Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE ES

Komisja europejska

NOTATKA

Bruksela, dnia 11 czerwca 2013 r.

Zrozumieć wieloletnie ramy finansowe/ budżet 2014/ labirynt budżetów korygujących na 2013 r.

Negocjacje w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020 idą pełną parą. Co do zasady, negocjacje dotyczące wieloletnich ram finansowych są wyjątkowo skomplikowane, ponieważ obejmują wszystko, czym będzie się zajmować UE przez siedem lat. Tym razem jednak układanie kostki Rubika przekształciło się w układanie kostki o dwunastu płaszczyznach, ponieważ negocjacje nad wieloletnimi ramami finansowymi są powiązane z przyjęciem szeregu budżetów korygujących na 2013 r. i przyjęciem budżetu UE na 2014 r. Prowadzi to do zarzucenia dziennikarzy liczbami, których nadmiar utrudnia tylko zrozumienie już i tak zawiłej sytuacji.

Oto nasza próba jej uproszczenia.

Jaka jest aktualna sytuacja w zakresie negocjacji dotyczących wieloletnich ram finansowych?

W czerwcu 2011 r. Komisja przedstawiła swoją propozycję. Państwa członkowskie zaprezentowały swoje stanowisko na ten temat na szczycie Rady Europejskiej w lutym 2013 r. Parlament Europejski przyjął stanowisko w rezolucji w marcu 2013 r. W dniu 6 maja prezydenci Parlamentu Europejskiego, Komisji oraz premier Irlandii spotkali się, by przedyskutować negocjacje dotyczące wieloletnich ram finansowych. Uzgodnili, że negocjacje powinny się skoncentrować na 4 tematach:

- elastyczności budżetu UE;

- klauzuli przeglądowej pakietu w sprawie wieloletnich ram finansowych, po upływie połowy okresu ich obowiązywania;

- przyszłych zasobów własnych budżetu UE;

- jedności budżetu UE.

Obecnie trwają negocjacje (rozmowy trójstronne) między Radą a Parlamentem z Komisją w roli mediatora. Wszystkie strony stwierdziły, że chcą uzgodnić pakiet przed końcem czerwca.

W skrócie: wszyscy wiedzą, że czas ucieka. Intensywne negocjacje przebiegają w dobrej atmosferze.

 

Co oznacza „elastyczność budżetu UE”?

Jest to warunek forsowany przez Parlament Europejski i Komisję: przy ograniczonym pułapie wydatków na lata 2014–2020, istotne jest wykorzystanie każdego eurocenta z budżetu UE. Bardziej elastyczny budżet pozwoliłby przenieść na następny rok lub do innych obszarów budżetowych niewykorzystany margines (różnicę między pułapami wydatków a faktycznie wydanymi pieniędzmi), jak również niewykorzystane środki. Nie spowodowałoby to oczywiście podwyższenia przyjętych pułapów ogólnych.

W skrócie: jeżeli przyszły budżet UE zostanie zmniejszony, należy chociaż umożliwić zużytkowanie niewykorzystanych środków z jednej dziedziny w innych niedofinansowanych obszarach lub wykorzystanie ich w kolejnych latach …

 

Co oznacza „klauzula przeglądowa”?

Po upływie połowy następnych wieloletnich ram finansowych Rada, Parlament i Komisja powinny sprawdzić, czy – w oparciu o obiektywne kryteria – polityczne priorytety i środki przypisane do pułapów wydatków należy zmienić … czy nie! Wszyscy się z tym zgadzają, obecnie dyskusje toczą się jedynie nad zakresem tego rozwiązania i praktycznymi szczegółami. Jak dotąd wydaje się, że żaden przegląd nie wpłynie na pulę środków krajowych, a wszystkie zmiany wieloletnich ram finansowych będą wymagały jednomyślności w Radzie.

W skrócie: w jaki sposób można, w 2013 r., przewidzieć dokładnie, jakie będą polityczne priorytety Europy oraz DNB, powiedzmy w 2017 r.? Siedem lat to długi okres, warto zatrzymać się w połowie i sprawdzić, czy nadal korzystamy z właściwych parametrów.

 

Co oznaczają „przyszłe zasoby własne budżetu UE”?

Chociaż traktat lizboński stanowi, że budżet UE będzie w pełni finansowany z zasobów własnych, obecnie około 90 % budżetu pochodzi z państw członkowskich. Takiego rozwiązania nigdy nie było w planach i jest to wynikiem kurczenia się przez ostatnie dziesięciolecia innych zasobów (np. części dochodów z ceł). Rada, Parlament i Komisja dyskutują obecnie, czy UE będzie w przyszłości potrzebowała nowych zasobów, by zmniejszyć wkłady krajowe państw członkowskich. W 2011 r. Komisja zasugerowała, żeby takim nowym dochodem stał się podatek od transakcji finansowych.

W skrócie: ponieważ państwa członkowskie są zaniepokojone tym, że zbyt wiele wpłacają do budżetu UE, należy rozważyć inne możliwości, zważywszy przy tym, że celem nie jest zwiększenie budżetu.

 

Co oznacza „jedność budżetu UE”?

Budżet UE przedstawia się zazwyczaj w formie tabeli pokazującej wszystkie pozycje w zobowiązaniach i płatnościach. Budżet UE pełni jednak także funkcję „zabezpieczenia" w szeregu instrumentów finansowych (Europejski Mechanizm Stabilności, gwarancje pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw, fundusze powiernicze w pomocy rozwojowej …). Parlament Europejski naciska, żeby włączyć informacje dotyczące operacji zaciągania i udzielania pożyczek wykonanych przez Unię, jak również dotyczące dochodów, wydatków, aktywów i zobowiązań Europejskiego Funduszu Rozwoju, Europejskiego Mechanizmu Stabilności oraz innych możliwych przyszłych mechanizmów.

W skrócie: negocjatorzy omawiają sposoby zaprezentowania w jednym dokumencie wszystkiego, co jest związane z wydatkami i dochodami UE.

 

Dlaczego negocjacje dotyczące wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020 są związane z wnioskami mającymi na celu zmianę budżetu na 2013 r.?

Rok 2013 jest ostatnim rokiem obecnego okresu finansowania (2007–2013), niezrealizowanie zobowiązań finansowych w okresie objętym budżetem na 2013 r. zwiększy ilość środków potrzebnych na płatności w 2014 r., a zatem środków z następnych ram finansowych.

W szczególności dwa wnioski zmieniające budżet na 2013 r. będą miały wpływ na negocjacje: projekt budżetu korygującego nr 1 (Chorwacja) oraz projekt budżetu korygującego nr 2 (nieuregulowane zobowiązania z 2012 r.).

Przyjrzymy się każdemu z nich po kolei (zobacz poniżej).

 

Projekt budżetu korygującego nr 1: Chorwacja

Z dniem 1 lipca br. Chorwacja stanie się członkiem Unii Europejskiej. Regiony, rolnicy, małe i średnie przedsiębiorstwa itp. w Chorwacji będą zatem w drugiej połowie 2013 r. miały dostęp do funduszy UE. Kiedy budżet UE na 2013 r. był przyjmowany, Chorwacja nie była jednak członkiem Unii Europejskiej. Dlatego by dostosować budżet zatwierdzony na 2013 r. do przystąpienia Chorwacji, Komisja przedstawiła wniosek (projekt budżetu korygującego). Porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Komisją, Radą i Parlamentem Europejskim (IIA) w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami stanowi, że (art. 29) ‑ kiedy nowe państwo członkowskie przystępuje do UE ‑ Parlament i Rada „dokonają wspólnego dostosowania ram finansowych w celu uwzględnienia wymagań w zakresie wydatków wynikających z negocjacji akcesyjnych”.

Obecna debata w Radzie dotyczy tego, czy pułapy płatności powinny być dostosowane do dodatkowych potrzeb wynikających z przystąpienia Chorwacji czy też nie. Jeżeli pułapy płatności nie są zmienione, pozostawia to mniejszy margines dla następnych projektów budżetów korygujących, w tym projektu budżetu korygującego nr 2, opisanego w następnej ramce.

W skrócie: regiony, rolnicy i inne podmioty w Chorwacji będą uprawnione do skorzystania z funduszy UE od dnia 1 lipca 2013 r. Budżet UE na 2013 r. musi odzwierciedlać te nowe wydatki.

 

Projekt budżetu korygującego nr 2: 11,2 mld euro zobowiązań, które były do uregulowania w 2012 r.

Jest to bardzo istotny element, ponieważ bez tych pieniędzy z budżetu UE nie będzie można pokryć wielu z uprzednich zobowiązań. Komisja zaproponowała kwotę uzupełniającą w wysokości 11,2 mld, by pokryć niezapłacone rachunki z 2012 r. (dokonać zwrotu środków beneficjentom programów finansowanych przez UE zakończonych w Europie w 2012 r., jak również zwrócić wydatki poniesione w ramach Funduszu Spójności za 2013 r.). Z tego budżetu korygującego ani jedno euro nie jest przeznaczone na administrację.

Można się było tego spodziewać: w trakcie procesu przyjmowania budżetu UE na 2013 r. w listopadzie zeszłego roku, Rada i Parlament wydały wspólne oświadczenie, w którym przyznały, że poziom płatności może być niewystarczający, by pokryć wszystkie potrzeby. Zwróciły się do Komisji o przedstawienie budżetu korygującego, gdyby zaszła taka potrzeba. Uzgodnienie przedmiotowego budżetu korygującego jest jednym z warunków zakończenia negocjacji, postawionych przez Parlament Europejski, w sprawie wieloletnich ram finansowych, by uniknąć obciążenia nowego okresu finansowego nieuregulowanymi zobowiązaniami z przeszłości. Rada osiągnęła polityczne porozumienie, by zapewnić 7,3 mld euro na początek oraz zająć się kwestią pozostałej kwoty (3,9 mld euro) w późniejszym terminie w tym roku.

W skrócie: czy nieuregulowane i zgodne z prawem zobowiązania z przeszłości powinny zostać uregulowane przed końcem obecnych ram finansowych…?

 

Dlaczego jak najszybsze zakończenie negocjacji nad wieloletnimi ramami finansowymi jest tak istotne?

W przypadku większości obecnych programów UE datę wygaśnięcia przewidziano na dzień: 31 grudnia 2013 r. Dlatego z dniem 1 stycznia 2014 r. wszystkie te programy się zakończą. Zatrzyma się zatem mechanizm finansowania. Uwzględniając fakt, że po dojściu do ogólnego porozumienia dotyczącego wieloletnich ram finansowych, muszą zostać zakończone wszystkie negocjacje sektorowe (dotyczące spójności, energii, klimatu, badań, wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, programów studenckich itp.) i mogłoby to zająć miesiące, istnieje obawa, że jeśli pakiet nie zostanie uzgodniony do końca czerwca, udzielenie wsparcia finansowego podmiotom gospodarczym, naukowcom, regionom, studentom, organizacjom pozarządowym od 1 stycznia 2014 r. nie będzie możliwe. Podmioty te potrzebują wsparcia budżetu UE, potrzebuje tego Europa.

Ostatnim razem (negocjacje na lata 2007–2013) realizację programów rozpoczęto z opóźnieniem mimo faktu, że negocjacje zakończono już w kwietniu, a teraz jest czerwiec, a my nadal nie osiągnęliśmy porozumienia.

W skrócie: musimy szybko zawrzeć porozumienie, by uzgodnić podstawy prawne, tak by beneficjenci funduszy EU mogli zacząć z nich korzystać od 1 stycznia 2014 r.

 

Jaki jest związek między negocjacjami dotyczącymi wieloletnich ram finansowych i budżetem UE na 2014 r.?

W wieloletnich ramach finansowych określono pułapy wydatków w podziale na lata i poszczególne polityki Unii Europejskiej. W oczekiwaniu na wieloletnie ramy finansowe, Komisja musi pracować nad wnioskiem w sprawie budżetu na 2014 r., nie znając pułapów, co nie jest najprostszym z zadań.

Tradycyjnie projekt budżetu rocznego jest gotowy w kwietniu. To, że nie został jeszcze przedstawiony (w połowie czerwca), obrazuje, jak trudna jest praca nad nim pod względem technicznym i politycznym, w sytuacji gdy ramy finansowe nie są uzgodnione.

Uwaga: traktat lizboński określa, że projekt budżetu rocznego musi być przedstawiony najpóźniej do 1 lipca upływającego roku.

W skrócie: przedstawienie projektu budżetu rocznego bez uzgodnionych ram finansowych jest tożsame ze sterowaniem statkiem w nieznanym kierunku bez żadnej mapy…

 

Co się stanie, jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia pakietu dotyczącego wieloletnich ram finansowych?

Nigdy jeszcze sprawy nie zaszły tak daleko. Traktat lizboński (art. 270a) stanowi, że jeżeli nie przedstawiono wieloletnich ram finansowych „pułapy i inne postanowienia dotyczące ostatniego roku obowiązywania tych ram się przedłuża”. Finansowanie może być planowane jedynie w ujęciu rocznym. Ponadto większość sektorowych aktów zawierających podstawy prawne wygasa z końcem 2013 r. Ich przedłużenie spowodowałoby powstanie zawiłych kwestii, takich jak punkt odniesienia służący do określenia kwalifikowalności regionów w ramach polityki spójności. Spowodowałoby to niepewność prawa i niepewność finansową w przypadku większości programów wydatkowania funduszy w Unii Europejskiej.

W skrócie: jeżeli potrzebujesz funduszy UE na projekt, który trwa kilka lat, czy rozpocząłbyś jego realizację, mając do dyspozycji finansowanie jedynie na rok, czy zatrudniłbyś personel, podpisał umowy długoterminowe bez gwarancji, że skorzystasz z finansowania UE do samego końca projektu?


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website