Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie

Nota

Brussel, 14 juni 2013

Lidstaten bekrachtigen handels- en investeringsonderhandelingen tussen EU en VS

Met het besluit van vandaag over onderhandelingsrichtsnoeren ("mandaat") geeft de Raad de Europese Commissie het groene licht om te starten met formele bilaterale handelsbesprekingen met de Verenigde Staten van Amerika. De lidstaten staan achter het idee van bilaterale besprekingen en hebben aangegeven welke doelstellingen de Commissie bij de onderhandelingen namens de EU voor ogen moet houden.

Wat is de doelstelling van de EU in deze onderhandelingen?

Het doel is de handel en de investeringen tussen de EU en de VS te stimuleren door de nog niet aangeboorde mogelijkheden van een echte trans-Atlantische markt te benutten. Verwacht wordt dat de overeenkomst werkgelegenheid en groei zal creëren dankzij betere toegang tot de Amerikaanse markt en een betere afstemming van de regelgeving tussen de EU en de VS en door de weg vrij te maken voor de ontwikkeling van wereldwijde normen. Als een dergelijke ambitieuze overeenkomst wordt bereikt, zou deze – tegen de tijd dat zij volledig wordt uitgevoerd – een gemiddeld Europees huishouden 545 euro per jaar extra opleveren en onze economie stimuleren met 0,5 % tot maximaal 1 % van het bbp, ofwel EUR 119 miljard euro per jaar.

Om het concreter te zeggen: het doel is om douanerechten en andere beperkingen voor de handel in goederen af te schaffen. Andere doelstellingen zijn de liberalisering van commerciële diensten, het bieden van een optimale bescherming, rechtszekerheid en eerlijke concurrentievoorwaarden voor Europese investeerders in de VS, en verbetering van de toegang tot de Amerikaanse markt voor overheidsopdrachten. Afschaffing van onnodige regelgeving op het gebied van de handel is een van de belangrijkste kwesties voor de EU, evenals een betere bescherming van de Europese geografische aanduidingen, het vergemakkelijken van douaneformaliteiten en het aanpakken van de mededingingsregels.

Duurzame ontwikkeling is een overkoepelende doelstelling. Ons doel is ervoor te zorgen dat de overeenkomst in overeenstemming is met internationale milieu- en arbeidsovereenkomsten en -normen, en een hoog beschermingsniveau van het milieu, de werknemer en de consument bevordert. Wij zullen niet de handel en investeringen stimuleren door deze normen te verlagen.

Wat zijn de verwachte economische voordelen?

Een ambitieus en uitgebreid trans-Atlantisch handels- en investeringspartnerschap kan flinke economische voordelen voor de EU (119 miljard euro per jaar) en de VS (95 miljard euro per jaar) opleveren tegen de tijd dat de overeenkomst volledig wordt uitgevoerd.

De voordelen voor de EU en de VS zouden niet ten koste gaan van de rest van de wereld. Integendeel, de liberalisering van de handel tussen de EU en de VS zal naar verwachting een positief effect hebben op de wereldhandel en de wereldwijde inkomsten, wat het bbp in de rest van de wereld met bijna 100 miljard euro kan verhogen. Sommige van de gerealiseerde kostenbesparingen in het handelsverkeer zullen ook voordelig uitwerken op andere handelspartners doordat de EU en de VS samen kunnen werken aan betere handelsregels en aan minder verschillen in regelgeving tussen de lidstaten in de toekomst. Vanwege het economisch belang van de EU en de VS zullen hun handelspartners ook een prikkel hebben om over te schakelen op de nieuwe trans-Atlantische normen. Dit kan de winst verspreiden over de wereldeconomie die onderling steeds afhankelijker wordt, met name nu de wereldwijde waardeketens steeds complexer worden.

Volgens onze economische studie (MEMO/13/211) zou de export van de EU naar de VS met 28 % stijgen, wat overeenkomt met 187 miljard euro extra aan uitvoer van goederen en diensten uit de EU. De handel van de EU en de VS met de rest van de wereld zou ook met ruim 33 miljard euro toenemen. Over het geheel genomen zou de extra bilaterale handel tussen de twee blokken, samen met de toegenomen handel met andere partners, goed zijn voor een stijging van 6 % van de totale export uit de EU en van 8 % van de export uit de VS. Dit betekent dat producenten in de EU en in de VS hun verkopen van goederen en diensten respectievelijk met 220 miljard euro en 240 miljard euro zullen zien stijgen.

Moet de EU haar hoge normen opgeven om deze handelsovereenkomst te krijgen?

Nee, absoluut niet. Bij onze handels- en investeringsonderhandelingen staat altijd het doel voorop dat deze op een duurzame manier voordelen moeten opleveren voor onze samenleving, burgers en bedrijven. Dit zal ook het geval zijn bij de onderhandelingen met de VS.

Daarom moeten de economische voordelen die de overeenkomst kan bieden, voldoen aan onze hoge normen op het gebied van milieu, gezondheid en veiligheid, privacy, consumenten en de rechten van werknemers. Over onze hoge beschermingsniveaus wordt niet onderhandeld. De vooruitgang in de zin van toenemende handel en investeringen zal niet ten koste gaan van onze fundamentele waarden en mag geen afbreuk doen aan ons recht om regels vast te stellen op de manier die de EU geschikt acht.

Wat zijn de belangrijkste onderdelen van het mandaat?

De onderhandelingsrichtsnoeren beschrijven in zeer algemene bewoordingen de thema’s en doelstellingen van de onderhandelingen. Het mandaat bevat hoofdzakelijk drie belangrijke onderdelen: markttoegang, convergentie van de regelgeving, en handelsregels om gezamenlijke wereldwijde uitdagingen aan te pakken.

1) Markttoegang

Tarieven: Het doel van de overeenkomst is om zo spoedig mogelijk alle douanerechten voor transacties van producten uit de industrie en landbouw af te schaffen, met een speciale regeling voor de producten die het gevoeligst liggen. De trans-Atlantische handelsbelemmeringen liggen momenteel relatief laag, met een gemiddelde van 5,2 % voor de EU en 3,5 % voor de VS (schattingen van de WTO). Deze kosten zijn echter nog altijd niet onaanzienlijk gezien de omvang van de handel tussen de EU en de VS.

Oorsprongsregels: Het is de bedoeling een goede balans te vinden tussen de benaderingen van de EU en de VS van oorsprongsregels om de handel te vergemakkelijken, maar daarbij ook rekening te houden met de belangen van de EU-producenten.

Handelsbeschermingsmaatregelen: De EU wil een regelmatig overleg voeren met de VS over antidumping- en antisubsidiemaatregelen, zonder dat dit afbreuk doet aan haar rechten om van dergelijke maatregelen gebruik te maken in het kader van de desbetreffende WTO-regels.

Diensten: Beide partijen moeten hun dienstensectoren ten minste net zo veel openstellen als zij tot dusver in andere handelsovereenkomsten hebben gedaan. Tegelijkertijd streven beide partijen ernaar hun dienstenmarkten open te stellen in nieuwe sectoren, zoals de vervoerssector. De EU wil er tevens voor zorgen dat Europese beroepskwalificaties aan de andere kant van de Atlantische Oceaan kunnen worden erkend en dat Europese ondernemingen en hun dochterondernemingen in de VS onder dezelfde voorwaarden actief kunnen zijn als Amerikaanse bedrijven. In de hoofdstukken over diensten en investeringen van de overeenkomst moet het subfederaal niveau van de overheid worden behandeld.

Investeringen: De doelstelling is om het hoogste niveau van liberalisering en bescherming van investeringen te bereiken dat de beide partijen tot dusver in hun andere handelsovereenkomsten hebben bereikt. De EU zal voortbouwen op de ervaringen en beste praktijken in de lidstaten met betrekking tot hun bilaterale investeringsovereenkomsten. De EU wil in de overeenkomst garanties laten opnemen voor bescherming tegen onteigening, een regel voor de vrije overdracht van fondsen, voor eerlijke en billijke behandeling en voor eerlijke concurrentievoorwaarden voor de EU‑ondernemingen die investeren in de VS. Bescherming van investeringen, waaronder geschillenbeslechting tussen investeerders en staten, is opgenomen in de onderhandelingsrichtsnoeren. Er zijn relevante waarborgen opgenomen om misbruik van het systeem te voorkomen en ter bescherming van het recht om regels vast te stellen.

Overheidsopdrachten: Europese ondernemingen die afhankelijk zijn van overheidsopdrachten, zijn goed voor 25 % van het bbp van de EU en 31 miljoen banen. Daarom moeten er aanzienlijke nieuwe zakelijke kansen worden gecreëerd door de toegang tot markten voor overheidsopdrachten op alle niveaus van de overheid open te stellen zonder enige belemmeringen voor het Europese bedrijfsleven. Dat betekent ook dat de EU zal streven naar meer transparantie van de aanbestedingen en afschaffing van de vereisten van plaatselijke inbreng.

2) Regelgevingskwesties en non-tarifaire belemmeringen: op weg naar een beter geïntegreerde trans-Atlantische markt

De grootste potentiële economische voordelen van deze handels- en investeringsbesprekingen kunnen worden behaald op het gebied van regelgeving.

In de hedendaagse trans-Atlantische handelsbetrekkingen zijn niet de douanetarieven de belangrijkste handelsbelemmering, maar de zogenaamde belemmeringen "achter de grens", zoals de verschillende veiligheids- of milieunormen voor auto's. Momenteel moeten producenten die hun producten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan willen verkopen, vaak tweemaal voldoen aan en betalen voor procedures om hun producten te laten goedkeuren. Het doel van dit handelsakkoord is onnodige kosten en vertragingen voor ondernemingen te vermijden en tegelijkertijd het hoge niveau van gezondheids-, veiligheids-, milieu- en consumentenbescherming te waarborgen.

Met dit uitgangspunt willen beide partijen een ambitieuze overeenkomst bereiken over sanitaire en fytosanitaire belemmeringen (gezondheids- en hygiënenormen, bijvoorbeeld voor levensmiddelen), alsmede over de technische belemmeringen voor de handel.

Daarnaast zullen de onderhandelaars de wetgeving voor specifieke sectoren op elkaar afstemmen, zoals de wetgeving voor auto's, ICT, producten uit de chemische en farmaceutische sector en andere gezondheidsproducten zoals medische apparaten.

De behoefte aan convergentie van de regelgeving is niet beperkt tot de handel in goederen. Zo moet bijvoorbeeld met betrekking tot financiële diensten bij de onderhandelingen worden gekeken of gemeenschappelijke kaders voor de samenwerking tussen toezichthouders kunnen worden gecreëerd. Belanghebbenden aan beide zijden van de Atlantische Oceaan hebben informatie verschaft over waar de belangrijkste knelpunten liggen.

Aangezien niet alle verschillen in regelgeving in één keer kunnen worden opgeheven, hebben beide partijen een kader voor een "levende overeenkomst" voor ogen, waarmee geleidelijk een grotere convergentie kan worden bereikt aan de hand van vastgestelde doelstellingen en deadlines. Dit zal het niet alleen mogelijk maken om bestaande belemmeringen op te heffen, maar ook om te voorkomen dat er in de toekomst nieuwe ontstaan.

3) De aanpak van gemeenschappelijke uitdagingen en kansen met betrekking tot de wereldhandel in de 21e eeuw

Gezien de omvang van het trans-Atlantisch partnerschap en de invloed daarvan op de internationale handelsstromen, zullen de onderhandelaars ingaan op die onderwerpen die verder gaan dan de bilaterale handel en ook bijdragen tot de versterking van het multilaterale handelsstelsel.

Intellectuele-eigendomsrechten: Zowel de EU als de Verenigde Staten zullen zich inzetten voor het behoud en de bevordering van een hoog beschermingsniveau voor de intellectuele-eigendomsrechten. Aangezien zij allebei een goed functionerend systeem hebben, is het niet de bedoeling naar harmonisatie te streven, maar een aantal specifieke kwesties vast te stellen waarvoor de verschillen zullen worden aangepakt. Voor de EU zijn in dit verband met name geografische aanduidingen van belang. Wij willen daarom in de onderhandelingen specifieke ideeën presenteren voor een toereikende bescherming van deze aanduidingen.

Handel en duurzame ontwikkeling: Beide partijen willen samenwerken aan de sociale en milieuaspecten van handel en duurzame ontwikkeling, op basis van wat aan elke zijde al is overeengekomen in bestaande handelsovereenkomsten.

Andere wereldwijd relevante uitdagingen en kansen: om ervoor te zorgen dat dit een echte 21e-eeuwse overeenkomst is waarin rekening wordt gehouden met de onderlinge verbondenheid van economieën, streven beide partijen naar de modernisering en vereenvoudiging van handelsgerelateerde aspecten van douane en handelsbevordering, concurrentie en staatsbedrijven, grondstoffen en energie, het midden- en kleinbedrijf en transparantie. Dit kan bijvoorbeeld een verbintenis inhouden om belanghebbenden vooraf te raadplegen over maatregelen die gevolgen hebben voor de handel en de investeringen.

Welk compromis is gevonden voor audiovisuele diensten?

Er geldt geen uitzonderingsbepaling voor audiovisuele diensten. De Europese Commissie heeft onlangs belanghebbenden verzocht om opmerkingen te formuleren over de toekomst van digitale media (IP/13/358). Aangezien de EU-wetgeving op dit gebied nog volop in ontwikkeling is, is afgesproken dat audiovisuele diensten nu niet in het mandaat worden opgenomen, maar dat de Commissie de mogelijkheid heeft om later terug te gaan naar de Raad met aanvullende onderhandelingsrichtsnoeren.

Volgens het mandaat zal de Commissie vanuit het oogpunt van transparantie tijdens de onderhandelingen regelmatig verslag uitbrengen aan het Comité Handelspolitiek. De Commissie kan op grond van de Verdragen aanbevelingen doen aan de Raad over mogelijke aanvullende onderhandelingsrichtsnoeren over elke kwestie, met dezelfde procedures voor de goedkeuring, inclusief stemregels, als voor dit mandaat."

Wat is de rol van de lidstaten en het Europees Parlement in deze onderhandelingen? Hoe zit het met het maatschappelijk middenveld?

De Raad heeft de Commissie vandaag richtsnoeren gegeven om namens de EU te onderhandelen. Zodra de onderhandelingen zijn afgerond, moeten zowel het Europees Parlement als de Raad de uitkomsten van de onderhandelingen goedkeuren voordat deze bindend worden voor de EU.

Dat betekent echter niet dat de lidstaten en het Parlement tijdens de onderhandelingen niet hun stem kunnen laten horen: de Commissie zal regelmatig contact hebben met de lidstaten in de Raad en zal het Europees Parlement op de hoogte houden van de voortgang van de onderhandelingen, aangezien zij het laatste woord hebben over de uiteindelijke overeenkomst.

De Commissie zal ook op een transparante manier over deze het handelsovereenkomst communiceren met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met een zekere mate van vertrouwelijkheid in de handelsbesprekingen, die nodig is om de doelstelling van de EU voor deze overeenkomst niet in gevaar te brengen, namelijk het creëren van banen voor Europeanen.

Is de tekst van het mandaat beschikbaar voor het publiek?

Het mandaat voor de onderhandelingen over het trans-Atlantisch Handels- en Investeringspartnerschap is niet publiek toegankelijk. Dit is nodig om de belangen van de EU te beschermen en om goede kans te maken op een bevredigend resultaat. Bij het spelen van een spel onthult niemand meteen al aan het begin zijn hele strategie aan de tegenpartij: dit geldt ook voor de EU. De Europese Commissie is zich echter zeer bewust van de noodzaak om het onderhandelingsproces zo transparant mogelijk voor de Europese burgers te maken (informatieblad) (in het Engels).

Wanneer beginnen de onderhandelingen?

De Commissie heeft nu het groene licht van de lidstaten en is bereid de onderhandelingen te beginnen zodra de Amerikaanse regering er klaar voor is. In de praktijk betekent dit dat de formele onderhandelingen waarschijnlijk vóór de zomer zullen starten.

Hoe blijf ik op de hoogte van het verloop van de onderhandelingen?

Op de website van de Commissie wordt regelmatig actuele informatie over de onderhandelingen geplaatst. U vindt er de meest recente toespraken van de Europese commissaris voor Handel, uitnodigingen voor evenementen van belanghebbenden, maar ook bijvoorbeeld effectstudies. Om in real time geïnformeerd te blijven, kunt u ons ook volgen op Twitter: @EU_TTIP_team.

Waar vind ik meer informatie over specifieke onderwerpen?

In de veelgestelde vragen over de Trans-Atlantische Handels- en Investeringsovereenkomst vindt u een antwoord op vragen over de onderhandelingen op het gebied van consumenten-, milieu- en gezondheidsbescherming, genetisch gemodificeerde organismen, hormonen, de filmindustrie, geschillenbeslechting tussen investeerders en staten, gegevensbescherming, de ontwikkelingsronde van Doha en nog veel meer.

Op de website van het directoraat-generaal Handel is een specifieke pagina over de TTIP-onderhandelingen gecreëerd die regelmatig wordt bijgewerkt.

Meer informatie

Persconferentie commissaris De Gucht over het TTIP-mandaat

Website TTIP-onderhandelingen

Frequently Asked Questions about the Transatlantic Trade and Investment Agreement

Eindverslag van de Werkgroep op hoog niveau voor werkgelegenheid en groei (pdf), 11 februari 2013

De handelsbetrekkingen tussen de EU en de VS

Bijeenkomsten voor overleg met maatschappelijke organisaties


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website