zwolnieni z zazielenienia.

Łączne koszty systemu dla drobnych producentów rolnych nie mogą przekroczyć 10 proc. środków przeznaczonych dla poszczególnych państw, chyba że państwo członkowskie zdecyduje się zadbać o to, by drobni producenci otrzymali należne środki niezależnie od systemu. W ramach rozwoju obszarów wiejskich udostępnione zostanie również finansowanie na potrzeby doradztwa w zakresie rozwoju gospodarczego dla drobnych producentów rolnych oraz przewidziane dotacje na restrukturyzację w regionach, w których istnieje dużo niewielkich gospodarstw;

Możliwość stosowania pomocy związanej z wielkością produkcji: w celu zaradzenia potencjalnie niekorzystnym skutkom wewnętrznego ujednolicenia w dotyczącego konkretnych sektorów w niektórych regionach oraz w celu uwzględnienia panujących warunków, państwa członkowskie będą miały możliwość udostępnienia ograniczonych kwot płatności powiązanych z wielkością produkcji, tzn. płatności związanych z określonymi produktami. Możliwość ta będzie ograniczona do 8 proc. środków krajowych, jeśli państwo członkowskie udostępnia obecnie wsparcie powiązane z produkcją w wysokości 0–5 proc., lub do 13 proc., jeśli obecny poziom takiego wsparcia wynosi ponad 5 proc. Komisja może zgodzić się na wyższe stawki w sytuacjach, kiedy będzie to uzasadnione. Dodatkowo istnieje możliwość udostępnienia 2 proc. pomocy związanej z wielkością produkcji na rośliny wysokobiałkowe;

Obszary z ograniczeniami naturalnymi/obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania państwa członkowskie (lub regiony) mogą przyznać dodatkową płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (określonymi zgodnie z przepisami dotyczącymi rozwoju obszarów wiejskich) w wysokości do 5 proc. środków krajowych. Jest to nieobowiązkowe i nie ma wpływu na możliwości przewidziane w odniesieniu do obszarów z ograniczeniami naturalnymi/obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania w ramach rozwoju obszarów wiejskich;

Zazielenienie: oprócz systemu płatności podstawowej/systemu jednolitej płatności obszarowej każde gospodarstwo otrzyma dopłatę do hektara za stosowanie określonych praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska. Państwa członkowskie wykorzystają na te dopłaty 30 proc. środków krajowych. Jest to wymóg i brak respektowania wymogów dotyczących zazielenienia spowoduje nałożenie kar przekraczających wysokość płatności z tego tytułu, tzn. po okresie przejściowym rolnicy, którzy ustawicznie nie wywiązują się z tego obowiązku, utracą nawet do 125 proc. płatności na zazielenienie.

Trzy podstawowe przewidziane środki to:

  1. utrzymywanie trwałych użytków zielonych; oraz

  2. dywersyfikacja upraw (rolnik musi prowadzić co najmniej dwie różne uprawy, jeśli obszar użytków rolnych przekracza 10 ha i co najmniej 3 uprawy, jeśli przekracza 30 ha. Główna uprawa może zajmować maksymalnie 75 proc. użytków rolnych, a dwie główne uprawy maksymalnie 95 proc. użytków rolnych);

  3. utrzymywanie obszaru proekologicznego zajmującego co najmniej 5 proc. użytków rolnych, w przypadku gospodarstw większych niż 15 hektarów (z wyłączeniem trwałych użytków zielonych), tj. miedz, żywopłotów, drzew, gruntów ugorowanych, elementów krajobrazu, biotopów, stref buforowych i powierzchni zalesionej. Odsetek ten wzrośnie do 7 proc. po przedstawieniu przez Komisję w 2017 r. sprawozdania i wniosku legislacyjnego;

Równoważność zazieleniania: aby zapobiec karaniu tych, którzy już teraz podejmują kwestie związane z ochroną środowiska i zrównoważenia środowiskowego, porozumienie przewiduje system „równoważności zazieleniania”, w ramach którego uznaje się, że już stosowane praktyki korzystne dla środowiska zastępują te podstawowe wymogi. Przykładowo rolników prowadzących produkcję ekologiczną nie obowiązują żadne dodatkowe wymogi, gdyż ich działalność przynosi wyraźne korzyści ekologiczne. W przypadku innych rolników systemy rolno-środowiskowe mogą obejmować środki uznawane za równorzędne. Nowe rozporządzenie zawiera wykaz takich równorzędnych środków. Aby zapobiec podwójnemu finansowaniu takich środków, płatności w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich muszą uwzględniać podstawowe wymogi w zakresie zazieleniania (zob. poniżej punkt poświęcony rozwojowi obszarów wiejskich);

Dyscyplina finansowa: z zastrzeżeniem przyjęcia wieloletnich ram finansowych i nie naruszając odrębnej decyzji w sprawie roku budżetowego 2014, uzgodniono, że przyszłe, podejmowane w ramach dyscypliny finansowej, redukcje w rocznych płatnościach bezpośrednich (np. w sytuacji gdy szacowane płatności są wyższe niż dostępny budżet na pierwszy filar) powinny obowiązywać od progu 2 000 euro. Innymi słowy, obniżka NIE powinna dotyczyć pierwszych 2 000 euro płatności bezpośrednich, do których rolnik jest uprawniony. W razie konieczności umożliwi to również zasilanie rezerwy kryzysowej (zob. rozporządzenie horyzontalne).

Rolnicy czynni zawodowo: aby zlikwidować luki prawne, które umożliwiły pewnej liczbie przedsiębiorstw występowanie o płatności bezpośrednie, choć działalność rolnicza nie była podstawowym przedmiotem ich działalności, reforma zaostrza przepisy dotyczące rolników aktywnych zawodowo. Wprowadzono nowy negatywny wykaz rodzajów działalności gospodarczej, które powinny być wykluczone z płatności bezpośrednich (obejmujący porty lotnicze, przewozy kolejowe, sieci wodociągowe, usługi dotyczące nieruchomości, stałe tereny sportowe i rekreacyjne), i który będzie obowiązkowy dla państw członkowskich, chyba że dane podmioty wykażą, że faktycznie prowadzą działalność rolniczą. Państwa członkowskie będą mogły rozszerzyć ten wykaz o dodatkowe rodzaje działalności;

Kwalifikujące się hektary – przepisy przewidują ustanowienie roku 2015 jako nowego roku referencyjnego na potrzeby określania powierzchni gruntów, jednak w celu zapobieżenia spekulacji ustanowione zostanie powiązanie z beneficjentami systemu płatności bezpośrednich w 2013 r. Państwa członkowskie, które mogą doświadczyć znacznego zwiększenia deklarowanych kwalifikujących się obszarów, będą mogły ograniczyć liczbę uprawnień do płatności, które mają być przyznane w 2015 r., do 135 lub 145 proc. liczby hektarów zadeklarowanych w 2009 r.

2. Mechanizmy zarządzania rynkiem

Kwoty mleczne mają wygasnąć w 2015 r., a reforma przewiduje dodatkowo wygaśnięcie systemu kwot na cukier do dnia 30 września 2017 r., potwierdzając tym samym zalecenie sformułowane w trakcie reformy sektora cukru z 2005 r. dotyczące zakończenia systemu kwotowego, przy równoczesnym zapewnieniu dodatkowego czasu dla sektora na dostosowanie. Zagwarantuje to unijnym producentom większą konkurencyjność, zarówno na rynkach krajowych jak i światowym (ponieważ wywóz z UE ograniczają przepisy Światowej Organizacji Handlu w formie kwot). Zapewni to również sektorowi perspektywy długoterminowego rozwoju Znaczna podaż produktów w racjonalnych cenach na krajowych rynkach UE będzie korzystna również dla pośredników i konsumentów cukru. Aby podnieść bezpieczeństwo utrzymane zostaną standardowe postanowienia umów między cukrowniami i plantatorami. W okresie po zniesieniu kwot biały cukier będzie w dalszym ciągu stanowił podstawę otrzymania dopłat do prywatnego przechowywania. Większość krajów rozwijających się będzie w dalszym ciągu korzystać z nieograniczonego bezcłowego dostępu do rynku UE.

Jeżeli chodzi o wytwarzanie win, porozumienie respektuje decyzję podjętą w ramach reformy z 2006 r. o wygaśnięciu systemu uprawnień do uprawy winorośli z końcem 2015 r., przy wprowadzeniu systemu zezwoleń na nowe uprawy poczynając od 2016 r.– co zaleciła grupa wysokiego szczebla ds. wina w grudniu ubiegłego roku (zob. IP/13/1378), przy czym wzrost ma być ograniczony do 1 proc. rocznie.

Inne zmiany we wspólnej organizacji rynków produktów rolnych mają zorientować unijne rolnictwo w większym stopniu na rynek, biorąc pod uwagę intensywniejszą konkurencję na rynkach światowych, zapewniając równocześnie rolnikom margines bezpieczeństwa w kontekście zewnętrznych czynników ryzyka (wraz z płatnościami bezpośrednimi oraz opcjami w zakresie zarządzania ryzykiem w ramach rozwoju obszarów wiejskich). Istniejące systemy interwencji publicznej oraz dopłat do prywatnego przechowywania zostaną udoskonalone w taki sposób, aby były bardziej reaktywne i skuteczne, np. poprzez techniczne dostosowania w odniesieniu do wołowiny i produktów mlecznych. W odniesieniu do produktów mlecznych zmiany zostają wprowadzone razem z „pakietem mlecznym” z 2012 r., który włączono do rozporządzenia, i wzmacniają pozycję rolników.

Ponadto w odniesieniu do wszystkich sektorów wprowadza się nowe klauzule ochronne, by umożliwić Komisji podejmowanie środków nadzwyczajnych w reakcji na ogólne zakłócenia na rynku, takich jak środki zastosowane w okresie od maja do lipca 2011 r. w celu zwalczenia kryzysu związanego z zakażeniami bakterią E. coli. Środki te będą finansowane z rezerwy kryzysowej zasilanej z oszczędności uzyskanych dzięki corocznym redukcjom płatności bezpośrednich. Środki niewykorzystane na zaradzenie kryzysom zostaną zwrócone rolnikom w kolejnym roku. W przypadku wystąpienia poważnych zakłóceń na rynku Komisja może także upoważnić organizacje producentów lub organizacje międzybranżowe, z poszanowaniem określonych gwarancji, do zbiorowego podejmowania określonych środków tymczasowych (np. wycofanie z obrotu lub przechowywanie przez prywatne podmioty), w celu ustabilizowania danego sektora.

Programy „Owoce w szkole” i „Mleko w szkole” mają zostać rozszerzone, a roczny budżet na dopłaty do spożycia owoców został zwiększony z 90 do 150 mln euro rocznie.

W celu poprawy pozycji negocjacyjnej rolników w ramach łańcucha żywnościowego Komisja dąży do lepszej organizacji sektorów, wprowadzając pewne ograniczone odstępstwa od unijnego prawa konkurencji. Przepisy dotyczące uznawania organizacji producentów i organizacji międzybranżowych obejmują obecnie wszystkie sektory. Ustanawianie organizacji producentów jest teraz możliwe w ramach finansowania rozwoju obszarów wiejskich (zob. poniżej). Przewiduje się ponadto możliwość zbiorowego negocjowania przez rolników umów kontraktacji na dostawy oliwy z oliwek, wołowiny, zbóż i innych roślin uprawnych z zastrzeżeniem określonych warunków i gwarancji. Komisja zapewni wytyczne dotyczące ewentualnych wątpliwości związanych z prawem konkurencji.

W imię uproszczenia i orientacji rynkowej zniesiono szereg mniejszych lub niewykorzystywanych programów (pomoc na stosowanie mleka w proszku w paszy dla zwierząt i kazeinie, wsparcie powiązane z produkcją jedwabników).

3. Rozwój obszarów wiejskich

Polityka rozwoju obszarów wiejskich będzie nadal oparta na obecnej, udanej pierwotnej koncepcji: państwa członkowskie czy regiony będą nadal opracowywać swoje własne wieloletnie programy na podstawie zestawu środków dostępnych na szczeblu UE – reagując na potrzeby swoich własnych obszarów wiejskich. Programy te będą współfinansowane ze środków krajowych, a kwoty i stawki współfinansowania będą ustanowione w ramach wieloletnich ram finansowych. Nowe przepisy dotyczące drugiego filara zapewnią podejście bardziej elastyczne niż obecne. Środki nie będą już zaliczane na poziomie UE do „osi”, z przyporządkowaniem minimalnej kwoty wydatków na każdą oś. Zamiast tego to państwa członkowskie/regiony będą decydować, jakie środki zastosować (i jak), aby osiągnąć cele ustanowione na bazie sześciu szeroko zakrojonych „priorytetów” oraz swoich bardziej szczegółowych „obszarach koncentracji” (podpriorytety), na podstawie solidnej analizy. Sześć priorytetów obejmie: wspieranie przekazywania wiedzy i innowację; zwiększenie konkurencyjności wszystkich rodzajów rolnictwa oraz zrównoważoną gospodarkę leśna; promowanie organizacji łańcucha żywnościowego, w tym przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu oraz zarządzanie ryzykiem; odtwarzanie, ochronę i wzmacnianie ekosystemów; promowanie efektywnego gospodarowania zasobami i przejścia na gospodarkę niskoemisyjną; oraz zwiększanie włączenia społecznego, ograniczanie ubóstwa i promowanie rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich. Od państw członkowskich oczekuje się zasadniczo wydatkowania co najmniej 30 proc. środków przeznaczanych na rozwój obszarów wiejskich i pochodzących z budżetu UE, na niektóre środki związane z gospodarką gruntami i przeciwdziałaniem zmianie klimatu, oraz co najmniej 5 proc. na działania w ramach podejścia LEADER.

Polityka rozwoju obszarów wiejskich prowadzona będzie także w ścisłej koordynacji z innymi strategiami za pośrednictwem unijnych wspólnych ram strategicznych oraz umowy o partnerstwie zwierane na poziomie krajowym, obejmujące wszelkie rodzaje wsparcia z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFRROW, EFRR, Fundusz Spójności, EFS i EFMR w danym państwie członkowskim).

W nowym okresie kraje członkowskie/regiony będą też miały możliwość opracowania tematycznych podprogramów, by zwrócić szczególną uwagę na takie kwestie jak młodzi rolnicy, niewielkie gospodarstwa rolne, obszary górskie, kobiety na obszarach wiejskich, łagodzenie skutków zmiany klimatu/dostosowanie się do nich, różnorodność biologiczna oraz krótkie łańcuchy dostaw. W niektórych przypadkach dostępne będą wyższe poziomy wsparcia, w ramach niektórych podprogramów.

Uproszczony zestaw środków zostanie oparty na mocnych stronach środków dostępnych w obecnym okresie. Obejmować on będzie, między innymi:

  1. Innowacje: ten kluczowy element (a w szczególności planowane europejskie partnerstwo innowacyjne na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa) będzie wspierany przy pomocy różnych środków w ramach rozwoju obszarów wiejskich takich jak: „przekazywanie wiedzy”, „współpraca” i „inwestycje w środki trwałe”. Partnerstwo będzie sprzyjać efektywnemu gospodarowaniu zasobami, wydajności oraz małej emisyjności, a także gospodarce rolnej i leśnej korzystnej dla klimatu/odpornej na jego zmianę. Powinno to zostać osiągnięte, między innymi, poprzez zacieśnienie współpracy między sektorem rolnictwa i badań naukowych w celu przyspieszenia procesu transferu technologii na rzecz rolników;

  2. Wiedza – rolnictwo oparte na wiedzy: wzmocnione środki na rzecz usług doradztwa rolnego, związane również z łagodzeniem skutków zmiany klimatu i dostosowywaniem się do nich, z wyzwaniami w zakresie ochrony środowiska, z rozwojem gospodarczym, a także kształceniem;

  3. Restrukturyzacja gospodarstw rolnych/inwestycje/modernizacja: dotacje są nadal dostępne – czasem przy wyższym poziomie wsparcia, jeśli połączone są z projektami europejskiego partnerstwa innowacyjnego lub wspólnymi inicjatywami;

  4. Młodzi rolnicy – łączone środki mogą obejmować dotacje na rozpoczynanie działalności (do 70 tys. euro), ogólne inwestycje w środki trwałe, kształcenie i usługi doradcze;

  5. Drobni producenci rolni: wsparcie na rozpoczynanie działalności gospodarczej w maksymalnej wysokości 15 tys. euro na małe gospodarstwo rolne;

  6. Zestaw narzędzi zarządzania ryzykiem: fundusze ubezpieczeniowe i wspólnego inwestowania – w odniesieniu do upraw i zjawisk pogodowych, chorób zwierząt (obecnie dostępne na podstawie art. 68 w pierwszym filarze) – poszerzone w celu objęcia możliwości stabilizacji dochodu (co umożliwiałoby wypłacenie maksymalnie 70 proc. strat z funduszu wspólnego inwestowania w przypadku spadku dochodu o 30 proc.);

  7. Grupy/organizacje producenckie: wsparcie z tytułu ustanawiania grup / organizacji na podstawie planu operacyjnego, ograniczające się do podmiotów określonych jako MŚP;

  8. Płatności rolno-środowiskowe, płatności na rzecz klimatu: wspólne umowy, powiązanie z odpowiednimi szkoleniami/działaniami informacyjnymi, większa elastyczność przy przedłużaniu wstępnych umów;

  9. Rolnictwo ekologiczne: nowy odrębny środek na rzecz większej widoczności;

  10. Leśnictwo: zwiększone/uproszczone wsparcie w formie dotacji i rocznych płatności;

  11. Obszary górskie: w przypadku obszarów górskich i terenów rolniczych położonych powyżej szerokości geograficznej 62º N kwoty wsparcia mogą wynosić maksymalnie 450 euro na hektar (dotychczas 250 euro na hektar);

  12. Obszary z ograniczeniami naturalnymi i innymi określonymi ograniczeniami: określenie na nowo obszarów z ograniczeniami naturalnymi na podstawie ośmiu kryteriów biofizycznych, które zaczną obowiązywać najpóźniej od 2018 r. Państwa członkowskie zachowują elastyczność w zakresie wyznaczenia maksymalnie 10 proc. powierzchni rolnej jako obszary z określonymi ograniczeniami w celu ochrony lub poprawy środowiska;

  13. Współpraca: poszerzony zakres możliwości wspierania współpracy w dziedzinie technologii, środowiska i handlu (np. realizacja projektów pilotażowych, wspólne programy ochrony środowiska, rozwój krótkich łańcuchów dostaw, rozwój rynków lokalnych);

  14. Działalność pozarolnicza: dotacje na rozpoczęcie działalności oraz rozwój mikro- i małych przedsiębiorstw;

  15. Usługi podstawowe i odnowa wsi: inwestycje w infrastrukturę szerokopasmową i energię ze źródeł odnawialnych mogą wykraczać poza niewielką skalę, a przenoszenie działalności/zmiana przeznaczenia budynków są obecnie objęte pomocą;

  16. Program LEADER: większy nacisk na pogłębianie świadomości oraz inne działania przygotowawcze w zakresie strategii; wspieranie elastyczności w zakresie łączenia z innymi funduszami na poziomie lokalnym, tj. współpraca na linii miasto-wieś. Uwaga: LEADER będzie obecnie wykorzystywany w ramach wspólnego podejścia do społecznościowego rozwoju przez następujące europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne: EFRR, EFS, EFMR i EFRROW.

4. Rozporządzenie horyzontalne

Kontrole: wymogi w zakresie kontroli zostaną obniżone w regionach, w których poprzednie kontrole dały dobre wyniki, tj. wykazały, że odpowiednio stosuje się przepisy. Kontrole trzeba będzie jednak wzmocnić w regionach, w których stwierdzono problemy;

Usługi doradcze w zakresie rolnictwa: wykaz kwestii, w zakresie których kraje członkowskie będą zobowiązane oferować rolnikom usługi doradcze została rozszerzona, tak by obejmował, poza powiązanymi wymogami, bezpośrednie płatności na zazielenienie, warunki gospodarowania gruntami kwalifikującymi się do płatności bezpośrednich, ramową dyrektywę wodną i dyrektywę w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów, jak również określone środki w zakresie rozwoju obszarów wiejskich;

Zasada wzajemnej zgodności: wszystkie płatności bezpośrednie, niektóre płatności z tytułu rozwoju obszarów wiejskich oraz niektóre płatności dla sektora wina będą nadal zależały od spełnienia szeregu wymogów związanych ze środowiskiem, zmianami klimatu, odpowiednim gospodarowaniem gruntami, normami zdrowotnymi dotyczącymi ludzi, zwierząt i roślin oraz dobrostanu zwierząt. Wykaz został uproszczony, z wykluczeniem tych reguł, które nakładały na rolników wymogi niejasne lub niemożliwe do kontrolowania. Porozumienie potwierdza również, że do zasady wzajemnej zgodności włączone zostaną przepisy ramowej dyrektywy wodnej oraz dyrektywy dotyczącej zrównoważonego stosowania pestycydów, po wykazaniu, że dyrektywy te zostały odpowiednio wdrożone we wszystkich państwach członkowskich, zaś obowiązki wobec rolników zostały jasno określone;

Rezerwa kryzysowa: co roku tworzona będzie rezerwa kryzysowa wynosząca 400 mln euro (w cenach z 2011 r.) dzięki zastosowaniu dyscypliny finansowej. Jeżeli kwota nie zostanie wykorzystana w przypadku kryzysu, zostanie ona wypłacona rolnikom w formie płatności bezpośrednich w kolejnym roku;

Przejrzystość: państwa członkowskie będą zobowiązane do zapewnienia pełnej przejrzystości w odniesieniu do wszystkich beneficjentów, z wyjątkiem tych gospodarstw, które w danym państwie członkowskim kwalifikują się do programu dla drobnych producentów rolnych.

Monitorowanie i ocena WPR: przed końcem 2018 r. – a później co cztery lata – Komisja będzie przedstawiać sprawozdanie na temat wyników WPR w odniesieniu do jej głównych celów: opłacalnej produkcji żywności, zrównoważonej gospodarki zasobami naturalnymi oraz zrównoważonego rozwoju terytorialnego.

5. Dalsze elementy

Dostosowanie: jeśli chodzi o dalsze wdrażanie, kilka kwestii związanych zwłaszcza z rozporządzeniem o wspólnej organizacji rynków produktów rolnych uznano za kwestie podlegające wymogowi zatwierdzenia na mocy art. 43 ust. 3; pozostałe uznano za podlegające wymogowi zatwierdzenia na mocy art. 43 ust. 2;

Przepisy przejściowe: wszystkie nowe rozporządzenia mają wejść w życie od dnia 1 stycznia 2014 r. – Komisja może obecnie rozpocząć prace nad przepisami wykonawczymi do tych rozporządzeń Rady. Biorąc jednak pod uwagę konieczne przygotowania, już teraz jest jasne, że agencje płatnicze krajów członkowskich nie będą miały dostatecznej ilości czasu na odpowiednie przygotowania administracyjne i w zakresie kontroli, by nowy system płatności bezpośrednich zaczął obowiązywać od początku przyszłego roku (gdy formularze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli zostaną przesłane rolnikom). W związku z tym Komisja przedstawiła osobny projekt przewidujący, że 2014 będzie rokiem przejściowym, jeśli chodzi o płatności bezpośrednie. Innymi słowy, nowe elementy, takie jak płatności za zazielenianie i dotacje dla młodych rolników, będą wprowadzone w życie dopiero od 2015 r. Na tej samej zasadzie państwa członkowskie zachęcane są do opracowywania swoich wieloletnich programów rozwoju obszarów wiejskich, które powinny zostać zatwierdzone na początku przyszłego roku. Jednakże w przypadku niektórych elementów, takich jak płatności rolno-środowiskowe, powinny obowiązywać przepisy przejściowe, by funkcjonowanie tych rodzajów programów pozostało niezakłócone.

Dodatkowe informacje:

Dokumenty i informacje na temat wniosku dotyczącego reformy WPR są dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/agriculture/cap-post-2013/index_en.htm

IP/13/613

MEMO/13/631


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website