Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Notatka

Bruksela, dnia 14 czerwca 2013 r.

Państwa członkowskie popierają negocjacje w sprawie inwestycji i handlu pomiędzy UE a USA

Dzisiejsza decyzja Rady w sprawie wytycznych negocjacyjnych („mandatu”) daje Komisji Europejskiej zielone światło do podjęcia formalnych dwustronnych negocjacji handlowych ze Stanami Zjednoczonymi. Popierając ideę rozmów dwustronnych, państwa członkowskie wyznaczają cele, które powinny przyświecać Komisji w trakcie negocjacji prowadzonych w imieniu UE.

Co jest celem UE w tych negocjacjach?

Celem negocjacji jest zwiększenie wymiany handlowej i inwestycji między UE a USA poprzez uwolnienie niewykorzystanego potencjału prawdziwie transatlantyckiego rynku. Oczekiwanym skutkiem zawarcia umowy będzie utworzenie miejsc pracy i wzrost gospodarczy ze względu na lepszy dostęp do rynku Stanów Zjednoczonych, osiągnięcie większej zbieżności przepisów pomiędzy UE i USA, a także utorowanie drogi dla ustalania norm na poziomie światowym. Oczekuje się, że w przypadku osiągnięcia tak ambitnego porozumienia oraz jego pełnego wdrożenia przeciętne europejskie gospodarstwo domowe zyska co roku dodatkowe 545 euro, przy wzroście gospodarczym mieszczącym się w przedziale od 0,5 % do 1 % PKB, co odpowiada kwocie 119 mld euro rocznie.

W bardziej konkretnym ujęciu cel ten obejmuje zniesienie ceł i innych ograniczeń w handlu towarami. Zakładane cele obejmują także uwolnienie usług komercyjnych, zapewnienie możliwie najwyższego poziomu ochrony, pewności i równych szans dla inwestorów europejskich w Stanach Zjednoczonych oraz zwiększenie dostępu do amerykańskich rynków zamówień publicznych. Usunięcie niepotrzebnych ograniczeń regulacyjnych dotyczących wymiany handlowej jest dla UE kwestią kluczową, podobnie jak wzmocnienie ochrony oznaczeń geograficznych, ułatwienie formalności celnych oraz zapewnienie przestrzegania reguł konkurencji.

Zrównoważony rozwój będzie celem nadrzędnym. Pragniemy zagwarantować w ramach zawartej umowy poszanowanie międzynarodowych umów i norm w dziedzinie środowiska i prawa pracy, jednocześnie promując wysoki poziom ochrony środowiska, pracowników i konsumentów. Stymulowanie handlu lub inwestycji nie odbędzie się kosztem obniżenia standardów w tym zakresie.

Jakie są oczekiwane korzyści gospodarcze?

Ambitne i szeroko zakrojone partnerstwo transatlantyckie w dziedzinie handlu i inwestycji może przynieść znaczące korzyści gospodarcze zarówno UE (119 mld euro rocznie), jak i USA (95 mld euro rocznie) w przypadku pełnej realizacji umowy.

Korzyści dla UE i USA nie zostaną osiągnięte kosztem reszty świata. Wręcz przeciwnie, oczekuje się, że liberalizacja handlu pomiędzy UE i USA wywrze pozytywny wpływ na światowy handel i poziom dochodów, mogąc prowadzić do wzrostu PKB w pozostałej części świata o niemal 100 mld euro. W niektórych przypadkach zmniejszenie kosztów prowadzenia handlu nastąpi z korzyścią także dla innych partnerów, ponieważ UE i USA będą w stanie współpracować na rzecz ustanowienia w przyszłości lepszych zasad wymiany handlowej oraz zmniejszenia istniejących rozbieżności regulacyjnych. Gospodarcze znaczenie UE i USA będzie również zachęcało partnerów tych krajów do stosowania nowych transatlantyckich norm. Może to prowadzić do rozprzestrzenienia się uzyskanych w ten sposób korzyści w ramach coraz bardziej współzależnej światowej gospodarki, w szczególności w kontekście coraz bardziej złożonego charakteru globalnych łańcuchów wartości.

Przeprowadzona przez nas analiza ekonomiczna (MEMO/13/211) dowodzi, że eksport z UE do USA mógłby wzrosnąć o 28 %, co oznacza dodatkowy eksport towarów i usług pochodzących z UE o wartości 187 mld euro. Również wymiana handlowa prowadzona przez UE i USA z resztą świata wzrosłaby o ponad 33 mld euro. Ogólnie rzecz biorąc dodatkowa dwustronna wymiana handlowa pomiędzy dwoma blokami wraz z ożywieniem handlu z innymi partnerami prowadziłyby do wzrostu całkowitego eksportu z UE o 6% oraz wzrostu eksportu z USA o 8%. Oznaczałoby to dodatkową sprzedaż towarów i usług oferowanych przez producentów z UE i USA o wartości odpowiednio 220 mld euro i 240 mld euro.

Czy UE będzie musiała poświęcić swoje wysokie standardy aby doprowadzić do zawarcia tej umowy handlowej?

Nie, absolutnie nie. Nadrzędnym celem prowadzonych przez nas negocjacji w dziedzinie handlu i inwestycji jest zapewnienie korzyści społeczeństwom, obywatelom i przedsiębiorstwom w Europie w sposób zrównoważony. Tak będzie również w przypadku negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi.

W związku z tym wszelkie korzyści ekonomiczne, które mogą wynikać z tej umowy, muszą zapewnić poszanowanie istniejących wysokich standardów w zakresie ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa, prywatności, konsumentów i praw pracowników. Gwarantowany przez nas wysoki poziom ochrony nie podlega negocjacji. Postęp, który przejawia się w zwiększeniu wymiany handlowej i inwestycji, nie będzie realizowany kosztem naszych podstawowych wartości; nie może on też narażać na szwank prawa do wprowadzania własnych regulacji w taki sposób, jaki UE uzna za stosowne.

Jakie są główne elementy mandatu?

Wytyczne negocjacyjne określają w ogólnym zarysie tematy negocjacji i cele, które należy w nich osiągnąć. Mandat obejmuje zasadniczo trzy główne elementy: dostęp do rynku, zbieżność przepisów oraz zasady handlu mające na celu sprostanie wyzwaniom w wymiarze globalnym.

1) Dostęp do rynku

Taryfy: Celem umowy jest jak największe zbliżenie się do zniesienia wszystkich ceł w ramach transatlantyckiej wymiany handlowej produktów przemysłowych i rolnych, przy zapewnieniu specjalnego traktowania najbardziej problematycznych produktów. Transatlantyckie bariery taryfowe są obecnie stosunkowo niskie i wynoszą średnio 5,2 % dla UE i 3,5 % dla USA (według danych szacunkowych WTO). Ze względu na skalę wymiany handlowej między UE i USA koszty wynikające z taryf celnych są jednak niebagatelne.

Reguły pochodzenia: Celem umowy będzie pogodzenie ze sobą stosowanego w UE i USA odmiennego podejścia do reguł pochodzenia w celu ułatwienia handlu, uwzględniając jednocześnie interesy producentów unijnych.

Środki ochrony handlu: Unia Europejska pragnie nawiązać z USA regularny dialog w sprawie środków antydumpingowych i wyrównawczych, bez uszczerbku dla przysługującego jej prawa do korzystania z takich środków na podstawie odpowiednich zasad WTO.

Usługi: Obie strony umowy powinny doprowadzić do otwarcia swoich sektorów usług przynajmniej w takim stopniu, w jakim nastąpiło to w przypadku pozostałych umów handlowych. Jednocześnie obie strony będą się starały otworzyć swoje rynki usług w nowych sektorach, takich jak transport. UE zamierza również zadbać o to, by europejskie kwalifikacje zawodowe mogły być uznawane po drugiej stronie Atlantyku oraz o to, aby przedsiębiorstwa unijne i ich spółki zależne mogły świadczyć usługi w USA na takich samych warunkach jak przedsiębiorstwa amerykańskie. W obydwu rozdziałach umowy odnoszących się do usług i inwestycji znajdą się również odniesienia do stanowych instytucji rządowych.

Inwestycje: Celem umowy jest osiągnięcie najwyższych poziomów liberalizacji i ochrony inwestycji, które zostały dotychczas wynegocjowane przez jej strony w ramach innych porozumień handlowych. UE będzie bazować na doświadczeniu państw członkowskich i najlepszych praktykach w zakresie dwustronnych umów inwestycyjnych. UE pragnie włączyć do umowy gwarancje ochrony przed wywłaszczeniem, zasadę swobodnego przepływu środków, sprawiedliwego i równego traktowania oraz równych szans dla przedsiębiorstw z UE inwestujących w USA. Wytyczne negocjacyjne obejmują ochronę inwestycji, w tym rozstrzyganie sporów między inwestorem a państwem. Włączenie do umowy odpowiednich mechanizmów zabezpieczających pozwoli uniknąć przypadków nadużywania systemu oraz zagwarantuje prawo do wprowadzania własnych regulacji.

Zamówienia publiczne: Europejskie przedsiębiorstwa, których działalność jest uzależniona od zamówień publicznych, zapewniają 25 % PKB Unii Europejskiej i 31 mln miejsc pracy. Otwarcie dostępu do rynków zamówień publicznych na wszystkich poziomach instytucji rządowych i samorządowych oraz zniesienie ograniczeń dla europejskich przedsiębiorstw powinno stworzyć znaczące nowe możliwości biznesowe. Oznacza to również, że celem UE byłoby zwiększenie przejrzystości w procedurach przetargowych oraz wyeliminowanie wymogów dotyczących składnika lokalnego.

2) Kwestie regulacyjne i bariery pozataryfowe: w stronę bardziej zintegrowanego transatlantyckiego rynku

W obszarze regulacyjnym kryją się największe potencjalne korzyści gospodarcze wynikające z obecnych negocjacji w dziedzinie handlu i inwestycji.

W chwili obecnej największą barierą w transatlantyckich stosunkach handlowych nie jest cło płacone na granicy, lecz tak zwane „pozagraniczne” przeszkody w handlu, takie jak różne normy bezpieczeństwa czy normy środowiskowe dla samochodów. Obecnie producenci, którzy chcą sprzedawać swoje wyroby po obu stronach Atlantyku, często muszą dwukrotnie ponosić opłaty i przestrzegać dwojakich procedur, aby doprowadzić do zatwierdzenia swojego produktu. Celem planowanej umowy handlowej jest ograniczenie niepotrzebnych kosztów i opóźnień dla przedsiębiorstw przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, konsumentów i środowiska.

Obie strony zamierzają przeprowadzić w tym duchu negocjacje dotyczące ambitnego porozumienia w sprawie środków sanitarnych i fitosanitarnych (wymogów w zakresie higieny i zdrowia, na przykład w przypadku produktów spożywczych), a także barier technicznych w handlu.

Negocjatorzy będą także zajmować się kwestią zbieżności przepisów w konkretnych branżach, takich jak sektor chemiczny, motoryzacyjny, ICT, farmaceutyczny i inne sektory związane z ochroną zdrowia, takie jak produkcja sprzętu medycznego.

Potrzeba zapewnienia zbieżności przepisów nie ogranicza się do obrotu towarowego. Przykładowo w odniesieniu do usług finansowych negocjacje powinny uwzględnić możliwość utworzenia wspólnych ram współpracy w zakresie nadzoru ostrożnościowego. Zainteresowane podmioty reprezentujące obie strony dostarczyły wskazówek, gdzie należy szukać najbardziej istotnych barier w handlu.

Ponieważ nie wszystkie różnice regulacyjne można wyeliminować od razu, obie strony przewidują opracowanie ram prawnych dla umowy, która umożliwi stopniowe osiągnięcie coraz większej zbieżności przepisów, zgodnie z ustalonymi celami i terminami. Umożliwi to wyeliminowanie istniejących barier, jednocześnie zapobiegając powstawaniu nowych w przyszłości.

3) Wspólne wyzwania i możliwości w zakresie światowego handlu w XXI wieku

Z uwagi na skalę i wpływ transatlantyckiego partnerstwa na globalne przepływy handlowe, negocjatorzy zajmą się obszarami, które wykraczają poza zakres dwustronnej wymiany handlowej i przyczyniają się także do wzmocnienia wielostronnego systemu handlu.

Prawa własności intelektualnej: Zarówno Unia Europejska, jak i Stany Zjednoczone są zaangażowane w utrzymanie i propagowanie wysokiego poziomu ochrony praw własności intelektualnej. Z uwagi na skuteczność obu systemów, zamiarem stron nie jest dążenie do harmonizacji, lecz zajęcie się różnicami w pewnych szczególnych kwestiach. Unia Europejska ze swojej strony przykłada w tym kontekście szczególną wagę do kwestii oznaczeń geograficznych (OG). W trakcie negocjacji zamierzamy w związku z tym przedstawić konkretne pomysły w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony oznaczeń geograficznych.

Handel i zrównoważony rozwój: Obie strony zamierzają współpracować w obszarze społecznych i środowiskowych aspektów handlu i zrównoważonego rozwoju na podstawie rozwiązań wynegocjowanych przez każdą ze stron w ramach obowiązujących już umów handlowych.

Pozostałe wyzwania i możliwości o wymiarze globalnym: Dążąc do zawarcia prawdziwie nowoczesnej umowy uwzględniającej wzajemne powiązania gospodarek, obie strony zamierzają zająć się kwestią modernizacji i uproszczenia handlowych aspektów cła i ułatwień w handlu, konkurencji i spółek będących własnością państwa, surowców i energii, małych i średnich przedsiębiorstw oraz przejrzystości. Będzie to obejmowało na przykład obowiązek przeprowadzenia konsultacji z zainteresowanymi stronami przed wprowadzeniem środków mających wpływ na handel i inwestycje.

Jaki kompromis udało się osiągnąć w odniesieniu do usług audiowizualnych?

Usługi audiowizualne nie zostały wyłączone z negocjacji. W ostatnim czasie Komisja Europejska zaprosiła zainteresowane strony do wyrażenia opinii na temat przyszłości mediów cyfrowych (IP/13/358). Jako że prawodawstwo unijne w tej dziedzinie nie zostało jeszcze opracowane, ustalono, że usługi audiowizualne nie wejdą obecnie w zakres mandatu, przy czym Komisja będzie mogła zwrócić się do Rady o dodatkowe wytyczne negocjacyjne na późniejszym etapie.

Zgodnie z brzmieniem mandatu „Komisja będzie, w duchu przejrzystości, regularnie przekazywać sprawozdania na temat przebiegu negocjacji Komitetowi ds. Polityki Handlowej. Zgodnie z postanowieniami Traktatów Komisja może przekazywać Radzie zalecenia dotyczące ewentualnych dodatkowych wytycznych negocjacyjnych dotyczących dowolnej kwestii, które podlegają tym samym procedurom regulującym ich przyjmowanie, jakie obowiązują w odniesieniu do tego mandatu, z uwzględnieniem reguł głosowania".

Na czym polega rola państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego w tych negocjacjach? Jaką rolę odgrywa społeczeństwo obywatelskie?

Rada przekazała dziś Komisji wytyczne dotyczące prowadzenia negocjacji w imieniu UE. Po zakończeniu negocjacji ich rezultat będzie musiał zostać zatwierdzony zarówno przez Parlament Europejski jak i Radę, zanim stanie się on wiążący dla Unii Europejskiej.

Nie oznacza to jednak, że państwa członkowskie i Parlament Europejski nie mają żadnego wpływu na przebieg negocjacji: Komisja w dalszym ciągu będzie regularnie kontaktowała się z państwami członkowskimi w Radzie oraz na bieżąco będzie informować Parlament Europejski o postępie negocjacji, mając na względzie to, że to do tych podmiotów należy ostateczna decyzja co do ogólnego porozumienia.

Komisja będzie również w sposób przejrzysty przekazywała informacje na temat umowy handlowej przedstawicielom społeczeństwa obywatelskiego. Niezbędne jednak będzie zachowanie równowagi w odniesieniu do pewnego poziomu poufności negocjacji handlowych, który jest konieczny, aby nie narazić na szwank celów, które UE pragnie zrealizować w wyniku zawarcia tej umowy, co w ostatecznym rozrachunku sprowadza się do tworzenia miejsc pracy dla Europejczyków.

Czy tekst mandatu jest publicznie dostępny?

Mandat negocjacyjny dotyczący negocjacji w zakresie transatlantyckiego partnerstwa w dziedzinie handlu i inwestycji jest w dalszym ciągu dokumentem zastrzeżonym ze względu na konieczność ochrony interesów UE oraz utrzymania wysokiego poziomu szans na zadowalający wynik. Rozpoczynając grę, nie należy na samym początku ujawniać przeciwnikowi całej swojej strategii: tak postępuje również UE. Komisja Europejska jest jednak bardzo wyczulona na konieczność zapewnienia jak największej przejrzystości procesu negocjacyjnego z perspektywy obywateli Europy (arkusz informacyjny).

Kiedy rozpoczną się negocjacje?

Komisja otrzymała zielone światło od państw członkowskich i jest gotowa rozpocząć negocjacje wówczas, gdy będzie to możliwe ze strony administracji USA. W praktyce oznacza to, że rozpoczęcie formalnych negocjacji nastąpi najprawdopodobniej przed początkiem lata.

W jaki sposób mogę na bieżąco otrzymywać informacje na temat negocjacji?

Informacje dotyczące negocjacji są regularnie uaktualniane na stronie internetowej Komisji. Na tej stronie znajdują się najnowsze przemówienia komisarza UE ds. handlu, zaproszenia na wydarzenia z udziałem zainteresowanych stron oraz sprawozdania z oceny wpływu. Aby otrzymywać informacje o negocjacjach w czasie rzeczywistym, można też śledzić nas na Twitterze @EU_TTIP_team.

Gdzie mogę znaleźć więcej informacji na temat konkretnych tematów?

Najczęściej zadawane pytania dotyczące transatlantyckiej umowy w dziedzinie handlu i inwestycji zawierają odpowiedzi na pytania dotyczące negocjacji w odniesieniu do konsumentów, ochrony środowiska i zdrowia, GMO, hormonów, przemysłu filmowego, rozstrzygania sporów między inwestorem i państwem, ochrony danych osobowych i prywatności, dauhańskiej rundy rozwojowej oraz wielu innych.

Na portalu internetowym Dyrekcji Generalnej ds. Handlu utworzono specjalną stronę poświęconą negocjacjom w sprawie transatlantyckiego partnerstwa w dziedzinie handlu i inwestycji, która będzie regularnie aktualizowana.

Dodatkowe informacje

Konferencja prasowa Komisarza de Guchta na temat mandatu dotyczącego transatlantyckiego partnerstwa w dziedzinie handlu i inwestycji

Strona internetowa poświęcona negocjacjom w sprawie transatlantyckiego partnerstwa w dziedzinie handlu i inwestycji

Najczęściej zadawane pytania dotyczące transatlantyckiej umowy w dziedzinie handlu i inwestycji

Sprawozdanie końcowe grupy roboczej wysokiego szczebla ds. zatrudnienia i wzrostu (PDF), 11 lutego 2013 r.

Stosunki handlowe między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki

Spotkania odbywające się w ramach dialogu ze społeczeństwem obywatelskim


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website